797. ස සබ්බධම්මෙසු විසෙනිභූතො යං කිඤ්චි දිට්ඨං ව සුතං මුතං වා, තමෙව දස්සිං විවටං චරන්තං කෙනීධ ලොකස්මිං විකප්පයෙය්ය.
798. න කප්පයන්ති න පුරෙක්ඛරොන්ති අච්චන්තසුද්ධීති න තෙ වදන්ති, අදානගන්ථං ගථිතං විසජ්ජ ආසං න කුබ්බන්ති කුහිඤ්චි ලොකෙ.
799. සීමාතිගො බ්රාහ්මණො තස්ස නත්ථි ඤත්වා ච දිස්වා ව සමුග්ගහීතං, න රාගරාගී න විරාගරත්තො තස්සීධ නත්ථි පරමුග්ගහීතන්ති.
සුද්ධට්ඨකසුත්තං නිට්ඨිතං.
4. 5.
පරමට්ඨක සුත්තං
800. පරමන්ති දිට්ඨීසු පරිබ්බසානො යදුත්තරිං කුරුතෙ ජන්තු ලොකෙ, හීනාති අඤ්ඤෙ තතො සබ්බමාහ තස්මා විවාදානි අවීතිවත්තො.
801. යදත්තනි පස්සති ආනිසංසං දිට්ඨෙ සුතෙ සීලවතෙ{1} මුතෙ වා, තදෙව සො තත්ථ සමුග්ගහාය නිහීනතො පස්සති සබ්බමඤ්ඤං.
802. තං වාපි ගන්ථං කුසලා වදන්ති යං නිස්සිතො පස්සති හීනමඤ්ඤං, තස්මා හි දිට්ඨං ව සුතං මුතං වා සීලබ්බතං භික්ඛු න නිස්සයෙය්ය.
803. දිට්ඨිම්පි ලොකස්මිං න කප්පයෙය්ය ඤාණෙන වා සීලවතෙන වාපි, සමොති අත්තානමනූපනෙය්ය හීනො න මඤ්ඤෙථ විසෙසි වාපි.
804. අත්තං පහාය අනුපාදියානො ඤාණෙපි සො නිස්සයං නො කරොති, ස චෙ වියත්තෙසු න වග්ගසාරී දිට්ඨිම්පි සො න පච්චෙති කිඤ්චි.
805. යස්සූභයන්තෙ පණිධීධ නත්ථි භවාභවාය ඉධවා හුරං වා, නිවෙසනා තස්ස න සන්ති කෙචි ධම්මෙසු නිච්ඡෙය්ය සමුග්ගහීතං.
806. තස්සීධ දිට්ඨෙ ව සුතෙ මුතෙ වා පකප්පිතා නත්ථි අණූපි සඤ්ඤා, තං බ්රාහ්මණං දිට්ඨිමනාදියානං කෙනීධ ලොකස්මිං විකප්පයෙය්ය.
807. න කප්පයන්තී න පුරෙක්ඛරොන්ති ධම්මාපි තෙසං න පටිච්ඡිතාසෙ න බ්රාහ්මණො සීලවතෙන නෙය්යො පාරංගතො න පච්චෙති තාදීති.
පරමට්ඨකසුත්තං නිට්ඨිතං
4. 6.
ජරා සුත්තං
808. අප්පං වත ජීවිතං ඉදං ඔරං වස්සසතාපි මීයති, යො චෙපි අතිච්ච ජීවති අථ ඛො සො ජරසාපි මීයති.
809. සොචන්ති ජනා මමායිතෙ න හි සන්තා නිච්චා පරිග්ගහා, විනාභාවං{1} සන්තමෙවිදං ඉති දිස්වා නාගාරමාවසෙ.
810. මරණෙනපි තං පහීයති යං පුරිසො මමිදන්ති{2} මඤ්ඤති, එතං දිස්වාන{3} පණ්ඩිතො, න මමත්තාය නමෙථ මාමකො.
811. සුපිනෙන යථාපි සඞ්ගතං පටිබුද්ධො පුරිසො න පස්සති, එවම්පි පියායිතං ජනං පෙතං කාලකතං න පස්සති.
812. දිට්ඨාපි සුතාපි තෙ ජනා යෙසං නාමමිදං පවුච්චති, නාම මෙවාවසිස්සති අක්ඛෙය්යං පෙතස්ස ජන්තුනො.
813. සොකපරිදෙව මච්ඡරං න ජහන්ති ගිද්ධා මමායිතෙ, තස්මා මුනයො පරිග්ගහං හිත්වා අචරිංසු ඛෙමදස්සිනො.
814. පතිලීනචරස්ස භික්ඛුනො භජමානස්ස විවිත්තමාසනං, සාමග්ගියමාහු තස්ස තං යො අත්තානං භවනෙ න දස්සයෙ.
815. සබ්බත්ථ මුනී අනිස්සිතො න පියං කුබ්බති නොපි අප්පියං, තස්මිං පරිදෙව මච්ඡරං පණ්ණෙ වාරි යථා න ලිප්පති.
816. උදබින්දු යථාපි පොක්ඛරෙ පදුමෙ වාරි යථා න ලිප්පති, එවං මුනි නො පලිප්පති යදිදං දිට්ඨසුතං මුතෙසු වා
817. ධොනො න හි තෙන මඤ්ඤති යදිදං දිට්ඨසුතං මුතෙසු වා, නාඤ්ඤෙන විසුද්ධිමිච්ඡති න හි සො රජ්ජති නො විරජ්ජතීති.
ජරාසුත්තං නිට්ඨිතං.
4. 7.
තිස්සමෙත්තෙය්ය සුත්තං
818. මෙථුනමනුයුත්තස්ස (ඉච්චායස්මා - තිස්සොමෙත්තෙය්යො) විඝාතං බ්රූහි මාරිස, සුත්වාන තව සාසනං විවෙකෙ සික්ඛිස්සාම සෙ.
819. මෙථුනමනුයුත්තස්ස (මෙත්තෙය්යාති භගවා) මුස්සතෙවාපි සාසනං, මිච්ඡා ච පටිපජ්ජති එතං තස්මිං අනාරියං
820. එකො පුබ්බෙ චරිත්වාන මෙථුනං යො නිසෙවති, යානං හන්තං ව තං ලොකෙ හීනමාහු පුථුජ්ජනං.
821. යසො කිත්තිඤ්ච යා පුබ්බෙ හායතෙ වා පි තස්ස සා, එතම්පි දිස්වා සික්ඛෙථ මෙථුනං විප්පහාතවෙ.
822. සංකප්පෙහි පරෙතො සො කපණො විය ඣායති, සුත්වා පරෙසං නිග්ඝොසං මඞ්කු හොති තථාවිධො.
823. අථ සත්ථානි කුරුතෙ පරවාදෙහි චොදිතො, එසඛ්වස්ස මහාගෙධො මොසවජ්ජං පගාහති.
824. පණ්ඩිතොති සමඤ්ඤාතො එකචරියං අධිට්ඨිතො, අථාපි මෙථුනෙ යුත්තො මන්දො ව පරිකිස්සති.
825. එතමාදීනවං ඤත්වා මුනි පුබ්බාපරෙ ඉධ, එකචරියං දළ්හං කයිරා න නිසෙවෙථ මෙථුනං
826. විවෙකං යෙව සික්ඛෙථ එතදරියානමුත්තමං, න තෙන සෙට්ඨො මඤ්ඤෙථ ස වෙ නිබ්බානසන්තිකෙ.
827. රිත්තස්ස මුනිනො චරතො කාමෙසු අනපෙක්ඛිනො ඔඝතිණ්ණස්ස පිහයන්ති කාමෙසු ගථිතා{1} පජාති.
තිස්සමෙතෙය්යසුත්තං නිට්ඨිතං
4. 8.
පසූර සුත්තං
828. ඉධෙව සුද්ධි ඉති වාදියන්ති{2} නාඤ්ඤෙසු ධම්මෙසු විසුද්ධිමාහු, යං නිස්සිතා තත්ථ සුභං වදානා පච්චෙකසච්චෙසු පුථූ නිවිට්ඨා.
829. තෙ වාදකාමා පරිසං විගය්හ බාලං දහන්තී මිථු අඤ්ඤමඤ්ඤං, වදන්ති තෙ අඤ්ඤසිතා කථොජ්ජං පසංසකාමා කුසලා වදානා.
830. යුත්තො කථායං පරිසාය මජ්ඣෙ පසංසමිච්ඡං විනිඝාති හොති, අපාහතස්මිං පන මඞ්කු හොති නින්දාය සො කුප්පති රන්ධමෙසී.
831. යමස්ස වාදං පරිහීනමාහු අපාසදං පඤ්හවීමංසකා සෙ, පරිදෙවති සොචති හීනවාදො උපච්චගා මන්ති අනුත්ථුනාති.
832. එතෙ විවාදා සමණෙසු ජාතා එතෙසු උග්ඝාති නිඝාති හොති, එවම්පි දිස්වා විරමෙ කථොජ්ජං න හඤ්ඤදත්ථත්ථි පසංසලාභා.
833. පසංසිතො වා පන තත්ථ හොති අක්ඛාය වාදං පරිසාය මජ්ඣෙ, සො තං හසතී උන්නමතිච්ච{1} තෙන පප්පුය්ය තමත්ථං{2} යථාමනො අහු
834. යා උන්නතී සාස්ස විඝාතභූමි මානාතිමානං වදතෙ පනෙසො, එතම්පි දිස්වා න විවාදයෙථ න හි තෙන සුද්ධිං කුසලා වදන්ති.
835. සූරො යථා රාජඛාදාය පුට්ඨො අභිගජ්ජමෙති පටිසූරමිච්ඡං, යෙනෙව සො තෙන පලෙහි සූර පුබ්බෙව නත්ථි යදිදං යුධාය.
836. යෙ දිට්ඨිමුග්ගය්හ විවාදයන්ති{1} ඉදමෙව සච්චන්ති ච වාදයන්ති,{2} තෙ ත්වං වදස්සු න භි තෙධ අත්ථි වාදම්හි ජාතෙ පටිසෙනිකත්තා.
837. විසෙනිකත්වා පන යෙ චරන්ති දිට්ඨීහි දිට්ඨිං අවිරුජ්ඣමානා, තෙසු ත්වං කිං ලභෙථො පසූර යෙසීධ නත්ථි පරමුග්ගහීතං.
838. අථ ත්වං පවිතක්කමාගමා මනසා දිට්ඨිගතානි චින්තයන්තො, ධොනෙන යුගං සමාගමා න හි ත්වං සක්ඛසි සම්පයාතවෙති.
පසූරසුත්තං නිට්ඨිතං.
4. 9.
මාගන්දිය සුත්තං
839. දිස්වාන තණ්හං අරතිං රගඤ්චා{3} නාහොසි ඡන්දො අපි මෙථුනස්මිං, කිමෙවිදං මුත්තකරීසපුණ්ණං පාදාපි නං සම්ඵුසිතුං න ඉච්ඡෙ.
840. එතාදිසං වෙ රතනං න ඉච්ඡසි නාරිං නරින්දෙහි බහූහි පත්ථිතං, දිට්ඨිග්ගතං{4} සීලවතානුජීවිතං{5} භවූපපත්තිඤ්ච වදෙසි කීදිසං.
841. ඉදං වදාමීති න තස්ස හොති (මාගන්දියාති භගවා) ධම්මෙසු නිච්ඡෙය්ය සමුග්ගහීතං පස්සඤ්ච දිට්ඨීසු අනුග්ගහාය අජ්ඣත්තසන්තිං පචිනං අදස්සං.
842. විනිච්ඡයා යානි පකප්පිතානි (ඉති මාගන්දියො) තෙ වෙ මුනි බ්රූසි අනුග්ගහාය, අජ්ඣත්තසන්තීති යමෙතමත්ථං. කථං නු ධීරෙහි පවෙදිතං තං.
843. න දිට්ඨියා න සුතියා න ඤාණෙන (මාගන්දියාති භගවා) සීලබ්බතෙනාපි න සුද්ධිමාහ, අදිට්ඨියා අස්සුතියා අඤාණා{1} අසීලතා අබ්බතා නොපි තෙන එතෙ ච නිස්සජ්ජ අනුග්ගහාය සන්තො අනිස්සාය භවං න ජප්පෙ.
844. නො චෙ කිර දිට්ඨියා න සුතියා න ඤාණෙන (ඉති මාගන්දියො) සීලබ්බතෙනාපි විසුදධිමාහ අදිට්ඨියා අස්සුතියා අඤාණා, අසීලතා අබ්බතා නොපි තෙන මඤ්ඤාමහං මොමුහමෙව ධම්මං දිට්ඨියා එකෙ පච්චෙන්ති සුද්ධිං.
845. දිට්ඨිඤ්ච නිස්සාය අනුපුච්ඡමානො (මාගන්දියාති භගවා) සමුග්ගහීතෙසු පමොහමාග ඉතො ච නාද්දක්ඛි අණුම්පි සඤ්ඤං, තස්මා තුවං මොහුහතො දහාසි.
846. සමො විහෙසි උද චා නිහීනො යො මඤ්ඤති සො විවදෙථ තෙන, තීසු විධාසු අවිකම්පමානො සමො විසෙසීති න තස්ස හොති.
847. සච්චන්ති සො බ්රාහ්මණො කිං වදෙය්ය මුසාති වා සො විවදෙථ කෙන, යස්මිං සමං විසමං වාපි නත්ථි ස කෙන වාදං පටිසංයුජෙය්ය
848. ඔකම්පහාය අනිකෙතසාරී ගාමෙ අකුබ්බං මුනි සන්ථවානි, කාමෙහි රිත්තො අපුරෙක්ඛරානො කථං න විග්ගය්හ ජනෙන කයිරා.
849. යෙහි විවිත්තො විචරෙය්ය ලොකෙ න තානි උග්ගය්හ වදෙය්ය නාගො, ඵලමබුජං{1} කණ්ටකං වාරිජං යථා ජලෙන පඞ්කෙන ච නූපලිත්තං, එවං මුනී සන්තිවාදො අගිද්ධො කාමෙ ච ලොකෙ ච අනූපලිත්තො.
850. න වෙදගූ දිට්ඨියා න මුතියා ස මානමෙති න හි තම්මයො සො, න කම්මුනා නොපි සුතෙන නෙය්යො අනූපනීතො ස{2} නිවෙසනෙසු.
851. සඤ්ඤා විරත්තස්ස න සන්ති ගත්ථා පඤ්ඤා විමුත්තස්ස න සත්ති මොහා, සඤ්ඤඤ්ච දිට්ඨිඤ්ච යෙ අග්ගහෙසුං, තෙ ඝට්ටයන්තා{3} විචරන්ති ලොකෙති.
මාගන්දියසුත්තං නිට්ඨිතං.
4. 10.
පුරිභෙද සුත්තං
852. කථංදස්සී කථංසීලො උපසන්තොති වුච්චති, තං මෙ ගොතම පබ්රූහි පුච්ඡිතො උත්තමං නරං.
853. වීතතණ්හො පුරා භෙදා (ඉති භගවා) පුබ්බමන්තමනිස්සිතො, වෙමජ්ඣෙනුපසඞ්ඛෙය්යො තස්ස නත්ථි පුරෙක්ඛතං.
854. අක්කොධනො අසන්තාසී අවිකත්ථි අකුක්කුචො, මන්තභාණී{1} අනුද්ධතො ස වෙ වාචායතො මුනි.
855. නිරාසත්ති අනාගතෙ අතීතං නානුසොචති, විවෙකදස්සී ඵස්සෙසු දිට්ඨීසු ච න නීයති.{2}
856. පතිලීනො අකුහකො අපිහාලු අමච්ඡරී, අප්පගබ්භො අජෙගුච්ඡො පෙසුනෙය්යෙ ච නො යුතො.
857. සාතියෙසු අනස්සාවී අතිමානෙ ච නො යුතො, සණ්හො ච පටිභානවා න සද්ධො න විරජ්ජති.
858. ලාභකම්යා න සික්ඛති අලාභෙ න ච කුප්පති, අවිරුද්ධො ච තණ්හාය රසෙසු නානුගිජ්ඣති.
859. උපෙක්ඛකො සදා සතො න ලොකෙ මඤ්ඤතෙ සමං, න විසෙසී න නීචෙය්යො තස්ස නො සන්ති උස්සදා.
860. යස්ස නිස්සයතා නත්ථි ඤත්වා ධම්මං අනිස්සිතො, භවාය විභවාය වා තණ්හා යස්ස න විජ්ජති.
861. තං බ්රූමි උපසන්තොති කාමෙසු අනපෙක්ඛිනං, ගන්ථා තස්ස න විජ්ජන්ති අතාරි සො විසත්තිකං.
862. න තස්ස පුත්තා පසවො ඛෙත්තං වත්ථුං ච විජ්ජති{3} අත්තා වාපි නිරත්තා වා{4} න තස්මිං උපලබ්භති.
863. යෙන නං වජ්ජු පුථුජ්ජනා අථො සමණබ්රාහ්මණා, තං තස්ස අපුරෙක්ඛතා තස්මා වාදෙසු නෙ’ජති.
864. වීතගෙධො අමච්ඡරී න උස්සෙසු වදතෙ මුනි, න සමෙසු න ඔමෙසු කප්පං නෙති අකප්පියො.
865. යස්ස ලොකෙ සකං නත්ථි අසතා ච න සොචති, ධම්මෙසු ච න ගච්ඡති ස වෙ සන්තොති වුච්චතීති.
පුරාභෙදසුත්තං නිට්ඨිතං.
4. 11.
කලහවිවාද සුත්තං
866. කුතො පහූතා කලහා විවාදා පරිදෙවසොකා සහමච්ඡරා ච, මානාතිමානා සහපෙසුනා ච කුතො පහූතා තෙ තදිඞ්ඝ බ්රූහි.
867. පියා පහූතා කලහා විවාදා පරිදෙවසොකා සහමච්ඡරා ච, මානාතිමානා සහපෙසුනා ච මච්ඡරියයුත්තා කලහා විවාදා විවාදජාතෙසු ච පෙසුනානි.
868. පියාසු ලොකස්මිං කුතොනිදානා යෙ චාපි ලොභා විචරන්ති ලොකෙ, ආසා ච නිට්ඨා ච කුතොනිදානා යෙ සම්පරායාය නරස්ස හොන්ති.
869. ඡන්දනිදානානි පියානි ලොකෙ යෙ චාපි ලොභා විචරන්ති ලොකෙ, ආසා ච නිට්ඨා ච ඉතොනිදානා යෙ සම්පරායාය නරස්ස හොන්ති.
870. ඡන්දො නු ලොකස්මිං කුතොනිදානො විනිච්ඡයා වාපි කුතොපහූතා, කොධො මොසවජ්ජඤ්ච කථංකථා ච යෙ වාපි ධම්මා සමණෙන වුත්තා.
871. සාතං අසාතන්ති යමාහු ලොකෙ තමුපනිස්සාය පහොති ඡන්දො, රූපෙසු දිස්වා විභවං භවඤ්ච විනිච්ඡයං කුරුතෙ{1} ජන්තු ලොකෙ.
872. කොධො මොසවජ්ජඤ්ච කථංකථා ච එතෙපි ධම්මා ද්වයමෙව සන්තෙ, කථංකථී ඤාණපථාය සික්ඛෙ ඤත්වා පවුත්තා සමණෙන ධම්මා.
873. සාතං අසාතඤ්ච කුතොනිදානා කිස්මිං අසන්තෙ න භවන්ති හෙතෙ, විභවං භවඤ්චාපි යමෙතමත්ථං එතං මෙ පබ්රූහි යතොනිදානං.
874. ඵස්සනිදානං සාතං අසාතං ඵස්සෙ අසන්තෙ න භවන්ති හෙතෙ, විභවං භවඤ්චාපි යමෙතමත්ථං එතං තෙ පබ්රූමි ඉතොනිදානං.
875. ඵස්සො නු ලොකස්මිං කුතොනිදානො පරිග්ගහා චාපි කුතොපහූතා, කිස්මිං අසන්තෙ න මමත්තමත්ථි කිස්මිං විභූතෙ න ඵුසන්ති ඵස්සා.