නිගණ්ඨසුත්තං
412. තෙන ඛො පන සමයෙන නිගණ්ඨො නාතපුත්තො{1} මච්ඡිකාසණ්ඩං අනුප්පත්තො හොති මහතියා නිගණ්ඨපරිසාය සද්ධිං. අස්සොසි ඛො චිත්තො ගහපති නිගණ්ඨො කිර නාතපුත්තො මච්ඡිකාසණ්ඩං අනුප්පත්තො මහතියා නිගණ්ඨපරිසාය සද්ධින්ති. අථ ඛො චිත්තො ගහපති සම්බහුලෙහි උපාසකෙහි සද්ධිං යෙන නිගණ්ඨො නාතපුත්තො තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා නිගණ්ඨෙන නාතපුත්තෙන සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරාණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො චිත්තං ගහපතිං නිගණ්ඨො නාතපුත්තො එතදවොච: සද්දහසි ත්වං ගහපති සමණස්ස ගොතමස්ස අත්ථි අවිතක්කො අවිචාරො සමාධි, අත්ථි විතක්ක විචාරානං නිරොධොති.
න ඛ්වාහං එත්ථ භන්තෙ භගවතො සද්ධාය ගච්ඡාමි: අත්ථි අවිතක්කො අවිචාරො සමාධි, අත්ථි විතක්කවිචාරානං නිරොධොති. එවං වුත්තෙ නිගණ්ඨො නාතපුත්තො උල්ලොකෙත්වා{1} එතදවොච: ඉදං භවන්තො පස්සන්තු යාවඋජුකො{2} චායං චිත්තො ගහපති, යාව අසඨො චායං චිත්තො ගහපති, යාව අමායාවී චායං චිත්තො ගහපති, වාතං වා සො ජාලෙන බාධෙතබ්බං මඤ්ඤෙය්ය යො විතක්කවිචාරෙ නිරොධෙතබ්බං මඤ්ඤෙය්ය, සකමුට්ඨිනා වා සො ගඞ්ගාය සොතං ආවාරෙතබ්බං මඤ්ඤෙය්යාති. යො විතක්කවිචාරෙ නිරොධෙතබ්බං මඤ්ඤෙය්යාති.
තං කිම්මඤ්ඤසි භන්තෙ කතමං නු ඛො පණීතතරං ඤාණං වා සද්ධා වාති. සද්ධාය ඛො ගහපති ඤාණං යෙව පණීතතරං.
අහං ඛො භන්තෙ යාවදෙව ආකඞ්ඛාමි විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරාමි. අහං ඛො භන්තෙ යාවදෙව ආකඞ්ඛාමි විතක්කවිචාරානං වූපසමා -පෙ- දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරාමි. අහං ඛො භන්තෙ යාවදෙව ආකඞ්ඛාමි පීතියා ච විරාගා -පෙ- තතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරාමි. අහං ඛො භන්තෙ යාවදෙව ආකඞ්ඛාමි සුඛස්ස ච පහානා දුක්ඛස්සච පහානා පුබ්බෙව සොමනස්සදොමනස්සානං අත්ථගමා අදුක්ඛං අසුඛං උපෙක්ඛාසතිපාරිසුද්ධිං චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරාමි. න සො ඛ්වාහං භන්තෙ එවං ජානන්තො එවං පස්සන්තො කස්ස අඤ්ඤස්ස සමණස්ස වා බ්රාහ්මණස්ස වා සද්ධාය ගමිස්සාමි. “අත්ථි අවිතක්කො අවිචාරො සමාධි අත්ථි විතක්කවිචාරානං නිරොධො”ති.
එවං වුත්තෙ නිගණ්ඨො නාතපුත්තො සකං පරිසං උල්ලොකෙත්වා එතදවොච: ඉදං භවන්තො පස්සන්තු: යාව අනුජ්ජුකො{3} චායං චිත්තො ගහපති, යාව සඨො චායං චිත්තො ගහපති, යාව මායාවී චායං චිත්තො ගහපතීති. ඉදානෙව{4} ඛො තෙ මයං භන්තෙ භාසිතං එවං ආජානාම: “ඉදං භවන්තො පස්සන්තු යාව උජුකො චායං චිත්තො ගහපති, යාව අසඨො චායං චිත්තො ගහපති, යාව අමායාවී චායං චිත්තො ගහපති. ඉදානෙව ච පන තෙ මයං භන්තෙ භාසිතං එවං ආජානාම: “ඉදං භවන්තො පස්සන්තු, යාව අනුජ්ජුකො චායං චිත්තො ගහපති, යාව සඨො චායං චිත්තො ගහපති, යාව මායාවී චායං චිත්තො ගහපතී”ති. සචෙ තෙ භන්තෙ පුරිමං සච්චං පච්ඡිමං තෙ මිච්ඡා. සචෙ පන තෙ භන්තෙ පච්ඡිමං සච්චං පුරිමං තෙ මිච්ඡා.
ඉමෙ ඛො පන භන්තෙ දස සහධම්මිකා පඤ්හා ආගච්ඡන්ති. යදා නෙසං අත්ථං ආජානෙය්යාසි අථ මං පටිහරෙය්යාසි සද්ධිං නිගණ්ඨ පරිසාය. ‘එකො පඤ්හො එකො උද්දෙසො එකං වෙය්යාකරණං ද්වෙ පඤ්හා ද්වෙ උද්දෙසා ද්වෙ වෙය්යාකරණානි. තයො පඤ්හා තයො උද්දෙසා තීණි වෙය්යාකරණානි. චත්තාරො පඤ්හා චත්තාරො උද්දෙසා චත්තාරි වෙය්යාකරණානි. පඤ්ච පඤ්හා පඤ්ච උද්දෙසා පඤ්ච වෙය්යාකරණානි. ඡ පඤ්හා ඡ උද්දෙසා ඡ වෙය්යාකරණානි. සත්ත පඤ්හා සත්ත උද්දෙසා සත්ත වෙය්යාකරණානි . අට්ඨ පඤ්හා අට්ඨ උද්දෙසා අට්ඨ වෙය්යාකරණානි. නව පඤ්හා නව උද්දෙසා නව වෙය්යාකරණානි. දස පඤ්හා දස උද්දෙසා දස වෙය්යාකරණානී’ති. අථ ඛො චිත්තො ගහපති නිගණ්ඨං නාතපුත්තං ඉමෙ දස සහධම්මිකෙ පඤ්හෙ ආපුච්ඡිත්වා උට්ඨායාසනා පක්කාමීති.
7. 1. 9.
අචෙලසුත්තං
413. තෙන ඛො පන සමයෙන අචෙලො කස්සපො මච්ඡිකාසණ්ඩං අනුප්පත්තො හොති, චිත්තස්ස ගහපතිනො පුරාණගිහීසහායකො. අස්සොසි ඛො චිත්තො ගහපති අචෙලො කිර කස්සපො මච්ඡිකාසණ්ඩං අනුප්පත්තො අම්හාකං පුරාණගිහීසහායොති. අථ ඛො චිත්තගහපති යෙන අචෙලො කස්සපො තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා අචෙලෙන කස්සපෙන සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරාණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො චිත්තො ගහපති අචෙලං කස්සපං එතදවොච: කීව චිරං පබ්බජිතොසි{1} භන්තෙ කස්සපාති? තිංස මත්තානි ඛො මෙ ගහපති වස්සානි පබ්බජිතස්සාති. ඉමෙහි පන තෙ භන්තෙ තිංස මත්තෙහි වස්සෙහි අත්ථි කොචි උත්තරිමනුස්සධම්මා{2} අලමරියඤාණදස්සනවිසෙසො අධිගතො ඵාසුවිහාරොති? ඉමෙහි ඛො මෙ ගහපති තිංස මත්තෙහි වස්සෙහි{3} නත්ථි කොචි උත්තරිමනුස්සධම්මා අලමරියඤාණදස්සනවිසෙසො අධිගතො ඵාසුවිහාරො, අඤ්ඤත්ර නග්ගෙය්යා ච මුණ්ඩෙය්යා ච පාවළනිප්ඵොටනාය{4} චාති.
එවං වුත්තෙ චිත්තො ගහපති අචෙලං කස්සපං එතදවොච: අච්ඡරියං වත භො අබ්භුතං වත භො ධම්මස්ස ස්වාක්ඛාතතා යත්ර හි නාම තිංසමත්තෙහි වස්සෙහි න කොචි උත්තරිමනුස්සධම්මා අලමරියඤාණදස්සනවිසෙසො අධිගතො{5} භවිස්සති{6} ඵාසුවිහාරො අඤ්ඤත්ර නග්ගෙය්යා ච මුණ්ඩෙය්යා ච පාවළනිප්ඵොටනාය චාති.
තුය්හං පන ගහපති කීව චිරං උපාසකත්තං උපගතස්සාති? මය්හම්පි ඛො භන්තෙ තිංස මත්තානි වස්සානි උපාසකත්තං උපගතස්සාති. ඉමෙහි ඛො පන තෙ ගහපති, තිංසමත්තෙහි වස්සෙහි අත්ථි කොචි උත්තරිමනුස්සධම්මා අලමරියඤාණදස්සනවිසෙසො අධිගතො ඵාසුවිහාරොති? කිං හි නො සියා භන්තෙ. අහං හි භන්තෙ යාවදෙව ආකඞ්ඛාමි විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරාමි. අහං හි භන්තෙ යාවදෙව ආකඞ්ඛාමි. විතක්කවිචාරානං වූපසමා -පෙ- දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරාමි. අහං හි භන්තෙ, යාවදෙව ආකඞ්ඛාමි පීතියා ච විරාගා -පෙ- තතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරාමි. අහං හි භන්තෙ යාවදෙව ආකඞ්ඛාමි සුඛස්ස ච පහානා -පෙ- චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරාමි. සචෙ ඛො පනාහං භන්තෙ භගවතො{1} පඨමතරං කාලං කරෙය්යං අනච්ඡරියං ඛො පනෙතං යං මං භගවා එවං ව්යාකරෙය්ය: නත්ථිතං සංයොජනං යෙන සංයොජනෙන සඤ්ඤුත්තො චිත්තො ගහපති පුන ඉමං ලොකං ආගච්ඡෙය්යාති.
එවං වුත්තෙ අචෙලො කස්සපො චිත්තං ගහපතිං එතදවොච: අච්ඡරියං වත භො අබ්භුතං වත භො ධම්මස්ස ස්වාක්ඛාතතා, යත්ර හි නාම ගිහී ඔදාතවසනා{2} එවරූපං උත්තරිමනුස්සධම්මා අලමරියඤාණදස්සනවිසෙසං අධිගමිස්සන්ති{3} ඵාසුවිහාරං. ලභෙය්යාහං ගහපති ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ පබ්බජ්ජං, ලභෙය්යං උපසම්පදන්ති.
අථ ඛො චිත්තො ගහපති අචෙලං කස්සපං ආදාය යෙන ථෙරා භික්ඛූ තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා ථෙරෙ භික්ඛූ එතදවොච: අයං භන්තෙ අචෙලො කස්සපො අම්හාකං පුරාණගිහිසහායො. ඉමං ථෙරා පබ්බාජෙන්තු උපසම්පාදෙන්තු. අහමස්ස උස්සුක්කං කරිස්සාමි චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානප්පච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරානන්ති.
අලත්ථ ඛො අචෙලො කස්සපො ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ පබ්බජ්ජං අලත්ථ උපසම්පදං. අචිරූපසම්පන්නො ච පනායස්මා කස්සපො එකො වූපකට්ඨො අප්පමත්තො ආතාපී පහිතත්තො විහරන්තො න චිරස්සෙව යස්සත්ථාය කුලපුත්තා සම්මදෙව අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජන්ති, තදනුත්තරං බ්රහ්මචරියපරියොසානං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහාසි. ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්රහ්මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායාති අබ්භඤ්ඤාසි. අඤ්ඤතරො ච පනායස්මා කස්සපො අරහතං අහොසීති.
7. 1. 10.
ගිලානසුත්තං
414. තෙන ඛො පන සමයෙන චිත්තො ගහපති ආබාධිකො හොති දුක්ඛිතො බාළ්හගිලානො. අථ ඛො සම්බහුලා ආරාමදෙවතා වනදෙවතා රුක්ඛදෙවතා ඔසධි තිණ වනස්පතීසු{1} අධිවත්ථා දෙවතා සඞ්ගම්ම සමාගම්ම චිත්තං ගහපතිං එතදවොචුං: පණිධෙහි ගහපති අනාගතමද්ධානං රාජා අස්සං චක්කවත්තීති. එවං වුත්තෙ චිත්තො ගහපති තා ආරාමදෙවතා වනදෙවතා රුක්ඛදෙවතා ඔසධී තිණ වනස්පතීසු අධිවත්ථා දෙවතා එතදවොච: ‘තම්පි අනිච්චං, තම්පි අද්ධුවං තම්පි පහාය ගමනීයන්ති’. එවං වුත්තෙ චිත්තස්ස ගහපතිනො මිත්තාමච්චා ඤාතිසාලොහිතා චිත්තං ගහපතිං එතදවොචුං: ‘සතිං අය්යපුත්ත උපට්ඨපෙහි මා විප්පලපී’ති{2}.
කින්තාහං{3} වදාමි යං මං තුම්හෙ එවං වදෙථ: ‘සතිං අය්යපුත්ත උපට්ඨපෙහි මා විප්පලපී’ති. එවං ඛො ත්වං අය්යපුත්ත වදෙසි: “තම්පි අනිච්චං තම්පි අද්ධුවං තම්පි පහාය ගමනීය’න්ති. තථා හි පන මං ආරාමදෙවතා වනදෙවතා රුක්ඛදෙවතා ඔසධි තිණ වනස්පතීසු අධිවත්ථා දෙවතා එවමාහංසු: ‘පණිධෙහි ගහපති අනාගතමද්ධානං රාජා අස්සං චක්කවත්තී’ති. තාසාහං එවං වදාමි: තම්පි අනිච්චං තම්පි අද්ධුවං තම්පි පහාය ගමනීයන්ති. කින්තෙ{4} අය්යපුත්ත ආරාමදෙවතා වනදෙවතා රුක්ඛදෙවතා ඔසධී තිණ වනස්පතීසු අධිවත්ථා දෙවතා අත්ථවසං සම්පස්සමානා එවමාහංසු: පණිධෙහි ගහපති අනාගතමද්ධානං රාජා අස්සං චක්කවත්තීති.
තාසං ඛො ආරාමදෙවතානං වනදෙවතානං රුක්ඛදෙවතානං ඔසධී තිණ වනස්පතීසු අධිවත්ථානං දෙවතානං එවං හොති: අයං ඛො චිත්තො ගහපති සීලවා කල්යාණධම්මො. සචෙ පණිදහිස්සති අනාගතමද්ධානං රාජා අස්සං චක්කවත්තීති,{5} ඉජ්ඣිස්සති සීලවතො චෙතොපණිධි, විසුද්ධත්තා සීලස්ස, ධම්මිකො ධම්මරාජා ධම්මිකං බලිං{6} අනුප්පදස්සතීති{7}. ඉමං{8} ඛො ආරාමදෙවතා වනදෙවතා රුක්ඛදෙවතා ඔසධිතිණවනස්පතීසු අධිවත්ථා දෙවතා අත්ථවසං සම්පස්සමානා එවමාහංසු: ‘පණිධෙහි ගහපති අනාගතමද්ධානං රාජා අස්සං චක්කවත්තී’ති. තාසාහං එවං වදාමි: ‘තම්පි අනිච්චං තම්පි අද්ධුවං තම්පි පහාය ගමනීය’න්ති.
තෙන හි අය්යපුත්ත අම්හෙපි ඔවදෙහීති.{1} තස්මාතිහ වො එවං සික්ඛිතබ්බං: බුද්ධෙ අවෙච්චප්පසාදෙන සමන්නාගතා භවිස්සාම, ඉතිපි සො භගවා අරහං සම්මා සම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත්තරො පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දෙවමනුස්සානං බුද්ධො භගවාති. ධම්මෙ අවෙච්චප්පසාදෙන සමන්නාගතා භවිස්සාම: ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො සන්දිට්ඨිකො අකාලිකො එහිපස්සිකො ඔපනයිකො පච්චත්තං වෙදිතබ්බො විඤ්ඤූහීති. සඞ්ඝෙ අවෙච්චප්පසාදෙන සමන්නාගතා භවිස්සාම: සුපටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො, උජුපටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො, ඤායපටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො, සාමීචිපටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො, යදිදං චත්තාරි පුරිසයුගානි අට්ඨපුරිසපුග්ගලා එස භගවතො සාවකසඞ්ඝො ආහුනෙය්යො පාහුනෙය්යො දක්ඛිණෙය්යො අඤ්ජලිකරණීයො අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්සාති. යං ඛො පන කිඤ්චි කුලෙ දෙය්යධම්මං සබ්බන්තං අප්පටිවිභත්තං භවිස්සති සීලවන්තෙහි කල්යාණධම්මෙහීති. එවං හි වො සික්ඛිතබ්බන්ති.
අථ ඛො චිත්තො ගහපති මිත්තාමච්චෙ ඤාතිසාලොහිතෙ බුද්ධෙ ච ධම්මෙ ච සඞ්ඝෙ ච පසාදෙ චාගෙ ච{2} සමාදපෙත්වා කාලමකාසීති.
චිත්තවග්ගො පඨමො.
තත්රුද්දානං:
සංයොජනං ද්වෙ ඉසිදත්තා මහකො කාමභූපි ච ගොදත්තො ච නිගණ්ඨො ච, අචෙලෙන ගිලානන්ති.
විත්තසංයුත්තං සමත්තං
8. ගාමණීසංයුත්තං
1. ගාමණීවග්ගො
8. 1. 1.
චණ්ඩගාමණීසුත්තං
415. එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. අථ ඛො චණ්ඩො ගාමණි යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො චණ්ඩො ගාමණි භගවන්තං එතදවොච: කො නු ඛො භන්තෙ හෙතු කො පච්චයො යෙන මිධෙකච්චො චණ්ඩො{1}තෙව සඞ්ඛං ගච්ඡති. කො පන භන්තෙ හෙතු කො පච්චයො යෙන මිධෙකච්චො සොරතො{2} තෙව සඞ්ඛං ගච්ඡතීති.
ඉධ ගාමණි එකච්චස්ස රාගො අප්පහීනො හොති. රාගස්ස අප්පහීනත්තා පරෙ කොපෙන්ති, පරෙහි කොපියමානො කොපං පාතුකරොති. සො චණ්ඩොතෙව සඞ්ඛං ගච්ඡති. දොසො අප්පහීනො හොති. දොසස්ස අප්පහීනත්තා පරෙ කොපෙන්ති, පරෙහි කොපියමානො කොපං පාතුකරොති. සො චණ්ඩොතෙව සඞ්ඛං ගච්ඡති. මොහො අප්පහීනො හොති. මොහස්ස අප්පහීනත්තා පරෙ කොපෙන්ති, පරෙහි කොපියමානො කොපං පාතුකරොති. සො චණ්ඩොතෙව සඞ්ඛං ගච්ඡති. අයං ඛො ගාමණි හෙතු අයං පච්චයො යෙනමිධෙකච්චො චණ්ඩොතෙව සඞ්ඛං ගච්ඡති.
ඉධ පන ගාමණි එකච්චස්ස රාගො පහීනො හොති. රාගස්ස පහීනත්තා පරෙ න කොපෙන්ති, පරෙහි කොපියමානො කොපං න පාතුකරොති. සො සොරතොතෙව සඞ්ඛං ගච්ඡති. දොසො පහීනො හොති. දොසස්ස පහීනත්තා පරෙ න කොපෙන්ති, පරෙහි කොපියමානො කොපං න පාතුකරොති. සො සොරතොතෙව සඞ්ඛං ගච්ඡති. මොහො පහීනො හොති. මොහස්ස පහීනත්තා පරෙ න කොපෙන්ති, පරෙහි කොපියමානො කොපං න පාතුකරොති. සො සොරතොතෙව සඞ්ඛං ගච්ඡති. අයං ඛො ගාමණි හෙතු අයං පච්චයො යෙනමිධෙකච්චො සොරතොතෙව සඞ්ඛං ගච්ඡතීති.
එවං වුත්තෙ චණ්ඩො ගාමණි භගවන්තං එතදවොච: අභික්කන්තං භන්තෙ අභික්කන්තං භන්තෙ, සෙය්යථාපි භන්තෙ නික්කුජ්ජිතං වා උක්කුජ්ජෙය්ය, පටිච්ඡන්නං වා විවරෙය්ය, මූළ්හස්ස වා මග්ගං ආචික්ඛෙය්ය, අන්ධකාරෙ වා තෙල පජ්ජොතං ධාරෙය්ය චක්ඛුමන්තො රූපානි දක්ඛින්තීති, එවමෙවං භගවතා අනෙකපරියායෙන ධම්මො පකාසිතො. එසාහං භන්තෙ භගවන්තං සරණං ගච්ඡාමි ධම්මඤ්ච භික්ඛුසඞ්ඝඤ්ච. උපාසකං මං භගවා ධාරෙතු අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගතන්ති.
8. 1. 2.
තාලපුටසුත්තං
416. එකං සමයං භගවා රාජගහෙ විහරති වෙළුවනෙ කලන්දකනිවාපෙ. අථ ඛො තාලපුටො{1} නටගාමණි යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො තාලපුටො නටගාමණි භගවන්තං එතදවොච: සුතං මෙතං භන්තෙ පුබ්බකානං ආචරියපාචරියානං නටානං භාසමානානං යො සො නටො රඞ්ගමජ්ඣෙ සමජ්ජමජ්ඣෙ සච්චාලිකෙන ජනං හාසෙති රමෙති, සො කායස්ස භෙදා පරම්මරණා පහාසානං දෙවානං සහව්යතං උපපජ්ජතීති. ඉධ භගවා කිමාහාති.
අලං ගාමණි තිට්ඨතෙතං. මා මං එතං පුච්ඡී{2}ති. දුතියම්පි ඛො තාලපුටො නටගාමණි භගවන්තං එතදවොච: සුතං මෙතං භන්තෙ, පුබ්බකානං ආචරියපාචරියානං නටානං භාසමානානං යො සො නටො රඞ්ගමජ්ඣෙ සමජ්ජමජ්ඣෙ සච්චාලිකෙන ජනං හාසෙති රමෙති, සො කායස්ස භෙදා පරම්මරණා පහාසානං දෙවානං සහව්යතං උපපජ්ජතීති. ඉධ භගවා කිමාහාති. අලං ගාමණි තිට්ඨතෙතං. මා මං එතං පුච්ඡීති. තතියම්පි ඛො තාලපුටො නටගාමණි භගවන්තං එතදවොච: සුතං මෙතං භන්තෙ, පුබ්බකානං ආචරියපාචරියානං නටානං භාසමානානං යො සො නටො රඞ්ගමජ්ඣෙ සමජ්ජමජ්ඣෙ සච්චාලිකෙන ජනං හාසෙති රමෙති, සො කායස්ස භෙදා පරම්මරණා පහාසානං දෙවානං සහව්යතං උපපජ්ජතීති. ඉධ භගවා කිමාහාති.
අද්ධා ඛො ත්යාහං ගාමණි න ලභාමි{1} “අලං ගාමණි තිට්ඨතෙතං මා මං එතං පුච්ඡී”ති. අපිච ත්යාහං ව්යාකරිස්සාමි. පුබ්බෙ ඛො ගාමණි, සත්තා අවීතරාගා රාගබන්ධනබද්ධා,{2} තෙසං නටො රඞ්ගමජ්ඣෙ සමජ්ජමජ්ඣෙ යෙ ධම්මා රජනීයා තෙ උපසංහරති භිය්යො සරාගාය{3}. පුබ්බෙ ඛො ගාමණි සත්තා අවීතදොසා දොසබන්ධනබද්ධා. තෙසං නටො රඞ්ගමජ්ඣෙ සමජ්ජමජ්ඣෙ යෙ ධම්මා දොසනීයා තෙ උපසංහරති භිය්යො සදොසාය{3}. පුබ්බෙ ඛො ගාමණි, සත්තා අවීතමොහා මොහබන්ධනබද්ධා. තෙසං නටො රඞ්ගමජ්ඣෙ සමජ්ජමජ්ඣෙ යෙ ධම්මා මොහනීයා තෙ උපසංහරති භිය්යො සමොහාය{3}. සො අත්තනා මත්තො පමත්තො පරෙ මදෙත්වා පමාදෙත්වා කායස්ස භෙදා පරම්මරණා පහාසො නාම නිරයො තත්ථුප්පජ්ජති{4}.
සචෙ ඛො පනස්ස එවං දිට්ඨි හොති “යො සො නටො රඞ්ගමජ්ඣෙ සමජ්ජමජ්ඣෙ සච්චාලිකෙන ජනං හාසෙති රමෙති, සො කායස්ස භෙදා පරම්මරණා පහාසානං දෙවානං සහව්යතං උපපජ්ජතී”ති, සාස්ස හොති මිච්ඡාදිට්ඨි. මිච්ඡා දිට්ඨිකස්ස ඛො පනාහං ගාමණි පුරිසපුග්ගලස්ස ද්වින්නං ගතීනං අඤ්ඤතරං ගතිං වදාමි නිරයං වා තිරච්ඡානයොනිං වාති.
එවං වුත්තෙ තාලපුටො නටගාමණි පරොදි, අස්සූනි පවත්තෙසි. “එතං ඛො ත්යාහං ගාමණි නාලත්ථං, අලං ගාමණි තිට්ඨතෙතං මා මං එතං පුච්ඡී”ති.
නාහං භන්තෙ එතං රොදාමි, යං මං භගවා එවමාහ, අපිචාහං භන්තෙ පුබ්බකෙහි ආචරියපාචරියෙහි නටෙහි දීඝරත්තං නිකතො වඤ්චිතො පරද්ධො{5}; “යො සො නටො රඞ්ගමජ්ඣෙ සමජ්ජමජ්ඣෙ සච්චාලිකෙන ජනං හාසෙති රමෙති, සො කායස්ස භෙදා පරම්මරණා පහාසානං දෙවානං සහව්යතං උප්පජ්ජතී”ති.
අභික්කන්තං භන්තෙ, අභික්කන්තං භන්තෙ, සෙය්යථාපි භන්තෙ නික්කුජ්ජිතං වා උක්කුජ්ජෙය්ය, පටිච්ඡන්නං වා විවරෙය්ය, මූළ්හස්ස වා මග්ගං ආචික්ඛෙය්ය, අන්ධකාරෙ වා තෙලපජ්ජොතං ධාරෙය්ය චක්ඛුමන්තො රූපානි දක්ඛින්තීති. එවමෙවං භගවතා අනෙකපරියායෙන ධම්මො පකාසිතො. එසාහං භන්තෙ භගවන්තං සරණං ගච්ඡාමි ධම්මඤ්ච භික්ඛුසඞ්ඝඤ්ච. ලභෙය්යාහං භන්තෙ භගවතො සන්තිකෙ පබ්බජ්ජං ලභෙය්යං උපසම්පදන්ති. අලත්ථ ඛො තාලපුටො නටගාමණි භගවතො සන්තිකෙ පබ්බජ්ජං, අලත්ථුපසම්පදං. අචිරූපසම්පන්නො ච පනායස්මා තාලපුටො එකො වූපකට්ඨො අප්පමත්තො ආතාපී පහිතත්තො විහරන්තො -පෙ- අඤ්ඤතරො ච පනායස්මා තාලපුටො අරහතං අහොසීති.
8. 1. 3.
යොධාජීවසුත්තං
417. අථ ඛො යොධාජීවො ගාමණි යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි -පෙ- එකමන්තං නිසින්නො ඛො යොධාජීවො ගාමණි භගවන්තං එතදවොච: සුතං මෙතං භන්තෙ පුබ්බකානං ආචරියපාචරියානං යොධාජීවානං භාසමානානං යො සො යොධාජීවො සඞ්ගාමෙ උස්සහති වායමති, තමෙනං උස්සහන්තං වායමන්තං පරෙ හනන්ති පරියාපාදෙන්ති, සො කායස්ස භෙදා පරම්මරණා සරඤ්ජිතානං{1} දෙවානං සහව්යතං උපපජ්ජතීති. ඉධ භගවා කිමාහාති.
අලං ගාමණි, තිට්ඨතෙතං, මා මං එතං පුච්ඡීති. දුතියම්පි ඛො -පෙ- තතියම්පි ඛො යොධාජීවො ගාමණි භගවන්තං එතදවොච: සුතං මෙතං භන්තෙ පුබ්බකානං ආචරියපාචරියානං යොධාජීවානං භාසමානානං “යො සො යොධාජීවො සඞ්ගාමෙ උස්සහති වායමති, තමෙනං උස්සහන්තං වායමන්තං පරෙ හනන්ති පරියාපාදෙන්ති, සො කායස්ස භෙදා පරම්මරණා සරඤ්ජිතානං දෙවානං සහව්යතං උපපජ්ජතීති. ඉධ භගවා කිමාහාති.
අද්ධා ඛො ත්යාහං ගාමණි න ලභාමි: අලං ගාමණි, තිට්ඨතෙතං, මා මං එතං පුච්ඡීති. අපි ච ත්යාහං ව්යාකරිස්සාමි. යො සො ගාමණි යොධාජීවො සඞ්ගාමෙ උස්සහති වායමති, තස්ස තං චිත්තං පුබ්බෙ හීනං{2} දුක්කටං දුප්පණිහිතං: “ඉමෙ සත්තා හඤ්ඤන්තු වා බජ්ඣන්තු වා උච්ඡිජ්ජන්තු වා විනස්සන්තු වා මා වා අහෙසුං ඉති වාති. තමෙනං උස්සහන්තං වායමන්තං පරෙ හනන්ති පරියාපාදෙන්ති, සො කායස්ස භෙදා පරම්මරණා සරඤ්ජිතො නාම නිරයො තත්ථුප්පජ්ජති. සචෙ ඛො පනස්ස එවං දිට්ඨි හොති: “යො සො යොධාජීවො සඞ්ගාමෙ උස්සහති වායමති, තමෙනං උස්සහන්තං වායමන්තං පරෙ හනන්ති පරියාපාදෙන්ති, සො කායස්ස භෙදා පරම්මරණා සරඤ්ජිතානං දෙවානං සහව්යතං උපපජ්ජතී”ති, සාස්ස හොති මිච්ඡාදිට්ඨි. මිච්ඡාදිට්ඨිකස්ස ඛො පනාහං ගාමණි පුරිසපුග්ගලස්ස ද්වින්නං ගතීනං අඤ්ඤතරං ගතිං වදාමි නිරයං වා තිරච්ඡානයොනිං වාති.
එවං වුත්තෙ යොධාජීවො ගාමණි පරොදි, අස්සූනි පවත්තෙසි. “එතං ඛො ත්යාහං ගාමණි නාලත්ථං, අලං ගාමණි, තිට්ඨතෙතං, මා මං එතං පුච්ඡී”ති.
නාහං භන්තෙ එතං රොදාමි යං මං භගවා එවමාහ, අපිචාහං භන්තෙ පුබ්බකෙහි ආචරියපාචරියෙහි යොධාජීවෙහි දීඝරත්තං නිකතො වඤ්චිතො පරද්ධො, “යො සො යොධාජීවො සඞ්ගාමෙ උස්සහති වායමති, තමෙනං උස්සහන්තං වායමන්තං පරෙ හනන්ති පරියාපාදෙන්ති, සො කායස්ස භෙදා පරම්මරණා සරඤ්ජිතානං දෙවානං සහව්යතං උපපජ්ජතී”ති.
අභික්කන්තං භන්තෙ අභික්කන්තං භන්තෙ -පෙ- අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගතන්ති.
8. 1. 4.
හත්ථාරොහසුත්තං
418. අථ ඛො හත්ථාරොහො{1} ගාමණී යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි -පෙ- අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගතන්ති.
8. 1. 5.
අස්සාරොහසුත්තං
419. අථ ඛො අස්සාරොහො{2} ගාමණී යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො අස්සාරොහො ගාමණි භගවන්තං එතදවොච: සුතං මෙතං භන්තෙ පුබ්බකානං ආචරියපාචරියානං අස්සාරොහානං භාසමානානං: යො සො අස්සාරොහො සඞ්ගාමෙ උස්සහති වායමති, තමෙනං උස්සහන්තං වායමන්තං පරෙ හනන්ති පරියාපාදෙන්ති, සො කායස්ස භෙදා පරම්මරණා සරඤ්ජිතානං දෙවානං සහව්යතං උපපජ්ජතීති. ඉධ භගවා කිමාහාති. අලං ගාමණි, තිට්ඨතෙතං, මා මං එතං පුච්ඡීති.
දුතියම්පි ඛො -පෙ- තතියම්පි ඛො අස්සාරොහො ගාමණි භගවන්තං එතදවොච: සුතං මෙතං භන්තෙ පුබ්බකානං ආචරියපාචරියානං අස්සාරොහානං භාසමානානං, යො සො අස්සාරොහො සඞ්ගාමෙ උස්සහති වායමති, තමෙනං උස්සහන්තං වායමන්තං පරෙ හනන්ති, පරියාපාදෙන්ති, සො කායස්ස භෙදා පරම්මරණා සරඤ්ජිතානං දෙවානං සහව්යතං උපපජ්ජතීති. ඉධ භගවා කිමාහාති.
අද්ධා ඛො ත්යාහං ගාමණි න ලභාමි, “අලං ගාමණි, තිට්ඨතෙතං, මා මං එතං පුච්ඡී”ති. අපිච ත්යාහං ව්යාකරිස්සාමි. යො සො ගාමණි, අස්සාරොහො සඞ්ගාමෙ උස්සහති වායමති, තස්ස තං චිත්තං පුබ්බෙව{1} හීනං දුක්කටං දුප්පණිහිතං “ඉමෙ සත්තා හඤ්ඤන්තු වා බජ්ඣන්තු වා උච්ඡිජ්ජන්තු වා විනස්සන්තු වා මා අහෙසුං ඉති වාති. තමෙනං උස්සහන්තං වායමන්තං පරෙ හනන්ති පරියාපාදෙන්ති, සො කායස්ස භෙදා පරම්මරණා සරඤ්ජිතො නාම නිරයො තත්ථුප්පජ්ජති. සචෙ ඛො පනස්ස එවං දිට්ඨිහොති, “යො සො අස්සාරොහො සඞ්ගාමෙ උස්සහති වායමති, තමෙනං උස්සහන්තං වායමන්තං පරෙ හනන්ති, පරියාපාදෙන්ති, සො කායස්ස භෙදා පරම්මරණා සරඤ්ජිතානං දෙවානං සහව්යතං උපපජ්ජතීති, සාස්ස හොති මිච්ඡාදිට්ඨි. මිච්ඡාදිට්ඨිකස්ස ඛො පනාහං ගාමණි පුරිසපුග්ගලස්ස ද්වින්නං ගතීනං අඤ්ඤතරං ගතිං වදාමි නිරයං වා තිරච්ඡානයොනිං වාති.
එවං වුත්තෙ අස්සාරොහො ගාමණි පරොදි, අස්සූනි පවත්තෙසි. එතං ඛො ත්යාහං ගාමණි නාලත්ථං “අලං ගාමණි තිට්ඨතෙතං, මා මං එතං පුච්ඡී”ති. නාහං භන්තෙ එතං රොදාමි, යං මං භගවා එවමාහ. අපි චාහං භන්තෙ පුබ්බකෙහි ආචරියපාචරියෙහි අස්සාරොහෙහි දීඝරත්තං නිකතො වඤ්චිතො පරද්ධො “යො සො අස්සාරොහො සඞ්ගාමෙ උස්සහති වායමති, තමෙනං උස්සහන්තං වායමන්තං පරෙ හනන්ති පරියාපාදෙන්ති. සො කායස්ස භෙදා පරම්මරණා සරඤ්ජිතානං දෙවානං සහව්යතං උපපජ්ජතීති. අභික්කන්තං භන්තෙ අභික්කන්තං භන්තෙ -පෙ- අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගතන්ති.
8. 1. 6.
අසිබද්ධකසුත්තං
420. එකං සමයං භගවා නාලන්දායං විහරති පාවාරිකම්බවනෙ. අථ ඛො අසිබන්ධකපුත්තො ගාමණි යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො අසිබන්ධකපුත්තො ගාමණි භගවන්තං එතදවොච: බ්රාහ්මණා භන්තෙ පච්ඡාභූමකා කාමණ්ඩලුකා සෙවාලමාලිකා උදකොරොහකා අග්ගිපරිචාරකා{2} තෙ මතං කාලකතං උය්යාපෙන්ති නාම සඤ්ඤාපෙන්ති නාම සග්ගං නාම ඔක්කාමෙන්ති.{3} භගවා පන භන්තෙ අරහං සම්මාසම්බුද්ධො පහොති තථා කාතුං යථා සබ්බො ලොකො කායස්ස භෙදා පරම්මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජෙය්යාති.
තෙන හි ගාමණි තංයෙවෙත්ථ පටිපුච්ඡිස්සාමි. යථා තෙ ඛමෙය්ය තථා නං ව්යාකරෙය්යාසි. තං කිම්මඤ්ඤසි ගාමණි ඉධස්ස පුරිසො පාණාතිපාතී අදින්නාදායී කාමෙසු මිච්ඡාචාරී මුසාවාදී පිසුනාවාචො ඵරුසවාචො{1} සම්ඵප්පලාපී අභිජ්ඣාලු ව්යාපන්නචිත්තො මිච්ඡාදිට්ඨිකො. තමෙනං මහාජනකායො සඞ්ගම්ම සමාගම්ම ආයාචෙය්ය ථොමෙය්ය පඤ්ජලිකො අනුපරිසක්කෙය්ය: “අයං පුරිසො කායස්ස භෙදා පරම්මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජතූ”ති. තං කිම්මඤ්ඤසි ගාමණි, අපි නු සො පුරිසො මහතො ජනකායස්ස ආයාචනහෙතු වා ථොමනහෙතු වා පඤ්ජලිකා අනුපරිසක්කනහෙතු වා කායස්ස භෙදා පරම්මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජෙය්යාති. නො හෙතං භන්තෙ.
සෙය්යථාපි ගාමණි, පුරිසො මහතිං පුථුසිලං ගම්භීරෙ උදකරහදෙ පක්ඛිපෙය්ය. තමෙනං මහාජනකායො සඞ්ගම්ම සමාගම්ම ආයාචෙය්ය ථොමෙය්ය පඤ්ජලිකො අනුපරිසක්කෙය්ය: උම්මුජ්ජ භො පුථුසිලෙ උප්ලව භො පුථුසිලෙ, ථලමුප්ලව භො පුථුසිලෙති. තං කිම්මඤ්ඤසි ගාමණි, අපිනු සා පුථුසිලා මහතො ජනකායස්ස ආයාචනහෙතු වා ථොමනහෙතු වා පඤ්ජලිකා අනුපරිසක්කනහෙතු වා උම්මුජ්ජෙය්ය වා උප්ලවෙය්ය වා ථලං වා උප්ලවෙය්යාති. නො හෙතං භන්තෙ.
එවමෙව ඛො ගාමණි යො සො පුරිසො පාණාතිපාතී අදින්නාදායී කාමෙසු මිච්ඡාචාරී මුසාවාදී පිසුනාවාචො ඵරුසවාචො සම්ඵප්පලාපී අභිජ්ඣාලු ව්යාපන්නචිත්තො මිච්ඡාදිට්ඨිකො. කිඤ්චාපි තං මහාජනකායො සඞ්ගම්ම සමාගම්ම ආයාචෙය්ය ථොමෙය්ය පඤ්ජලිකො අනුපරිසක්කෙය්ය: “අයං පුරිසො කායස්ස භෙදා පරම්මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජතූ”ති. අථ ඛො සො පුරිසො කායස්ස භෙදා පරම්මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජෙය්ය.
තං කිම්මඤ්ඤසි ගාමණි, ඉධස්ස පුරිසො පාණාතිපාතා පටිවිරතො අදින්නාදානා පටිවිරතො කාමෙසු මිච්ඡාචාරා පටිවිරතො මුසාවාදා පටිවිරතො පිසුනාවාචා පටිවිරතො ඵරුසා වාචා පටිවිරතො සම්ඵප්පලාපා පටිවිරතො අනභිජ්ඣාලු අව්යාපන්නචිත්තො සම්මාදිට්ඨිකො. තමෙනං මහාජනකායො සඞ්ගම්ම සමාගම්ම ආයාචෙය්ය ථොමෙය්ය පඤ්ජලිකො අනුපරිසක්කෙය්ය: “අයං පුරිසො කායස්ස භෙදා පරම්මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජතූ”ති. තං කිම්මඤ්ඤසි ගාමණි, අපිනු සො පුරිසො මහතො ජනකායස්ස ආයාචනහෙතු වා ථොමනහෙතු වා පඤ්ජලිකා අනුපරිස්සක්කනහෙතු වා කායස්ස භෙදා පරම්මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජෙය්යාති. නො හෙතං භන්තෙ.
සෙය්යථාපි ගාමණි පුරිසො සප්පිකුම්භං වා තෙලකුම්භං වා ගම්භීරං උදකරහදං ඔගාහෙත්වා භින්දෙය්ය. තත්ර යාස්ස{1} සක්ඛරා වා කඨලා වා සා අධොගාමී{2} අස්ස, යඤ්ච ඛ්වාස්ස තත්ර සප්පි{3} වා තෙලං වා තං උද්ධගාමි{4} අස්ස. තමෙනං මහාජනකායො සඞ්ගම්ම සමාගම්ම ආයාචෙය්ය ථොමෙය්ය පඤ්ජලිකො අනුපරිසක්කෙය්ය: ඔසීද භො සප්පි තෙල, සංසීද භො සප්පි තෙල අධොගච්ඡ භො සප්පි තෙලාති. තං කිම්මඤ්ඤසි ගාමණි, අපිනු තං සප්පි තෙලං මහා ජනකායස්ස ආයාචනහෙතු වා ථොමනහෙතු වා පඤ්ජලිකා අනුපරිසක්කනහෙතු වා ඔසීදෙය්ය වා සංසීදෙය්ය වා අධො වා ගච්ඡෙය්යාති. නො හෙතං භන්තෙ.
එවමෙව ඛො ගාමණි, යො සො පුරිසො පාණාතිපාතා පටිවිරතො අදින්නාදානා පටිවිරතො කාමෙසු මිච්ඡාචාරා පටිවිරතො මුසාවාදා පටිවිරතො පිසුනාවාචා{5} පටිවිරතො ඵරුසා වාචා{6} පටිවිරතො සම්ඵප්පලාපා පටිවිරතො අනභිජ්ඣාලූ අව්යාපන්නචිත්තො සම්මාදිට්ඨිකො, කිඤ්චාපි තං මහාජනකායො සඞ්ගම්ම සමාගම්ම ආයාචෙය්ය ථොමෙය්ය පඤ්ජලිකො අනුපරිසක්කෙය්ය: “අයං පුරිසො කායස්ස භෙදා පරම්මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජතූ”ති, අථඛො සො පුරිසො කායස්ස භෙදා පරම්මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජෙය්යාති.
එවං වුත්තෙ අසිබන්ධකපුත්තො ගාමණි භගවන්තං එතදවොච: අභික්කන්තං භන්තෙ අභික්කන්තං භන්තෙ -පෙ- අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගතන්ති.
8. 1. 7.
ඛෙත්තූපමසුත්තං
421. එකං සමයං භගවා නාලන්දායං විහරති පාවාරිකම්බවනෙ. අථ ඛො අසිබන්ධකපුත්තො ගාමණි යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො අසිබන්ධකපුත්තො ගාමණි භගවන්තං එතදවොච: නනු භන්තෙ භගවා සබ්බපාණභූතහිතානුකම්පී{7} විහරතීති. එවං ගාමණි තථාගතො සබ්බපාණභූතහිතානුකම්පී විහරතීති. අථ කිඤ්චරහි භන්තෙ භගවා එකච්චානං සක්කච්චං ධම්මං දෙසෙති, එකච්චානං නො තථා සක්කච්චං ධම්මං දෙසෙතීති. තෙන හි ගාමණි, තං යෙවෙත්ථ පටිපුච්ඡිස්සාමි. යථා තෙ ඛමෙය්ය තථා නං ව්යාකරෙය්යාසි.
තං කිම්මඤ්ඤසි ගාමණි කස්සකස්ස ගහපතිනො තීණි ඛෙත්තානි: එකං ඛෙත්තං අග්ගං, එකං ඛෙත්තං මජ්ඣිමං, එකං ඛෙත්තං හීනං ජඞ්ගලං ඌසරං{1} පාපභූමි. තං කිම්මඤ්ඤසි ගාමණි අසු කස්සකො ගහපති බීජානි පතිට්ඨාපෙතුකාමො කත්ථ පඨමං පතිට්ඨාපෙය්ය, යං වා අදුං ඛෙත්තං අග්ගං යං වා අදුං ඛෙත්තං මජ්ඣිමං යං වා අදුං ඛෙත්තං හීනං ජඞ්ගලං ඌසරං පාපභූමින්ති. අසු භන්තෙ කස්සකො ගහපති බීජානි පතිට්ඨාපෙතුකාමො යං අදුං ඛෙත්තං අග්ගං තත්ථ පතිට්ඨාපෙය්ය. තත්ථ පතිට්ඨාපෙත්වා යං අදුං ඛෙත්තං මජ්ඣිමං තත්ථ පතිට්ඨාපෙය්ය. තත්ථ පතිට්ඨාපෙත්වා යං අදුං ඛෙත්තං හීනං ජඞ්ගලං ඌසරං පාපභූමි තත්ථ පතිට්ඨාපෙය්යපි, නොපි පතිට්ඨාපෙය්ය. තං කිස්ස හෙතු? අන්තමසො ගොභත්තම්පි භවිස්සතීති.
සෙය්යථාපි ගාමණි යං අදුං ඛෙත්තං අග්ගං, එවමෙව මය්හං භික්ඛුභික්ඛුනියො. තෙසාහං ධම්මං දෙසෙමි ආදිකල්යාණං මජ්ඣෙකල්යාණං පරියොසානකල්යාණං සාත්ථං සව්යඤ්ජනං කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්රහ්මචරියං පකාසෙමි. තං කිස්ස හෙතු? එතෙ හි ගාමණි, මංදීපා මංලෙණා මංතාණා මංසරණා විහරන්ති.
සෙය්යථාපි ගාමණි, යං අදුං ඛෙත්තං මජ්ඣිමං, එවමෙව මය්හං උපාසකඋපාසිකායො. තෙසම්පහං{2} ධම්මං දෙසෙමි ආදිකල්යාණං මජ්ඣෙකල්යාණං පරියොසානකල්යාණං, සාත්ථං සව්යඤ්ජනං කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්රහ්මචරියං පකාසෙමි. තං කිස්ස හෙතු? එතෙ හි ගාමණි මංදීපා මංලෙණා මංතාණා මංසරණා විහරන්ති.
සෙය්යථාපි ගාමණි, යං අදුං ඛෙත්තං හීනං ජඞ්ගලං ඌසරං පාපභූමි. එවමෙව මය්හං අඤ්ඤතිත්ථියා සමණබ්රාහ්මණා පරිබ්බාජකා. තෙසම්පහං ධම්මං දෙසෙමි ආදිකල්යාණං මජ්ඣෙකල්යාණං පරියොසානකල්යාණං සාත්ථං සව්යඤ්ජනං, කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්රහ්මචරියං පකාසෙමි. තං කිස්ස හෙතු? අප්පෙවනාම එකපදම්පි ආජානෙය්යුං, තං නෙසං අස්ස දීඝරත්තං හිතාය සුඛාය.
සෙය්යථාපි ගාමණි, පුරිසස්ස තයො උදකමණිකා, එකො උදකමණිකො අච්ඡිද්දො අහාරී{3} අපරිහාරී, එකො උදකමණිකො අච්ඡිද්දො හාරී පරිහාරී, එකො උදකමණිකො ඡිද්දො හාරී පරිහාරී. තං කිම්මඤ්ඤසි ගාමණි අසු පුරිසො උදකං නික්ඛිපිතුකාමො කත්ථ පඨමං නික්ඛිපෙය්ය යො වා සො උදකමණිකො අච්ඡිද්දො අහාරී පරිහාරී, යො වා සො උදකමණිකො අච්ඡිද්දො හාරී පරිහාරී, යො වා සො උදකමණිකො ඡිද්දො හාරී පරිහාරීති.
අසු භන්තෙ පුරිසො උදකං නික්ඛිපිතුකාමො යො සො උදකමණිකො අච්ඡිද්දො අහාරී අපරිහාරී තත්ථ නික්ඛිපෙය්ය, තත්ථ නික්ඛිපිත්වා යො සො උදකමණිකො අච්ඡිද්දො හාරී පරිහාරී තත්ථ නික්ඛිපෙය්ය, තත්ථ නික්ඛිපිත්වා යො සො උදකමණිකො ඡිද්දො හාරී පරිහාරී තත්ථ නික්ඛිපෙය්යාපි නොපි නික්ඛිපෙය්ය. තං කිස්ස හෙතු? අන්තමසො භණ්ඩධොවනම්පි{1} භවිස්සතීති.
සෙය්යථාපි ගාමිණි යො සො උදකමණිකො අච්ඡිද්දො අහාරී අපරිහාරී, එවමෙව මය්හං භික්ඛුභික්ඛුනියො. තෙසාහං ධම්මං දෙසෙමි ආදිකල්යාණං මජ්ඣෙකල්යාණං පරියොසානකල්යාණං සාත්ථං සව්යඤ්ජනං කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්රහ්මචරියං පකාසෙමි. තං කිස්ස හෙතු? එතෙ හි ගාමණි මංදීපා මංලෙණා මංතාණා මංසරණා විහරන්ති.
සෙය්යථාපි ගාමණි යො සො උදකමණිකො අච්ඡිද්දො හාරී පරිහාරී, එවමෙව මය්හං උපාසකඋපාසිකායො. තෙසම්පහං ධම්මං දෙසෙමි ආදිකල්යාණං මජ්ඣෙකල්යාණං පරියොසානකල්යාණං සාත්ථං සව්යඤ්ජනං කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්රහ්මචරියං පකාසෙමි. තං කිස්ස හෙතු? එතෙ හි ගාමණි මංදීපා මංලෙණා මංතාණා මංසරණා විහරන්ති.
සෙය්යථාපි ගාමණි යො සො උදකමණිකො ඡිද්දො හාරී පරිහාරී, එවමෙව මය්හං අඤ්ඤතිත්ථියා සමණබ්රාහ්මණපරිබ්බාජකා. තෙසම්පහං ධම්මං දෙසෙමි ආදිකල්යාණං මජ්ඣෙකල්යාණං පරියොසානකල්යාණං සාත්ථං සව්යඤ්ජනං කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්රහ්මචරියං පකාසෙමි. තං කිස්ස හෙතු? අප්පෙවනාම එකපදම්පි ආජානෙය්යුං, තං නෙසං අස්ස දීඝරත්තං හිතාය සුඛායාති.
එවං වුත්තෙ අසිබන්ධකපුත්තො ගාමණි භගවන්තං එතදවොච: අභික්කන්තං භන්තෙ අභික්කන්තං භන්තෙ -පෙ- අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගතන්ති.
8. 1. 8.
සඞ්ඛධමසුත්තං
422. එකං සමයං භගවා නාලන්දායං විහරති පාවාරිකම්බවනෙ. අථ ඛො අසිබන්ධකපුත්තො ගාමණි නිගණ්ඨසාවකො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි -පෙ- එකමන්තං නිසින්නං ඛො අසිබන්ධකපුත්තං ගාමණිං භගවා එතදවොච: කථන්නුඛො ගාමණි, නිගණ්ඨො නාතපුත්තො සාවකානං ධම්මං දෙසෙතීති.
එවං ඛො භන්තෙ නිගණ්ඨො නාතපුත්තො සාවකානං ධම්මං දෙසෙති: යො කොචි පාණමතිපාතෙති{1} සබ්බො සො ආපායිකො නෙරයිකො, යො කොචි අදින්නමාදියති සබ්බො සො ආපායිකො නෙරයිකො. යො කොචි කාමෙසු මිච්ඡා චරති සබ්බො සො ආපායිකො නෙරයිකො. යො කොචි මුසා භණති සබ්බො සො ආපායිකො නෙරයිකො. යං බහුලං යං බහුලං විහරති තෙන තෙන නීය්යතීති.{2} එවං ඛො භන්තෙ නිගණ්ඨො නාතපුත්තො සාවකානං ධම්මං දෙසෙතීති.
යං බහුලං යං බහුලඤ්ච ගාමණි විහරති තෙන තෙන නීය්යතීති එවං සන්තෙ න කොචි ආපායිකො නෙරයිකො භවිස්සති යථා නිගණ්ඨස්ස නාතපුත්තස්ස වචනං. තං කිම්මඤ්ඤසි ගාමණි යො සො පුරිසො පාණාතිපාතී, රත්තියා වා දිවසස්ස වා සමයාසමයං උපාදාය, කතමො බහුතරො සමයො යං වා සො පාණං අතිපාතෙති යං වා සො පාණං නාතිපාතෙතීති.
යො සො භන්තෙ පුරිසො පාණාතිපාතී, රත්තියා වා දිවසස්ස වා සමයාසමයං උපාදාය අප්පතරො සො සමයො යං සො පාණං අතිපාතෙති. අථ ඛො සො ව බහුතරො සමයො යං සො පාණං නාතිපාතෙතීති. යං බහුලං යං බහුලඤ්ච ගාමණි විහරති තෙන තෙන නීය්යතීති එවං සන්තෙ න කොචි ආපායිකො නෙරයිකො භවිස්සති යථා නිගණ්ඨස්ස නාතපුත්තස්ස වචනං.
තං කිම්මඤ්ඤසි ගාමණි, යො සො පුරිසො අදින්නාදායී රත්තියා වා දිවසස්ස වා සමයාසමයං උපාදාය කතමො බහුතරො සමයො යං වා සො අදින්නං ආදියති යං වා සො අදින්නං නාදියතීති. යො සො භන්තෙ පුරිසො අදින්නාදායී රත්තියා වා දිවසස්ස වා සමයාසමයං උපාදාය, අප්පතරො සො සමයො යං සො අදින්නං ආදියති, අථ ඛො සොව බහුතරො සමයො යං සො අදින්නං නාදියතීති. යං බහුලං යං බහුලඤ්ච ගාමණි විහරති තෙන තෙන නීය්යතීති, එවං සන්තෙ න කොචි ආපායිකො නෙරයිකො භවිස්සති යථා නිගණ්ඨස්ස නාතපුත්තස්ස වචනං.
තං කිම්මඤ්ඤසි ගාමණි යො සො පුරිසො කාමෙසු මිච්ඡාචාරී, රත්තියා වා දිවසස්ස වා සමයාසමයං උපාදාය කතමො බහුතරො සමයො යං වා සො කාමෙසු මිච්ඡා චරති, යං වා සො කාමෙසු මිච්ඡා න චරතීති. යො සො භන්තෙ පුරිසො කාමෙසු මිච්ඡාචාරී, රත්තියා වා දිවසස්ස වා සමයාසමයං උපාදාය අප්පතරො සො සමයො යං සො කාමෙසු මිච්ඡා චරති, අථ ඛො සොව බහුතරො සමයො යං සො කාමෙසු මිච්ඡා න චරති. යං බහුලං යං බහුලඤ්ච ගාමණි විහරති තෙන තෙන නීය්යතීති, එවං සන්තෙ න කොචි ආපායිකො නෙරයිකො භවිස්සති යථා නිගණ්ඨස්ස නාතපුත්තස්ස වචනං.
තං කිම්මඤ්ඤසි ගාමණි, යො සො පුරිසො මුසාවාදී රත්තියා වා දිවසස්ස වා සමයාසමයං උපාදාය කතමො බහුතරො සමයො යං වා සො මුසා භණති යං වා සො මුසා න භණතීති. යො සො භන්තෙ පුරිසො මුසාවාදී රත්තියා වා දිවසස්ස වා සමයාසමයං උපාදාය අප්පතරො සො සමයො යං සො මුසා භණති, අථ ඛො සොව බහුතරො සමයො යං සො මුසා න භණතීති. යං බහුලං යං බහුලඤ්ච ගාමණි විහරති තෙන තෙන නීය්යතීති එවං සන්තෙ න කොචි ආපායිකො නෙරයිකො භවිස්සති යථා නිගණ්ඨස්ස නාතපුත්තස්ස වචනං.
ඉධ ගාමණි එකච්චො සත්ථා එවංවාදී හොති එවං දිට්ඨි: යො කොචි පාණමතිපාතෙති සබ්බො සො ආපායිකො නෙරයිකො, යො කොචි අදින්නං ආදියති සබ්බො සො ආපායිකො නෙරයිකො, යො කොචි කාමෙසු මිච්ඡා චරති සබ්බො සො ආපායිකො නෙරයිකො, යො කොචි මුසා භණති සබ්බො සො ආපායිකො නෙරයිකොති. තස්මිං ඛො පන ගාමණි සත්ථරි සාවකො අභිප්පසන්නො හොති. තස්ස එවං හොති මය්හං ඛො සත්ථා එවං වාදී එවං දිට්ඨි: “යො කොචි පාණමතිපාතෙති සබ්බො සො ආපායිකො නෙරයිකොති. අත්ථි ඛො පන මයා පාණො අතිපාතිතො{1} අහම්පි ආපායිකො නෙරයිකොති දිට්ඨිං පටිලභති. තං ගාමණි වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා{2} යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං නිරයෙ.
මය්හං ඛො සත්ථා එවං වාදී එවං දිට්ඨි: “යො කොචි අදින්නං ආදියති සබ්බො සො ආපායිකො නෙරයිකො”ති. අත්ථි ඛො පන මයා අදින්නං ආදින්නං, අහම්පම්හි ආපායිකො නෙරයිකොති දිට්ඨිං පටිලභති. තං ගාමණි වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං නිරයෙ.
මය්හං ඛො සත්ථා එවං වාදී එවං දිට්ඨි: “යො කොචි කාමෙසු මිච්ඡා චරති, සබ්බො සො ආපායිකො නෙරයිකො”ති. අත්ථි ඛො පන මයා කාමෙසු මිච්ඡාචිණ්ණං,{1} අහම්පම්හි ආපායිකො නෙරයිකොති දිට්ඨිං පටිලභති. තං ගාමණි වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං නිරයෙ.
මය්හං ඛො සත්ථා එවංවාදී එවංදිට්ඨි: “යො කොචි මුසා භණති සබ්බො සො ආපායිකො නෙරයිකො”ති. අත්ථි ඛො පන මයා මුසා භණිතං. අහම්පම්හි ආපායිකො නෙරයිකොති දිට්ඨිං පටිලභති. තං ගාමණි වාචං අප්පහාය තං චිත්තං අප්පහාය තං දිට්ඨිං අප්පටිනිස්සජ්ජිත්වා යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං නිරයෙ.
ඉධ පන ගාමණි තථාගතො ලොකෙ උප්පජ්ජති අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත්තරො පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දෙවමනුස්සානං බුද්ධො භගවා. සො අනෙකපරියායෙන පාණාතිපාතං ගරහති විගරහති පාණාතිපාතාවිරමථාති චාහ. අදින්නාදානං ගරහති විගරහති අදින්නාදානා විරමථාති චාහ. කාමෙසු මිච්ඡාචාරං ගරහති විගරහති කාමෙසු මිච්ඡාචාරා විරමථාති චාහ. මුසාවාදං ගරහති විගරහති මුසාවාදා විරමථාති චාහ.
තස්මිං ඛො පන ගාමණි සත්ථරි සාවකො අභිප්පසන්නො හොති. සො ඉති පටිසංචික්ඛති: භගවා ඛො අනෙකපරියායෙන පාණාතිපාතං ගරහති විගරහති පාණාතිපාතා විරමථාති චාහ: අත්ථි ඛො පන මයා පාණො අතිපාතිතො යාවතකො වා තාවතකො වා: යො ඛො පන මයා පාණො අතිපාතිතො යාවතකො වා තාවතකො වා, තං න සුට්ඨු තං න සාධු. අහඤ්චෙව ඛො පන තප්පච්චයා විප්පටිසාරී අස්සං න මෙ තං පාපකං{2} කම්මං අකතං භවිස්සතීති. සො ඉති පටිසඞ්ඛාය තං චෙව පාණාතිපාතං පජහති. ආයතිඤ්ච පාණාතිපාතා පටිවිරතො හොති: එවමෙතස්ස පාපස්ස කම්මස්ස පහානං හොති. එවමෙතස්ස පාපස්ස කම්මස්ස සමතික්කමො හොති.
භගවා ඛො අනෙකපරියායෙන අදින්නාදානං ගරහති විගරහති අදින්නාදානා විරමථාති චාහ. අත්ථි ඛො පන මයා අදින්නං ආදින්නං යාවතකං වා තාවතකං වා: යං ඛො පන මයා අදින්නං ආදින්නං යාවතකං වා තාවතකං වා, තං න සුට්ඨු තං න සාධු. අහඤ්චෙව ඛො පන තප්පච්චයා විප්පටිසාරී අස්සං න මෙ තං පාපකං කම්මං අකතං භවිස්සතීති. සො ඉතිපටිසඞ්ඛාය තඤ්චෙව අදින්නාදානං පජහති. ආයතිඤ්ච අදින්නාදානා පටිවිරතො හොති. එවමෙතස්ස පාපස්ස කම්මස්ස පහානං හොති. එවමෙතස්ස පාපස්ස කම්මස්ස සමතික්කමො හොති.
භගවා ඛො අනෙකපරියායෙන කාමෙසු මිච්ඡාචාරං ගරහති විගරහති, කාමෙසු මිච්ඡාචාරා විරමථාති චාහ. අත්ථි ඛො පන මයා කාමෙසු මිච්ඡාචිණ්ණං යාවතකං වා තාවතකං වා. යං ඛො පන මයා කාමෙසු මිච්ඡාචිණ්ණං යාවතකං වා තාවතකං වා තං න සුට්ඨු තං න සාධු. අහඤ්චෙව ඛො පන තප්පච්චයා විප්පටිසාරී අස්සං න මෙ තං පාපකං කම්මං අකතං භවිස්සතීති. සො ඉති පටිසඞ්ඛාය තඤ්චෙව කාමෙසු මිච්ඡාචාරං පජහති, ආයතිඤ්ච කාමෙසු මිච්ඡාචාරා පටිවිරතො හොති; එවමෙතස්ස පාපස්ස කම්මස්ස පහානං හොති. එවමෙතස්ස පාපස්ස කම්මස්ස සමතික්කමො හොති.