කොකාලික සුත්තං
එවං මෙ සුතං එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ අථ ඛො කොකාලිකො භික්ඛු යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි, එකමන්තං නිසින්නො ඛො කොකාලිකො{3} භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච:
පාපිච්ඡා භන්තෙ සාරිපුත්තමොග්ගල්ලානා පාපිකානං ඉච්ඡානං වසං ගතාති. එවං වුත්තෙ භගවා කොකකාලිකං භික්ඛුං එතදවොච:
මාහෙවං කොකාලික මාහෙවං කොකාලික, පසාදෙහි කොකාලික සාරිපුත්තමොග්ගල්ලානෙසු චිත්තං, පෙසලා සාරිපුත්තමොග්ගල්ලානාති-
දුතියම්පි ඛො කොකාලිකො භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච: කිඤ්චාපි මෙ භන්තෙ භගවා සද්ධායිකො පච්චයිකො, අථ ඛො පාපිච්ඡාව සාරිපුත්ත මොග්ගල්ලානා පාපිකානං ඉච්ඡානං වසං ගතාති,
දුතියම්පි ඛො භගවා කොකාලිකං භික්ඛුං එතදවොච: මාහෙවං කොකාලික මාහෙවං කොකාලික පාසදෙහි කොකාලික සාරිපුත්ත මොග්ගල්ලානෙසු චිත්තං, පෙසලා සාරිපුත්ත මොග්ගල්ලානාති.
තතියම්පි ඛො කොකාලිකො භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච: කිඤ්චාපි මෙ භන්තෙ භගවා සද්ධායිකො පච්චයිකො, අථ ඛො පාපිච්ඡාව සාරිපුත්තමොග්ගල්ලානා පාපිකානං ඉච්ඡානං වසංගතාති.
තතියම්පි ඛො භගවා කොකාලිකං භික්ඛුං එතදවොච: මාහෙවං කොකාලික මා හෙවං කොකාලික. පසාදෙහි කොකාලික සාරිපුත්ත මොග්ගල්ලානෙසු චිත්තං, පෙසලා සාරිපුත්ත මොග්ගල්ලානාති.
අථ ඛො කොකාලිකො භික්ඛු උට්ඨායාසනා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා පක්කාමි. අචිරපක්කන්තස්ස ච කොකාලිකස්ස භික්ඛුනො සාසපමත්තීහි පිළකාහි සබ්බො කායො ඵුඨො{1} අහොසි. සාසපමත්තියො හුත්වා මුග්ගමත්තියො අහෙසුං. මුග්ගමත්තියො හුත්වා කළායමත්තියො අහෙසුං. කළායමත්තියො හුත්වා කොලට්ඨි මත්තියො අහෙසුං. කොලට්ඨිමත්තියො හුත්වා කොල මත්තියො අහෙසුං. කොල මත්තියො හුත්වා ආමලකමත්තියො අහෙසුං. ආමලකමත්තියො හුත්වා බෙලුවසලාටුකමත්තියො අහෙසුං බෙලුමසලාටුකමත්තියො හුත්වා බිල්ලමත්තියො අහෙසුං. බිල්ලමත්තියො හුත්වා පභිජ්ජිංසු, පුබ්බඤ්ච ලොහිතඤ්ච පග්ඝරිංසු.
අථ ඛො කොකාලිකො භික්ඛු තෙනෙව ආබාධෙන කාලමකාසි, කාලකතො ච ඛො කොකාලිකො භික්ඛු පදුම නිරයං උපපජ්ජි{1} සාරිපුත්ත මොග්ගල්ලානෙසු චිත්තං ආඝාතෙත්වා.
අථ ඛො බ්රහ්මා සහම්පති අභික්කන්තාය රත්තියා අභික්කන්ත වණ්ණො කෙවලකප්පං ජෙතවනං ඔභාසෙත්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං අට්ඨාසි. එකමන්තං ඨිතො ඛො බ්රහ්මා සහම්පති භගවන්තං එතදවොච: කොකාලිකො භන්තෙ භික්ඛු කාලකතො. කාලකතො ච භන්තෙ කොකාලිකො භික්ඛු පදුමනිරයං උපපන්නො සාරිපුත්ත මොග්ගල්ලානෙසු චිත්තං ආඝාතෙත්වාති. ඉදමවොච බ්රහ්මා සහම්පති, ඉදං වත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා තත්ථෙවන්තරධායි.
අථ ඛො භගවා තස්ස රත්තියා අච්චයෙන භික්ඛු ආමන්තෙසි: ඉදං භික්ඛවෙ රත්තිං බ්රහ්මා සහම්පති අභික්කන්තාය රත්තියා -පෙ- ඉදමවොච භික්ඛවෙ බ්රහ්මා සහම්පති, ඉදං වත්වා මං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා තත්ථෙවන්තරධායීති.
එවං වුත්තෙ අඤ්ඤතරො භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච: කීවදිඝං නු ඛො භන්තෙ පදුමෙ නිරයෙ ආයුප්පමාණන්ති,
දීඝං ඛො භික්ඛු පදුමෙ නිරයෙ ආයුප්පමාණං, තං න සුකරං සඞ්ඛාතුං එත්තකානි වස්සානි ඉති වා එත්තකානි වස්සසතානි ඉති වා එත්තකානි වස්සසහස්සානි ඉති වා එත්තකානි වස්සසතසහස්සානි ඉතිවාති.
සක්කා පන භන්තෙ උපමං කාතුන්ති.
සක්කා භික්ඛුනී භගවා අවොච: සෙය්යථාපි භික්ඛු වීසති ඛාරිකො කොසලකො තිලවාහො තතො පුරිසො වස්සසතස්ස වස්සසහස්සස්ස අච්චයෙන එකමෙකං තිලං උද්ධරෙය්ය ඛිප්පතරං ඛො සො භික්ඛු වීසති ඛාරිකො කොසලකො තිලවාහො ඉමිනා උපක්කමෙන පරික්ඛයං පරියාදානං ගච්ඡෙය්ය, නත්වෙව එකො අබ්බුදො නිරයො. සෙය්යථාපි භික්ඛු වීසති අබ්බුදා නිරයා එවමෙකො නිරබ්බුදො නිරයො, සෙය්යථාපි භික්ඛු වීසති නිරබ්බුදා නිරයා එවමෙකො අබබො නිරයො, සෙය්යථාපි භික්ඛු වීසති අබබා නිරයා එවමෙකො අහහො නිරයො,
සෙය්යථාපි භික්ඛු වීසති අහහා නිරයා එවමෙකො අටටො නිරයො, සෙය්යථාපි භික්ඛු වීසති අටටා නිරයා එවමෙකො කුමුදො නිරයො, සෙය්යථාපි භික්ඛු වීසති කුමුදා නිරයා එවමෙකො සොගන්ධිකො නිරයො, සෙය්යථාපි භික්ඛු වීසති සොගන්ධිකා නිරයා එවමෙකො උප්පලකො නිරයො, සෙය්යථාපි භික්ඛු වීසති උප්පලකා නිරයා එවමෙකො පුණ්ඩරීකො නිරයො, සෙය්යථාපි භික්ඛු වීසති පුණ්ඩරීකා නිරයා එවමෙකො පදුමො නිරයො. පදුමං ඛො පන භික්ඛු නිරයං කොකාලිකො භික්ඛු උපපන්නො සාරිපුත්තමොග්ගල්ලානෙසු චිත්තං ආඝාතෙත්වාති. ඉදමවොච භගවා, ඉදං වත්වා සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා:
660. පුරිසස්ස හි ජාතස්ස කුඨාරී ජායතෙ මුඛෙ, යාය ඡින්දති අත්තානං බාලො දුබ්භාසිතං භණං.
661. යො නින්දියං පසංසති තං වා නින්දති යො පසංසියො, විචිනාති මුඛෙන සො කලිං කලිනා තෙන සුඛං න වින්දති.
662. අප්පමත්තො අයං කලි යො අක්ඛෙසු ධන පරාජයො, සබ්බස්සාපි සහාපි අත්තනා අයමෙව මහන්තතරො කලි, යො සුගතෙසු මනං පදොසයෙ.
663. සතං සහස්සානං නිරබ්බුදානං ඡත්තිංසති පඤ්ච ච අබ්බුදානි, යමරියගරහී නිරයං උපෙති වාචං මනඤ්ච පණිධාය පාපකං.
664. අභූතවාදී නිරයං උපෙති යො චාපි කත්වා න කරොමීති චාහ, උභොපි තෙ පෙච්ච සමාභවන්ති නිහීනකම්මා මනුජා පරත්ථ.
665. යො අප්පදුට්ඨස්ස නරස්ස දුස්සති සුද්ධස්ස පොසස්ස අනඞ්ගණස්ස, තමෙව බාලං පච්චෙති පාපං සුඛුමො රාජො පටිවාතංව ඛිත්තො.
666. යො ලොභගුණෙ අනුයුත්තො සො වචසා පරිභාසති අඤ්ඤෙ, අස්සද්ධො කදරියො අවදඤ්ඤු මච්ඡරී පෙසුනියස්මිං අනුයුත්තො.
667. මුඛදුග්ගවිභූත අනරිය භූනහු පාපක දුක්කතකාරි, පුරිසන්න කලි අවජාත මා බහුභාණිධ නෙරයිකොසි.
668. රජමාකිරසි අහිතාය සන්තෙ ගරහසි කිබ්බිසකාරි, බහූනි ච දුච්චරිතානි චරිත්වා ගඤ්ඡිසි{1} ඛො පපතං චිරරත්තං
669. නභි නස්සති කස්සචි කම්මං ඉති හ තං ලභතෙ ව සුවාමි, දුක්ඛං මන්දො පරලොකෙ අත්තනි පස්සති කිබ්බිසකාරී.
670. අයොසංකුසමාහතට්ඨානං තිණ්හධාරං අයසූලමුපෙති, අථ තත්තඅයොගුළසන්නිහං භොජනමත්ථි තථා පතිරූපං.
671. න හි වග්ගු වදන්ති වදන්තා නාභිජවන්ති න තාණමුපෙන්ති, අඞ්ගාරෙ සන්ථතෙ සෙන්ති{2} අග්ගිනිසමං ජලිතං පවිසන්ති.
672. ජාලෙන ච ඔනහියානා තත්ථ හනන්ති අයොමයකූටෙහි, අන්ධංව තිමිසමායන්ති තං විතතං හි යථා මහිකායො.
673. අථ ලොහමයං පන කුම්භිං අග්ගිනිසමං ජලිතං පවිසන්ති, පච්චන්ති හි තාසු චිරරත්තං අග්ගිනිසමාසු සමුප්පිලවාසො.
674. අථ පුබ්බලොහිතමිස්සෙ තත්ථ කිං පච්චති කිබ්බිසකාරී, යං යං දිසතං අධිසෙති තත්ථ කිලිස්සති සම්ඵුසමානො.
675. පුළවාවසථෙ සලිලස්මිං තත්ථ කිං පච්චති කිබ්බිසකාරී, ගන්තුං න හි තීරමපත්ථි සබ්බසමාහි සමන්නකපල්ලා.
676. අසිපත්තවනං පන තිණ්හං තං පවිසන්ති සමච්ඡිදගත්තා, ජිව්හං බළිසෙන ගහෙත්වා ආරජයා රජයා විහනන්ති.
677. අථ වෙතරණිං පන දුග්ගං තිණ්හධාර ඛුරධාර මුපෙන්ති, තත්ථ මන්දා පපතන්ති පාපකරා පාපානි කරිත්වා.
678. ඛාදන්ති හි තත්ථ රුදන්තෙ සාමා සබලා කාකොලගණා ච, සොණා සිගාලා පටිගිජ්ඣා කුලලා වායසා ච විතුදන්ති.
679. කිච්ඡා වතායං ඉධ වුත්ති යං ජනො පස්සති කිබ්බිසකාරි, තස්මා ඉධ ජීවිතසෙසෙ කිච්චකාරො සියා නරො න පමජ්ජෙ.
680. තෙ ගණිතා විදූහි තිලවාහා යෙ පදුමෙ නිරයෙ උපනීතා, නහුතානි හි කොටියො පඤ්ච භවන්තී ද්වාදස කොටි සතානි පුනඤ්ඤා.
681. යාව දුක්ඛා නිරයා ඉධ වුත්තා තත්ථාපි තාව චිරං වසිතබ්බං, තස්මා සුචි පෙසල සාධු ගුණෙසු වාචං මනං සතතං පරිරක්ඛෙති.
කොකාලිකසුත්තං නිට්ඨිතං
3. 11.
නාලක සුත්තං
682. ආනන්දජාතෙ තිදසගණෙ පතිතෙ සක්කච්ච ඉන්දං සුචිවසනෙ ච දෙවෙ, දුස්සං ගහෙත්වා අතිරිව ථොමයන්තෙ අසිතො ඉසි අද්දස දිවාවිහාරෙ.
683. දිස්වාන දෙවෙ මුදිතමනෙ උදග්ගෙ චිත්තිං කරිත්වා ඉදමවොචාසි තත්ථ, කිං දෙවසඞ්ඝො අතිරිව කල්යරූපො දුස්සං ගහෙත්වා භමයථ කිං පටිච්ච.
684. යදාපි ආසි අසුරෙහි සඞ්ගමො ජයො සුරානං අසුරා පරාජිතා, තදාපි නෙතාදිසො ලොමහංසනො කිං අබ්භුතං දට්ඨු මරූ පමොදිතා.
685. සෙලෙන්ති ගායන්ති ච වාදයන්ති ච භුජානි පොඨෙන්ති ච නච්චයන්ති ච, පුච්ඡාමි වොහං මෙරුමුද්ධවාසිනෙ ධුනාථ මෙ සංසයං ඛිප්පමාරිසා.
686. සො බොධිසත්තො රතනවරො අතුල්යො මනුස්සෙලොකෙ හිතසුඛතාය{1} ජාතො, සක්යාන ගාමෙ ජනපදෙ ලුම්බිනෙය්යෙ තෙනම්හි තුට්ඨා අතිරිව කල්යරූපා.
687. සො සබ්බසත්තුත්තමො අග්ගපුග්ගලො නරාසභො සබ්බපජානමුත්තමො, වත්තෙස්සති චක්කං ඉසිවහයෙ වනෙ නදං ව සීහො බලවා මිගාභිභූ.
688. තං සද්දං සුත්වා තුරිතමවංසරි සො සුද්ධොදනස්ස තදා භවනං උපාගමි, නිසජ්ජ තත්ථ ඉදමවොචාසි සක්යෙ කුහිං කුමාරො අහම්පි දට්ඨුකාමො.
689. තතො කුමාරං ජලිතමිව සුවණ්ණං උක්කාමුඛෙ’ව සුකුසලසම්පහට්ඨං, දද්දල්ලමානං සිරියා අනොමවණ්ණං දස්සෙසු පුත්තං අසිතවහයස්ස සක්යා.
690. දිස්වා කුමාරං සිඛිමිව පජ්ජලත්තං තාරාසභං ව නභසිගමං විසුද්ධං, සුරියං තපන්තං සරදරිවබ්භමුත්තං ආනන්දජාතො විපුලමලත්ථ පීතිං.
691. අනෙකසාඛඤ්ච සහස්සමණ්ඩලං ඡත්තං මරූ ධාරයුමන්තලික්ඛෙ, සුවණ්ණදණ්ඩා විතිපතන්ති චාමරා න දිස්සරෙ චාමරඡතතගාහකා.
692. දිස්වා ජටී කණ්හසිරිව්හයො ඉසි සුවණ්ණනෙක්ඛං විය පණ්ඩුකම්බලෙ, සෙතඤ්ච ඡත්තං ධරියන්තමුද්ධනි උදග්ගචිත්තො සුමනො පටිග්ගහෙ.
693. පටිග්ගහෙත්වා පන සක්යපුඞ්ගවං ජිගිංසකො{1} ලක්ඛණමත්තපාරගු, පසන්නචිත්තො ගිරමබ්භුදීරයි අනුත්තරායං දිපදානමුත්තමො.
694. අථත්තනො ගමනමනුස්සරන්නො අකල්යරූපො ගලයති අස්සූකානි, දිස්වාන සක්යා ඉසිමවොචුං රුදන්තං නො චෙ කුමාරෙ භවිස්සති අන්තරායො.
695. දිස්වාන සක්යෙ ඉසිමවොච අකල්ල්යෙ නාහං කුමාරෙ අහිතමනුස්සරාමි, න චාපි මස්ස භවිස්සති අන්තරායො න ඔරකොයං අධිමානසා භවාථ.
696. සම්බොධියග්ගං ඵුසිස්සතායං කුමාරො සො ධම්මචක්කං පරමවිසුද්ධදස්සි, වත්තෙස්සතායං බහුජනහිතානුකම්පි විත්ථාරිකස්ස භවිස්සති බ්රහ්මචරියං.
697. මමඤ්ච ආයු න චිරමිධාවසෙසො අථන්තරා මෙ භවිස්සති කාලකිරියා, සොහං න සොස්සං{2} අසමධුරස්ස ධම්මං තෙනම්හි අට්ටො ව්යසනගතො අඝාවි.
698. සො සාකියානං විපුලං ජනෙත්වා පීතිං අන්තෙපුරම්භා නිරගමා බ්රහ්මචාරි, සො භාගිනෙය්යං සයමනුකම්පමානො සමාදපෙසි අසමධුරස්සධම්මෙ.
699. බුද්ධොති ඝොසං යදපරතො සුණාසි සම්බොධිපත්තො විවරති ධම්මමග්ගං, ගන්ත්වාන තත්ථ සමයං පරිපුච්ඡියානො චරස්සු තස්මිං භගවති බ්රහ්මචරියං.
700. තෙනානුසිට්ඨො හිතමනසෙන තාදිනා අනාගතෙ පරමවිසුද්ධදස්සිනා, සො නාළකො උපචිතපුඤ්ඤසඤ්චයො ජිනං පතික්ඛං පරිවසි රක්ඛිතින්ද්රියො.
701. සුත්වාන ඝොසං ජිනවරචක්කවත්තනෙ ගන්ත්වාන දිස්වා ඉසිනිසභං පසන්නො, මොනෙය්යසෙට්ඨං මුනිපවරං අපුච්ඡි සමාගතෙ අසිතව්හයස්ස සාසනෙති.
වත්ථුගාථා.
702. අඤ්ඤාතමෙතං වචනං අසිතස්ස යථාතථං තං තං ගොතම පුච්ඡාම සබ්බධම්මානපාරගුං.
703. අනගාරියුපෙතස්ස භික්ඛාචරියං ජිගිංසතො,{1} මුනි පබ්රූහි මෙ පුට්ඨො මොනෙය්යං උත්තමං පදං.
704. මොනෙය්යං තෙ උපඤ්ඤිස්සං (ඉති භගවා) දුක්කරං දුරභිසම්භවං, හන්ද තෙ නං පවක්ඛාමි සන්ථම්භස්සු දළ්හො භව.
705. සමානභාගං{2} කුබ්බෙථ ගාමෙ අක්කුට්ඨවන්දිතං, මනොපදොසං රක්ඛෙය්ය සන්තො අනුන්නතො චරෙ.
706. උච්චාවචා නිච්ඡරන්ති දායෙ අග්ගිසිඛුපමා, නාරියො මුනිං පලොභෙන්ති තා සු තං මා පලොභයුං.
707. විරතො මෙථුනා ධම්මා හිත්වා කාමෙ පරොචරෙ. අවිරුද්ධො අසාරත්තො පාණෙසු තසථාවරෙ.
708. යථා අහං තථා එතෙ යථා එතෙ තථා අහං, අත්තානං උපමං කත්වා න හනෙය්ය න ඝාතයෙ.
709. හිත්වා ඉච්ඡඤ්ච ලොභඤ්ච යත්ථ සත්තො පුථුජ්ජනො, චක්ඛුමා පටිපජ්ජෙය්ය තරෙය්ය නරකං ඉමං.
710. ඌනූදරො මිතාහාරොඅපපිචඋරස්ස අලොලුපො, සචෙ ඉච්ඡාය නිච්ඡාතො අනිච්ඡො හොති නිබ්බුතො.
711. සපිණ්ඩචාරං චරිත්වා වනන්තම්භිහාරයෙ, උපට්ඨිතො රුක්ඛමූලස්මිං ආසනූපගතො මුනි.
712. ස ඣානපසුතො ධීරො වනන්තෙ රමිතො සියා, ඣායෙථ රුක්ඛමූලස්මිං අත්තානමභිතොසයං.
713. තතො රත්යා විවසනෙ ගාමන්තමභිහාරයෙ, අව්හානං නාභිනන්දෙය්ය අභිහාරඤ්ච ගාමතො.
714. න මුනි ගාමමාගම්ම කුලෙසු සහසා චරෙ, ඝාසෙසනං ඡින්නකථො න වාචං පයුතං භණෙ.
715. අලත්ථං යදිදං සාධු නාලත්ථං කුසලං ඉති, උභයෙනෙව සො තාදි රුක්ඛං ව උපනිවත්තති.
716. ස පත්තපාණි විචරන්තො අමූගො මුගසම්මතො, අප්පං දානං න හීළෙය්ය දාතාරං නාවජානිය.
717. උච්චාවචා හි පටිපදා සමණෙන පකාසිතා, න පාරං දිගුණං යන්ති න ඉදං එකගුණං මුතං.
718. යස්ස ච විසතා නත්ථි ඡින්නසොතස්ස භික්ඛුනො, කිච්චාකිච්චප්පහීනස්ස පරිලාහො න විජ්ජති.
719. මොනෙය්යං තෙ උපඤ්ඤිස්සං (ඉති භගවා) ඛූරධාරූපමො භවෙ, ජිව්හාය තාලුං ආහච්ච උදරෙ සඤ්ඤතො සියා.
720. අලීනචිත්තො ච සියා න චාපි බහු චින්තයෙ, නිරාමගන්ධො අසිතො බ්රහ්මචරියපරායනො.
721. එකාසනස්ස සික්ඛෙථ සමණූපාසනස්ස ච, එකන්තං මොනමක්ඛාතං එකො වෙ අභිරමිස්සති.
722. අථ භාසිහි දසදිසා සුත්වා ධීරානං නිග්ඝොසං ඣායීනං කාමවාගීනං, තතො හිරිඤ්ච සද්ධඤ්ඤ භිය්යො කුබ්බෙථ මාමකො.
723. තං නදීහි විජානාථ සොබ්භෙසු පදරෙසු ච, සණන්තා යන්ති කුස්සොබ්භා තුණ්හී යාති මහොදයි.
724. යදුනකං තං සණති යං පුරං සත්තමෙව තං, අඩ්ඪකුම්භූපමො බාලො රහදො පූරොව පණ්ඩිතො.
725. යං සමණො බහු භාසති උපෙතං අත්ථසංහිතං, ජානං සො ධම්මං දෙසෙති ජානං සො බහු භාසති.
726. යො ච ජානං සමං යුත්තො ජානං න බහු භාසති, ස මුනි මොනමරහති ස මුනි මොනමජ්ඣගාති.
නාලකසුත්තං නිට්ඨිතං.
3. 12.
ද්වයතානුපස්සනා සුත්තං
එවං මෙ සුතං එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති පුබ්බාරාමෙ මිගාරමාතු පාසාදෙ, තෙන ඛො පන සමයෙන භගවා තදහුපොසථෙ පන්නරසෙ පුණ්ණාය පුණ්ණමාය රත්තියා භික්ඛුසඞ්ඝපරිවුතො අබ්භොකාසෙ නිසින්නො හොති. අථ ඛො භගවා තුණ්හීභූතං තුණ්හීභූතං භික්ඛුසඞ්ඝං අනුවිලොකෙත්වා භික්ඛු ආමන්තෙසි.
යෙ තෙ භික්ඛවෙ, කුසලා ධම්මා අරියා නිය්යානිකා සම්බොධ ගාමිනො, තෙසං වො භික්ඛවෙ, කුසලානං ධම්මානං අරියානං නිය්යානිකානං සම්බොධගාමිනං කා උපනිසා සවණායාති. ඉති චෙ භික්ඛවෙ, පුච්ඡිතාරො අස්සු තෙ එවමස්සු වචනීයා: යාවදෙව ද්වයතානං ධම්මානං යථාභූතං ඤාණායාති,
කිඤ්ච ද්වයතං වදෙථ:
ඉදං දුක්ඛං අයං දුක්ඛසමුදයො’ති අයමෙකානුපස්සනා, අයං දුක්ඛනිරොධො, අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනීපටිපදා’ති අයං දුතියානුපස්සනා. එවං සම්මා ද්වයතානුපස්සීනො ඛො භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො අප්පමත්තස්ස ආතාපිනො පහිතත්තස්ස විහරතො ද්වින්නං ඵලානං අඤ්ඤතරං ඵලං පාටිකඞ්ඛං දිට්ඨෙව ධම්මෙ අඤ්ඤා, සති වා උපාදිසෙසෙ අනාගාමිතාති. ඉදමවොච භගවා ඉදං වත්වා සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා:
727. යෙ දුක්ඛං නප්පජානන්ති අථො දුක්ඛස්ස සම්භවං යත්ථ ච සබ්බසො දුක්ඛං අසෙසං උපරුජ්ඣති, තඤ්ච මග්ගං න ජානන්ති දුක්ඛූපසමගාමිනං.
728. චෙතොවිමුත්තිහීනා තෙ අථො පඤ්ඤාවිමුත්තියා, අභබ්බා තෙ අන්තකිරියාය තෙ වෙ ජාතිජරූපගා.
729. යෙ ච දුක්ඛං පජානන්ති අථො දුක්ඛස්ස සම්භවං, යත්ථ ච සබ්බසො දුක්ඛං අසෙසං උපරුජ්ඣති, තඤ්ච මග්ගං පජානන්ති දුක්ඛූපසමගාමිනං.
730. චෙතොවිමුත්තිසම්පන්නා අථො පඤ්ඤාවිමුත්තියා, භබ්බා තෙ අන්තකිරියාය න තෙ ජාතිජරූපගාති.
සියා අඤ්ඤෙන’පි පරියායෙන සම්මා ද්වයතානුපසස්නාති ඉති චෙ භික්ඛවෙ, පුච්ඡිතාරො අස්සු, සියාතිසසු වචනීයා, කථඤ්ච සියා: යං කිඤ්චි දුක්ඛං සම්භොති. සබ්බං උපධිපච්චයාති, අයමෙකානුපස්සනා. උපාධිනං ත්වෙව අසෙසවිරාගනිරොධා නත්ථි දුක්ඛස්ස සම්භවොති අයං දුතියානුපස්සනා. එවං සම්මා -පෙ- අථාපරං එතදවොච සත්ථා: