223. සිඛී යථා නීලගීවො විහඞ්ගමො හංසස්ස නොපෙති ජවං කුදාචනං, එවං ගිහී නානුකරොති භික්ඛුනො මුනිනො විවිත්තස්ස වනම්හි ඣායතොති.
මුනිසුත්තං නිට්ඨිතං.
උරගවග්ගො පඨමො.
තස්සුද්දානං:
උරගො ධනියො චෙව විසාණඤ්ච තථා කසී, චුන්දො පරාභවො චෙව වසලො මෙත්තභාවනා. සාතාගිරො ආළවකො විජයො ච තථා මුනි, ද්වාදසෙතානි සුත්තානි උරගවග්ගොති වුච්චති.
2. චුල්ලවග්ගො
2. 1.
රතනසුත්තං
224. යානීධ භූතානි සමාගතානි භුම්මානි වා යානි ව අන්තලික්ඛෙ, සබ්බෙව භූතා සුමනා භවන්තු අථොපි සක්කච්ච සුණන්තු භාසිතං.
225. තස්මා හි භූතා නිසාමෙථ සබ්බෙ මෙත්තං කරොථ මානුසියා පජාය, දිවා ච රත්තො ච හරන්ති යෙ බලිං තස්මා හි නෙ රක්ඛථ අප්පමත්තා.
226. යං කිඤ්චි විත්තං ඉධ වා හුරං වා සග්ගෙසු වා යං රතනං පණීතං, න නො සමං අත්ථි තථාගතෙන ඉදම්පි බුද්ධෙ රතනං පණීතං එතෙන සච්චෙන සුවත්ථි හොතු.
227. ඛයං විරාගං අමතං පණීතං යදජ්ඣගා සක්යමුනී සමාහිතො, න තෙන ධම්මෙන සමත්ථි කිඤ්චී ඉදම්පි ධම්මෙ රතනං පණීතං එතෙන සච්චෙන සුවත්ථි හොතු.
228. යං බුද්ධසෙට්ඨො පරිවණ්ණයී සුචිං සමාධි මානන්තරිකඤ්ඤමාහු, සමාධිනා තෙන සමො න විජ්ජති ඉදම්පි ධම්මෙ රතනං පණීතං එතෙන සච්චෙන සුවත්ථි හොතු.
229. යෙ පුග්ගලා අට්ඨසතං පසත්ථා චත්තාරි එතානි යුගානි හොන්ති, තෙ දක්ඛිණෙය්යා සුගතස්ස සාවකා එතෙසු දින්නානි මහප්ඵලානි, ඉදම්පි සඞ්ඝෙ රතනං පණීතං එතෙන සච්චෙන සුවත්ථි හොතු.
230. යෙ සුප්පයුත්තා මනසා දළ්හෙන නික්කාමිනො ගොතම සාසනම්හි තෙ පත්තිපත්තා අමතං විගය්හ ලද්ධා මුධා නිබ්බුතිං භුඤ්ජමානා ඉදම්පි සඞ්ඝෙ රතනං පණීතං එතෙන සච්චෙන සුවත්ථි හොතු.
231. යථින්දඛීලො පඨවිංසිතො සියා චතුබ්භි වාතෙහි අසම්පකම්පියො, තථූපමං සප්පුරිසං වදාමි යො අරියසච්චානි අවෙච්ච පස්සති, ඉදම්පි සඞ්ඝෙ රතනං පණීතං එතෙන සච්චෙන සුවත්ථි හොතු.
232. යෙ අරියසච්චානි විභාවයන්ති ගම්භීරපඤ්ඤෙන සුදෙසිතානි කිඤ්චාපි තෙ හොන්ති භුසප්පමත්තා න තෙ භවං අට්ඨමං ආදියන්ති, ඉදම්පි සඞ්ඝෙ රතනං පණීතං එතෙන සච්චෙන සුවත්ථි හොතු.
233. සහාවස්ස දස්සනසම්පදාය තයස්සු ධම්මා ජහිතා භවන්ති, සක්කායදිට්ඨි විචිකිච්ඡිතඤ්ච සීලබ්බතං වාපි යදත්ථි කිඤ්චි, චතූහපායෙහි ච විප්පමුත්තො ඡ චාභිඨානානි අභබ්බො කාතුං ඉදම්පි සඞ්ඝෙ රතනං පණීතං එතෙන සච්චෙන සුවත්ථි හොතු.
234. කිඤ්චාපි සො කම්මං කරොති පාපකං කායෙන වාචා උද චෙතසා වා අභබ්බො සො තස්ස පටිච්ඡාදාය අභබ්බතා දිට්ඨපදස්ස වුත්තා, ඉදම්පි සඞ්ඝෙ රතනං පණීතං එතෙන සච්චෙන සුවත්ථි හොතු.
235. වනප්පගුම්බෙ යථා ඵුස්සිතග්ගෙ ගිම්හානමාසෙ පඨමස්මිං ගිම්හෙ, තථූපමං ධම්මවරං අදෙසයි නිබ්බානගාමිං පරමං හිතාය, ඉදම්පි බුද්ධෙ රතනං පණීතං එතෙන සච්චෙන සුවත්ථි හොතු.
236. වරො වරඤ්ඤූ වරදො වරාහරො අනුත්තරො ධම්මවරං අදෙසයී ඉදම්පි බුද්ධෙ රතනං පණීතං එතෙන සච්චෙන සුවත්ථි හොතු.
237. ඛීණං පුරාණං නවං නත්ථි සම්භවං විරත්තචිත්තා ආයතිකෙ භවස්මිං, තෙ ඛීණබීජා අවිරූළ්හිච්ඡන්දා නිබ්බන්ති ධීරා යථායම්පදීපො, ඉදම්පි සඞ්ඝෙ රතනං පණීතං එතෙන සච්චෙන සුවත්ථි හොතු.
238. යානීධ භූතානි සමාගතානි භුම්මානි වා යානි ව අන්තලික්ඛෙ, තථාගතං දෙවමනුස්සපූජිතං බුද්ධං නමස්සාම සුවත්ථි හොතු.
239. යානීධ භූතානි සමාගතානි භුම්මානි වා යානි ව අන්තලික්ඛෙ, තථාගතං දෙවමනුස්සපූජිතං ධම්මං නමස්සාම සුවත්ථි හොතු.
240. යානීධ භූතානි සමාගතානි භුම්මානි වා යානි ව අන්තලික්ඛෙ, තථාගතං දෙවමනුස්සපූජිතං සඞ්ඝං නමස්සාම සුවත්ථි හොතු.
රතනසුත්තං නිට්ඨිතං.
2. 2.
ආමගන්ධසුත්තං
241. සාමාකචිඞ්ගුළකචීනකානි ච පත්තප්ඵලං මූලප්ඵලං ගවිප්ඵලං, ධම්මෙන ලද්ධං සතමස්නමානා{1} න කාමකාමා අලිකං භණන්ති.
242. යදස්නමානො සුකතං සුනිට්ඨිතං පරෙහි දින්නං පයතං පණීතං, සාලීනමන්නං පරිභුඤ්ජමානො සො භුඤ්ජතී කස්සප ආමගන්ධං.
243. න ආමගන්ධො මම කප්පතීති ඉච්චෙව ත්වං භාසසි බ්රහ්මබන්ධු, සාලීනමන්නං පරිභුඤ්ජමානො සකුන්තමංසෙහි සුසංඛතෙහි, පුච්ඡාමි තං කස්සප එතමත්ථං කථංපකාරො තව ආමගන්ධො.
244. පාණාතිපාතො වධඡෙදබන්ධනං ථෙය්යං මුසාවාදො නිකතී වඤ්චනානි, අජ්ඣෙනකුජ්ඣං පරදාරසෙවනා එසාමගන්ධො න හි මංසභොජනං.
245. යෙ ඉධ කාමෙසු අසඤ්ඤතා ජනා රසෙසු ගිද්ධා අසුචීකමිස්සිතා,{2} නත්ථිකදිට්ඨි විසමා දුරන්නයා එසාමගන්ධො න හි මංසභොජනං.
246. යෙ ලූඛසා දාරුණා පිට්ඨිමංසිකා, මිත්තද්දුනො නික්කරුණා තිමානිනො අදානසීලා න ච දෙන්ති කස්සචි එසාමගන්ධො න හි මංසභොජනං.
247. කොධො මදො ථම්භො පච්චුට්ඨාපනා ච මායා උසූයා භස්සසමුස්සයො ව, මානාතිමානො ච අසබ්භි සන්ථවො එසාමගන්ධො න හි මංසයොජනං.
248. යෙ පාපසීලා ඉණඝාතසුචකා වොහාරකූටා ඉධ පාටිරූපිකා නරාධමා යෙ’ධ කරොන්ති කිබ්බිසං එසාමගන්ධො න හි මංසභොජනං.
249. යො ඉධ පාණෙසු අසඤ්ඤතා ජනා පරෙසමා’දාය විහෙසමුය්යුතා, දුස්සීලලුද්දා ඵරුසා අනාදරා එසාමගන්ධො න හි මංසභොජනං.
250. එතෙසු ගිද්ධා විරුද්ධාතිපාතිනො නිච්චුය්යුතා පෙච්ච තමං වජන්ති යෙ, පතන්ති සත්තා නිරයං අවංසිරා එසාමගන්ධො න හි මංසභොජනං.
251. න මච්ඡමංසං නානසකත්තං න නග්ගියං න මුණ්ඩියං ජටාජල්ලං ඛරාජිනානි නාග්ගිහුත්තස්සුපසෙවනා වා යෙ චාපි ලොකෙ අමරා බහූ තපා මන්තා’හුතී යඤ්ඤමුතූපවෙසනා සොධෙන්ති මච්චං අවිතිණ්ණකඞ්ඛං.
252. සොතෙසු ගුත්තො විදිතින්ද්රියො චරෙ ධම්මෙ ඨිතො අජ්ජවමද්දචෙ රතො, සඞ්ගාතිගො සබ්බදුක්ඛප්පහීනො න ලිප්පතී{1} දිට්ඨසුතෙසු ධීරො.
253. ඉච්චෙතමත්ථං භගවා පුනප්පුනං අක්ඛාසි නං{1} වෙදයි මන්තපාරගූ, චිත්රාහි ගාථාහි මුනීපකාසයී නිරාමගන්ධො අසිතො දුරන්නයො.
254. සුත්වාන බුද්ධස්ස සුභාසිතං පදං නිරාමගන්ධං සබ්බදුක්ඛප්පනූදනං, නීචමනො වන්දි තථාගතස්ස තත්ථෙව පබ්බජ්ජමරොචයිත්ථාති.
ආමගන්ධසුත්තං නිට්ඨිතං.
2. 3.
හිරිසුත්තං
255. හිරිං තරන්තං විජිගුච්ඡමානං සඛා හමස්මි{2} ඉති භාසමානං, සය්හානි කම්මානි අනාදියන්තං නෙ සො මමන්ති ඉති තං විජඤ්ඤා.
256. අනන්වයං පියං වාචං යො මිත්තෙසු පකුබ්බති, අකරොන්තං භාසමානං පරිජානන්ති පණ්ඩිතා.
257. න සො මිත්තො යො සදා අප්පමත්තො භෙදා සඞ්කි රන්ධමෙවානුපස්සී, යස්මිඤ්ච සෙති උරසීව පුත්තො ස වෙ මිත්තො සො පරෙහි අභෙජ්ජො.
258. පාමුජ්ජකරණං ඨානං පසංසාවහනං සුඛං, ඵලානිසංසො භාවෙති වහන්තො පොරිසං ධුරං.
259. පවිවෙකරසං පීත්වා රසං උපසමස්ස ච, නිද්දරො හොති නිප්පාපො ධම්මපීති රසං පිබන්ති.
හිරිසුත්තං නිට්ඨිතං.
2. 4.
මංගලසුත්තං
එවං මෙ සුතං: එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. අථ ඛො අඤ්ඤතරා දෙවතා අභික්කන්තාය රත්තියා අභික්කන්තවණ්ණා කෙවලකප්පං ජෙතවනං ඔභාසෙත්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං අට්ඨාසි, එකමන්තං ඨිතා ඛො සා දෙවතා භගවන්තං ගාථාය අජ්ඣභාසි.
260. බහු දෙවා මනුස්සා ච මඞ්ගලානි අචින්තයුං, ආකඞ්ඛමානා සොත්ථානං බ්රූහි මඞ්ගල මුත්තමං.
261. අසෙවනා ච බාලානං පණ්ඩිතානඤ්ච සෙවනා, පූජා ච පූජනීයානං එතං මඞ්ගලමුත්තමං.
262. පතිරූපදෙසවාසො ච පුබ්බෙ ච කතපුඤ්ඤතා, අත්තසම්මාපණිධි ච එතං මඞ්ගලමුත්තමං.
263. බාහුසච්චඤ්ච සිප්පඤ්ච විනයො ච සුසික්ඛිතො, සුභාසිතා ච යා වාචා එතං මඞ්ගලමුත්තමං.
264. මාතාපිතූ උපට්ඨානං පුත්තදාරස්ස සඞ්ගහො, අනාකුලා ච කම්මන්තා එතං මඞ්ගලමුත්තමං.
265. දානඤ්ච ධම්මචරියා ච ඤාතකානඤ්ච සඞ්ගහො, අනවජ්ජානි කම්මානි එතං මඞ්ගලමුත්තමං.
266. ආරති විරති පාපා මජ්ජපානා ච සඤ්ඤමො, අප්පමාදො ච ධම්මෙසු එතං මඞ්ගලමුත්තමං.
267. ගාරවො ච නිවාතො ච සන්තුට්ඨි ච කතඤ්ඤුතා, කාලෙන ධම්මසවණං එතං මඞ්ගලමුත්තමං.
268. ඛන්තී ච සොවචස්සතා සමණානඤ්ච දස්සනං, කාලෙන ධම්මසාකච්ඡා එතං මඞ්ගලමුත්තමං.
269. තපො ච බ්රහ්මචරියඤ්ච අරියසච්චානදස්සනං, නිබ්බානසච්ඡිකිරියා ච එතං මඞ්ගලමුත්තමං.
270. ඵුට්ඨස්ස ලොකධම්මෙහි චිත්තං යස්ස න කම්පති, අසොකං විරජං ඛෙමං එතං මඞ්ගලමුත්තමං.
271. එතාදිසානි කත්වාන සබ්බත්ථ මපරාජිතා, සබ්බත්ථ සොත්ථිං ගච්ඡන්ති තං තෙසං මඞ්ගලමුත්තමන්ති.
මඞ්ගලසුත්තං නිට්ඨිතං.
2. 5.
සූචිලොම සුත්තං
එවං මෙ සුතං: එකං සමයං භගවා ගයායං විහරති ටංකිතමඤ්චෙ සූචිලොමස්ස යක්ඛස්ස භවනෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ඛරො ච යක්ඛො සූචිලොමො ච යක්ඛො භගවතො අවිදූරෙ අතික්කමන්ති.
අථ ඛො ඛරො යක්ඛො සූචිලොමං යක්ඛං එතදවොචත එසො සමණොති: නෙසො සමණො සමණකො එසො. යාව ජානාමි යදි වා සො සමණො යදි වා සමණකොති.
අථ ඛො සූචිලොමො යක්ඛො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා භගවතො කායං උපනාමෙසි.
අථ ඛො භගවා කායං අපනාමෙසි,
අථ ඛො සූචිලොමො යක්ඛො භගවන්තං එතදවොච,
භායසි මං සමණාති.
නඛ්වාහන්තං ආවුසො භායාමි, අපි ච තෙ සම්ඵස්සො පාපකොති.
පඤ්හං තං සමණ පුච්ඡිස්සාමි සචෙ මෙ න ව්යාකරිස්සසි චිත්තං වා තෙ ඛිපිස්සාමි හදයං වා තෙ ඵාලෙස්සාමි පාදෙසු වා ගහෙත්වා පාරගඞ්ගාය ඛිපිස්සාමීති.
න ඛ්වාහං තං ආවුසො පස්සාමි, සදෙවකෙ ලොකෙ සමාරකෙ සබ්රහ්මකෙ සස්සමණබ්රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය යො මෙ චිත්තං වා ඛිපෙය්ය හදයං වා ඵාලෙය්ය පාදෙසු වා ගහෙත්වා පාරගඞ්ගාය ඛිපෙය්ය, අපි ච ත්වං ආවුසො පුච්ඡ යදාකඞ්ඛසීති.
අථ ඛො සූචිලොමො යක්ඛො භගවන්තං ගාථාය අජ්ඣභාසි:
272. රාගො ච දොසො ච කුතොනිදානො අරතී රතී ලොමහංසො කුතොජා, කුතො සමුට්ඨාය මනොවිතක්කා කුමාරකා ධඞ්කමිවොස්සජන්ති.
273. රාගො ච දොසො ච ඉතොනිදානා අරතී රතී ලොමහංසො ඉතොජා, ඉතො සමුට්ඨාය මනො විතක්කා කුමාරකා ධඞ්කමිවොස්සජන්ති.
274. ස්නෙහජා අත්තසම්භූතා නිග්රොධස්සෙව ඛන්ධජා, පුථු විසත්තා කාමෙසු මාලුවා’ව විතතා වනෙ.
275. යෙ නං පජානන්ති යතො නිදානං තෙ නං විනොදෙන්ති සුණොහි යක්ඛ, තෙ දුත්තරං ඔඝමිමං තරන්ති අතිණ්ණපුබ්බං අපුනබ්භවායාති.
සූචිලොමසුත්තං නිට්ඨිතං.
2. 6.
කපිලසුත්තං
276. ධම්මචරියං බ්රහ්මචරියං එතදාහු වසුත්තමං, පබ්බජිතොපි චෙ හොති අගාරස්මා අනගාරියං.
277. සො චෙ මුඛරජාතිකො විහෙසාභිරතො මගො, ජීවිතං තස්ස පාපියො රජං වඩ්ඪෙති අත්තනො.
278. කලහාභිරතො භික්ඛු මොහධම්මෙන ආවටො, අක්ඛාතම්පි න ජානාති ධම්මා බුද්ධෙන දෙසිතං.
279. විහෙසං භාවිතත්තානං අවිජ්ජාය පුරක්ඛතො, සංකිලෙසං න ජානාති මග්ගං නිරයගාමිනං.
280. විනිපාතං සමාපන්නො ගබ්භා ගබ්භං තමා තමං, සවෙ තාදිසකො භික්ඛු පෙච්ච දුක්ඛං නිගච්ඡති.
281. ගූථකූපො යථා අස්ස සමපුණ්ණො ගණවස්සිකො, යො ච එවරූපො අස්ස දුබ්බිසොධො හි සාඞ්ගණො.
282. යං එවරූපං ජානාථ භික්ඛවො ගෙහනිස්සිතං, පාපිච්ඡං පාපසඞ්කප්පං පාපආචාරගොචරං.
283. සබ්බෙ සමග්ගා හුත්වාන අභිනිබ්බිජ්ජයාථ නං, කාරණ්ඩවං{1} නිද්ධමථ කසම්බුං චාපකස්සථ.
284. තතො පලාපෙ වාහෙථ අස්සමණෙ සමණමානීනෙ, නිද්ධමිත්වාන පාපිච්ඡෙ පාපආචාරගොචරෙ.
285. සුද්ධා සුද්ධෙහි සංවාසං කප්පයව්හො පතිස්සතා, තතො සමග්ගා නිපකා දුක්ඛස්සන්තං කරිස්සථාති.
කපිලසුත්තං නිට්ඨිතං.
2. 7.
බ්රාහ්මණධම්මික{2} සුත්තං
එවං මෙ සුතං: එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. අථ ඛො සම්බහුලා කොසලකා බ්රාහ්මණමහාසාළා ජිණ්ණා වුද්ධා මහල්ලකා අද්ධගතා වයො අනුප්පත්තා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු, උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං සම්මොදිංසු, සම්මොදනීයං කථං සාරාණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු, එකමන්තං නිසින්නා ඛො තෙ බ්රාහ්මණමහාසාළා භගවන්තං එතදවොචුං: