Theragāthā

Verses of the Elder Monks

Buddha Jayanthi Tipitaka · pathnirvana/tipitaka.lk · CC BY-ND 4.0 · Fetched 2026-04-29 · 2245 segments

පෙන්වන කොටස් 2101-2200 න් 2245

1163. පස්ස චිත්තකතං රූපං මණිනා කුණ්ඩලෙන ච, අට්ඨිං තචෙන ඔනද්ධං සහ වත්ථෙහි සොභති.
1164. අලත්තකකතා පාදා මුඛං චුණ්ණකමක්ඛිතං, අලං බාලස්ස මොහාය නො ච පාරගවෙසිනො.
1165. අට්ඨපාදකතා කෙසා නෙත්තා අඤ්ජනමක්ඛිතා, අලං බාලස්ස මොහාය නො ච පාරගවෙසිනො.
1166. අඤ්ජනීව නවා චිත්තා පූතිකායො අලඞ්කතො, අලං බාලස්ස මොහාය නො ච පාරගවෙසිනො.
1167. ඔදහි මිගවො පාසං නාසදා වාගුරං මිගො, භුත්වා නිවාපං ගච්ඡාම කන්දකන්තෙ මිගබන්ධකෙ.
1168. ඡින්නො පාසො මිගවස්ස නාසදා වාගුරං මිගො, භුත්වා නිවාපං ගච්ඡාම සොචන්තෙ මිගලුද්දකෙ.
1169. තදාසි යං භිංසනකං තදාසි ලොමහංසනං, අනෙකාකාරසම්පන්නෙ සාරිපුත්තම්හි නිබ්බුතෙ.
1170. අනිච්චා වත සඞ්ඛාරා උප්පාදවයධම්මිනො, උප්පජ්ජිත්වා නිරුජ්ඣන්ති තෙසං වූපසමො සුඛො.
1171. සුඛුමං තෙ පටිවිජ්ඣන්ති{1} වාලග්ගං උසුනා යථා, යෙ පඤ්චක්ඛන්ධෙ පස්සන්ති පරතො නො ච අත්තතො.
1172. යෙ ච පස්සන්ති සඞ්ඛාරෙ පරතො නො ච අත්තතො, පච්චබ්යාධිංසු නිපුණං වාලග්ගං උසුනා යථා.
1173. සත්තියා විය ඔමට්ඨො ඩය්හමානො’ව මත්ථකෙ, කාමරාගප්පහානාය සතො භික්ඛු පරිබ්බජෙ.
1174. සත්තියා විය ඔමට්ඨො ඩය්හමානො’ව මත්ථකෙ, භවරාගප්පහානාය සතො භික්ඛු පරිබ්බජෙ.
1175. චොදිතො භාවිතත්තෙන සරීරන්තිමධාරිනා, මිගාරමාතුපාසාදං පාදඞ්ගුට්ඨෙන කම්පයිං.
1176. නයිදං සිථිලමාරබ්භ නයිදං අප්පෙන ථාමසා, නිබ්බානමධිගන්තබ්බං සබ්බගන්ථපමොචනං.
1177. අයං ච දහරො භික්ඛු අයමුත්තමපොරිසො, ධාරෙති{1} අන්තිමං දෙහං ඡෙත්වා{2} මාරං සවාහිනිං.{3}
1178. විවරමනුපතන්ති විජ්ජුතා වෙභාරස්ස ච පණ්ඩවස්ස ච, නගවිවරගතො’ව{4} ඣායති පුත්තො අප්පටිමස්ස තාදිනො.
1179. උපසන්තො උපරතො පන්තසෙනාසනො මුනි, දායාදො බුද්ධසෙට්ඨස්ස බ්රහ්මුනා අභිවන්දිතො.
1180. උපසන්තං උපරතං පන්තසෙනාසනං මුනිං, දායාදං බුද්ධසෙට්ඨස්ස වන්ද බ්රාහ්මණ කස්සපං.
1181. යො ච ජාතිසතං ගච්ඡෙ සබ්බා බ්රාහ්මණජාතියො, සොත්ථියො{5} වෙදසම්පන්නො මනුස්සෙසු පුනප්පුනං.
1182. අජ්ඣායකො’පි චෙ අස්ස තිණ්ණං වෙදාන පාරගූ, එතස්ස වන්දනායෙතං{6} කලං නාග්ඝති සොළසිං.
1183. යො සො අට්ඨවිමොක්ඛානි පුරෙභත්තං අඵස්සයි{7}, අනුලොමං පටිලොමං තතො පිණ්ඩාය ගච්ඡති.
1184. තාදිසං භික්ඛුං මා හනි මාත්තානං ඛණි බ්රාහ්මණ, අභිප්පසාදෙහි මනං අරහන්තම්හි තාදිනො ඛිප්පං පඤ්ජලිකො වන්ද මා තෙ විජටි මත්ථකං.
1185. නෙසො{8} පස්සති සද්ධම්මං සංසාරෙන පුරක්ඛතො, අධොගමං{9} ජිම්හපථං කුම්මග්ගමනුධාවති.{10}
1186. කිමී’ව මීළ්හසල්ලිත්තො{11} සඞ්ඛාරෙ අධිමුච්ඡිතො, පගාළ්හො ලාභසක්කාරෙ තුච්ඡො ගච්ඡති පොඨිලො.{12}
1187. ඉමං ච පස්ස ආයන්තං සාරිපුත්තං සුදස්සනං, විමුත්තං උභතොභාගෙ අජ්ඣත්තං සුසමාහිතං.
1188. විසල්ලං ඛීණසංයොගං තෙවිජ්ජං මච්චුහායිනං, දක්ඛිණෙය්යං මනුස්සානං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං අනුත්තරං,
1189. එතෙ සම්බහුලා දෙවා ඉද්ධිමන්තො යසස්සිනො දසදෙවසහස්සානි සබ්බෙ බ්රහ්මපුරොහිතා මොග්ගල්ලානං නමස්සන්තා තිට්ඨන්ති පඤ්ජලීකතා.
1190. නමො තෙ පුරිසාජඤ්ඤ නමො තෙ පුරිසුත්තම යස්ස තෙ ආසවා ඛීණා දක්ඛිණෙය්යො’සි මාරිස.
1191. පූජිතො නරදෙවෙන උප්පන්නො මරණාභිභූ පුණ්ඩරීකං’ව තොයෙන සඞ්ඛාරෙනොපලිප්පති,{1}
1192. යස්ස මුහුත්තෙන{2} සහස්සධා ලොකො සංවිදිතො සබ්රහ්මකප්පො වසි ඉද්ධිගුණෙ චුතූපපාතෙ කාලෙ පස්සති දෙවතා ස භික්ඛු.
1193. සාරිපුත්තො’ව පඤ්ඤාය සීලෙන උපසමෙන ච යො’පි පාරඞ්ගතො භික්ඛු එතා’වපරමො සියා.
1194. කොටිසතසහස්සස්ස අත්තභාවං ඛණෙන නිම්මිනෙ{3} අහං විකුබ්බනාසු කුසලො වසීභූතොම්හි ඉද්ධියා.
1195. සමාධිවිජ්ජාවසිපාරමිං ගතො.{4} මොග්ගල්ලානගොත්තො අසිතස්ස සාසනෙ ධීරො සමුච්ඡින්දි සමාහිතින්ද්රියො නාගො යථා පූතිලතං’ව බන්ධනං.
1196. පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා කතං බුද්ධස්ස සාසනං ඔහිතො ගරුකො භාරො භවනෙත්ති සමූහතා.
1197. යස්සත්ථාය පබ්බජිතො අගාරස්මානගාරියං සො මෙ අත්ථො අනුප්පත්තො සබ්බසංයොජනක්ඛයො.
1198. කීදිසො නිරයො ආසි යත්ථ දුස්සී අපච්චථ විධුරං සාවකමාසජ්ජ කකුසන්ධං ච බ්රාහ්මණං.
1199. සතං ආසි අයොසඞ්කූ සබ්බෙ පච්චත්තවෙදනා ඊදිසො නිරයො ආසි යත්ථ දුස්සී අපච්චථ විධුරං සාවකමාසජ්ජ කකුසන්ධං ච බ්රාහ්මණං.
1200. යො එතමභිජානාති භික්ඛු බුද්ධස්ස සාවකො තාදිසං භික්ඛුමාසජ්ජ කණ්හ දුක්ඛං නිගච්ඡසි.
1201. මජ්ඣෙසරස්ස{1} තිට්ඨන්ති විමානා කප්පට්ඨායිනො{2} වෙළුරියවණ්ණා රුචිරා අච්චිමන්තො පභස්සරා අච්ඡරා තත්ථ නච්චන්ති පුථු නානත්තවණ්ණියො.
1202. යො එතමභිජානාති භික්ඛු බුද්ධස්ස සාවකො තාදිසං භික්ඛුමාසජ්ජ කණ්හ දුක්ඛං නිගච්ඡසි.
1203. යො වෙ බුද්ධෙන චොදිතො භික්ඛුසඞ්ඝස්ස පෙක්ඛතො මිගාරමාතුපාසාදං පාදඞ්ගුට්ඨෙන කම්පිසං.{3}
1204. යො එතමභිජානාති භික්ඛු බුද්ධස්ස සාවකො තාදිසං භික්ඛුමාසජ්ජ කණ්හ දුක්ඛං නිගච්ඡසි.
1205. යො වෙජයන්තපාසාදං පාදඞ්ගුට්ඨෙන කම්පයි ඉද්ධි බලෙනුපත්ථද්ධො සංවෙජෙසි ච දෙවතා.
1206. යො එතමභිජානාති භික්ඛු බුද්ධස්ස සාවකො තාදිසං භික්ඛුමාසජ්ජ කණ්හ දුක්ඛං නිගච්ඡසි.
1207. යො වෙජයන්තපාසාදෙ සක්කං සො පරිපුච්ඡති අපි ආවුසො ජානාසි තණ්හක්ඛයවිමුත්තියො තස්ස සක්කො වියාකාසි පඤ්හං පුට්ඨො යථාතථං.
1208. යො එතමභිජානාති භික්ඛු බුද්ධස්ස සාවකො තාදිසං භික්ඛුමාසජ්ජ කණ්හ දුක්ඛං නිගච්ඡසි.
1209. යො බ්රහ්මානං පරිපුච්ඡති සුධම්මායං ඨිතො{4} සභං අජ්ජා’පි ත්යාවුසො සා දිට්ඨි යා තෙ දිට්ඨි පුරෙ අහු පස්සසි වීතිවත්තන්තං බ්රහ්මලොකෙ පභස්සරං.
1210. තස්ස බ්රහ්මා වියාකාසි පඤ්හං පුට්ඨො යථාතථං න මෙ මාරිස සා දිට්ඨි යා මෙ දිට්ඨි පුරෙ අහු.
1211. පස්සාමි වීතිවත්තන්තං බ්රහ්මලොකෙ පභස්සරං සො’හං අජ්ජ කතං වජ්ජං අහං නිච්චොම්හි සස්සතො.
1212. යො එතමභිජානාති භික්ඛු බුද්ධස්ස සාවකො තාදිසං භික්ඛුමාසජ්ජ කණ්හ දුක්ඛං නිගච්ඡසි.
1213. යො මහානෙරුනො කූටං විමොක්ඛෙන අඵස්සසි වනං පුබ්බවිදෙහානං යෙ ච භූමිසයා නරා.
1214. යො එතමභිජානාති භික්ඛු බුද්ධස්ස සාවකො තාදිසං භික්ඛුමාසජ්ජ කණ්හ දුක්ඛං නිගච්ඡසි.
1215. න වෙ අග්ගි චෙතයති අහං බාලං ඩහාමීති, බාලො’ව{1} ජලිතං අග්ගිං ආසජ්ජන පදය්හති.{2}
1216. එවමෙව තුවං මාර ආසජ්ජන{3} තථාගතං සයං දහිස්සසි අත්තානං බාලො අග්ගිං’ව සම්ඵුසං.
1217. අපුඤ්ඤං පසවී මාපො ආසජ්ජන තථාගතං කින්නු මඤ්ඤසි පාපිම න මෙ පාපං විපච්චති.
1218. කරතො තෙ චීයතෙ{4} පාපං චිරරත්තාය අන්තක මාර නිබ්බින්ද බුද්ධම්හා ආසං මාකාසි භික්ඛුසු.
1219. ඉති මාරං අතජ්ජෙසි භික්ඛු භෙසකලාවනෙ තතො සො දුම්මනො යක්ඛො තත්ථෙවන්තරධායථා’ති.{5}
ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මහාමොග්ගල්ලානො ථෙරො ගාථායො අභාසිත්ථා’ති.
මහාමොග්ගල්ලානත්ථෙරගාථා.
තස්සුද්දානං:
සට්ඨිකම්හි නිපාතම්හි මොග්ගල්ලානො මහිද්ධිකො එකො’ව ථෙරො ගාථායො{2} අට්ඨසට්ඨි භවන්ති තා’ති.
සට්ඨිනිපාතො නිට්ඨිතො.
70. මහානිපාතො.
1220. නික්ඛන්තං වත මං සන්තං අගාරස්මානගාරියං{1} විතක්කා උපධාවන්ති පගබ්භා කණ්හතො ඉමෙ.
1221. උග්ගපුත්තා මහිස්සාසා සික්ඛිතා දළ්හධම්මිනො සමන්තා පරිකිරෙය්යුං සහස්සං අපලායිනං.
1222. සචෙ’පි එත්තකා භිය්යො ආගමිස්සන්ති ඉත්ථියො නෙව මං බ්යාධයිස්සන්ති ධම්මෙ සම්හි පතිට්ඨිතං.{2}
1223. සක්ඛීහි මෙ සුතං එතං{3} බුද්ධස්සාදිච්චබන්ධුනො නිබ්බානගමනං මග්ගං තත්ථ මෙ නිරතො මනො.
1224. එවං චෙ මං{4} විහරන්තං පාපිම උපගච්ඡසි තථා මච්චු කරිස්සාමි න මෙ මග්ගම්පි දක්ඛසි.{5}
1225. අරතිං රතිං ච පහාය සබ්බසො ගෙහෙසිතං ච විතක්කං වනථං න කරෙය්ය කුහිඤ්චි නිබ්බනථො{6} අවනථො ස භික්ඛු.{7}
1226. යමිධ පඨවිං ච වෙහාසං රූපගතං ජගතොගධං කිඤ්චි පරිජීයති සබ්බමතිච්චං එවං සමෙච්ච චරන්ති මුතත්තා.{8}
1227. උපධීසු ජනා ගධිතාසෙ දිට්ඨෙ සුතෙ{9} පටිඝෙ ච මුතෙ ච එත්ථ විනොදය ඡන්දමනෙජො යො හෙත්ථ න ලිප්පති මුනි තමාහු.
1228. අට්ඨ සට්ඨිසිතා සවිතක්කා පුථුජ්ජනතායං{10} අධම්මා නිවිට්ඨා න ච වග්ගගතස්ස{11} කුහිඤ්චි නො පන දුට්ඨුල්ලගාහී{12} ස භික්ඛු.
1229. දබ්බො චිරරත්තසමාහිතො{1} අකුහකො නිපකො අපිහාලු, සන්තං පදං අජ්ඣගමා මුනි පටිච්ච පරිනිබ්බුතො කඞ්ඛති කාලං.
1230. මානං පජහස්සු ගොතම මනපථං ච ජහස්සු අසෙසං මානපථම්හි{2} ස මුච්ඡිතො විප්පටිසාරී හුවා චිරරත්තං.
1231. මක්ඛෙන මක්ඛිතා පජා මානහතා නිරයං පපතන්ති{3} සොචන්ති ජනා චිරරත්තං මානහතා නිරයං උපපන්නා.
1232. න හි සොචති භික්ඛු කදාචි මග්ගජිනො සම්මා පටිපන්නො කිත්තිං ච සුඛං චානුභොති ධම්මදසො’ති තමාහු තථත්තං.
1233. තස්මා අඛිලො පධානවා{4} නීවරණානි පහාය විසුද්ධො මානං ච පහාය අසෙසං විජ්ජායන්තකරො සමිතාවී.
1234. කාමරාගෙන ඩය්හාමි චිත්තං මෙ පරිඩය්හති සාධු නිබ්බාපනං බ්රූහි අනුකම්පාය ගොතම.
1235. සඤ්ඤාය විපරියෙසා චිත්තං තෙ පරිඩය්හති නිමිත්තං පරිවජ්ජෙහි සුභං රාගූපසංහිතං.
1236. සඞ්ඛාරෙ පරතො පස්ස දුක්ඛතො මා ච අත්තතො නිබ්බාපෙහි මහාරාගං මා ඩයිහිත්ථො පුනප්පුනං.{*}
1237. අසුභාය චිත්තං භාවෙහි එකග්ගං සුසමාහිතං සති කායගතාත්යත්ථු නිබ්බිදාබහුලො භව.
1238. අනිමිත්තඤ්ච භාවෙහි මානානුසයමුජ්ජහ තතො මානාභිසමයා උපසන්තො චරිස්සසි.
1239. තමෙව වාචං භාසෙය්ය යායත්තානං න තාපයෙ පරෙ ච න විහිංසෙය්ය සා වෙ වාචා සුභාසිතා.
1240. පියවාචමෙව භාසෙය්ය යා වාචා පටිනන්දිතා යං අනාදාය පාපානි පරෙසං භාසතෙ පියං.
1241. සච්චං වෙ අමතා වාචා එස ධම්මො සනන්තනො සච්චෙ අත්ථෙ ච ධම්මෙ ච ආහු සත්තො පතිට්ඨිතා.
1242. යං බුද්ධො භාසති වාචං ඛෙමං නිබ්බානපත්තියා දුක්ඛස්සන්තකිරියාය සා වෙ වාචානමුත්තමා.
1243. ගම්භීරපඤ්ඤො මෙධාවී මග්ගාමග්ගස්ස කොවිදො සාරිපුත්තො මහාපඤ්ඤො ධම්මං දෙසෙති භික්ඛූනං.
1244. සඞ්ඛිත්තෙන’පි දෙසෙති විත්ථාරෙන’පි භාසති සාලිකායිව{1} නිග්ඝොසො පටිභානං උදීරයී.{2}
1245. තස්ස තං දෙසයන්තස්ස සුණන්ති{3} මධුරං ගිරං සරෙන රජනීයෙන සවනීයෙන වග්ගුනා, උදග්ගචිත්තා මුදිතා සොතං ඔධෙන්ති භික්ඛවො.
1246. අජ්ජ පණ්ණරසෙ විසුද්ධියා භික්ඛූ පඤ්චසතා සමාගතා සංයොජනබන්ධනච්ඡිදා අනීඝා ඛීණපුනබ්භවා ඉසී.
1247. චක්කවත්තී යථා රාජා අමච්චපරිවාරිතො සමන්තා අනුපරියෙති සාගරන්තං මහිං ඉමං.
1248. එවං විජිතසඞ්ගාමං සත්ථවාහං අනුත්තරං සාවකා පයිරුපාසන්ති තෙවිජ්ජා මච්චුහායිනො.
1249. සබ්බෙ භගවතො පුත්තා පලාසෙත්ථ{4} න විජ්ජති තණ්හාසල්ලස්ස හන්තාරං වන්දෙ ආදිච්චබන්ධුනං.
1250. පරොසහස්සං භික්ඛූනං සුගතං පයිරුපාසති දෙසෙන්තං විරජං ධම්මං නිබ්බානං අකුතොභයං.
1251. සුණන්ති ධම්මං විමලං{5} සම්මාසම්බුද්ධදෙසිතං සොභති වත සම්බුද්ධො භික්ඛුසඞ්ඝපුරක්ඛතො.
1252. නාගනාමොසි භගවා ඉසීනං ඉසිසත්තමො, මහාමෙඝොව හුත්වාන සාවකෙ අභිවස්සති.{6}
1253. දිවාවිහාරා නික්ඛම්ම සත්ථුස්සනකම්යතා සාවකො තෙ මහාවීර පාදෙ වන්දති වඞ්ගීසො.
1254. උම්මග්ගපථං මාරස්ස අභිභුය්ය චරති පභිජ්ජ ඛිලානි තං පස්සථ බන්ධනපමුඤ්චකරං අසිතං’ව භාගසො පටිභජ්ජ.{7}
1255. ඔඝස්ස හි නිත්ථරණත්ථං අනෙකවිහිතං මග්ගං අක්ඛාසි තස්මිඤ්ච අමතෙ අක්ඛාතෙ ධම්මදසා ඨිතා අසංහීරා.