සන්ධිත ස්ථවිරගාථා යි.
පස්වැනි වර්ගය යි.
උද්දානය:
කුමාරකස්සප යැ, ධම්මපාල යැ, බ්රහ්මාලි යැ, මෝඝරාජ යැ, විසාඛ යැ, චූළක යැ, අනුපම යැ, වජ්ජිත යැ, සන්ධිත යැ, යන තෙරවරුන් වදාළගාථා යි.
දුකනිපාතයෙහි ගාථා අට අනූවක් ද, නයෙහි නිපුණ එකුන්පනස් තෙර කෙනෙක් ද කියනලදහ.
දුකනිපාතය නිමි.
3. තික නිපාතය
3. 1. 1.
219. අනුපායයෙන් (නොමගින්) සංසාරශුද්ධිය සොයන්නෙම් වෙනෙහි ගිනි පිදුයෙමි. ශුද්ධියට මාර්ගය නො දන්නෙම් (පඤ්චතාපනාදි) අමරතපස් කෙළෙමි.
220. ඒ නිවන් සුවය සුවසේ (සුඛප්රතිපදායෙන්) ලබනලදි. ශාසනධර්මයා ගේ සුධර්මත්වය (නෛර්ය්යාණිකභාවය) බලව. මා විසින් ත්රිවිද්යාව ලබනලද. බුදුරදුන්ගේ අවවාදය කරනලදි.
221. පෙර (ජාතිමාත්රයෙන් ප්රඥප්ති විසින්) බ්රාහ්මණ වෙමි. දැන් (බහිතපාපි වන බැවින් පරමාර්ත්ථ විසින්) බ්රාහ්මණ වෙමි. ත්රිවිද්යා ඇත්තෙම් වෙමි. (සෝදාහළ කෙලෙස්මල ඇති බැවින්) ස්නාතක ද වෙමි. සොත්ථිය ද වෙමි. වේද සඞ්ඛ්යාත මාර්ගඥානයෙන් සංසාරමහොඝයාගේ නොහොත් චතුස්සත්යයාගේ පාරයට ගිය බැවින් වේදගූ ද වෙමි යි.
මෙසේ මේ ගාථා ආයුෂ්මත් අඞ්ගණිකභාරද්වාජ ස්ථවිරයන් වහන්සේ ...
අඞ්ගණිකභාරද්වාජ ස්ථවිරගාථා යි.
3. 1. 2.
222. මම පැවිදි වැ පස්දිනක් ඇතියෙමි. නො පත් අග්රමාර්ග ඇතියෙම් ශෛක්ෂ වීමි. විහාරයට (ඔවරකයට) පිවිසි මට චේතෝණිධියක් (ප්රාර්ත්ථනාවක්) වූ යැ:
223. ‘තෘෂ්ණාශල්යය නූපුළ කල්හි නො වළඳන්නෙමි, නො බොන්නෙමි, ඔවරකයෙන් නො නික්මෙන්නෙමි, දැළයෙන් එක් ඇළයකුදු නො හොවන්නෙමි’යි.
224. මෙසෙයින් වසන මා ගේ වීර්ය්යපරාක්රමය බලව, (මා විසින්) ත්රිවිදාව ලබනලද, බුදුරදුන්ගේ අවවාදය කරනලදැ යි.
මෙසේ මේ ගාථා ආයුෂ්මත් පච්චය ස්ථවිරයන් වහන්සේ ...
පච්චය ස්ථවිරගාථා යි.
3. 1. 3.
225. යමෙක් පළමු කටයුතු දැය (නො කොට) පසුව කරනු කැමති වේ ද, හෙතෙම සුඛස්ථානයෙන් (ස්වර්ගයෙන් හා මෝක්ෂයෙන්) පිරිහෙයි, පසුතැවෙන්නේ ද වේ.
226. යමක් මැ කරන්නේ නම් එය මැ කියන්නේ යැ. යමක් නො කරන්නේ නම් එය නො කියන්නේ යැ. ඒ කියමින් නො කරන්නහුට නුවණැතියෝ බුහුමන් නො කෙරෙත්.
227. යම් තැනෙකැ සසරදුක නිරුද්ධ වේ නම් සම්බුදුන් විසින් දෙසන ලද ඒ ශෝක රහිත වූ රාගාදීරජස් රහිත වූ නිරුපද්රිත වූ නිවන එකත්නෙන් මනා සුවය වේ යයි.
මෙසේ මේ ගාථා ආයුෂ්මත් බක්කුල ස්ථවිරයන් වහන්සේ ...
බක්කුල ස්ථවිරගාථා යි.
3. 1. 4.
228. ශ්රමණභාවයෙහි අපේක්ෂා ඇත්තේ ඉදින් සුවසේ ජීවත්වන්නට කැමැත්තේ නම් සඟසතු සිවුරු පැන් - බොජුන් අවමන් නො කරන්නේ යැ.
229. ශ්රමණභාවයෙහි අපේක්ෂා ඇත්තේ ඉදින් සුවසේ ජීවත්වනු කැමැත්තේ නම් මීයකු විසින් කණිනලද බිලය සෙවුනා සර්පයකු සෙයින් සෙනසුන සෙවුනේ යැ.
230. ශ්රමණභාවයෙහි අපේක්ෂා ඇත්තේ ඉදින් සුවසේ ජීවත්වනු කැමැත්තේ නම් යථාලබ්ධප්රත්යයෙන් තුටු වන්නේ යැ. එක් මැ අප්රමාදධර්මය වඩන්නේ යි.
මෙසේ මේ ගාථා ආයුෂ්මත් ධනිය ස්ථවිරයන් වහන්සේ ...
ධනිය ස්ථවිරගාථා යි.
3. 1. 5.
231. ක්ෂණයෝ ‘මෙකල ඉතා සිහිලැ මෙකල ඉතා උණු යැ මෙකල ඉතා සවසැ’ යි හරනාලද කර්මාන්ත ඇති මිනිසුන් ඉක්මැ යෙත්.
232. යමෙකුත් සිහිල් කලත් උණුකලත් තණපතින් වැඩියක්කොට නො තකා ද, පුරුෂකෘත්යයන් කරන්නා වූ හෙතෙම සුවයෙන් නො පිරිහේ.
233. විවේකසුව වඩනුයෙම් හීතණ කුසතණ කටුපඳුරු (වැලුක්?) සුවඳහොට මුහුතණ බබුස්තණ උරයෙනුදු නෙරැපියන්නෙමි. (පයින් ඇක්මෙනු කියනු කිම්?)
මෙසේ මේ ගාථා ආයුෂ්මත් මාතඞ්ගපුත්ත ස්ථවිරයන් වහන්සේ ...
මාතඞ්ගපුත්ත ස්ථවිරගාථා යි.
3. 1. 6.
234. පැළලුප්නුවරවැසි චිත්රකථා ඇති බහුශ්රුත වූ යම් ශ්රමණ කෙනෙක් වෙද්ද, ඔවුනතුරෙහි අන්යතර වූ මේ ආයුෂ්මත් බුජ්ජසොහිත තෙර දොරටුවෙහි සිටී.
235. පැළලුප්නුවරවැසි චිත්රකථා ඇති බහුශ්රුත වූ යම් ශ්රමණ කෙනෙක් වෙත් නම් ඔවුනතුරෙහි අන්යතර වූ මේ ආයුෂ්මත් තෙමේ (ඍද්ධිචිත්තයෙන් උපන්) පවනින් ආයේ දොරටුවෙහි සිටී.
236. (තදඞ්ගවිෂ්කම්භණ විසින්) මනා වූ ක්ලේශයුද්ධයෙන් ද සත්ප්රාය වූ ධර්මදානයෙන් ද (සමුච්ඡේදප්රහාණ විසින්) ලබනලද ක්ලේශසඞ්ග්රාමිවිජයයෙන් ද පුහුණු කළ මඟබඹසරින් ද මෙසේ මේ තෙමේ (පලසමවත්) සුවවිඳී.
මෙසේ මේ ගාථා ආයුෂ්මත් බුජ්ජසෝභිත ස්ථවිරයන් වහන්සේ ...
බුජ්ජසෝභිත ස්ථවිරගාථා යි.
3. 1. 7.
237. මෙලොවැ මිනිසුන් අතුරෙහි යම් කිසිවෙක් පරපණ නසා ද, ඒ මිනිස් තෙම මෙලොවින් ද පරලොවින් ද යන දෙලොවින් මැ පිරිහෙයි.
238. තවද යමෙක් මෙත්සිතින් යුතු වැ සියලු සතුන් කෙරෙහි අනුකම්පා කෙරේ ද, එහෙයින් ඒ එබඳු පුරිස් තෙමේ බොහෝ පින් රැස් කෙරෙහි.
239. සුභාෂිත සඞ්ඛ්යාත පර්ය්යාප්තිධර්මය උගන්නේ යැ, (ශමිතපාපී) ශ්රමණයන් ඇසුරු කිරීම ද එකලා වැ (කර්මස්ථානුයෝග විසින්) එක් මැ නිෂද්යා ද, (ක්ලේශප්රහාණ විසින්) චිත්තයා ගේ ව්යුපශමය ද හික්මෙන්නේ යි.
මෙසේ මේ ගාථා ආයුෂ්මත් වාරණ ස්ථවිරයන් වහන්සේ ...
වාරණ ස්ථවිරගාථා යි.
3. 1. 8.
240. සැදැහැ ඇති, නුවණ ඇති ලොවුතුරුදහම්හි සිටි සීලසම්පන්න වූ එක් පුද්ගලයා පවා මෙලොවැ සැදැහැ නැති බන්ධු සඞ්ඛ්යාත ඥාතීන්ට වැඩ පිණිස වෙයි.
241. මා විසින් අනුකම්පායෙන් නිග්රහ කොට චුදිත වූ ඥාතීහු ඥාතිබන්ධුප්රේමයෙන් (අවවාදයෙහි සිට) භික්ෂූන් විෂයයෙහි සත්කාර කොට,
242. මාගේ සොහොයුරෝ ද මෑණියෝ ද කලුරිය කළාහු මෙලොව ඉක්මගියාහු දෙව්ලොවැ සුව ලැබ කැමැති සැපත් ඇතියාහු සතුටු වෙත්.
මෙසේ මේ ගාථා ආයුෂ්මත් පස්සික ස්ථවිරයන් වහන්සේ ...
පස්සික ස්ථවිරගාථා යි.
3. 1. 9.
243. කළුවැල්පුරුක් බඳු අවයව ඇති කාශ වූ ඉපිළගිය නහර ඇති ආහාරපානයෙහි පමණ දන්නා වූ අදීන වූ සිත් ඇති පුරුෂ තෙම,
244. අරනෙහි මහවෙනෙහි මැස්සන් විසින් ද මදුරුවන් විසින් ද උපද්රැත වූයේ සඞ්ග්රාමභුමියෙහි හස්තිරාජයකු සෙයින් සිහි ඇති වැ ඉවසන්නේ යැ.
245. හුදෙකලා වූයේ බ්රහ්මයා බඳු යැ දෙදෙන දෙවියකු බඳු යැ, තිදෙන ගමක් බඳු යැ ඉන් මතු කෝලහලයක් බඳු යි.
මෙසේ මේ ගාථා ආයුෂ්මත් යසොජ ස්ථවිරයන් වහන්සේ ...
යසොජ ස්ථවිරගාථා යි.
3. 1. 10.
246. පෙර තට (මා කෙරෙහි) ශ්රද්ධා විය. එය දැන් තට නැත. යමක් තාගේ නම් තෙල දැය තට මැ වේවා මාගේ දුශ්චරිතයෙක් නැත.
247. යම් හෙයකින් (පෘථග්ජන) ශ්රද්ධාව අනිත්ය ද එහෙයින් චල වෙයි. මා විසින් ඒ මෙසේ දක්නා ලද යැ, රක්ත ද වෙති විරක්ත ද වෙති, කිම එහි මුනි තෙම පිරිහේ ද?
248. මුනිහුට කුලයක් පාසා බත් ටික ටික පැසෙයි, පිඬු පිණිස හැසිරෙන්නෙමි, මාගේ ජඞ්ඝාබල ඇති.
මෙසේ මේ ගාථා ආයුෂ්මත් සාටිමත්තිය ස්ථවිරයන් වහන්සේ ...
සාටිමත්තිය ස්ථවිරගාථා යි.
3. 1. 11.
249. සැදැහැයෙන් ගිහිගෙන් නික්මැ අලුතැ පැවිදි වූ නවක තෙම සම්යගාජීව ඇති ආරබ්ධවීර්ය්ය ඇති කල්යාණමිත්රයන් භජනය කරන්නේ යැ.
250. සැදැහැයෙන් ගිහිගෙන් නික්මැ අලුතැ පැවිදි වූ නුවණැති නවක මහණ තෙම සඞ්ඝයා කෙරෙහි වෙසෙමින් විනය උගන්නේ යැ.
251. සැදැහැයෙන් නික්මැ අලුතැ පැවිදි වූ නවක තෙම කැප අකැප දැයෙහි නිපුණ වැ තෘෂ්ණාදීන් පුරස්කෘත නො වැ වසන්නේ යි.
මෙසේ මේ ගාථා ආයුෂ්මත් උපාලි ස්ථවිරයන් වහන්සේ ...
උපාලි ස්ථවිරගාථා යි.
3. 1. 12.
252. ලොවැ සම්මෝහයට හේතු වූ පස්කම්ගුණයෝ එකත්නෙන් නුවණැති වූ ආත්මාර්ත්ථචින්තනයෙහි සමර්ත්ථ වූ මා හෙලාලූහ.
253. කෙලෙස් මරහුගේ ගෝචරයෙහි පිවිසියෙම් දැඩි වූ (රාග) ශල්යයෙන් විදුනා ලද්දෙම් මම මාරයාගේ පාශයෙන් මිදෙන්නට හැකි වීමි.
254. මා විසින් සියලු කාමයෝ ප්රහීණ කරනලදහ. සියලු භවයෝ නසනලදහ. ජාති සංසාරය ක්ෂය කරනලද්දේ යැ. මින් මතු පුනර්භවයෙක් නැති.
මෙසේ මේ ගාථා ආයුෂ්මත් උත්තරපාල ස්ථවිරයන් වහන්සේ ...
උත්තරපාල ස්ථවිරගාථා යි.
3. 1. 13.
255. මෙහි රැස්වූ තාක් නෑ වූ තෙපි සියල්ලෝ (මා ගේ වචනය) අසවු, තොපට මම දහම් දෙසන්නෙමි, පුනපුනා ඉපැද්ම දුකෙකි.
256. වීර්ය්යය කරවූ, කුසීත බැවින් නික් මෙවු, බුදුසසුන්හි යුක්තප්රයුක්ත වවු, නළාගාරයක් (බටගසින් කළ ගෙයක්) වනසන අත්රජකු සෙයින් මරහුගේ සෙනඟ (කෙලෙස්) විධවංසනය කරවු.
257. යමෙක් මේ ධර්මවිනයයෙහි අප්රමාද වැ වාසය කරන්නේ ද (හෙතෙම) ජාතිසංසාරය හැරදමා දුක් කෙළවර කරන්නේ යි.
මෙසේ මේ ගාථා ආයුෂ්මත් අභිභූත ස්ථවිරයන් වහන්සේ ...
අභිභූත ස්ථවිරගාථා යි.
3. 1. 14.
258. සසරැ සැරිසරන්නෙම් පුනපුනා නිරයට ගියෙමි, ප්රේතලෝකයට ගියෙමි, ඉවසිය නො හෙන්නා වූ තිරිසන් යොන්හි දු මා නොයෙක් අයුරින් බොහෝ කල් විසූවිරූ යැ.
259. (මා විසින්) මිනිසත් බව ද ලබනලද (මම) කාමාචවරදිව්යකායට ද වරින් වරැ ගියෙමි, (මා) රූපභවයෙහි අරූපභවයෙහි නෛවසංඥනාසංඥාභවයෙහි අසංඥභවයෙහි සිටිවිරූ යැ.
260. (මා විසින්) අසාර වූ සංඛත (ප්රත්යයසමවාය විසින් කරන ලද) වූ අස්ථිර වූ හැම කල්හි කම්පිත (භඞ්ගුර) වූ කාමභවාදී සම්භවයෝ මොනොවට දන්නාලදහ. මම අධ්යාත්මයෙහි උපන් ඒ සඞ්ඛතයාගේ ස්වභාවය දැනගෙන (මාර්ගප්රඥාස්මෘතියෙන්) සිහි ඇතියෙම් නිවනට මැ පැමිණියෙමි.
මෙසේ මේ ගාථා ආයුෂ්මත් ගොතම ස්ථවිරයන් වහන්සේ ...
ගොතම ස්ථවිරගාථා යි.
3. 1. 15.
261. යමෙක් පළමු කටයුතු දැය පසුව කරනු කැමැති වේ ද, හෙතෙම සුඛස්ථානයෙන් (ස්වර්ගයෙන් හා මෝක්ෂයෙන්) පිරිහෙයි, පසුතැවෙන්නේ ද වේ.
262. යමක් මැ කරන්නේ නම් එය මැ කියන්නේ යැ, යමක් නො කරන්නේ නම් එය නො කියන්නේ යැ, ඒ කියමින් නො කරන්නහුට නුවණැතියෝ බුහුමන් නො කෙරෙත්.
263. යම් තැනෙකැ සසරදුක් නිරුද්ධ වේ නම් සම්බුදුන් විසින් දේශිත වූ ශෝක රහිත වූ රාගාදිරජස් රහිත වූ නිරුප්රද්රිත වූ නිවන එකත්නෙන් මනා සුවය වේ යයි.
මෙසේ මේ ගාථා ආයුෂ්මත් හාරිතස්ථවිරයන් වහන්සේ ...
හාරිත ස්ථවිරගාථා යි.
3. 1. 16.
264. නිවන්සුව පතනුයේ පාපමිත්රයන් හැරදමා උත්තමපුද්ගලයන් සෙවුනේ යැ. ඔහුගේ අවවාදයෙහි ද සිටුනේ යැ.
265. කුඩා දඬුකඬකට නැඟ යම්සේ මහසයුරෙහි ගිලෙන්නේ ද, එසෙයින් කුසීතයා කරා පැමිණ මනාදිවිපෙවෙත් ඇත්තේ ද ගිලෙයි (පිරිහෙයි.)