Theragāthā

Verses of the Elder Monks

Buddha Jayanthi Tipitaka · pathnirvana/tipitaka.lk · CC BY-ND 4.0 · Fetched 2026-04-29 · 2245 segments

පෙන්වන කොටස් 1201-1300 න් 2245

445. උප්පජ්ජෙ තෙ{1} සචෙ කොධො ආවජ්ජ කකචූපමං, උප්පජ්ජජෙ චෙ රසෙ තණ්හා පුත්තමංසූපමං සර.
446. සචෙ ධාවති චිත්තං තෙ කාමෙසු ච භවෙසු ච, ඛිප්පං නිග්ගණ්හ සතියා කිට්ඨාදං විය දුප්පසු’න්ති.
ඉත්ථං සුදං ආයස්මා බ්රහ්මදත්තො ථෙරො ගාථායො අභාසිත්ථා’ති.
බ්රහ්මදත්තත්ථෙරගාථා.
6. 1. 13.
447. ඡන්නමතිවස්සති විවටං නාතිවස්සති, තස්මා ඡන්නං විවරෙථ එවං තං නාතිවස්සති.
448. මච්චුනාබ්භාහතො ලොකො ජරාය පරිවාරිතො, තණ්හාසල්ලෙන ඔතිණ්ණො ඉච්ඡාධූපායිතො{2} සදා.
449. මච්චුනාබ්භාහතො ලොකො පරික්ඛිත්තො ජරාය ච, හඤ්ඤති නිච්චමත්තාණො{3} පත්තදණ්ඩො’ව තක්කරො.
450. ආගච්ඡන්තග්ගිඛන්ධා’ව මච්චු ව්යාධි ජරා තයො, පච්චුග්ගන්තුං බලං නත්ථි ජවො නත්ථි පලායිතුං.
451. අමොඝං දිවසං කයිරා අප්පෙන බහුකෙන වා, යං ය විජහතෙ{4} රත්තිං තදූනං තස්ස ජීවිතං.
452. චරතො තිට්ඨතො වා පි ආසීනසයනස්ස වා, උපෙති චරිමා රත්ති න තෙ කාලො පමජ්ජිතු’න්ති.
ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සිරිමන්දො ථෙරො ගාථායො අභාසිත්ථා’ති.
සිරිමන්දත්ථෙරගාථා.
6. 1. 14.
453. දිපාදකොයං අසුචි දුග්ගන්ධො පරිහීරති, නානාකුණපපරිපූරො විස්සවන්තො තතො තතො.
454. මිගං නිලීනං කූටෙන බළිසෙනෙව අම්බුජං, වානරං විය ලෙපෙන බාධයන්ති පුථුජ්ජනං.
455. රූපා සද්දා රසා ගන්ධා ඵොට්ඨබ්බා ච මනොරමා, පඤ්චකාමගුණා එතෙ ඉත්ථිරූපස්මිං දිස්සරෙ.
456. යෙ එතා උපසෙවන්ති රත්තචිත්තා පුථුජ්ජනා, වඩ්ඪෙන්ති කටසිං ඝොරං අනචිනන්ති පුනබ්භවං.
457. යො චෙතා{1} පරිවජ්ජෙති සප්පස්සෙව පදා සිරො, සො’මං විසත්තිකං ලොකෙ සතො සමතිවත්තති.
458. කාමෙස්වාදීනවං දිස්වා නෙක්ඛම්මං දට්ඨු ඛෙමතො, නිස්සටො සබ්බකාමෙහි පත්තො මෙ ආසවක්ඛයො’ති.
ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සබ්බකාමී ථෙරො ගාථායො අභාසිත්ථා’ති.
සබ්බකාමිත්ථෙරගාථා.
තස්සුද්දානං:
උරුවෙලකස්සපො ච ථෙරො තෙකිච්ඡකාරි ච මහානාගො ච කුල්ලො ච මාලුඞ්ක්යො{2} සප්පදාසකො, කාතියානො මිගජාලො ජෙන්තො සුමනසව්හයො, නහාතමුනි බ්රහ්මදත්තො සිරිමන්දො{3} සබ්බකාමී ච{4} ගාථායො චතුරාසීති ථෙරා චෙත්ථ චතුද්දසා’ති.
ඡක්කනිපාතො නිට්ඨිතො.
7. සත්තකනිපාතො.
459. අලඞ්කතා සුවසනා මාලභාරී{1} විභූසිතා, අලත්තකකතාපාදා පාදුකාරුය්හ වෙසිකා.
460. පාදුකා ඔරුහිත්වාන පුරතො පඤ්ජලීකතා, සා මං සණ්හෙන මුදුනා මිහිතපුබ්බං අභාසථ.
461. යුවාසි ත්වං පබ්බජිතො තිට්ඨාහි මම සාසනෙ, භුඤ්ජ මානුසකෙ කාමෙ අහං විත්තං දදාමි තෙ.
462. සච්චං තෙ පටිජානාමි අග්ගිං වා තෙ හරාමහං, යදා ජිණ්ණා භවිස්සාම උභො දණ්ඩපරායනා, උභො පි පබ්බජිස්සාම උභයත්ථ කටග්ගහො.
463. තං ච දිස්වාන යාචන්තිං වෙසිකං පඤ්ජලීකතං, අලඞ්කතං සුවසනං මච්චුපාසං ව ඔඩ්ඩිතං.
464. තතො මෙ මනසිකාරො යොනිසො උදපජ්ජථ, ආදීනවො පාතුරහු නිබ්බිදා සමතිට්ඨථ.
465. තතො චිත්තං විමුච්චි මෙ පස්ස ධම්මසුධම්මතං, තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා කතං බුද්ධස්ස සාසන’න්ති.
ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සුන්දරසමුද්දො ථෙරො ගාථායො අභාසිත්ථා’ති.
සුන්දරසමුද්දත්ථෙරගාථා.
466. පරෙ අම්බාටකාරාමෙ වනසණ්ඩම්හි භද්දියො, සමූලං තණ්හමබ්බුය්හ තත්ථ භද්දො ඣියායති.{2}
467. රමන්තෙකෙ මුතිඞ්ගෙහි{3} වීණාහි පණවෙහි ච, අහං ච රුක්ඛමූලස්මිං රතො බුද්ධස්ස සාසනෙ.
468. බුද්ධො චෙ{4} මෙ වරං දජ්ජා සො ච ලබ්භෙථ මෙ වරො, ගණ්හෙහං සබ්බලොකස්ස නිච්චං කායගතං සතිං.
469. යෙ මං රූපෙන පාමිංසු යෙ ච ඝොසෙන අන්වගූ, ඡන්දරාගවසූපෙතා න මං ජානන්ති තෙ ජනා.
470. අජ්ඣත්තං ච න ජානාති බහිද්ධා ච න පස්සති, සමන්තාවරණො බාලො ස වෙ ඝොසෙන වුය්හති.
471. අජ්ඣත්තං ච න ජානාති බහිද්ධා ච විපස්සති, බහිද්ධා ඵලදස්සාවී සො’පි ඝොසෙන වුය්හති.
472. අජ්ඣත්තං ච පජානාති බහිද්ධා ච විපස්සති, අනාවරණදස්සාවී න සො ඝොසෙන වුය්හතී’ති.
ඉත්ථං සුදං ආයස්මා ලකුණ්ටකභද්දියො ථෙරො ගාථායො අභාසිත්ථා’ති.
ලකුණ්ටකභද්දියත්ථෙරගාථා.
473. එකපුත්තො අහං ආසිං පියො මාතු පියො පිතු, බහූහි වතචරියාහි ලද්ධො ආයාචනාහි ච.
474. තෙ ච මං අනුකම්පාය අත්ථකාමා හිතෙසිනො, උභො පිතා ච මාතා ච බුද්ධස්ස උපනාමයුං,
475. කිච්ඡා ලද්ධො අයං පුත්තො සුඛුමාලො සුඛෙධිතො, ඉමං දදාම තෙ නාථ ජිනස්ස පරිචාරකං.{1}
476. සත්ථා ච මං පටිග්ගය්හ ආනන්දං එතදබ්රවි, පබ්බාජෙහි ඉමං ඛිප්පං හෙස්සත්යාජානියො අයං.
477. පබ්බාජෙත්වාන මං සත්ථා විහාරං පාවිසී ජිනො, අනොග්ගතස්මිං සුරියස්මිං තතො චිත්තං විමුච්චි මෙ.
478. තතො සත්ථා නිරංකත්වා පටිසල්ලානවුට්ඨිතො, එහි භද්දා’ති මං ආහ සා මෙ ආසූපසම්පදා.
479. ජාතියා සත්තවස්සෙන ලද්ධා මෙ උපසම්පදා, තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා අහො ධම්මසුධම්මතා’ති.
ඉත්ථං සුදං ආයස්මා භද්දො ථෙරො ගාථායො අභාසිත්ථා’ති.
භද්දත්ථෙරගාථා.
480. දිස්වා පාසාදඡායායං චඞ්කමන්තං නරුත්තමං, තත්ථ නං උපසඞ්කම්ම වන්දිසං පුරිසුත්තමං.
481. එකංසං චීවරං කත්වා සංහරිත්වාන පාණයො,{1} අනුචඞ්කමිස්සං විරජං සබ්බසත්තානමුත්තමං.
482. තතො පඤ්හෙ අපුච්ඡි මං පඤ්හානං කොවිදො විදූ, අච්ඡම්භී ච අභීතො ච ව්යාකාසිං සත්ථුනො අහං.
483. විස්සජ්ජිතෙසු පඤ්හෙසු අනුමොදි තථාගතො, භික්ඛුසඞ්ඝං විලොකෙත්වා ඉමමත්ථං අභාසථ.
484. ලාභා අඞ්ගානමගධානං යෙසායං පරිභුඤ්ජති, චීවරං පිණ්ඩපාතං ච පච්චයං සයනාසනං, පච්චුට්ඨානං ච සාමීචිං තෙසං ලාභාති චාබ්රවි.{2}
485. අජ්ජතග්ගෙ මං සොපාක දස්සනායුපසඞ්කම,{3} එසා චෙව තෙ සොපාක භවතු උපසම්පදා.
486. ජාතියා සත්තවස්සොහං ලද්ධාන උපසම්පදං, ධාරෙමි අන්තිමං දෙහං අහො ධම්මසුධම්මතා’ති.
ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සොපාකො ථෙරො ගාථායො අභාසිත්ථා’ති.
සොපාකත්ථෙරගාථා.
487. සරෙ හත්ථෙහි භඤ්ජිත්වා කත්වාන කුටිමච්ඡිසං, තෙන මෙ සරභඞ්ගොති නාමං සම්මුතියා අහු.
488. න මය්හං කප්පතෙ අජ්ජ සරෙ හත්ථෙහි භඤ්ජිතුං, සික්ඛාපදා නො පඤ්ඤත්තා ගොතමෙන යසස්සිනා.
489. සකලං සමත්තං රොගං සරභඞ්ගො නාද්දසං{4} පුබ්බෙ, සො’යං රොගො දිට්ඨො වචනකරෙනාතිදෙවස්ස.
490. යෙනෙව මග්ගෙන ගතො විපස්සී යෙනෙව මග්ගෙන සිඛී ච වෙස්සභූ, කකුසන්ධකොණාගමනා ච කස්සපො තෙනඤ්ජසෙන අගමාසි ගොතමො.
491. වීතතණ්හා අනාදානා සත්ත බුද්ධා ඛයොගධා, යෙහයං දෙනිතො ධම්මො ධම්මභූතෙහි තාදිහි.
492. චත්තාරි අරියසච්චානි අනුකම්පාය පාණිනං, දුක්ඛං සමුදයො මග්ගො නිරොධො දුක්ඛසඞ්ඛයො.
493. යස්මිං නිවත්තතෙ දුක්ඛං සංසාරස්මිං අනන්තකං, භෙදා ඉමස්ස කායස්ස ජීවිතස්ස ච සඞ්ඛයා, අඤ්ඤො පුනබ්භවො නත්ථි සුවිමුත්තොම්හි සබ්බධී’ති.
ඉත්ථං සුදං ආයස්මා සරභඞ්ගො ථෙරො ගාථායො අභාසිත්ථා’ති.
සරභඞ්ගත්ථෙරගාථා.
තස්සුද්දානං:
සුන්දරසමුද්දො ථෙරො ථෙරො ලකුණ්ටභද්දියො, භද්දො ථෙරො ච සොපාකො සරභඞ්ගො මහාඉසි, සත්තකෙ පඤ්චකා ථෙරා ගාථායො පඤ්චතිංසතී’ති.
සත්තකනිපාතො නිට්ඨිතො.
8. අට්ඨකනිපාතො.
494. කම්මං බහුකං න කාරයෙ පරිවජ්ජෙය්ය ජනං න උය්යමෙ, සො උස්සුක්කො රසානුගිද්ධො අත්ථං රිඤ්චති යො සුඛාධිවාහො.
495. පඞ්කො’ති හි නං අවෙදයුං{1} යායං වන්දනපූජනා කුලෙසු, සුඛුමං සල්ලං දුරුබ්බහං සක්කාරො කාපුරිසෙන දුජ්ජහො.
496. න පරස්සූපනිධාය කම්මං මච්චස්ස පාසකං, අත්තනා තං න සෙවෙය්ය කම්මබන්ධූහි මාතියා.
497. න පරෙ වචනා චොරො න පරෙ වචනා මුනි, අත්තා ච නං{2} යථා වෙත්ති{3} දෙවා’පි නං තථා විදුං.{4}
498. පරෙ ච න විජානන්ති මයමෙත්ථ යමාමසෙ, යෙ ච තත්ථ විජානන්ති තතො සම්මන්ති මෙධගා.
499. ජීවතෙ වා’පි සප්පඤ්ඤො අපි විත්තපරික්ඛයො,{5} පඤ්ඤාය ච අලාභෙන විත්තවා’පි න ජීවති.
500. සබ්බං සුණාති සොතෙන සබ්බං පස්සති චක්ඛුනා, න ච දිට්ඨං සුතං ධීරො සබ්බං උජ්ඣිතුමරහති.
501. චක්ඛුමාස්ස{6} යථා අන්ධො සොතවා බධිරො යථා, පඤ්ඤවාස්ස යථා මූගො බලවා දුබ්බලොරිව, අථ අත්ථෙ සමුප්පන්නෙ සයෙථ මතසායික’න්ති.
ඉත්ථං සුදං ආයස්මා මහාකච්චායනො ථෙරො ගාථායො අභාසිත්ථා’ති.
මහාකච්චායනත්ථෙරගාථා.
502. අක්කොධනොනුපනාහී අමායො රිත්තපෙසුනො, ස වෙ තාදිසකො භික්ඛු එවං පෙච්ච න සොචති.
503. අක්කොධනොනුපනාහී අමායො රිත්තපෙසුනො, ගුත්තද්වාරො සදා භික්ඛු එවං පෙච්ච න සොචති.
504. අක්කොධනොනුපනාහී අමායො රිත්තපෙසුනො, කල්යාණසීලො සො{1} භික්ඛු එවං පෙච්ච න සොචති.
505. අක්කොධනොනුපනාහී අමායො රිත්තපෙසුනො, කල්යාණමිත්තො සො{1} භික්ඛු එවං පෙච්ච න සොචති.
506. අක්කොධනොනුපනාහී අමායො රිත්තපෙසුනො, කල්යාණපඤ්ඤො සො{1} භික්ඛු එවං පෙච්ච න සොචති.
507. යස්ස සද්ධා තථාගතෙ අචලා සුප්පතිට්ඨිතා සීලං ච යස්ස කල්යාණං අරියකන්තං පසංසිතං.
508. සඞ්ඝෙ පසාදො යස්සත්ථි උජු භූතං ච දස්සනං, අදළිද්දොති තං ආහු අමොඝං තස්ස ජීවිතං.
509. තස්මා සද්ධං ච සීලං ච පසාදං ධම්මදස්සනං, අනුයුඤ්ජෙථ මෙධාවී සරං බුද්ධානසාසන’න්ති.