1077. කම්මං බහුකං න කාරයෙ පරිවජ්ජෙය්ය ජනං න උය්යමෙ, උස්සුක්කො සො රසානුගිද්ධො අත්ථං රිඤ්චති යො සුඛාවහො.
1078. කම්මං බහුකං න කාරයෙ පරිවජ්ජෙය්ය අනත්තනෙය්යමෙත, කිච්ඡති කායො කිලමති දුක්ඛිතො සො සමථං න වින්දති.
1079. ඔට්ඨප්පහතමත්තෙන අත්තානම්පි න පස්සති, පත්ථද්ධගීවො චරති අහං සෙය්යොති මඤ්ඤති.
1080. අසෙය්යො සෙය්යසමානං බාලො මඤ්ඤති අත්තානං, න තං විඤ්ඤූ පසංසන්ති පත්ථද්ධමානසං නරං.
1081. යො ච සෙය්යොහමස්මීති නාහං සෙය්යොති වා පුන, හීනොහං{1} සදිසො වා’ති විධාසු න විකම්පති.
1082. පඤ්ඤවන්තං තථා තාදිං{2} සීලෙසු සුසමාහිතං, චෙතොසමථමනුයුත්තං{3} තං වෙ{4} විඤ්ඤූ පසංසරෙ.
1083. යස්ස සබ්රහ්මචාරීසු ගාරවො නූපලබ්භති, ආරකා හොති සද්ධම්මා නභසො පඨවී{5} යථා.
1084. යෙසං ච හිරි ඔත්තප්පං සදා සම්මා උපට්ඨිතං, විරූළ්හබ්රහ්මචරියා තෙ{6} තෙසං ඛීණා පුනබ්භවා.
1085. උද්ධතො චපලො භික්ඛු පංසුකූලෙන පාරුතො, කපීව සීහචම්මෙන න සො තෙනුපසොභති.
1086. අනුද්ධතො අචපලො නිපකො සංවුතින්ද්රියො, සොභති පංසුකූලෙන සීහො’ව ගිරිගබ්භරෙ.
1087. එතෙ සම්බහුලා දෙවා ඉද්ධිමන්තො යසස්සිනො, දසදෙවසහස්සානි සබ්බෙ තෙ බ්රහ්මකායිකා.
1088. ධම්මසෙනාපතිං වීරං{7} මහාඣායිං සමාහිතං, සාරිපුත්තං නමස්සන්තා තිට්ඨන්ති පඤ්ජලීකතා.
1089. නමො තෙ පුරිසාජඤ්ඤ නමො තෙ පුරිසුත්තම, යස්ස තෙ නාභිජානාම යං’පි නිස්සාය ඣායති.
1090. අච්ඡෙරං වත බුද්ධානං ගම්භීරො ගොචරො සකො, යෙ මයං නාභිජානාම වාලවෙධිසමාගතා.
1091. තං තථා දෙවකායෙහි පූජිතං පූජනාරහං, සාරිපුත්තං තදා දිස්වා කප්පිනස්ස සිතං අහු.
1092. යාවතා බුද්ධඛෙත්තම්හි ඨපයිත්වා මහාමුනිං, ධුතගුණෙ විසිට්ඨොහං සදිසො මෙ න විජ්ජති.
1093. පරිචිණ්ණො මයා සත්ථා කතං බුද්ධස්ස සාසනං, ඔහිතො ගරුකො භාරො නත්ථි දානි පුනබ්භවො.
1094. න චීවරෙ න සයනෙ භොජනෙ නුපලිප්පති,{1} ගොතමො අනප්පමෙය්යො මුලාලපුප්ඵං{2} විමලං’ව, අම්බුනා නික්ඛමනින්නො{3} තිභවාභිනිස්සටො.{4}
1095. සතිපට්ඨනගීවො සො සද්ධාහත්ථො මහාමුනි, පඤ්ඤාසීසො මහාඤාණී සදා චරති නිබ්බුතො’ති.
ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මහාකස්සපො ථෙරො ගාථායො අභාසිත්ථා’ති.
මහාකස්සපත්ථෙරගාථා.
තස්සුද්දානං:
චත්තාලීසනිපාතම්හි මහාකස්සපසව්හයො, එකො’ව ථෙරො ගාථායො චත්තාලීස දුවෙ’පි චා’ති.
චත්තාලීසනිපාතො නිට්ඨිතො.
50. පඤ්ඤාසනිපාතො.
50. 1. 1.
1096. කදා නු’හං පබ්බතකන්දරාසු එකාකියො අද්දුතියො විහස්සං අනිච්චතො සබ්බභවං විපස්සං තං මෙ ඉදං තං නු කදා භවිස්සති.
1097. කදා නු’හං භින්නපටන්ධරො{1} මුනි කාසාවවත්ථො අමමො නිරාසො{2} රාගං ච දොසං ච තථෙව මොහං හන්ත්වා සුඛී පවනගතො විහස්සං.
1098. කදා අනිච්චං වධරොගනීළං{3} කායං ඉමං මච්චුජරායුපද්දුතං විපස්සමානො වීතභයො විහස්සං එකො වනෙ තං නු කදා භවිස්සති.
1099. කදා නු’හං භයජනනිං දුඛාවහං{4} තණ්හාලතා බහුවිධානුවත්තනිං පඤ්ඤාමයං තිඛිණමසිං ගහෙත්වා ඡෙත්වා වසෙ තම්පි කදා භවිස්සති.
1100. කදා නු පඤ්ඤාමයමුග්ගතෙජං සත්ථං ඉසීනං සහසාදියිත්වා{5} මාරං සසෙනං සහසා භඤ්ජිස්සං සීහාසනෙ තං නු කදා භවිස්සති.
1101. කදා නු’හං සබ්භිසමාගමෙසු දිට්ඨො භවෙ ධම්මගරූහි තාදිහි යථාවදස්සීහි ජිතින්ද්රියෙහි පධානියො තං නු කදා භවිස්සති.
1102. කදා නු මං තන්දිඛුදා පිපාසා වාතාතපා කීටසිරිංසපා{6} වා නබාධයිස්සන්ති{7} න තං ගිරිබ්බජෙ අත්ථත්ථියං තං නු කදා භවිස්සති.
1103. කදා නු ඛො යං විදිතං මහෙසිනා චත්තාරි සච්චානි සුදුද්දසානි සමාහිතත්තො සතිමා අගච්ඡං, පඤ්ඤාය තං තං නු කදා භවිස්සති.
1104. කදා නු රූපෙ අමිතෙ ච සද්දෙ ගන්ධෙ රසෙ ඵුසිතබ්බෙ ච ධම්මෙ ආදිත්තතොහං සමථෙහි යුත්තො පඤ්ඤාය දක්ඛං{8} තදිදං කදා මෙ.
1105. කදා නු’හං දුබ්බචනෙන වුත්තො තතො නිමිත්තං විමනො න හෙස්සං අථො පසත්ථො’පි තතො නිමිත්තං තුට්ඨො න හෙස්සං තදිදං කදා මෙ.
1106. කදා නු කට්ඨෙ ච තිණෙ ලතා ච ඛන්ධෙ ඉමෙහං අමිතෙ ච ධම්මෙ අජ්ඣත්තිකානෙව ච බාහිරානි ච සමං තුලෙය්යං තදිදං කදා මෙ.
1107. කදා නු මං පාවුසකාලමෙඝො නවෙන තොයෙන සචීවරං වනෙ ඉසිප්පයාතම්හි පථෙ වජන්තං ඔවස්සතෙ තං නු කදා භවිස්සති.
1108. කදා මයූරස්ස සිඛණ්ඩිනො වනෙ දිජස්ස සුත්වා ගිරිගබ්භරෙ රුතං පච්චුට්ඨහිත්වා අමතස්ස පත්තියා සංචින්තියෙ තං නු කදා භවිස්සති.
1109. කදා නු ගඞ්ගං යමුනං සරස්සතිං පාතාලඛිත්තං වළවාමුඛං ච{1} අසජ්ජමානො පතරෙය්යමිද්ධියා විභීසනං{2} තං නු කදා භවිස්සති.
1110. කදා නු නාගො’ව අසඞ්ගචාරී{3} පදාලයෙ කාමගුණෙසු ඡන්දං නිබ්බජ්ජයං සබ්බසුභං නිමිත්තං ඣානෙ යුතො තං නු කදා භවිස්සති.
1111. කදා ඉණට්ටො’ව දළිද්දකො නිධිං ආරාධයිත්වා ධනිකෙහි පීළිතො තුට්ඨො භවිස්සං අධිගම්ම සාසනං මහෙසිනො තං නු කදා භවිස්සති.
1112. බහූනි වස්සානි තයාම්හි යාචිතො ආගාරවාසෙන අලං නු තෙ ඉදං තං දානි මං පබ්බජිතං සමානං කිංකාරණා චිත්ත තුවං න යුඤ්ජසි.
1113. නනු අහං චිත්ත තයාම්හි යාචිතො ගිරිබ්බජෙ චිත්රඡදා විහඞ්ගමා මහින්දඝොසත්ථන්තාභිගජ්ජිනො තෙ තං රමිස්සන්ති{4} වනම්හි ඣායිනං.
1114. කුලම්හි මිත්තෙ ච පියෙ ච ඤාතකෙ ඛිඩ්ඩාරතිං කාමගුණං ච ලොකෙ සබ්බං පහාය ඉමමජ්ඣපාගතො{5} අථො’පි ත්වං චිත්ත න මය්හ තුස්සසි.{6}
1115. මමෙව එතං න හි ත්වං පරෙසං සන්නාහකාලෙ පරිදෙවිතෙන කිං සබ්බං ඉදං චලමිති පෙක්ඛමානො අභිනික්ඛමිං අමතපදං{7} ජිගීසං.
1116. සුයුත්තවාදී{1} ද්විපදානමුත්තමො මහාභිසක්කො නරදම්මසාරථි{2} චිත්තං චලං මක්කටසන්නිභං ඉති අවීතරාගෙන සුදුන්නිවාරයං.
1117. කාමා හි චිත්රා මධුරා මනොරමා අවිද්දසූ යත්ථ සිතා පුථුජ්ජනා තෙ දුක්ඛමිච්ඡන්ති පුනබ්භවෙසිනො චිත්තෙන නීතා නිරයෙ නිරාකතා.
1118. මයූරකොඤ්චාභිරුතම්හි කානනෙ දීපීහි ව්යග්ඝෙහි පුරක්ඛතො වසං කායෙ අපෙක්ඛං ජහ මා විරාධය{3} ඉතිස්සු මං චිත්ත පුරෙ නියුඤ්ජසි.
1119. භාවෙහි ඣානානි ච ඉන්ද්රියානි{4} බලානි බොජ්ඣඞ්ගසමාධිභාවනා තිස්සො ච විජ්ජා ඵුස බුද්ධසාසනෙ ඉතිස්සු මං චිත්ත පුරෙ නියුඤ්ජසි.
1120. භාවෙහි මග්ගං අමතස්ස පත්තියා නිය්යානිකං සබ්බදුඛක්ඛයොගධං අට්ඨඞ්ගිකං සබ්බකිලෙසසොධනං ඉතිස්සු මං චිත්ත පුරෙ නියුඤ්ජසි.
1121. දුක්ඛන්ති ඛන්ධෙ පටිපස්ස යොනිසො යතො ච දුක්ඛං සමුදෙති තං ජහ ඉධෙව දුක්ඛස්ස කරොහි අන්තං ඉතිස්සු මං චිත්ත පුරෙ නියුඤ්ජසි.
1122. අනිච්චං දුක්ඛන්ති විපස්ස යොනිසො සුඤ්ඤං අනත්තාති අඝං වධන්ති ච මනොවිචාරෙ උපරුන්ධ චෙතසො ඉතිස්සු මං චිත්ත පුරෙ නියුඤ්ජසි.
1123. මුණ්ඩො විරූපො අභිසාපමාගතො කපාලහත්ථොව කුලෙසු භික්ඛසු{5} යුඤ්ජස්සු සත්ථුවචනෙ මහෙසිනො ඉතිස්සු මං චිත්ත පුරෙ නියුඤ්ජසි.
1124. සුසංවුතත්තො විසිඛන්තරෙ{6} චරං කුලෙසු කාමෙසු අසඞ්ගමානසො චන්දො යථා දොසිනපුණ්ණමාසියා ඉතිස්සු මං චිත්ත පුරෙ නියුඤ්ජසි.
1125. ආරඤ්ඤිකො හොහි{7} ච පිණ්ඩපාතිකො සොසානිකො හොහි7 ච පංසුකූලිකො නෙසජ්ජිකො හොහි{7} සදා ධුතෙ රතො ඉතිස්සු මං චිත්ත පුරෙ නියුඤ්ජසි.
1126. රොපෙත්ව{1} රුක්ඛානි යථා ඵලෙසී මූලෙ තරුං ඡෙත්තු තමෙව ඉච්ඡසි තථූපමං චිත්තමිදං{2} කරොසි යං මං අනිච්චම්හි චලෙ නියුඤ්ජසි.
1127. අරූප දූරඞ්ගම එකචාරි න තෙ කරිස්සං වචනං ඉදානිහං දුක්ඛා හි කාමා කටුකා මහබ්භයා නිබ්බානමෙවාභිමනො චරිස්සං.
1128. නාහං අලක්ඛ්යා අහිරික්කතාය{3} වා න චිත්තහෙතූ න ච දූරකන්තනා ආජීවහෙතූ ච අහං න නික්ඛමිං කතො ච තෙ චිත්ත පටිස්සවො මයා.
1129. අප්පිච්ඡතා සප්පුරිසෙහි වණ්ණිතා මක්ඛප්පහානං වූපසමො දුඛස්ස{4} ඉතිස්සු මං චිත්ත තදා නියුඤ්ජසි ඉදාකි ත්වං ගච්ඡසි පුබ්බචිණ්ණං.
1130. තණ්හා අවිජ්ජා{5} ච පියාප්පියඤ්ච{6} සුභානි රූපානි සුඛා ච වෙදනා මනාපියා කාමගුණා ච වන්තා වන්තෙ අහං ආවමිතුං{7} න උස්සහෙ.
1131. සබ්බත්ථ තෙ චිත්ත වචො කතං මයා බහූසු ජාතීසු න මෙසි කොපිතො අජ්ඣත්තසම්භවො කතඤ්ඤුතාය තෙ දුක්ඛෙ චිරං සංසරිතං තයා කතෙ.
1132. ත්වඤ්ඤෙව නො චිත්ත කරොසි බ්රාහ්මණො ත්වං ඛත්තියො{8} රාජදසී කරොසි වෙස්සා ච සුද්දා ච භවාම එකදා දෙවත්තනං වා’පි තවෙව වාහසා.
1133. තවෙ’ව හෙතූ අසුරා භවාමසෙ ත්වංමූලකං නෙරයිකා භවාමසෙ අථො තිරච්ඡානගතා’පි එකදා පෙතත්තනං වා’පි තවෙ’ව වාහසා.
1134. නනු{9} දුබ්භිස්සසි මං පුනප්පුනං මුහුං මුහුං චාරණීකං’ව දස්සයං{10} උම්මත්තකෙනෙව මයා පලොභසි කිඤ්චා’පි තෙ චිත්ත විරාධිතං මයා.
1135. ඉදං පුරෙ චිත්තමචාරි චාරිකං යෙනිච්ඡකං යත්ථකාමං යථාසුඛං තදජ්ජහං නිග්ගහෙස්සාමි{11} යොනිසො හත්ථිප්පභින්නං{12} විය අඞ්කුසග්ගහො.
1136. සත්ථා ච මෙ ලොකමිමං අධිට්ඨහි අනිච්චතො අද්ධුවතො අසාරතො, පක්ඛන්ද මං චිත්ත ජිනස්ස සාසනෙ තාරෙහි ඔඝා මහතා{1} සුදුත්තරා.
1137. න තෙ ඉදං චිත්ත යථා පුරාණකං නාහං අලං තුය්හවසෙ නිවත්තිතුං, මහෙසිනො පබ්බජිතොම්හි සාසනෙ න මාදිසා හොන්ති විනාසධාරිනො.
1138. නගා සමුද්දා සරිතා වසුන්ධරා දිසා චතස්සො විදිසා අධො දිවා{2}, සබ්බෙ අනිච්චා තිභවා උපද්දුතා කුහිං ගතො චිත්ත සුඛං රමිස්සසි.
1139. ධිතිප්පරං{3} කිං මම චිත්ත කාහිසි න තෙ අලං චිත්ත වසානුවත්තකො, න ජාතු භස්තං උභතොමුඛං{4} ඡුපෙ ධිරත්ථු පූරං නව සොතසන්දනිං.{5}
1140. වරාහඑණෙය්ය විගාළ්හසෙවිතෙ පබ්භාරකූටෙ පකතෙ’ව සුන්දරෙ, නවම්බුනා පාවුසසිත්තකානනෙ තහිං ගුහාගෙහගතො රමිස්සසි.
1141. සුනීලගීවා සුසිඛා සුපෙඛුණා සුචිත්තපත්තච්ඡදනා විහඞ්ගමා, සුමඤ්ජුඝොසත්ථනිතාභිගජ්ජිනො තෙ තං රමිස්සන්ති{6} වනම්හි ඣායිනං.
1142. වුට්ඨම්හි දෙවෙ චතුරඞ්ගුලෙ තිණෙ සංපුප්ඵිතෙ මෙඝනිභම්හි කානනෙ, නගන්තරෙ විටපිසමො සයිස්සං තං මෙ මුදූ හෙහිති තූලසන්නිභං.
1143. තථා තු කස්සාමි{7} යථා’පි ඉස්සරො යං ලබ්භති තෙන’පි හොතු මෙ අලං, න තාහං කස්සාමි{8} යථා අතන්දිතො බිළාරභස්තං’ව යථා සුමද්දිතං.
1144. තථා තු කස්සාමි යථා’පි ඉස්සරො යං ලබ්භති තෙන’පි හොතු මෙ අලං, විරියෙන තං මය්හ වසානයිස්සං ගජං’ව මත්තං කුසලඞ්කුසග්ගහො.
1145. තයා සුදන්තෙන අවට්ඨිතෙන{1} හි හයෙන යොග්ගාචරියො’ව උජ්ජුනා, පහොමි මග්ගං පටිපජ්ජිතුං සිවං චිත්තානුරක්ඛීහි සදා නිසෙවිතං.
1146. ආරම්මණෙ තං බලසා නිබන්ධිසං{2} නාගං’ව ථම්භම්හි දළ්හාය රජ්ජුයා, තං මෙ සුගුත්තං සතියා සුභාවිතං අනිස්සිතං සබ්බභවෙසු හෙහිසි.
1147. පඤ්ඤාය ඡෙත්වා විපථානුසාරිනං යොගෙන නිග්ගය්හ පථෙ නිවෙසිය, දිසුවා සමුදයං විභවං ච සම්භවං දායාදකො හෙහිසි අග්ගවාදිනො.
1148. චතුබ්බිපල්ලාසවසං අධිට්ඨිතං ගාමණ්ඩලං’ව පරිනෙසි චිත්ත මං, නූන{3} සඤ්ඤොජනබන්ධනච්ඡිදං සංසෙවසෙ කාරුණිකං මහාමුනිං.
1149. මිගො යථා සෙරි සුචිත්තකානනෙ රම්මං ගිරිං පාවුසඅබ්භමාලිනිං,{4} අනාකුලෙ තත්ථ නගෙ රමිස්සං{5} අසංසයං චිත්ත පරාභවිස්සසි.
1150. යෙ තුය්හ ඡන්දෙන වසෙන වත්තිනො නරා ච නාරී ච අනුභොන්ති යං සුඛං, අවිද්දසූ මාරවසානුවත්තිනො භවාභනන්දී තව චිත්ත සාවකා’ති.{6}
ඉත්ථං සුදං ආයස්මා තාලපුටො ථෙරො ගාථායො අභාසිත්ථා’ති.
තාලපුටත්ථෙරගාථා.
තස්සුද්දානං:
පඤ්ඤාසම්හි නිපාතම්හි එකො තාලපුටො සුචි ගාථායො තත්ථ පඤ්ඤාස පුන පඤ්ච ච උත්තරින්ති.
පඤ්ඤාසනිපාතො නිට්ඨිතො.
60. සට්ඨිනිපාතො.
60. 1. 1.
1151. ආරඤ්ඤකා පිණ්ඩපාතිකා උඤ්ඡාපත්තාගතෙ රතා, දාළෙමු මච්චුනො සෙනං අජ්ඣත්තං සුසමාහිතා.
1152. ආරඤ්ඤකා පිණ්ඩපාතිකා උඤ්ඡාපත්තාගතෙ රතා, ධුනාම{1} මච්චුනො සෙනං නළාගාරං’ව කුඤ්ජරො.
1153. රුක්ඛමූලිකා සාතතිකා උඤ්ඡාපත්තාගතෙ රතා, දාළෙමු මච්චුනො සෙනං අජ්ඣත්තං සුසමාහිතා.
1154. රුක්ඛමූලිකා සාතතිකා උඤ්ඡාපත්තාගතෙ රතා, ධුනාම මච්චුනො සෙනං නළාගාරං’ව කුඤ්ජරො.
1155. අට්ඨිකඞ්කාලකුටිකෙ{2} මංසනනහාරුසිබ්බිතෙ,{3} ධිරත්ථු පූරෙ දුග්ගන්ධෙ පරගත්තෙ මමායසෙ,
1156. ගූථභස්තෙ තචොනද්ධෙ උරගණ්ඩ{4} පිසාචිනී, නව සොතානි තෙ කායෙ යානි සන්දන්ති සබ්බදා.
1157. තව සරීරං නවසොතං දුග්ගන්ධකරං පරිබන්ධං,{5} භික්ඛු පරිවජ්ජයතෙ තං මීළ්හඤ්ච{6} යථා සුචිකාමො.
1158. එවං චෙ තං ජනො ජඤ්ඤා යථා ජානාමි තං අහං, ආරකා පරිවජ්ජෙය්ය ගූථට්ඨානං’ව පාවුසෙ.
1159. එවමෙතං මහාවීර යථා සමණ භාසසි, එත්ථ චෙකෙ විසීදන්ති පඞ්කම්හි’ව ජරග්ගවො.
1160. ආකාසම්හි හලිද්දියා යො මඤ්ඤෙථ, රජෙතවෙ, අඤ්ඤෙන වා’පි රඞ්ගෙන විඝාතුදයමෙව තං.
1161. තදාකාසසමං චිත්තං අජ්ඣත්තං සුසමාහිතං, මා පාපචිත්තෙ අහනි{7} අග්ගිඛන්ධං’ව පක්ඛිමා.
1162. පස්ස චිත්තකතං බිම්බං අරුකායං සමුස්සිතං, ආතුරං බහුසඞ්කප්පං යස්ස නත්ථි ධුවං ඨිති.