[භගවා:]
නාඤ්ඤත්ර බොජ්ඣඞ්ගා තපසා{3} නාඤ්ඤත්ර ඉන්ද්රියසංවරා,{4} නාඤ්ඤත්ර සබ්බනිස්සග්ගා{5} සොත්ථිං පස්සාමි පාණිනන්ති.{6}
2. 2. 8.
කකුධසුත්තං.
99. සාවත්ථියං–
එවං මෙ සුතං එකං සමයං භගවා සාකෙතෙ විහරති අඤ්ජනවනෙ මිගදායෙ. අථ ඛො කකුධො දෙවපුත්තො අභික්කන්තාය රත්තියා අභික්කන්තවණ්ණො කෙවලකප්පං අඤ්ජනවනං ඔභාසෙත්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං අට්ඨාසි. එකමන්තං ඨිතො ඛො කකුධො දෙවපුත්තො භගවන්තං එතදවොච:
නන්දසි සමණාති? කිං ලද්ධා ආවුසොති? තෙන හි සමණ සොචසීති? කිං ජීයිත්ථ ආවුසොති? තෙන හි සමණ නෙව නන්දසි නෙව{7} සොචසීති? එවමාවුසොති.
කච්චි ත්වං අනඝො{8} භික්ඛු කච්චි නන්දි{9} න විජ්ජති, කච්චි තං එකමාසීනං අරතී නාභිකීරතීති.
[භගවා:]
අනීඝො{8} වෙ අහං යක්ඛ අථො නන්දි න විජ්ජති, අථො මං එකමාසීනං{10} අරතී නාභිකීරතීති.
[දෙවපුත්තො:]
කථං ත්වං අනඝො{1} භික්ඛු කථං නන්දි න විජ්ජති, කථං තං එකමාසීනං අරතී නාභිකීරතීති.
[භගවා:]
අඝජාතස්ස වෙ නන්දි නන්දිජාතස්ස වෙ අඝං, අනන්දි අනඝො{1} භික්ඛු එවං ජානාහි ආවුසොති.
[දෙවපුත්තො:]
චිරස්සං වත පස්සාමි{2} බ්රාහ්මණං පරිනිබ්බුතං, අනන්දිං අනඝං භික්ඛුං තිණ්ණං ලොකෙ විසත්තිකන්ති.
2. 2. 9.
උත්තරසුත්තං.
100. රාජගෙහ –
එකමන්තං ඨිතො ඛො උත්තරො දෙවපුත්තො භගවතො සන්තිකෙ ඉමං ගාථං අභාසි:
උපනීයති ජීවිතමප්පමායු ජරූපනීතස්ස න සන්ති තාණා, එතං භයං මරණෙ පෙක්ඛමානො පුඤ්ඤානි කයිරාථ සුඛාවහානි.
[භගවා:]
උපනීයති ජීවිතමප්පමායු ජරූපනීතස්ස න සන්ති තාණා, එතං භයං මරණෙ පෙක්ඛමානො ලොකාමිසං පජහෙ සන්තිපෙක්ඛොති.
2. 2. 10.
අනාථපිණ්ඩිකසුත්තං.
101. සාවත්ථියං–
එකමන්තං ඨිතො ඛො අනාථපිණ්ඩිකො දෙවපුත්තො භගවතො සන්තිකෙ ඉමා ගාථායො අභාසි:
ඉදං හි තං ජෙතවනං ඉසිසඞ්ඝනිසෙවිතං, ආවුත්ථං ධම්මරාජෙන පීතිසඤ්ජනනං මම.
කම්මං විජ්ජා ච ධම්මො ච සීලං ජීවිතමුත්තමං, එතෙන මච්චා සුජ්ඣන්ති න ගොත්තෙන ධනෙන වා.
තස්මා හි පණ්ඩිතො පොසො සම්පස්සං අත්ථමත්තනො, යොනිසො විචිනෙ ධම්මං එවං තත්ථ විසුජ්ඣති.
සාරිපුත්තොව පඤ්ඤාය සීලෙන උපසමෙන{1} ච, යොපි පාරගතො{2} භික්ඛු එතාව පරමො සියාති.
ඉදමවොච අනාථපිණ්ඩිකො දෙවපුත්තො. ඉදං වත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා තත්ථෙවන්තරධායී.{3}
අථ ඛො භගවා තස්සා රත්තියා අච්චයෙන භික්ඛූ ආමන්තෙසි. ඉමං භික්ඛවෙ රත්තිං අඤ්ඤතරො දෙවපුත්තො අභික්කන්තාය රත්තියා අභික්කන්තවණ්ණො කෙවලකප්පං ජෙතවනං ඔභාසෙත්වා යෙනාහං තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා මං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං අට්ඨාසි. එකමන්තං ඨිතො ඛො භික්ඛවෙ සො දෙවපුත්තො මම සන්තිකෙ ඉමා ගාථායො අභාසි:
“ඉදං හි තං ජෙතවනං ඉසිසඞ්ඝනිසෙවිතං, ආවුත්ථං ධම්මරාජෙන පීතිසඤ්ජනනං මම.
කම්මං විජ්ජා ච ධම්මො ච සීලං ජීවිතමුත්තමං, එතෙන මච්චා සුජ්ඣන්ති න ගොත්තෙන ධනෙන වා.
තස්මා හි පණ්ඩිතො පොසො සම්පස්සං අත්ථමත්තනො, යොනිසො විචිනෙ ධම්මං එවං තත්ථ විසුජ්ඣති.
සාරිපුත්තොව පඤ්ඤාය සීලෙන උපසමෙන ච, යොපි පාරගතො{2} භික්ඛු එතාව පරමො සියාති.
ඉදමවොච භික්ඛවෙ සො දෙවපුත්තො. ඉදං වත්වා මං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා තත්ථෙවන්තරධායීති.
එවං වුත්තෙ ආයස්මා ආනන්දො භගවන්තං එතදවොච: සො හි නූන භන්තෙ අනාථපිණ්ඩිකො දෙවපුත්තො භවිස්සති. අනාථපිණ්ඩිකො ගහපති ආයස්මන්තෙ සාරිපුත්තෙ අභිප්පසන්නො අහොසීති.
සාධු සාධු ආනන්ද යාවතකං ඛො ආනන්ද තක්කාය පත්තබ්බං අනුප්පත්තං{4} තයා. අනාථපිණ්ඩිකො හි සො ආනන්ද දෙවපුත්තොති.
අනාථපිණ්ඩිකවග්ගො දුතියො.
තත්රුද්දානං:
චන්දිමසො ච වෙණ්හු ච දීඝලට්ඨි ච නන්දනො චන්දනො වසුදත්තො ච සුබ්රහ්මා කකුධෙන ච, උත්තරො නවමො වුත්තො දසමො අනාථපිණ්ඩිකොති.
3. නානාතිත්ථියවග්ගො
2. 3. 1.
සිවසුත්තං.
102. එවං මෙ සුතං එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ.
අථ ඛො සිවො දෙවපුත්තො අභික්කන්තාය රත්තියා අභික්කන්තවණ්ණො කෙවලකප්පං ජෙතවනං ඔභාසෙත්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං අට්ඨාසි. එකමන්තං ඨිතො ඛො සිවො දෙවපුත්තො භගවතො සන්තිකෙ ඉමා ගාථායො අභාසි:
සබ්භිරෙව සමාසෙථ සබ්භි කුබ්බෙථ සන්ථවං, සතං සද්ධම්මමඤ්ඤාය සෙය්යො හොති න පාපියො.
සබ්භිරෙව සමාසෙථ සබ්භි කුබ්බෙථ සන්ථවං, සතං සද්ධම්මමඤ්ඤාය පඤ්ඤා ලබ්භති නාඤ්ඤතො.
සබ්භිරෙව සමාසෙථ සබ්භි කුබ්බෙථ සන්ථවං, සතං සද්ධම්මමඤ්ඤාය සොකමජ්ඣෙ න සොචති.
සබ්භිරෙව සමාසෙථ සබ්භි කුබ්බෙථ සන්ථවං, සතං සද්ධම්මමඤ්ඤාය ඤාතිමජ්ඣෙ විරොචති.
සබ්භිරෙව සමාසෙථ සබ්භි කුබ්බෙථ සන්ථවං, සතං සද්ධම්මමඤ්ඤාය සත්තා ගච්ඡන්ති සුග්ගතිං.
සබ්භිරෙව සමාසෙථ සබ්භි කුබ්බෙථ සන්ථවං, සතං සද්ධම්මමඤ්ඤාය සත්තා තිට්ඨන්ති සාතතන්ති.
අථ ඛො භගවා සිවං දෙවපුත්තං ගාථාය පච්චභාසි:
සබ්භිරෙව සමාසෙථ සබ්භි කුබ්බෙථ සන්ථවං, සතං සද්ධම්මමඤ්ඤාය සබ්බදුක්ඛා පමුච්චතීති.
2. 3. 2.
ඛෙමසුත්තං.
103. සාවත්ථියං–
එකමන්තං ඨිතො ඛො ඛෙමො දෙවපුත්තො භගවතො සන්තිකෙ ඉමා ගාථායො අභාසි:
චරන්ති බාලා දුම්මෙධා අමිත්තෙනෙව අත්තනා, කරොන්තා පාපකං කම්මං යං හොති කටුකප්ඵලං.
න තං කම්මං කතං සාධු යං කත්වා අනුතප්පති, යස්ස අස්සුමුඛො රොදං විපාකං පටිසෙවති.
තඤ්ච කම්මං කතං සාධු යං කත්වා නානුතප්පති, යස්ස පතීතො සුමනො විපාකං පටිසෙවති.
[භගවා:]
පටිකච්චෙව{1} තං කයිරා යං ජඤ්ඤා හිතමත්තනො, න සාකටිකචින්තාය මන්තා ධීරො පරක්කමෙ.
යථා සාකටිකො පන්ථං{2} සමං හිත්වා මහාපථං, විසමං මග්ගමාරුය්හ අක්ඛච්ඡින්නොව ඣායති.
එවං ධම්මා අපක්කම්ම අධම්මමනුවත්තිය, මන්දො මච්චුමුඛං පත්තො අක්ඛච්ඡින්නොව ඣායතීති.
2. 3. 3.
සෙරීසුත්තං
104. සාවත්ථියං–
එකමන්තං ඨිතො ඛො සෙරී දෙවපුත්තො භගවන්තං ගාථාය අජ්ඣභාසි:
අන්නමෙවාභිනන්දන්ති උභයෙ දෙවමානුසා, අථ කො නාම සො යක්ඛො යං අන්නං නාභිනන්දතීති.
[භගවා:]
යෙ නං දදන්ති සද්ධාය විප්පසන්නෙන චෙතසා, තමෙව අන්නං භජති අස්මිං ලොකෙ පරම්හි ච.
තස්මා විනෙය්ය මච්ඡෙරං දජ්ජා දානං මලාභිභූ, පුඤ්ඤානි පරලොකස්මිං පතිට්ඨා හොන්ති පාණිනන්ති.
අච්ඡරියං භන්තෙ, අබ්භුතං භන්තෙ, යාවසුභාසිතමිදං භන්තෙ, භගවතා:
“යෙ නං දදන්ති සද්ධාය විප්පසන්නෙන චෙතසා, තමෙව අන්නං භජති අස්මිං ලොකෙ පරම්හි ච.
තස්මා විනෙය්ය මච්ඡෙරං දජ්ජා දානං මලාභිභූ, පුඤ්ඤානි පරලොකස්මිං පතිට්ඨා හොන්ති පාණිනන්ති.”
භූතපුබ්බාහං භන්තෙ සෙරි නාම රාජා අහොසිං දායකො දානපති දානස්ස වණ්ණවාදී. තස්ස මය්හං භන්තෙ චතුසු{1} ද්වාරෙසු දානං දීයිත්ථ සමණබ්රාහ්මණකපණද්ධික වණිබ්බකයාචකානං. අථ ඛො මං භන්තෙ ඉත්ථාගාරං උපසඞ්කමිත්වා එතදවොච: දෙවස්සෙව{2} ඛො දානං දීයති අම්හාකං දානං න දීයති. සාධු මයම්පි දෙවං නිස්සාය දානානි දදෙය්යාම පුඤ්ඤානි කරෙය්යාමාති.
තස්ස මය්හං භන්තෙ එතදහොසි: අහං ඛොස්මි දායකො දානපති දානස්ස වණ්ණවාදී. දානං දස්සාමාති වදනත්තානං{3} කින්ති වදෙය්යන්ති. සො ඛ්වාහං භන්තෙ පඨමං ද්වාරං ඉත්ථාගාරස්ස අදාසිං. තත්ථ ඉත්ථාගාරස්ස දානං දීයිත්ථ, මම දානං පටික්කමි.
අථ ඛො මං භන්තෙ ඛත්තියා අනුයුත්තා{4} උපසඞ්කමිත්වා මං එතදවොචුං: දෙවස්ස ඛො දානං දීයති, ඉත්ථාගාරස්ස දානං දීයති, අම්හාකං දානං න දීයති. සාධු මයම්පි දෙවං නිස්සාය දානානි දදෙය්යාම, පුඤ්ඤානි කරෙය්යාමාති.
තස්ස මය්හං භන්තෙ එතදහොසි: අහං ඛොස්මි දායකො දානපති දානස්ස වණ්ණවාදී. දානං දස්සාමාති වදන්තානං{3} කින්ති වදෙය්යන්ති. සො ඛ්වාහං භන්තෙ, දුතියං ද්වාරං{6} ඛත්තියානං අනුයුත්තානං{7} අදාසිං. තත්ථ ඛත්තියානං අනුයුත්තානං දානං දීයිත්ථ. මම දානං පටික්කමි.
අථ ඛො මං භන්තෙ බලකායො උපසඞ්කමිත්වා එතදවොච: දෙවස්ස ඛො දානං දීයති. ඉත්ථාගාරස්ස දානං දීයති. ඛත්තියානං අනුයුත්තානං{7} දානං දීයති. අම්හාකං දානං න දීයති. සාධු මයම්පි දෙවං නිස්සාය දානානි දදෙය්යාම, පුඤ්ඤානි කරෙය්යාමාති.
තස්ස මය්හං භන්තෙ එතදහොසි: අහං ඛොස්මි දායකො දානපති දානස්ස වණ්ණවාදී. දානං දස්සාමාති වදන්තානං{3} කින්ති වදෙය්යන්ති. සො ඛ්වාහං භන්තෙ තතියං ද්වාරං බලකායස්ස අදාසිං. තත්ථ බලකායස්ස දානං දීයිත්ථ. මම දානං පටික්කමි.
අථ ඛො මං භන්තෙ, බ්රාහ්මණගහපතිකා උපසඞ්කමිත්වා එතදවොචුං: දෙවස්ස ඛො දානං දීයති. ඉත්ථාගාරස්ස දානං දීයති. ඛත්තියානං අනුයුත්තානං{7} දානං දීයති. බලකායස්ස දානං දීයති. අම්හාකං දානං න දීයති. සාධු මයම්පි දෙවං නිස්සාය දානානි දදෙය්යාම. පුඤ්ඤානි කරෙය්යාමාති.
තස්ස මය්හං භන්තෙ එතදහොසි: අහං ඛොස්මි දායකො දානපති දානස්ස වණ්ණවාදී. දානං දස්සාමාති වදන්තානං{3} කින්ති වදෙය්යන්ති. සො ඛ්වාහං භන්තෙ චතුත්ථං ද්වාරං බ්රාහ්මණගහපතිකානං අදාසිං. තත්ථ බ්රාහ්මණගහපතිකානං දානං දීයිත්ථ, මම දානං පටික්කමි.
අථ ඛො මං භන්තෙ පුරිසා උපසඞ්කමිත්වා එතදවොචුං: න ඛො දානි දෙවස්ස කොචි දානං දීයතීති.
එවං වුත්තො{1}හං භන්තෙ තෙ පුරිසෙ එතදවොචං: තෙන හි භණෙ යො බාහිරෙසු ජනපදෙසු ආයො සඤ්ජායති, තතො උපඩ්ඪං අන්තෙපුරෙ{2} පවෙසෙථ, උපඩ්ඪං තත්ථෙව දානං දෙථ සමණබ්රාහ්මණකපණද්ධික වණිබ්බකයාචකානන්ති.
සො ඛ්වාහං භන්තෙ එවං දීඝරත්තං කතානං පුඤ්ඤානං එවං දීඝරත්තං කතානං කුසලානං{3} පරියන්තං නාධිගච්ඡාමි, එත්තකං පුඤ්ඤන්ති වා එත්තකො පුඤ්ඤවිපාකොති වා එත්තකං සග්ගෙ ඨාතබ්බන්ති වාති. අච්ඡරියං භන්තෙ, අබ්භුතං භන්තෙ, යාවසුභාසිතමිදං භන්තෙ භගවතා:{4}
“යෙ නං දදන්ති සද්ධාය විප්පසන්නෙන චෙතසා, තමෙව අන්නං භජති අස්මිං ලොකෙ පරම්හි ච.
තස්මා විනෙය්ය මච්ඡෙරං දජ්ජා දානං මලාභිභූ, පුඤ්ඤානි පරලොකස්මිං පතිට්ඨා හොන්ති පාණිනන්ති.
2. 3. 4.
ඝටීකාරසුත්තං.
105. සාවත්ථියං–
එකමන්තං ඨිතො ඛො ඝටීකාරො දෙවපුත්තො භගවතො සන්තිකෙ ඉමං ගාථං අභාසි:
අවිහං උපපන්නාසෙ විමුත්තා සත්ත භික්ඛවො, රාගදොසපරික්ඛීණා තිණ්ණා ලොකෙ විසත්තිකන්ති.
[භගවා:]
කෙ ච තෙ අතරුං සඞ්ඝං මච්චුධෙය්යං සුදුත්තරං, කෙ හිත්වා මානුසං දෙහං දිබ්බං යොගං උපච්චගුන්ති.
[දෙවපුත්තො:]
උපකො පලගණ්ඩො{5} ච පුක්කුසාති ච තෙ තයො, භද්දියො භද්දදෙවො ච බාහුදන්තී ච පිඞ්ගියො{6}, තෙ හිත්වා මානුසං දෙහං දිබ්බං යොගං උපච්චගුන්ති.