ඛුද්දකනිකායෙ
සුත්තනිපාතො
නමොතස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස.
1. උරගවග්ගො
1. 1.
උරගසුත්තං
1. යො{1} උප්පතිතං විනෙති කොධං විසටං සප්පවිසංච ඔසධෙහි, සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං උරගො ජිණ්ණමිව තචං{2} පුරාණං.
2. යො රාගමුදච්ඡිදා අසෙසං භිසපුප්ඵං’ව සරොරුහං විගය්හ, සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං උරගො ජිණ්ණමිව තචං පුරාණං.
3. යො තණ්හමුදච්ඡිදා අසෙසං සරිතං සීඝසරං විසොසයිත්වා, සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං උරගො ජිණ්ණමිව තචං පුරාණං.
4. යො මානමුදබ්බධී අසෙසං නළසෙතුං’ව සුදුබ්බලං මහොඝො, සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං උරගො ජිණ්ණමිව තචං පුරාණං.
5. යො නාජ්ඣගමා භවෙසු සාරං විචිනං පුප්ඵමිව{3} උදුම්බරෙසු, සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං උරගො ජිණ්ණමිව තචං පුරාණං.
6. යස්සන්තරතො න සන්ති කොපා ඉති භවාභවතං ච වීතිවත්තො, සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං උරගො ජිණ්ණමිව තචං පුරාණං.
7. යස්ස විතක්කා විධූපිතා අජ්ඣත්තං සුවිකප්පිතා අසෙසා, සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං උරගො ජිණ්ණමිව තචං පුරාණං.
8. යො නාච්චසාරී න පච්චසාරී සබ්බං අච්චගමා ඉමං පපඤ්චං, සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං උරගො ජිණ්ණමිව තචං පුරාණං.
9. යො නාච්චසාරී න පච්චසාරී සබ්බං විතථමිදන්ති ඤත්ව{1} ලොකෙ, සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං උරගො ජිණ්ණමිව තචං පුරාණං.
10. යො නාච්චසාරී න පච්චසාරී සබ්බං විතථමිදන්ති වීතලොභො, සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං උරගො ජිණ්ණමිව තචං පුරාණං.
11. යො නාච්චසාරී න පච්චසාරී සබ්බං වීතථමීදන්ති වීතරාගො, සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං උරගො ජිණ්ණමිව තචං පුරාණං.
12. යො නාච්චසාරී න පච්චසාරී සබ්බං විතථමිද’න්ති වීතදොසො, සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං උරගො ජිණ්ණමිව තචං පුරාණං.
13. යො නාච්චසාරී න පච්චසාරී සබ්බං විතථමිදන්ති වීතමොහො, සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං උරගො ජිණ්ණමිව තචං පුරාණං.
14. යස්සානුසයා න සන්ති කෙචි මූලා අකුසලා සමූහතාසෙ, සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං උරගො ජිණ්ණමිව තචං පුරාණං.
15. යස්ස දරථජා න සන්ති කෙචි ඔරං ආගමනාය පච්චයාසෙ, සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං උරගො ජිණ්ණමිව තචං පුරාණං.
16. යස්ස වනථජා න සන්තී කෙචි විනිබන්ධාය{1} භවාය හෙතුකප්පා, සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං උරගො ජිණ්ණමිව තචං පුරාණං.
17. යො නීවරණෙ පහාය පඤ්ච අනීඝො තිණ්ණකථංකථො විසල්ලො, සො භික්ඛු ජහාති ඔරපාරං උරගො ජිණ්ණමිව තචං පුරාණං.
උරගසුත්තං නිට්ඨිතං.
1. 2.
ධනියසුත්තං
18. පක්කොදනො දුද්ධඛීරො හමස්මි (ඉති ධනියො ගොපො) අනුතීරෙ මහියා සමානවාසො, ඡන්නා කුටි ආහිතො ‘ගිනි අථ චෙ පත්ථයසි පවස්ස දෙව.
19. අක්කොධනො විගතඛීලො හමස්මි (ඉති භගවා) අනුතීරෙ මහියෙකරත්තිවාසො, විවටා කුටි නිබ්බුතො ‘ගිනි අථ චෙ පත්ථයසි පවස්ස දෙව.
20. අන්ධකමකසා න විජ්ජරෙ (ඉති ධනියො ගොපො) කච්ඡෙ රූළ්හතිණෙ චරන්ති ගාවො, වුට්ඨිම්පි සහෙය්යුමාගතං අථ චෙ පත්ථයසි පවස්ස දෙව.
21. බද්ධා හි{2} භිසි සුසඞ්ඛතා (ඉති භගවා) තිණ්ණො පාරගතො විනෙය්ය ඔඝං, අත්ථො භිසියා න විජ්ජති අථ චෙ පත්ථයසි පවස්ස දෙව.
22. ගොපී මම අස්සවා අලොලා (ඉති ධනියො ගොපො) දීඝරත්තං සංවාසියා මනාපා, තස්ස න සුණාමි කිඤ්චි පාපං අථ චෙ පත්ථයසි පවස්ස දෙව.
23. චිත්තං මම අස්සවං විමුත්තං (ඉති භගවා) දීඝරත්තං පරිභාවිතං සුදන්තං, පාපං පන මෙ න විජ්ජති අථ චෙ පත්ථයසි පවස්ස දෙව.
24. අත්තවෙතනභතොහමස්මී (ඉති ධනියො ගොපො) පුත්තා ච මෙ සමානියා අරොගා, තෙසං න සුණාමි කිඤ්චි පාපං අථ චෙ පත්ථයසි පවස්ස දෙව.
25. නාහං භතකො’ස්මි කස්සචි (ඉති භගවා) නිබ්බිට්ඨෙන චරාමි සබ්බලොකෙ, අත්ථො භතියා{1}න විජ්ජති අථ චෙ පත්ථයසි පවස්ස දෙව.
26. අත්ථි වසා අත්ථි ධෙනුපා (ඉති ධනියො ගොපො) ගොධරණියො පවෙණියොපි අත්ථි, උසභොපි ගවම්පතීධ අත්ථි අථ චෙ පත්ථයසි පවස්ස දෙව.
27. නත්ථි වසා නත්ථි ධෙනුපා (ඉති භගවා) ගොධරණියො පවෙණියොපි නත්ථි, උසභොපි ගවම්පතීධ නත්ථි අථ චෙ පත්ථයසි පවස්ස දෙව.
28. ඛිලා නිඛාතා අසම්පවෙධී (ඉති ධනියො ගොපො) දාමා මුඤ්ජමයා නවා සුසණ්ඨානා, න හි සක්ඛින්ති ධෙනුපාපි ඡෙත්තුං අථ චෙ පත්ථයසි පවස්ස දෙව.
29. උසභොරිව ඡෙත්ව{1} බන්ධනානි (ඉති භගවා) නාගො පුතිලතං ව දාළයිත්වා,{2} නාහං පුන උපෙස්සං ගබ්භසෙය්යං අථ චෙ පත්ථයසී පවස්ස දෙව.
30. නින්නඤ්ච ථලඤ්ච පූරයන්තො මහාමෙඝො පාවස්සි තාවදෙව, සුත්වා දෙවස්ස වස්සතො ඉමමත්ථං ධනියො අභාසථ.
31. ලාභො වත නො අනප්පකො යෙ මයං භගවන්තං අද්දසාම, සරණං තං උපෙම චක්ඛුම සත්ථා නො හොහි තුවං මහාමුනි.
32. ගොපී ච අහඤ්ච අස්සවා බ්රහ්මචරියං සුගතෙ චරාමසෙ, ජාතිමරණස්ස පාරගා දුක්ඛස්සන්තකරා භවාමසෙ.
33. නන්දති පුත්තෙහි පුත්තිමා (ඉති මාරො පාපිමා) ගොමිකො ගොහි තථෙව නන්දති, උපධීහි නරස්ස නන්දනා න හි සො නන්දති යො නිරූපධී.
34. සොචති පුත්තෙහි පුත්තිමා (ඉති භගවා) ගොමිකො ගොහි තථෙව සොචති, උපධීහි නරස්ස සොචනා න හි සො සොචති යො නිරූපධීති.
ධනියසුත්තං නිට්ඨිතං.
1. 3.
ඛග්ගවිසාණ සුත්තං
35. සබ්බෙසු භූතෙසු නිධාය දණ්ඩං අවිහෙඨයං අඤ්ඤතරම්පි තෙසං, න පුත්තමිච්ඡෙය්ය කුතො සහායං එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
36. සංසග්ගජාතස්ස භවන්ති ස්නෙහා ස්නෙහන්වයං දුක්ඛමිදං පහොති, ආදීනවං ස්නෙහජං පෙක්ඛමානො එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
37. මිත්තෙ සුහජ්ජෙ අනුකම්පමානො හාපෙති අත්ථං පටිබද්ධචිත්තො එතං භයං සන්ථවෙ පෙක්ඛමානො එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
38. වංසො විසාලො ව යථා විසත්තො පුත්තෙසු දාරෙසු ච යා අපෙඛා,{1} වංසකළීරොව{2} අසජ්ජමානො එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
39. මිගො අරඤ්ඤම්හි යථා අබද්ධො{3} යෙනිච්ඡකං ගච්ඡති ගොචරාය, විඤ්ඤූ නරො සෙරිතං පෙක්ඛමානො එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
40. ආමන්තනා හොති සහායමජ්ඣෙ වාසෙ ඨානෙ ගමනෙ චාරිකාය, අනභිජ්ඣිතං සෙරිතං පෙක්ඛමානො එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
41. ඛිඩ්ඩා රතී හොති සහායමජ්ඣෙ පුත්තෙසු ච විපුලං හොති පෙමං, පියවිප්පයොගඤ්ච ජිගුච්ඡමානො එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
42. චාතුද්දිසො අප්පටිඝො ච හොති සන්තුස්සමානො ඉතරීතරෙන, පරිස්සයානං සහිතා අඡම්භී එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
43. දුස්සඞ්ගහා පබ්බජිතාපි එකෙ අථො ගහට්ඨා ඝරමාවසන්තා, අප්පොස්සුක්කො පරපුත්තෙසු හුත්වා එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
44. ඔරොපයිත්වා ගිහී ව්යඤ්ජනානි සංසීනපත්තො යථා කොවිළාරො, ඡෙත්වාන වීරො ගිහිබන්ධනානි එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
45. සචෙ ලභෙථ නිපකං සහායං සද්ධිං චරං සාධුවිහාරි ධීරං, අභිභුය්ය සබ්බානි පරිස්සයානි චරෙය්ය තෙනත්තමනො සතීමා.
46. නො චෙ ලභෙථ නිපකං සහායං සද්ධිං චරං සාධුවිහාරි ධීරං, රාජා’ව රට්ඨං විජිතං පහාය එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
47. අද්ධා පසංසාම සහායසම්පදං සෙට්ඨා සමාසෙවිතබ්බා සහායා, එතෙ අලද්ධා අනවජ්ජභොජී එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
48. දිස්වා සුවණ්ණස්ස පභස්සරානි කම්මාරපුත්තෙන සුනිට්ඨිතානි, සඞ්ඝට්ටමානානි දුවෙ භුජස්මිං එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
49. එවං දුතියෙන සහා මමස්ස වාචාභිලාපො අභිසජ්ජනා වා, එතං භයං ආයතිං පෙක්ඛමානො එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
50. කාමා හි චිත්රා මධුරා මනොරමා විරූපරූපෙන මථෙන්ති චිත්තං, ආදීනවං කාමගුණෙසු දිස්වා එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
51. රතී ච ගණ්ඩො ච උපද්දවො ච රොගො ච සල්ලඤ්ච භයඤ්ච මෙතං, එතං භයං කාමගුණෙසු දිස්වා එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
52. සීතඤ්ච උණ්හඤ්ච ඛුදං පිපාසං වාතාතපෙ ඩංසසිරිංසපෙ ච, සබ්බානි පෙතානි අභිසම්භවිත්වා එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
53. නාගො ව යූථානි විවජ්ජයිත්වා සඤ්ජාතඛන්ධො පදුමී උළාරො, යථාභිරන්තං විහරෙ අරඤ්ඤෙ එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
54. අට්ඨානතං සඞ්ගණිකාරතස්ස යං ඵස්සයෙ සාමයිකං විමුත්තිං, ආදිච්චබන්ධුස්ස වචො නිසම්ම එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
55. දිට්ඨීවිසූකානි උපාතිවත්තො පත්තො නියාමං පටිලද්ධමග්ගො, උප්පන්නඤාණො’ම්හි අනඤ්ඤනෙය්යො එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
56. නිල්ලොලුපො නික්කුහො නිප්පිපාසො නිම්මක්ඛො නිද්ධන්තකසාවමොහො, නිරාසයො සබ්බලොකෙ භවිත්වා එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
57. පාපසහායං පරිවජ්ජයෙථ අනත්ථදස්සිං විසමෙ නිවිට්ඨං, සයං න සෙවෙ පසුතං පමත්තං එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
58. බහුස්සුතං ධම්මධරං භජෙථ මිත්තං උළාරං පටිභානවන්තං, අඤ්ඤාය අත්ථානි විනෙය්ය කඞ්ඛං එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
59. ඛිඩ්ඩං රතිං කාමසුඛඤ්ච ලොකෙ අනලංකරිත්වා අනපෙක්ඛමානො, විභූසනට්ඨානා විරතො සච්චවාදී එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
60. පුත්තඤ්ච දාරං පිතරඤ්ච මාතරං ධනානි ධඤ්ඤානි ච බන්ධවානි, හිත්වාන කාමානි යථොධිකානි එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
61. සඞ්ගො එසො පරිත්තමෙත්ථ සොඛ්යං අප්පස්සාදො දුක්ඛමෙත්ථභිය්යො, ගළො{1} එසො ඉති ඤත්වා මුතීමා{2} එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
62. සන්දාළයිත්වාන සංයොජනානි ජාලම්භෙත්වා සලිලම්බුචාරී, අග්ගීව දඩ්ඪං අනිවත්තමානො එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
63. ඔක්ඛිත්ත චක්ඛු න ච පාදලොලො ගුත්තින්ද්රියො රක්ඛිතමානසානො, අනවස්සුතො අපරිඩය්හමානො එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
64. ඔහාරයිත්වා ගිහීව්යඤ්ජනානි සඤ්ඡන්නපත්තො{3} යථාපාරිඡත්තො, කාසායවත්ථො අභිනික්ඛමිත්වා එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
65. රසෙසු ගෙධං අකරං අලොලො අනඤ්ඤපොසී සපදානචාරී, කුලෙ කුලෙ අප්පටිබද්ධචිත්තො එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
66. පහාය පඤ්චාවරණානි චෙතසො උපක්කිලෙසෙ ව්යපනුජ්ජ සබ්බෙ, අනිස්සිතො ඡෙත්වා ස්නෙහදොසං එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
67. විපිට්ඨිකත්වාන සුඛං දුඛඤ්ච පුබ්බෙව ච සොමනස්සදොමනස්සං, ලද්ධානුපෙක්ඛං සමථං විසුද්ධං එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
68. ආරද්ධවිරියො පරමත්ථපත්තියා අලීනචිත්තො අකුසීතවුත්ති, දළ්හනික්කමො ථාම ඛලූපපන්නො එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
69. පටිසල්ලානං ඣානමරිඤ්චමානො ධම්මෙසු නිච්චං අනුධම්මචාරී, ආදීනවං සම්මසිතා භවෙසු එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
70. තණ්හක්ඛයං පත්ථයං අප්පමත්තො අනෙළමූගො සුතවා සතීමා, සඞ්ඛාතධම්මො නියතො පධානවා එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
71. සීහො ච සද්දෙසු අසන්තසන්තො වාතො ව ජාලම්හි අසජ්ජමානො, පදුමංව තොයෙන අලිප්පමානො{1} එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
72. සීහො යථා දාඨබලී පසය්හ රාජා මිගානං අභිභුය්යචාරී, සෙවෙථ පන්තානි{1} සෙනාසනානි එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
73. මෙත්තං උපෙක්ඛං කරුණං විමුත්තිං ආසෙවමානො මුදිතඤ්ච කාලෙ, සබ්බෙන ලොකෙන අවිරුජ්ඣමානො එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
74. රාගඤ්ච දොසඤ්ච පහාය මොහං සන්දාළයිත්වා සංයොජනානි, අසන්තසං ජීවිතසඞ්ඛයම්හි එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
75. භජන්ති සෙවන්ති ච කාරණත්ථා නික්කාරණා දුල්ලභා අජ්ජමිත්තා, අත්තට්ඨපඤ්ඤා අසුචී මනුස්සා එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
ඛග්ගවිසාණසුත්තං නිට්ඨිතං.
1. 4.
කසීභාරද්වාජසුත්තං
එවං මෙ සුතං: එකං සමයං භගවා මගධෙසු විහරති දක්ඛිණාගිරිස්මිං එකනාළායං බ්රාහ්මණගාමෙ, තෙන ඛො පන සමයෙන කසීභාරද්වාජස්ස බ්රාහ්මණස්ස පඤ්චමත්තානි නඞ්ගලසතානි පයුත්තානි හොන්ති වප්පකාලෙ.
අථ ඛො භගවා පුබ්බන්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය යෙන කසීභාරද්වාජස්ස බ්රාහ්මණස්ස කම්මන්තො තෙනුපසංකමි. තෙන ඛො පන සමයෙන කසීභාරද්වාජස්ස බ්රාහ්මණස්ස පරිවෙසනාවත්තති, අථ ඛො භගවා යෙන පරිවෙසනා තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා එකමන්තං අට්ඨාසි, අද්දසා ඛො කසීභාරද්වාජො බ්රාහ්මණො භගවන්තං පිණ්ඩාය ඨිතං. දිස්වාන භගවන්තං එතදවොච:
අහං ඛො සමණ කසාමි ච වපාමි ච කසිත්වා ච වපිත්වා ච භුඤ්ජාමි ත්වම්පි සමණ කසස්සු ච වපස්සු ච කසිත්වා ච වපිත්වා ච භුඤ්ජස්සූති.
අහම්පි ඛො බ්රාහ්මණ කසාමි ච වපාමි ච කසිත්වා ච වපිත්වා ච භුඤ්ජාමීති.
න ඛො පන මයං පස්සාම ගොතමස්ස යුගං වා නඞ්ගලං වා ඵාලං වා පාචනං වා බලිවද්දෙ වා, අථ ච පන භවං ගොතමො එවමාහ: අහම්පි ඛො බ්රාහ්මණ කසාමි ච වපාමි ච කසිත්වා ච වපිත්වා ච භුඤ්ජාමීති, අථ ඛො කසීභාරද්වාජො බ්රාහ්මණො භගවන්තං ගාථාය අජ්ඣභාසි:
76. කස්සකො පටිජානාසි න ච පස්සාම තෙ කසිං, කසිං නො පුච්ඡිතො බ්රූහි යථා ජානෙමු තෙ කසිං.
77. සද්ධා බීජං තපො වුට්ඨි පඤ්ඤා මෙ යුගනඞ්ගලං, හිරි ඊසා මනො යොත්තං සති මෙ ඵාලපාචනං.
78. කායගුත්තො වචීගුත්තො ආහාරෙ උදරෙ යතො, සච්චං කරොමි නිද්දානං සොරච්චං මෙ පමොචනං.
79. විරියං මෙ ධුරධොරය්හං යොගක්ඛෙමාධිවාහනං, ගච්ඡති අනිවත්තන්තං යත්ථ ගන්ත්වා න සොචති.
80. එවමෙසා කසීකට්ඨා සා හොති අමතප්ඵලා එතං කසිං කයීත්වාන සබ්බදුක්ඛා පමුච්චතීති.