1. 13. 5.
සොණසුත්තං
128. එකං සමයං භගවා රාජගහෙ විහරති වෙළුවනෙ කලන්දකනිවාපෙ. අථ ඛො සොණො ගහපතිපුත්තො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි -පෙ- එකමන්තං නිසින්නො ඛො සොණො ගහපතිපුත්තො භගවන්තං එතදවොච: “කො නු ඛො භන්තෙ හෙතු කො පච්චයො යෙනමිධෙකච්චෙ සත්තා දිට්ඨෙව ධම්මෙ නො පරිනිබ්බායන්ති? කො පන භන්තෙ හෙතු කො පච්චයො යෙන මිධෙකච්චෙ සත්තා දිට්ඨෙව ධම්මෙ පරිනිබ්බායන්තී”ති.
සන්ති ඛො සොණ චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්යා රූපා ඉට්ඨා කන්තා මනාපා පියරූපා කාමූපසංහිතා රජනීයා. තඤ්චෙ භික්ඛු අභිනන්දති අභිවදති අජ්ඣොසාය තිට්ඨති. තස්ස තං අභිනන්දතො අභිවදතො අජ්ඣොසාය තිට්ඨතො තන්නිස්සිතං විඤ්ඤාණං හොති, තදුපාදානං. සඋපාදානො සොණ, භික්ඛු නො පරිනිබ්බායති.
සන්ති ඛො සොණ සොතවිඤ්ඤෙය්යා සද්දා -පෙ- ඝානවිඤ්ඤෙය්යා ගන්ධා -පෙ- ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්යා රසා -පෙ- කායවිඤ්ඤෙය්යා ඵොට්ඨබ්බා -පෙ- සන්ති ඛො සොණ මනොවිඤ්ඤෙය්යා ධම්මා ඉට්ඨා කන්තා මනාපා පියරූපා කාමූපසංහිතා රජනීයා, තඤ්චෙ භික්ඛු අභිනන්දති අභිවදති අජ්ඣොසාය තිට්ඨති. තස්ස තං අභිනන්දතො අභිවදතො අජ්ඣොසාය තිට්ඨතො තන්නිස්සිතං විඤ්ඤාණං හොති, තදුපාදානං. සඋපාදානො සොණ භික්ඛු නො පරිනිබ්බායති. අයං ඛො පන සොණ හෙතු අයං පච්චයො යෙන මිධෙකච්චෙ සත්තා දිට්ඨෙව ධම්මෙ පරිනිබ්බායන්තීති.
සන්ති ඛො සොණ චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්යා රූපා ඉට්ඨා කන්තා මනාපා පියරූපා කාමූපසංහිතා රජනීයා. තඤ්චෙ භික්ඛු නාභිනන්දති නාභිවදති නාජ්ඣොසාය තිට්ඨති. තස්ස තං අනභිනන්දතො අනභිවදතො අනජ්ඣොසාය තිට්ඨතො න තන්නිස්සිතං විඤ්ඤාණං හොති, න තදුපාදානං. අනුපාදානො සොණ, භික්ඛු පරිනිබ්බායති.
සන්ති ඛො සොණ සොතවිඤ්ඤෙය්යා සද්දා -පෙ- ඝානවිඤ්ඤෙය්යා ගන්ධා -පෙ- ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්යා රසා -පෙ- කායවිඤ්ඤෙය්යා ඵොට්ඨබ්බා -පෙ- සන්ති ඛො සොණ මනොවිඤ්ඤෙය්යා ධම්මා ඉට්ඨා කන්තා මනාපා පියරූපා කාමූපසංහිතා රජනීයා. තඤ්චෙ භික්ඛු නාභිනන්දති නාභිවදති නාජ්ඣොසාය තිට්ඨති. තස්ස තං අනභිනන්දතො අනභිවදතො අනජ්ඣොසාය තිට්ඨතො තන්නිස්සිතං විඤ්ඤාණං හොති, න තදුපාදානං. අනුපාදානො සොණ භික්ඛු පරිනිබ්බායති. අයං ඛො සොණ හෙතු අයං පච්චයො යෙනමිධෙකච්චෙ සත්තා පරිනිබ්බායන්තීති.
1. 13. 6.
ඝොසිතසුත්තං
129. එකං සමයං ආයස්මා ආනන්දො කොසම්බියං විහරති ඝොසිතාරාමෙ. අථ ඛො ඝොසිතො ගහපති යෙනායස්මා ආනන්දො තෙනුපසඞ්කමි -පෙ- එකමන්තං නිසින්නො ඛො ඝොසිතො ගහපති ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච: “ධාතුනානත්තං ධාතුනානත්තන්ති භන්තෙ ආනන්ද වුච්චති. කිත්තාවතා නු ඛො භන්තෙ ධාතුනානත්තං වුත්තං භගවතා”ති.
සංවිජ්ජති ඛො ගහපති චක්ඛුධාතු, රූපා ච මනාපා, චක්ඛුවිඤ්ඤාණඤ්ච, සුඛවෙදනියං ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති සුඛාවෙදනා. සංවිජ්ජති ඛො ගහපති චක්ඛුධාතු, රූපා ච අමනාපා, චක්ඛුවිඤ්ඤාණඤ්ච දුක්ඛවෙදනියං. ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති දුක්ඛා වෙදනා. සංවිජ්ජති ඛො ගහපති චක්ඛුධාතු, රූපා ච උපෙඛාඨානියා{1}, චක්ඛුවිඤ්ඤාණඤ්ච, අදුක්ඛමසුඛවෙදනියං ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා.
සංවිජ්ජති ඛො ගහපති සොතධාතු -පෙ- සංවිජ්ජති ඛො ගහපති ඝානධාතු -පෙ- සංවිජ්ජති ඛො ගහපති ජිව්හාධාතු, රසා ච මනාපා, ජිව්හාවිඤ්ඤාණඤ්ච, සුඛවෙදනියං ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති සුඛා වෙදනා. සංවිජ්ජති ඛො ගහපති ජිව්හාධාතු, රසා ච අමනාපා, ජිව්හාවිඤ්ඤාණඤ්ච, දුක්ඛවෙදනියං ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති දුක්ඛා වෙදනා. සංවිජ්ජති ඛො ගහපති ජිව්හාධාතු, රසා ච උපෙඛාඨානියා, ජිව්හාවිඤ්ඤාණඤ්ච, අදුක්ඛමසුඛවෙදනීයං ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා.
සංවිජ්ජති ඛො ගහපති කායධාතු -පෙ- සංවිජ්ජති ඛො ගහපති මනොධාතු, ධම්මා ච මනාපා, මනොවිඤ්ඤාණඤ්ච, සුඛවෙදනියං ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති සුඛා වෙදනා. සංවිජ්ජති ඛො ගහපති මනොධාතු, ධම්මා ච අමනාපා, මනොවිඤ්ඤාණඤ්ච, දුක්ඛවෙදනියං ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති දුක්ඛා වෙදනා. සංවිජ්ජති ඛො ගහපති මනොධාතු, ධම්මා ච උපෙඛාඨානීයා, මනොවිඤ්ඤාණඤ්ච, අදුක්ඛමසුඛවෙදනියං ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා. එත්තාවතා ඛො ගහපති ධාතුනානත්තං වුත්තං භගවතාති.
1. 13. 7.
හාලිද්දිකානිසුත්තං
130. එකං සමයං ආයස්මා මහාකච්චානො අවන්තීසු විහරති කුරරඝරෙ පවත්තෙ{2} පබ්බතෙ. අථ ඛො හාලිද්දකානි{3} ගහපති යෙනායස්මා මහාකච්චානො තෙනුපසඞ්කමි -පෙ- එකමන්තං නිසින්නො ඛො හාලිද්දකානි ගහපති ආයස්මන්තං මහාකච්චානං එතදවොච: වුත්තමිදං භන්තෙ භගවතා “ධාතුනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඵස්සනානත්තං, ඵස්සනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති වෙදනානානත්ත”න්ති. කථන්නු ඛො භන්තෙ ධාතුනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඵස්සනානත්තං, ඵස්සනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති වෙදනානානත්තන්ති.
ඉධ ගහපති, භික්ඛු චක්ඛුනා රූපං දිස්වා මනාපං ඉත්ථෙතන්ති පජානාති. චක්ඛුවිඤ්ඤාණං සුඛවෙදනීයඤ්ච{4} ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති සුඛා වෙදනා. චක්ඛුනා ඛො පනෙව{5} රූපං දිස්වා අමනාපං ඉත්ථෙතන්ති පජානාති, චක්ඛුවිඤ්ඤාණං දුක්ඛවෙදනීයඤ්ච ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති දුක්ඛා වෙදනා. චක්ඛුනා පනෙව රූපං දිස්වා
උපෙඛාඨානීයං ඉත්ථෙතන්ති පජානාති. චක්ඛුවිඤ්ඤාණං අදුක්ඛමසුඛ වෙදනීයඤ්ච ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා.
පුන චපරං ගහපති භික්ඛු{1} සොතෙන සද්දං සුත්වා -පෙ- ඝානෙන ගන්ධං ඝායිත්වා -පෙ- ජිව්හාය රසං සායිත්වා -පෙ- කායෙන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසිත්වා -පෙ- මනසා ධම්මං විඤ්ඤාය මනාපං ඉත්ථෙතන්ති පජානාති, මනොවිඤ්ඤාණං සුඛවෙදනියඤ්ච ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති සුඛා වෙදනා. මනසා ඛො පනෙව ධම්මං විඤ්ඤාය අමනාපං ඉත්ථෙතන්ති පජානාති, මනොවිඤ්ඤාණං දුක්ඛවෙදනියඤ්ච ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති දුක්ඛා වෙදනා. මනසා ඛො පනෙව ධම්මං විඤ්ඤාය උපෙඛාඨානීයං ඉත්ථෙතන්ති පජානාති. මනොවිඤ්ඤාණං අදුක්ඛමසුඛවෙදනීයඤ්ච ඵස්සං පටිච්ච උප්පජ්ජති අදුක්ඛමසුඛා වෙදනා. එවං ඛො ගහපති ධාතුනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති ඵස්සනානත්තං, ඵස්සනානත්තං පටිච්ච උප්පජ්ජති වෙදනානානත්තන්ති.
1. 13. 8.
නකුලපිතුසුත්තං
131. එකං සමයං භගවා භග්ගෙසු විහරති සුංසුමාරගිරෙ භෙසකලාවනෙ මිගදායෙ. අථ ඛො නකුලපිතා ගහපති යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි -පෙ- එකමන්තං නිසින්නො ඛො නකුලපිතා ගහපති භගවන්තං එතදවොච: කො නු ඛො භන්තෙ හෙතු කො පච්චයො යෙනමිධෙකච්චෙ සත්තා දිට්ඨෙව ධම්මෙ නො පරිනිබ්බායන්ති. කො පන භන්තෙ හෙතු කො පච්චයො යෙනමිධෙකච්චෙ සත්තා දිට්ඨෙව ධම්මෙ පරිනිබ්බායන්තීති.
සන්ති ඛො ගහපති චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්යා රූපා ඉට්ඨා කන්තා මනාපා පියරූපා කාමූපසංහිතා රජනීයා. තඤ්චෙ භික්ඛු අභිනන්දති අභිවදති අජ්ඣොසාය තිට්ඨති. තස්ස තං අභිනන්දතො අභිවදතො අජ්ඣොසාය තිට්ඨතො තන්නිස්සිතං විඤ්ඤාණං හොති තදුපාදානං. සඋපාදානො ගහපති භික්ඛු නො පරිනිබ්බායති.
සන්ති ඛො ගහපති සොතවිඤ්ඤෙය්යා සද්දා -පෙ- ඝානවිඤ්ඤෙය්යා ගන්ධා -පෙ- ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්යා රසා -පෙ- කායවිඤ්ඤෙය්යා ඵොට්ඨබ්බා -පෙ- සන්ති ඛො ගහපති මනොවිඤ්ඤෙය්යා ධම්මා ඉට්ඨා කන්තා මනාපා පියරූපා කාමූපසංහිතා රජනීයා. තඤ්චෙ භික්ඛු අභිනන්දති අභිවදති අජ්ඣොසාය තිට්ඨති. තස්ස තං අභිනන්දතො අභිවදතො අජ්ඣොසාය තිට්ඨතො තන්නිස්සිතං විඤ්ඤාණං හොති තදුපාදානං. ස උපාදානො ගහපති භික්ඛු නො පරිනිබ්බායති. අයං ඛො ගහපති හෙතු. අයං පච්චයො යෙන මිධෙකච්චෙ සත්තා දිට්ඨෙව ධම්මෙ නො පරිනිබ්බායන්ති.
සන්ති ච ඛො ගහපති චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්යා රූපා ඉට්ඨා කන්තා මනාපා පියරූපා කාමූපසංහිතා රජනීයා. තඤ්චෙ භික්ඛු නාභිනන්දති නාභිවදති නාජ්ඣොසාය තිට්ඨති. තස්ස තං අනභිනන්දතො අනභිවදතො අනජ්ඣොසාය තිට්ඨතො න තන්නිස්සිතං විඤ්ඤාණං හොති න තදුපාදානං. අනුපාදානො ගහපති භික්ඛු පරිනිබ්බායති.
සන්ති ඛො ගහපති සොතවිඤ්ඤෙය්යා සද්දා -පෙ- ඝානවිඤ්ඤෙය්යා ගන්ධා -පෙ- ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්යා රසා -පෙ- කායවිඤ්ඤෙය්යා ඵොට්ඨබ්බා -පෙ- සන්ති ඛො ගහපති මනොවිඤ්ඤෙය්යා ධම්මා ඉට්ඨා කන්තා මනාපා පියරූපා කාමූපසංහිතා රජනීයා. තඤ්චෙ භික්ඛු නාභිනන්දති නාභිවදති නාජ්ඣොසාය තිට්ඨති. තස්ස තං අනභිනන්දතො අනභිවදතො අනජ්ඣොසාය තිට්ඨතො න තන්නිස්සිතං විඤ්ඤාණං හොති න තදුපාදානං. අනුපාදානො ගහපති භික්ඛු පරිනිබ්බායති. අයං ඛො ගහපති හෙතු අයං පච්චයො යෙනමිධෙකච්චෙ සත්තා දිට්ඨෙව ධම්මෙ පරිනිබ්බායන්තීති.
1. 13. 9.
ලොහිච්චසුත්තං.
132. එකං සමයං ආයස්මා මහාකච්චානො අවන්තීසු විහරති මක්කරකටෙ අරඤ්ඤකුටිකායං. අථ ඛො ලොහිච්චස්ස බ්රාහ්මණස්ස සම්බහුලා අන්තෙවාසිකා කට්ඨහාරකා මාණවකා යෙනායස්මතො මහාකච්චානස්ස අරඤ්ඤකුටිකා තෙනුපසඞ්කමිංසු, උපසඞ්කමිත්වා පරිතො පරිතො කුටිකාය අනුචඞ්කමන්ති අනුවිචරන්ති උච්චාසද්දා මහාසද්දා කානිචි කානිචි සෙලිස්සකානි{1} කරොන්තා{2} ඉමෙ පන මුණ්ඩකා සමණකා ඉබ්භාකිණ්හා{3} බන්ධුපාදාපච්චා, ඉමෙසං භරතකානං සක්කතා ගරුකතා මානිතා පූජිතා අපචිනාති.
අථ ඛො ආයස්මා මහාකච්චානො විහාරා නික්ඛමිත්වා තෙ මාණවකෙ එතදවොච: මා වො මාණවකා{4} සද්දමකත්ථ, ධම්මං වො භාසිස්සාමීති. එවං වුත්තෙ තෙ මාණවකා තුණ්හී අහෙසුං. අථ ඛො ආයස්මා මහාකච්චානො තෙ මාණවකෙ ගාථාහි අජ්ඣභාසි.
සීලුත්තමා{5} පුබ්බතරා අහෙසුං තෙ බ්රාහ්මණා යෙ පුරාණං සරන්ති ගුත්තානි ද්වාරානි සුරක්ඛිතානි අහෙසුං තෙසං අභිභුය්ය කොධං.
ධම්මෙ ච ඣානෙ ච රතා අහෙසුං තෙ බ්රාහ්මණා යෙ පුරාණං සරන්ති ඉමෙ ච{1} වොක්කම්ම ජපාමසෙති{2} ගොත්තෙන මත්තා විසමං චරන්ති කොධාභිභූතා පුථු අත්තදණ්ඩා{3} විරජ්ජමානා තසථාවරෙසු{4}
අගුත්තද්වාරස්ස භවන්ති මොඝා සුපිනොව{5} ලද්ධං පුරිසස්ස විත්තං අනාසකා ථණ්ඩිලසායිකා ච පාතො සිතානඤ්ච තයො ච වෙදා. ඛරාජිනං ජටා පඞ්කො මන්තා සීලබ්බතං තපො කුහකා වඞ්කදණ්ඩා ච උදකාචමනානි ච වණ්ණා එතෙ බ්රාහ්මණානං කතකිඤ්චික්ඛභාවනා{6}.
චිත්තඤ්චෙච සුසමාහිතං විප්පසන්නමනාවිලං අඛිලං සබ්බභූතෙසු සො මග්ගො බ්රහ්මපත්තියාති.
අථ ඛො තෙ මාණවකා කුපිතා අනත්තමනා යෙන ලොහිච්චො බ්රාහ්මණො තෙනුපසඞ්කමිංසු. උපසඞ්කමිත්වා ලොහිච්චං බ්රාහ්මණං එතදවොචුං: යග්ඝෙ භවං ජානෙය්ය සමණො මහාකච්චානො බ්රාහ්මණානං මන්තෙ එකංසෙන අපවදති{7} පටික්කොසතීති.
එවං වුත්තෙ ලොහිච්චො බ්රාහ්මණො කුපිතො අහොසි අනත්තමනො. අථ ඛො ලොහිච්චස්ස බ්රාහ්මණස්ස එතදහොසි: න ඛො පන මෙතං පතිරූපං යොහං අඤ්ඤදත්ථු මාණවකානං යෙවසුත්වා සමණං මහාකච්චානං අක්කොසෙය්යං පරිභාසෙය්යං{8}. යන්නූනාහං උපසඞ්කමිත්වා පුච්ඡෙය්යන්ති.
අථ ඛො ලොහිච්චො බ්රාහ්මණො තෙහි මාණවකෙහි සද්ධිං යෙනායස්මා මහාකච්චානො තෙනුපසඞ්කමි උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මතා මහාකච්චානෙන සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරාණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ලොහිච්චො බ්රාහ්මණො ආයස්මන්තං මහාකච්චානං එතදවොච.
ආගමංසු නු ඛ්විධ භො කච්චාන, අම්හාකං සම්බහුලා අන්තෙවාසිකා කට්ඨහාරකා මාණවකාති? ආගමංසු ඛ්විධ තෙ බ්රාහ්මණ සම්බහුලා අන්තෙවාසිකා කට්ඨහාරකා මාණවකාති. අහු පන භොතො කච්චානස්ස තෙහි මාණවකෙහි සද්ධිං කොචි දෙව කථාසල්ලාපොති. අහු ඛො මෙ බ්රාහ්මණ තෙහි මාණවකෙහි සද්ධිං කොචිදෙව කථාසල්ලාපොති. යථා කථම්පන භොතො කච්චානස්ස තෙහි මාණවකෙහි සද්ධිං අහොසි කථාසල්ලාපොති? එවං ඛො මෙ බ්රාහ්මණ තෙහි මාණවකෙහි සද්ධිං අහොසි කථා සල්ලාපො.
සීලුත්තමා පුබ්බතරා අහෙසුං තෙ බ්රාහ්මණා, යෙ පුරාණං සරන්ති. -පෙ- අඛිලං සබ්බභූතෙසු සො මග්ගො බ්රහ්මපත්තියාති.
එවං ඛො මෙ බ්රාහ්මණ තෙහි මාණවකෙහි සද්ධිං අහොසි කථාසල්ලාපොති:
අගුත්තද්වාරොති භවං කච්චානො ආහ. කිත්තාවතා නු ඛො භො කච්චාන{1}, අගුත්තද්වාරො හොතීති? ඉධ බ්රාහ්මණ එකච්චො චක්ඛුනා රූපං දිස්වා පියරූපෙ රූපෙ අධිමුච්චති, අප්පියරූපෙ රූපෙ ව්යාපජ්ජති, අනුපට්ඨිතකායසති ච{2} විහරති පරිත්තචෙතසො, තඤ්ච චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං යථාභූතං නප්පජානාති යත්ථස්ස{3} තෙ උප්පන්නා පාපකා අකුසලා ධම්මා අපරිසෙසා න නිරුජ්ඣන්ති.
සොතෙන සද්දං සුත්වා -පෙ- ඝානෙන ගන්ධං ඝායිත්වා -පෙ- ජිව්හාය රසං සායිත්වා -පෙ- කායෙන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසිත්වා -පෙ- මනසා ධම්මං විඤ්ඤාය පියරූපෙ ධම්මෙ අධිමුච්චති, අප්පියරූපෙ ධම්මෙ ව්යාපජ්ජති අනුපට්ඨිතකායසති ච විහරති පරිත්තචෙතසො, තඤ්ච චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං යථාභූතං නප්පජානාති යත්ථස්ස තෙ උප්පන්නා පාපකා අකුසලා ධම්මා අපරිසෙසා නිරුජ්ඣන්ති. එවං ඛො බ්රාහ්මණ, අගුත්තද්වාරො හොතීති.
අච්ඡරියං භො කච්චාන, අබ්භුතං භො කච්චාන, යාවඤ්චිදං භොතා කච්චානෙන අගුත්තද්වාරොව සමානො අගුත්තද්වාරොති අක්ඛාතො ගුත්තද්වාරොති භවං කච්චානො ආහ. කිත්තාවතා නු ඛො භො කච්චාන, ගුත්තද්වාරො හොතීති?
ඉධ බ්රාහ්මණ, භික්ඛු චක්ඛුනා රූපං දිස්වා පියරූපෙ රූපෙ නාධිමුච්චති, අප්පියරූපෙ රූපෙ න ව්යාපජ්ජති, උපට්ඨිතකායසති ච විහරති අප්පමාණචෙතසො, තඤ්ච චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං යථාභූතං පජානාති යත්ථස්ස තෙ උප්පන්නා පාපකා අකුසලා ධම්මා අපරිසෙසා නිරුජ්ඣන්ති. සොතෙන සද්දං සුත්වා -පෙ- ඝානෙන ගන්ධං ඝායිත්වා -පෙ- ජිව්හාය රසං සායිත්වා -පෙ- කායෙන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසිත්වා -පෙ- මනසා ධම්මං විඤ්ඤාය පියරූපෙ ධම්මෙ නාධිමුච්චති, අප්පියරූපෙ ධම්මෙ න ව්යාපජ්ජති උපට්ඨිතකායසති ච විහරති අප්පමාණචෙතසො, තඤ්ච චෙතො විමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං. යථාභූතං පජානාති, යත්ථස්ස තෙ උප්පන්නා පාපකා අකුසලා ධම්මා අපරිසෙසා නිරුජ්ඣන්ති. එවං ඛො බ්රාහ්මණ ගුත්තද්වාරො හොතීති.
අච්ඡරියං භො කච්චාන අබ්භුතං භො කච්චාන, යාවඤ්චිදං භොතා කච්චානෙන ගුත්තද්වාරොව සමානො ගුත්තද්වාරොති අක්ඛාතො. අභික්කන්තං භො කච්චාන අභික්කන්තං භො කච්චාන, සෙය්යථාපි භො කච්චාන, නික්කුජ්ජිතං වා උක්කුජ්ජෙය්ය, පටිච්ඡන්නං වා විවරෙය්ය, මූළ්හස්ස වා මග්ගං ආචික්ඛෙය්ය, අන්ධකාරෙ වා තෙලපජ්ජොතං ධාරෙය්ය, චක්ඛුමන්තො රූපානි දක්ඛින්තීති: එවමෙව භොතා කච්චානෙන අනෙකපරියායෙන ධම්මො පකාසිතො.
එසාහං භො කච්චාන, තං භගවන්තං සරණං ගච්ඡාමි ධම්මඤ්ච භික්ඛුසඞ්ඝඤ්ච. උපාසකං මං භවං කච්චානො ධාරෙතු අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගතං. යථා ච භවං කච්චානො මක්කරකටෙ{1} උපාසකකුලානි උපසඞ්කමති, එවමෙව ලොහිච්චකුලං උපසඞ්කමතු. තත්ථ යෙ මාණවකා වා මාණවිකා වා භවන්තං කච්චානං අභිවාදෙස්සන්ති පච්චුට්ඨිස්සන්ති ආසනං වා උදකං වා දස්සන්ති තෙසං තං භවිස්සති දීඝරත්තං හිතාය සුඛායාති.
1. 13. 10.
වෙරහච්චානිසුත්තං
133. එකං සමයං ආයස්මා උදායී කාමණ්ඩායං විහරති තොදෙය්යස්ස බ්රාහ්මණස්ස අම්බවනෙ. අථ ඛො වෙරහච්චානිගොත්තාය බ්රාහ්මණියා අන්තෙවාසී මාණවකො යෙනායස්මා උදායී තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මතා උදායිනා සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරාණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො තං මාණවකං ආයස්මා උදායී ධම්මියා කථාය සන්දස්සෙසි සමාදපෙසි සමුත්තෙජෙසි සම්පහංසෙසි.
අථ ඛො සො මාණවකො ආයස්මතා උදායිනා ධම්මියා කථාය සන්දස්සිතො සමාදපිතො සමුත්තෙජිතො සම්පහංසිතො උට්ඨායාසනා යෙන වෙරහච්චානිගොත්තා බ්රාහ්මණී තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා වෙරහච්චානිගොත්තං බ්රාහ්මණිං එතදවොච: යග්ඝෙ භොති ජානෙය්යාසි{2}; සමණො උදායී ධම්මං දෙසෙති ආදිකල්යාණං මජ්ඣෙකල්යාණං පරියොසානකල්යාණං, සාත්ථං සව්යඤ්ජනං කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්රහ්මචරියං පකාසෙතීති.
තෙන හි ත්වං මාණවක, මම වචනෙන සමණං උදායිං නිමන්තෙහි ස්වාතනාය භත්තෙනාති. එවං භොතීති ඛො සො මාණවකො වෙරහච්චානිගොත්තාය බ්රාහ්මණියා පටිස්සුත්වා යෙනායස්මා උදායී තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං උදායිං එතදවොච: අධිවාසෙතු කිර භවං උදායි අම්හාකං ආචරියභරියාය වෙරහච්චානිගොත්තාය බ්රාහ්මණියා ස්වාතනාය භත්තන්ති. අධිවාසෙසි ඛො ආයස්මා උදායී තුණ්හීභාවෙන.
අථ ඛො ආයස්මා උදායී තස්සා රත්තියා අච්චයෙන පුබ්බන්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය යෙන වෙරහච්චානිගොත්තාය බ්රාහ්මණියා නිවෙසනං තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදි. අථ ඛො වෙරහච්චානිගොත්තා බ්රාහ්මණී ආයස්මන්තං උදායිං පණීතෙන ඛාදනීයෙන භොජනීයෙන සහත්ථා සන්තප්පෙසි සම්පවාරෙසි. අථ ඛො වෙරහච්චානිගොත්තා බ්රාහ්මණී ආයස්මන්තං උදායිං භුත්තාවිං ඔනීතපත්තපාණිං පාදුකා ආරොහිත්වා උච්චෙ ආසනෙ නිසීදිත්වා සීසං ඔගුණ්ඨිතා{1} ආයස්මන්තං උදායිං එතදවොච: භණ සමණ ධම්මන්ති. භවිස්සති භගිනි සමයොති වත්වා උට්ඨායාසනා පක්කමි{2}.
දුතියම්පි ඛො සො මාණවකො යෙනායස්මා උදායී තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මතා උදායිනා සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරාණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි.
එකමන්තං නිසින්නං ඛො තං මාණවකං ආයස්මා උදායී ධම්මියා කථාය සන්දස්සෙසි, සමාදපෙසි, සමුත්තෙජෙසි, සම්පහංසෙසි. දුතියම්පි ඛො සො මාණවකො ආයස්මතා උදායිනා ධම්මියා කථාය සන්දස්සිතො සමාදපිතො සමුත්තෙජිතො සම්පහංසිතො උට්ඨායාසනා යෙන වෙරහච්චානිගොත්තා බ්රාහ්මණී තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා වෙරහච්චානිගොත්තං බ්රාහ්මණිං එතදවොච: යග්ඝෙ භොති ජානෙය්යාසි, සමණො උදායී ධම්මං දෙසෙති ආදිකල්යාණං මජ්ඣෙකල්යාණං පරියොසානකල්යාණං සාත්ථං සව්යඤ්ජනං කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්රහ්මචරියං පකාසෙතීති. එවමෙවං පන ත්වං මාණවක සමණස්ස උදායිස්ස වණ්ණං භාසසි. සමණො පනුදායී{3} භණ සමණ ධම්මන්ති වුත්තො සමානො භවිස්සති භගිනි සමයොති වත්වා උට්ඨායාසනා විහාරං පක්කන්තොති.
තථා හි පන ත්වං භොති පාදුකා ආරොහිත්වා උච්චෙ ආසනෙ නිසීදිත්වා සීසං ඔගුණ්ඨිතා එතදවොච: භණ සමණ ධම්මන්ති, ධම්මගරුනො හි තෙ භවන්තො ධම්මගාරවාති. තෙන හි ත්වං මාණවක, මම වචනෙන සමණං උදායිං නිමන්තෙහි ස්වාතනාය භත්තෙනාති. එවං භොතීති ඛො සො මාණවකො වෙරහච්චානිගොත්තාය බ්රාහ්මණියා පටිස්සුත්වා යෙනායස්මා උදායී තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං උදායිං එතදවොච:
අධිවාසෙසි කිර භවං උදායී අම්හාකං ආචරියභරියාය වෙරහච්චානිගොත්තාය බ්රාහ්මණියා ස්වාතනාය භත්තන්ති. අධිවාසෙසි ඛො ආයස්මා උදායී තුණ්හීභාවෙන. අථ ඛො ආයස්මා උදායී තස්සා රත්තියා අච්චයෙන පුබ්බන්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය යෙන වෙරහච්චානිගොත්තාය බ්රාහ්මණියා නිවෙසනං තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදි. අථ ඛො වෙරහච්චානිගොත්තා බ්රාහ්මණී ආයස්මන්තං උදායිං පණීතෙන ඛාදනීයෙන භොජනීයෙන සහත්ථා සන්තප්පෙසි, සම්පවාරෙසි. අථ ඛො වෙරහච්චානිගොත්තා බ්රාහ්මණී ආයස්මන්තං උදායිං භුත්තාවිං ඔනීතපත්තපාණිං පාදුකා ඔරුහිත්වා නීචෙ ආසනෙ නිසීදිත්වා සීසං විවරිත්වා ආයස්මන්තං උදායිං එතදවොච:
කිස්මින්නු ඛො භන්තෙ, සති අරහන්තො සුඛදුක්ඛං පඤ්ඤාපෙන්ති? කිස්මිං අසති අරහන්තො සුඛදුක්ඛං න පඤ්ඤාපෙන්තීති? චක්ඛුස්මිං ඛො භගිනි සති අරහන්තො සුඛදුක්ඛං පඤ්ඤාපෙන්ති, චක්ඛුස්මිං අසති අරහන්තො සුඛදුක්ඛං න පඤ්ඤාපෙන්ති -පෙ- ජිව්හාය අසති අරහන්තො සුඛදුක්ඛං න පඤ්ඤාපෙන්ති කායස්මිං -පෙ- මනස්මිං සති අරහන්තො සුඛදුක්ඛං න පඤ්ඤාපෙන්තීති.
එවං වුත්තෙ වෙරහච්චානිගොත්තා බ්රාහ්මණී ආයස්මන්තං උදායිං එතදවොච: අභික්කන්තං භන්තෙ, අභික්කන්තං භන්තෙ, සෙය්යථාපි භන්තෙ, නික්කුජ්ජිතං වා උක්කුජ්ජෙය්ය, පටිච්ඡන්නං වා විවරෙය්ය, මූළ්හස්ස වා මග්ගං ආචික්ඛෙය්ය, අන්ධකාරෙ වා තෙලපජ්ජොතං ධාරෙය්ය, චක්ඛුමන්තො රූපානි දක්ඛින්තීති. එවමෙවං අය්යෙන උදායිනා අනෙකපරියායෙන ධම්මො පකාසිතො. එසාහං අය්ය උදායි{1} තං භගවන්තං{2} සරණං ගච්ඡාමි ධම්මඤ්ච භික්ඛුසඞ්ඝඤ්ච. උපාසිකං මං අය්යො උදායී ධාරෙතු අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගතන්ති.
ගහපතිවග්ගො තෙරසමො.
තත්රුද්දානං:
වෙසාලී වජ්ජි නාලන්දා භාරද්වාජ සොණ ච ඝොසිතා හාලිද්දකො නකුලපිතා ලොහිච්චො වෙරහච්චානීති.
14. දෙවදහවග්ගො
1. 14. 1.
දෙවදහසුත්තං
134. එකං සමයං භගවා සක්කෙසු විහරති දෙවදහං නාම සක්යානං නිගමො. තත්ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි: නාහං භික්ඛවෙ සබ්බෙසඤ්ඤෙව භික්ඛූනං ඡසු ඵස්සායතනෙසු අප්පමාදෙන කරණීයන්ති වදාමි. න ච පනාහං භික්ඛවෙ, සබ්බෙසඤ්ඤෙව භික්ඛූනං ඡසු ඵස්සායතනෙසු නාප්පමාදෙන කරණීයන්ති වදාමි.
යෙ තෙ භික්ඛවෙ, භික්ඛූ අරහන්තො ඛීණාසවා වුසිතවන්තො කතකරණීයා ඔහිතභාරා අනුප්පත්තසදත්ථා පරික්ඛීණභවසඤ්ඤොජනා සම්මදඤ්ඤා විමුත්තා, තෙසාහං භික්ඛවෙ, භික්ඛූනං ඡසු ඵස්සායතනෙසු නාප්පමාදෙන කරණීයන්ති වදාමි. තං කිස්ස හෙතු, කතං තෙසං අප්පමාදෙන, අභබ්බා තෙ පමජ්ජිතුං.
යෙ ච ඛො තෙහි භික්ඛවෙ, භික්ඛූ සෙඛා අප්පත්තමානසා අනුත්තරං යොගක්ඛෙමං පත්ථයමානා විහරන්ති, තෙසාහං භික්ඛවෙ, භික්ඛූනං ඡසු ඵස්සායතනෙසු අප්පමාදෙන කරණීයන්ති වදාමි. තං කිස්ස හෙතුං, සන්ති භික්ඛවෙ, චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්යා රූපා මනොරමාපි අමනොරමාපි. ත්යාස්ස ඵුස්ස ඵුස්ස චිත්තං න පරියාදාය තිට්ඨන්ති. චෙතසො අපරියාදානා ආරද්ධං හොති විරියං අසල්ලීනං, උපට්ඨිතා සති අපම්මුට්ඨා{1}, පස්සද්ධො කායො අසාරද්ධො, සමාහිතං චිත්තං එකග්ගං. ඉමං ඛ්වාහං භික්ඛවෙ, අප්පමාදඵලං සම්පස්සමානො තෙසං භික්ඛූනං ඡසු ඵස්සායතනෙසු අප්පමාදෙන කරණීයන්ති වදාමි.
සන්ති භික්ඛවෙ, සොතවිඤ්ඤෙය්යා සද්දා මනොරමාපි අමනොරමාපි -පෙ- සන්ති භික්ඛවෙ, ඝානවිඤ්ඤෙය්යා ගන්ධා මනොරමාපි අමනොරමාපි -පෙ- සන්ති භික්ඛවෙ, ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්යා රසා මනොරමාපි අමනොරමාපි -පෙ- සන්ති භික්ඛවෙ, කායවිඤ්ඤෙය්යා ඵොට්ඨබ්බා මනොරමාපි අමනොරමාපි -පෙ- සන්ති භික්ඛවෙ මනොවිඤ්ඤෙය්යා ධම්මා මනොරමාපි අමනොරමාපි. ත්යාස්ස ඵුස්ස ඵුස්ස චිත්තං න පරියාදාය තිට්ඨන්ති. චෙතසො අපරියාදානා ආරද්ධං හොති විරියං අසල්ලීනං, උපට්ඨිතා සති අපම්මුට්ඨා, පස්සද්ධො කායො අසාරද්ධො, සමාහිතං චිත්තං එකග්ගං. ඉමං ඛ්වාහං භික්ඛවෙ, අප්පමාදඵලං සම්පස්සමානො තෙසං භික්ඛූනං ඡසු ඵස්සායතනෙසු අප්පමාදෙන කරණීයන්ති වදාමීති.
1. 14. 2.
ඛණසුත්තං
135. ලාභා වො භික්ඛවෙ, සුලද්ධං වො භික්ඛවෙ, ඛණො වො පටිලද්ධො බ්රහ්මචරියවාසාය. දිට්ඨා මයා භික්ඛවෙ ඡ ඵස්සායතනිකා නාම නිරයා. තත්ථ යං කිඤ්චි චක්ඛුනා රූපං පස්සති අනිට්ඨරූපං යෙව පස්සති නො ඉට්ඨරූපං අකන්තරූපඤ්ඤෙව පස්සති නො කන්තරූපං අමනාපරූපඤ්ඤෙව පස්සති නො මනාපරූපං. යං කිඤ්චි සොතෙන සද්දං සුණාති -පෙ- යං කිඤ්චි ඝානෙන ගන්ධං ඝායති -පෙ- යං කිඤ්චි ජිව්හාය රසං සායති -පෙ- යං කිඤ්චි කායෙන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසති -පෙ- යං කිඤ්චි මනසා ධම්මං විජානාති අනිට්ඨරූපඤ්ඤෙව විජානාති නො ඉට්ඨරූපං අකන්තරූපඤ්ඤෙව විජානාති නො කන්තරූපං අමනාපරූපඤ්ඤෙව විජානාති නො මනාපරූපං.
ලාභා වො භික්ඛවෙ, සුලද්ධං වො භික්ඛවෙ, ඛණො වො පටිලද්ධො බ්රහ්මචරියවාසාය. දිට්ඨා මයා භික්ඛවෙ, ඡ ඵස්සායතනිකා නාම සග්ගා. තත්ථ යං කිඤ්චි චක්ඛුනා රූපං පස්සති ඉට්ඨරූපං යෙව පස්සති නො අනිට්ඨරූපං, කන්තරූපඤ්ඤෙව පස්සති, නො අකන්තරූපං, මනාපරූපඤ්ඤෙව පස්සති නො අමනාපරූපං.
යං කිඤ්චි සොතෙන සද්දං සුණාති -පෙ- යං කිඤ්චි ඝානෙන ගන්ධං ඝායති -පෙ- යං කිඤ්චි ජිව්හාය රසං සායති -පෙ- යං කිඤ්චි කායෙන ඵොට්ඨබ්බං ඵුසති -පෙ- යං කිඤ්චි මනසා ධම්මං විජානාති ඉට්ඨරූපඤ්ඤෙව විජානාති නො අනිට්ඨරූපං, කන්තරූපඤ්ඤෙව විජානාති නො අකන්තරූපං, මනාපරූපඤ්ඤෙව විජානාති, නො අමනාපරූපං. ලාභා වො භික්ඛවෙ, සුලද්ධං වො භික්ඛවෙ, ඛණො වො පටිලද්ධො බ්රහ්මචරියවාසායාති.
1. 14. 3.
සගය්හසුත්තං
136. රූපාරාමා භික්ඛවෙ දෙවමනුස්සා රූපරතා රූපසම්මුදිතා{1}. රූපවිපරිණාමවිරාගනිරොධා දුක්ඛා භික්ඛවෙ දෙවමනුස්සා විහරන්ති. සද්දාරාමා -පෙ- ගන්ධාරාමා -පෙ- රසාරාමා -පෙ- ඵොට්ඨබ්බාරාමා -පෙ- ධම්මාරාමා භික්ඛවෙ, දෙවමනුස්සා ධම්මරතා ධම්මසම්මුදිතා. ධම්මවිපරිණාමවිරාගනිරොධා දුක්ඛා භික්ඛවෙ දෙවමනුස්සා විහරන්ති.
තථාගතො ච ඛො භික්ඛවෙ අරහං සම්මාසම්බුද්ධො රූපානං සමුදයඤ්ච අත්ථගමඤ්ච අස්සාදඤ්ච ආදීනවඤ්ච නිස්සරණඤ්ච යථාභූතං විදිත්වා න රූපාරාමො න රූපරතො න රූපසම්මුදිතො. රූපවිපරිණාමවිරාගනිරොධා සුඛො{1} භික්ඛවෙ තථාගතො විහරති. සද්දානං -පෙ- ගන්ධානං -පෙ- රසානං -පෙ- ඵොට්ඨබ්බානං -පෙ- ධම්මානං සමුදයඤ්ච අත්ථගමඤ්ච අස්සාදඤ්ච ආදීනවඤ්ච නිස්සරණඤ්ච යථාභූතං විදිත්වා න ධම්මාරාමො න ධම්මරතො න ධම්මසම්මුදිතො. ධම්මවිපරිණාමවිරාගනිරොධා සුඛො භික්ඛවෙ තථාගතො විහරතීති. ඉදමවොච භගවා. ඉදං වත්වා සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා:
රූපා සද්දා රසා ගන්ධා ඵස්සා ධම්මා ච කෙවලා ඉට්ඨා කන්තා මනාපා ච යාවතත්ථිති වුච්චති.
සදෙවකස්ස ලොකස්ස එතෙ වො සුඛසම්මතා යත්ථ චෙතො නිරුජ්ඣන්ති තං තෙසං දුක්ඛසම්මතං.
සුඛන්ති{2} දිට්ඨමරියෙභි සක්කායස්සුපරොධනං{3} පච්චනීකමිදං හොති සබ්බලොකෙන පස්සතං{4}
යං පරෙ සුඛතො ආහු තදරියා ආහු දුක්ඛතො යං පරෙ දුක්ඛතො ආහු තදරියා සුඛතො විදූ.
පස්ස ධම්මං දුරාජානං සම්මූළ්හෙත්ථ අවිද්දසු නිවුතානං තමො හොති අන්ධකාරො අපස්සතං.
සතඤ්ච විවටං හොති ආලොකො පස්සතාමිච සන්තිකෙ න විජානන්ති මගා{5} ධම්මස්ස අකොවිදා.
භවරාගපරෙතෙහි භවසොතානුසාරිහි{6} මාරධෙය්යානුපන්නෙහි නායං ධම්මො සුසම්බුධො.
කො නු අඤ්ඤත්ර මරියෙභි පදං සම්බුද්ධමරහති. යම්පදං සම්මදඤ්ඤාය පරිනිබ්බන්ති අනාසවාති.
1. 14. 4.
ගය්හසුත්තං
137. රූපාරාමා භික්ඛවෙ දෙවමනුස්සා රූපරතා රූපසම්මුදිතා. රූපවිපරිණාමවිරාගනිරොධා දුක්ඛා භික්ඛවෙ දෙවමනුස්සා විහරන්ති. සද්දාරාමා -පෙ- ගන්ධාරාමා -පෙ- රසාරාමා -පෙ- ඵොට්ඨබ්බාරාමා -පෙ- ධම්මාරාමා භික්ඛවෙ දෙවමනුස්සා ධම්මරතා ධම්මසම්මුදිතා. ධම්මවිපරිණාම විරාගනිරොධා දුක්ඛා භික්ඛවෙ දෙවමනුස්සා විහරන්ති.
තථාගතො භික්ඛවෙ අරහං සම්මාසම්බුද්ධො රූපානං සමුදයඤ්ච අත්ථගමඤ්ච අස්සාදඤ්ච ආදීනවඤ්ච නිස්සරණඤ්ච යථාභූතං විදිත්වා න රූපාරාමො න රූපරතො න රූපසම්මුදිතො. රූපවිපරිණාමවිරාගනිරොධා සුඛො භික්ඛවෙ තථාගතො විහරති -පෙ- සද්දානං -පෙ- ගන්ධානං -පෙ- රසානං -පෙ- ඵොට්ඨබ්බානං -පෙ- ධම්මානං සමුදයඤ්ච අත්ථගමඤ්ච අස්සාදඤ්ච ආදීනවඤ්ච නිස්සරණඤ්ච යථාභූතං විදිත්වා න ධම්මාරාමො න ධම්මරතො න ධම්මසම්මුදිතො. ධම්මවිපරිණාමවිරාගනිරොධා සුඛො භික්ඛවෙ තථාගතො විහරතීති.
1. 14. 5.
පලාස සුත්තං
138. යං භික්ඛවෙ න තුම්හාකං, තං පජහථ. තං වො පහීනං හිතාය සුඛාය භවිස්සති. කිඤ්ච භික්ඛවෙ න තුම්හාකං? චක්ඛුං භික්ඛවෙ න තුම්හාකං, තං පජහථ. තං වො පහීනං හිතාය සුඛාය භවිස්සති. සොතං -පෙ- ඝානං -පෙ- ජිව්හා න තුම්හාකං තං පජහථ. සා වො පහීනා හිතාය සුඛාය භවිස්සති. කායො න තුම්හාකං -පෙ- මනො න තුම්හාකං, තං පජහථ. සො වො පහීනො හිතාය සුඛාය භවිස්සති.
සෙය්යථාපි භික්ඛවෙ යං ඉමස්මිං ජෙතවනෙ තිණකට්ඨසාඛාපලාසං, තං ජනො හරෙය්ය වා ඩහෙය්ය වා යථාපච්චයං වා කරෙය්ය, අපි නු තුම්හාකං එවමස්ස, අම්හෙ ජනො හරති වා ඩහති වා යථාපච්චයං වා කරොතීති. නො හෙතං භන්තෙ. තං කිස්ස හෙතු? න හි නො එතං භන්තෙ අත්තා වා අත්තනියං වාති. එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ චක්ඛු න තුම්හාකං, තං පජහථ. තං වො පහීනං හිතාය සුඛාය භවිස්සති සොතං -පෙ- ඝානං -පෙ- ජිව්හා -පෙ- කායො -පෙ- මනො න තුම්හාකං, තං පජහථ. සො වො පහීනො හිතාය සුඛාය භවිස්සති.
1. 14. 6.
දුතියපලාසසුත්තං
139. යං භික්ඛවෙ න තුම්හාකං, තං පජහථ. තං වො පහීනං හිතාය සුඛාය භවිස්සති. කිඤ්ච භික්ඛවෙ න තුම්හාකං? රූපා භික්ඛවෙ න තුම්හාකං, තෙ පජහථ. තෙ වො පහීනා හිතාය සුඛාය භවිස්සන්ති. සද්දා -පෙ- ගන්ධා -පෙ- රසා -පෙ- ඵොට්ඨබ්බා -පෙ- ධම්මා න තුම්හාකං, තෙ පජහථ. තෙ වො පහීනා හිතාය සුඛාය භවිස්සන්තීති.
සෙය්යථාපි භික්ඛවෙ යං ඉමස්මිං ජෙතවනෙ තිණකට්ඨසාඛාපලාසං, තං ජනො හරෙය්ය වා ඩහෙය්ය වා යථාපච්චයං වා කරෙය්ය, අපි නු තුම්හාකං එවමස්ස: අම්හෙ ජනො හරති වා ඩහති වා යථාප්පච්චයං වා කරොතීති. නො හෙතං භන්තෙ. තං කිස්ස හෙතු? න හි නො එතං භන්තෙ අත්තා වා අත්තනියං වාති. එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ රූපා න තුම්හාකං, තෙ පජහථ. තෙ වො පහීනා හිතාය සුඛාය භවිස්සති සද්දා -පෙ- ගන්ධා -පෙ- රසා -පෙ- ඵොට්ඨබ්බා -පෙ- ධම්මා න තුම්හාකං, තෙ පජහථ. තෙ වො පහීනා හිතාය සුඛාය භවිස්සන්තීති.
1. 14. 7.
අජ්ඣත්තඅනිච්චසුත්තං
140. චක්ඛුං භික්ඛවෙ අනිච්චං. යොපි හෙතු යොපි පච්චයො චක්ඛුස්ස උප්පාදාය, සොපි අනිච්චො. අනිච්චසම්භූතං භික්ඛවෙ චක්ඛුං කුතො නිච්චං භවිස්සති. සොතං -පෙ- ඝානං -පෙ- ජිව්හා අනිච්චා. යොපි හෙතු යොපි පච්චයො ජිව්හාය උප්පාදාය සොපි අනිච්චො. අනිච්චසම්භූතා භික්ඛවෙ, ජිව්හා කුතො නිච්චා භවිස්සති. කායො -පෙ- මනො අනිච්චො. යොපි{1} හෙතු යොපි පච්චයො මනස්ස උප්පාදාය, සොපි අනිච්චො. අනිච්චසම්භූතො භික්ඛවෙ, මනො කුතො නිච්චො භවිස්සති{2}.