ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සිරිමිත්තො ථෙරො ගාථායො අභාසිත්ථා’ති.
සිරිමිත්තත්ථෙරගාථා.
8. 1. 3.
510. යදා පඨමමද්දක්ඛිං සත්ථාරමකුතොභයං, තතො මෙ අහු සංවෙගො පස්සිත්වා පුරිසුත්තමං.
511. සිරිං හත්ථෙහි පාදෙහි යො පණාමෙය්ය ආගතං, එතාදිසං සො සත්ථාරං ආරාධෙත්වා විරාධයෙ.
512. තදාහං{1} පුත්තදාරං ච ධනධඤ්ඤං ව ඡඩ්ඩයිං, කෙසමස්සූනි ඡෙදෙත්වා{2} පබ්බජිං අනගාරියං,
513. සික්ඛාසාජීවසම්පන්නො ඉන්ද්රියෙසු සුසංවුතො. නමස්සමානො සම්බුද්ධං විහාසිං අපරාජිතො.
514. තතො මෙ පණිධී ආසි චෙතසො අභිපත්ථිතො, න නිසීදෙ මුහුත්තම්පි තණ්හාසල්ලෙ අනූහතෙ.
515. තස්ස මෙවං විහරතො පස්ස විරියපරක්කමං,{3} තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා කතං බුද්ධස්ස සාසනං.
516. පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි දිබ්බචක්ඛුං{4} විසොධිතං, අරහා දක්ඛිණෙය්යොම්හි විප්පමුත්තො නිරූපධි.
517. තතො රත්යා විවසනෙ සුරියස්සුග්ගමනං පති, සබ්බං තණ්හං විසොසෙත්වා පල්ලඞ්කෙන උපාවිසි’න්ති.
ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මහාපන්ථකො ථෙරො ගාථායො අභාසිත්ථා’ති.
මහාපන්ථකත්ථෙරගාථා.
තස්සුද්දානං:
මහාකච්චායනො ථෙරො සිරිමිත්තො මහාපන්ථකො, එතෙ අට්ඨනිපාතම්හි ගාථායො චතුවීසතී’ති.
අට්ඨකනිපාතො නිට්ඨිතො.
9. නවකනිපාතො.
9. 1. 1.
518. යදා දුක්ඛං ජරාමරණන්ති පණ්ඩිතො අවිද්දසූ යත්ථ සිතා පුථුජ්ජනා, දුක්ඛං පරිඤ්ඤාය සතොව ඣායති තතො රතිං පරමතරං න වින්දති.
519. යදා දුක්ඛස්සාවහනිං විසත්තිකං පපඤ්චසඞ්ඝාට දුඛාධිවාහිනිං,{1} තණ්හං පහත්වාන{2} සතොව ඣායති තතො රතිං පරමතරං න වින්දති.
520. යදා සිවං ද්වෙ චතුරඞ්ගගාමිනං මග්ගුත්තමං සබ්බකිලෙසසොධනං, පඤ්ඤාය පස්සිත්ව සතොව ඣායති තතො රතිං පරමතරං න වින්දති.
521. යදා අසොකං විරජං අසඞ්ඛතං සන්තං පදං සබ්බකිලෙසසොධනං, භාවෙති සඤ්ඤොජනබන්ධනච්ඡිදං තතො රතිං පරමතරං න වින්දති.
522. යදා නභෙ ගජ්ජති මෙඝදුන්දුභි ධාරාකුලා විහගපථෙ{3} සමන්තතො, භික්ඛූ ච පබ්භාරගතො’ව ඣායති තතො රතිං පරමතරං න වින්දති.
523. යදා නදීනං කුසුමාකුලානං විචිත්තවානෙය්යවටංසකානං, තීරෙ නිසින්නො සමණො’ව ඣායති තතො රතිං පරමතරං න වින්දති.
524. යදා නිසීථෙ රහිතම්හි කානනෙ දෙවෙ ගළන්තම්හි නදන්ති දාඨිනො, භික්ඛූ ච පබ්භාරගතො’ව ඣායති තතො රතිං පරමතරං න වින්දති.
525. යදා විතක්කෙ උපරුන්ධියත්තනො නගන්තරෙ නගවිවරං සමස්සිතො, වීතද්දරො විගතඛිලො’ව{1} ඣායති තතො රතිං පරමතරං න වින්දති.
526. යදා සුඛී වලඛිලසොකනාසනො නිරග්ගළො නිබ්බනථෙ විසල්ලො, සබ්බාසවෙ බ්යන්තිකතො’ව ඣායති තතො රතිං පරමතරං න වින්දතී’ති.
ඉත්ථං සුදං ආයස්මා භූතො ථෙරො ගාථායො අභාසිත්ථා’ති.
භූතත්ථෙරගාථා.
තස්සුද්දානං:
භූතො තථද්දසො ථෙරො එකො ඛග්ගවිසාණවා, නවකම්හි නිපාතම්හි ගාථායො’පි ඉමා නවා’ති.
නවකනිපාතො නිට්ඨිතො.
10. දසකනිපාතො.
10. 1. 1.
527. අඞ්ගාරිනො දානි දුමා භදන්තෙ ඵලෙසිනො ඡදනං විප්පහාය, තෙ අච්චිමන්තො’ව පභාසයන්ති සමයො මහාවීර භගීරථානං.{1}
528. දුමානි ඵුල්ලානි මනොරමානි සමන්තතො සබ්බදිසා පවන්ති,{2} පත්තං පහාය ඵලමාසසානා කාලො ඉතො පක්කමනාය වීර.
529. නෙවාතිසීතං න පනාතිඋණ්හං සුඛා උතු අද්ධනියා භදන්තෙ, පස්සන්තු තං සාකියා කොලියා ච පච්ඡාමුඛං රොහිණිං තාරයන්තං.{3}
530. ආසාය කසතෙ{4} ඛෙත්තං බීජං ආසාය වප්පති,{5} ආසාය වාණිජා යන්ති සමුද්දං ධනහාරකා, යාය ආසාය තිට්ඨාමි සා මෙ ආසා සමිජ්ඣතු.
531. පුනප්පුනං චෙව වපන්ති බීජං පුනප්පුනං වස්සති දෙවරාජා, පුනප්පුනං ඛෙත්තං කසන්ති කස්සකා පුනප්පුනං ධඤ්ඤමුපෙති රට්ඨං.
532. පුනප්පුනං යාචනකා චරන්ති පුනප්පුනං දානපති දදන්තී, පුනප්පුනං දානපතී දදිත්වා පුනප්පුනං සග්ගමුපෙන්ති ඨානං.
533. වීරො හවෙ සත්තයුගං පුනෙති යසුමිං කුලෙ ජායති භූරිපඤ්ඤො, මඤ්ඤාමහං සක්කති දෙවදෙවො තයා හි{5} ජාතො{6} මුනි සච්චනාමො.
534. සුද්ධොදනො නාම පිතා මහෙසිනො බුද්ධස්ස මාතා පන මායනාමා, යා බොධිසත්තං පරිහරිය කුච්ඡිනා කායස්ස භෙදා තිදිවම්හි මොදති.
535. සා ගොතමී කාලකතා ඉතො චුතා දිබ්බෙහි කාමෙහි සමඞ්ගිභූතා, සා මොදති කාමගුණෙහි පඤ්චහි පරිවාරිතා දෙවගණෙහි තෙහි.
536. බුද්ධස්ස පුත්තොම්හි අසය්හසාහිනො අඞ්ගීරසස්සප්පටිමස්ස තාදිනො, පිතුපිතා මය්හං තුවංසි සක්ක ධම්මෙන මෙ ගොතම අය්යකොසී’ති.
ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කාළුදායී ථෙරො ගාථායො අභාසිත්ථා’ති.
කාළුදායීත්ථෙරගාථා.
10. 1. 2.
537. පුරතො පච්ඡතො වා පි අපරො චෙ න විජ්ජති, අතීව ඵාසු භවති එකස්ස වසතො වනෙ.
538. හන්ද එකො ගමිස්සාමි අරඤ්ඤං බුද්ධවණ්ණිතං, ඵාසු{1} එකවිහාරිස්ස පහිතත්තස්ස භික්ඛුනො.
539. යොගී පීතිකරං රම්මං මත්තකුඤ්ජරසෙවිතං, එකො අත්ථවසී ඛිප්පං පවිසිස්සාමි කානනං.
540. සුපුප්ඵිතෙ සීතවනෙ සීතලෙ ගිරිකන්දරෙ, ගත්තානි පරිසිඤ්චිත්වා චඞ්කමිස්සාමි එකකො.
541. එකාකියො අදුතියො රමණීයෙ මහාවනෙ, කදාහං විහරිස්සාමි කතකිච්චො අනාසවො.
542. එවං මෙ කත්තුකාමස්ස අධිප්පායො සමිජ්ඣතු, සාධයිස්සාමහං{2} යෙව නාඤ්ඤො අඤ්ඤස්ස කාරකො.
543. එස බන්ධාමි සන්නාහං පවිසිස්සාමි කානනං, න තතො නික්ඛමිස්සාමි අප්පත්තො ආසවක්ඛයං.
544. මාලුතෙ උපවායන්තෙ සීතෙ සුරභිගන්ධිකෙ,{3} අවිජ්ජං දාළයිස්සාමි නිසින්නො නගමුද්ධනි.
545. වනෙ කුසුමසඤ්ජන්නෙ පබ්භාරෙ නූන සීතලෙ, විමුත්තිසුඛෙන සුඛිතො රමිස්සාමි ගිරිබ්බජෙ.
546. සොහං පරිපුණ්ණසංකප්පො චන්දො පණ්ණරසො යථා, සබ්බාසව පරික්ඛීණො නත්ථි දානි පුනබ්භවො’ති.
ඉත්ථං සුදං ආයස්මා එකවිහාරියො ථෙරො ගාථායො අභාසිත්ථා’ති.
එකවිහාරියත්ථෙරගාථා.
10. 1. 3.
547. අනාගතං යො පටිගච්ච පස්සති හිතං ච අත්ථං අහිතං ච තං ද්වයං, විද්දෙසිනො තස්ස හිතෙසිනො වා රන්ධං න පස්සන්ති සමෙක්ඛමානා.
548. ආනාපානසතී යස්ස පරිපුණ්ණා සුභාවිතා, අනුපුබ්බං පරිචිතා යථා බුද්ධෙන දෙසිතා, සොමං ලොකං පභාසෙති අබ්භා මුත්තොව චන්දිමා.
549. ඔදාතං වත මෙ චිත්තං අප්පමාණං සුභාවිතං, නිබ්බිද්ධං පග්ගහීතං ච සබ්බා ඔභාසතෙ දිසා.
550. ජීවිතෙ වා පී සප්පඤ්ඤො අපි විත්තපරික්ඛයො,{1} පඤ්ඤාය ච අලාභෙන විත්තවා පි න ජීවති.
551. පඤ්ඤා සුතවිනිච්ඡිනී පඤ්ඤාකිත්තිසිලොකවඩ්ඪනී, පඤ්ඤා සහිතො නරො ඉධ අපි දුක්ඛෙසු සුඛානි වින්දති.
552. නායං අජ්ජතනො ධම්මො නච්ඡෙරො න පි අබ්භුතො, යත්ථ ජායෙථ මීයෙථ තත්ථ කිං විය අබ්භුතං.
553. අනන්තරං හි ජාතස්ස ජීවිතා{2} මරණං ධුවං, ජාතා ජාතා මරන්තීධ එවං ධම්මා හි පාණිනො.
554. න හෙතදත්ථාය මතස්ස හොති යං ජීවිතත්ථං පරපොරිසානං, මතම්හි රුණ්ණං න යසො න ලොක්යං න වණ්ණිතං සමණබ්රාහ්මණෙහි.
555. චක්ඛුං සරීරං උපහන්ති රුණ්ණං{3} නිහීයති වණ්ණබලං මතී ච, ආනන්දිනො තස්ස දිසා භවන්ති හිතෙසිනො නාස්ස සුඛී භවන්ති.
556. තස්මා හි ඉච්ඡෙය්ය කුලෙ වසන්තෙ{4} මෙධාවිනො චෙව බහුස්සුතෙ ච, යෙසං හි පඤ්ඤාවිභවෙන කිච්චං තරන්ති නාවාය නදිං ව පුණ්ණ’න්ති.
ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මහාකප්පිකො ථෙරො ගාථායො අභාසිත්ථා’ති.
මහාකප්පිනත්ථෙරගාථා.
10. 1. 4.
557. දන්ධා මය්හං ගති ආසි පරිභූතො පුරෙ අහං, භාතා ච මං පණාමෙසි ගච්ඡ දානි තුවං ඝරං.
558. සොහං පණාමිතො භාතා{5} සඞ්ඝාරාමස්ස කොට්ඨකෙ, දුම්මනො තත්ථ අට්ඨාසිං සාසනස්මිං අපෙඛවා.{6}
559. භගවා තත්ථ ආගඤ්ඡි සීසං මය්හං පරාමසි, බාහාය මං ගහෙත්වාන සඞ්ඝාරාමං පවෙසයී.
560. අනුකම්පාය මෙ සත්ථා පාදාසි පාදපුඤ්ඡනිං එතං සුද්ධං අධිට්ඨෙහි එකමන්තං ස්වධිට්ඨිතං.
561. තස්සාහං වචනං සුත්වා විහාසිං සාසනෙ රතො, සමාධිං පටිපාදෙසිං උත්තමත්ථස්ස පත්තියා.
562. පුබ්බෙනිවාසං ජානාමි දිබ්බචක්ඛු{7} විසොධිතං, තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා කතං බුද්ධස්ස සාසනං.
563. සහස්සක්ඛත්තුමත්තානං නිම්මිනිත්වාන පන්ථකො, නිසීදම්බවනෙ රම්මෙ යාව කාලප්පවෙදනා.{1}
564. තතො මෙ සත්ථා පාහෙසි දූතං කාලප්පවෙදකං, පවෙදිතම්හි කාලම්හි වෙහාසාදුපසඞ්කමිං.{2}
565. වන්දිත්වා සත්ථුනො පාදෙ එකමන්තං නිසීදහං, නිසින්නං මං විදිත්වාන අථ සත්ථා පටිග්ගහී.
566. ආයාගො සබ්බලොකස්ස ආහුතීනං පටිග්ගහො, පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං මනුස්සානං පටිගණ්හිත්ථ දක්ඛිණ’න්ති.
ඉත්ථං සුදං ආයස්මා චූළපන්ථකො ථෙරො ගාථායො අභාසිත්ථා’ති.
චූළපන්ථකත්ථෙරගාථා.
10. 1. 5.
567. නානාකුණපසම්පුණ්ණො මහාඋක්කාරසම්භවො, චන්දනිකං ව පරිපක්කං මහාගණ්ඩො මහාවණො.
568. පුබ්බරුහිරසම්පුණ්ණො ගූථකූපෙන ගාළහිතො,{3} ආපො පග්ඝරණො{4} කායො සදා සන්දති පූතිකං.
569. සට්ඨිකණ්ඩරසම්බන්ධො මංසලෙපනලෙපිතො, චම්මකඤ්චුකසන්නද්ධො පූතිකායො නිරත්ථකො.
570. අට්ඨිසඞ්ඝාටඝටිතො නහාරු{5} සුත්තනිබන්ධනො, නෙකෙසං සඞ්ගතිභාවා කප්පෙති ඉරියාපථං.
571. ධුවප්පයාතො මරණස්ස{6} මච්චුරාජස්ස සන්තිකෙ, ඉධෙව ඡඩ්ඩයිත්වාන යෙන කාමඞ්ගමො නරො.
572. අවිජ්ජා{7} නිවුතො කායො චතුගන්ථෙන ගත්ථිතො, ඔඝසංසීදනො කායො අනුසයජාලමොත්ථතො.
573. පඤ්චනීවරණෙ යුත්තො විතක්කෙන සමප්පිතො, තණ්හාමූලෙනානුගතො මොහච්ඡදනඡාදිතො.
574. එවායං වත්තතෙ කායො කම්මයන්තෙන යන්තිතො, සම්පත්ති ච විපත්ත්යන්තා නානාභාවො විපජ්ජති.
575. යෙමං කායං මමායන්ති අන්ධබාලා පුථුජ්ජනා, වඩ්ඪෙන්ති කටසිං ඝෙරං ආදියන්ති පුනබ්භවං.
576. යෙ’මං කායං විවජ්ජෙන්ති ගූථලිත්තං’ව පන්නගං, භවමූලං වමිත්වාන පරිනිබ්බන්ත්යනාසවා.{8}
ඉත්ථං සුදං ආයස්මා කප්පො ථෙරො ගාථායො අභාසිත්ථා’ති.
කප්පත්ථෙරගාථා.
10. 1. 6.
577. විවිත්තං අප්පනිග්ඝොසං වාළමිගනිසෙවිතං, සෙවෙ සෙනාසනං භික්ඛු පටිසල්ලානකාරණා.