නෙක්ඛම්මෙ{1}, පඤ්චින්ද්රියානි කාමච්ඡන්දතො නිස්සටානි හොන්ති, අබ්යාපාදො පඤ්චින්ද්රියානි බ්යාපාදතො නිස්සටානි හොන්ති, ආලොකසඤ්ඤාය පඤ්චින්ද්රියානි ථීනමිද්ධතො නිස්සටානි හොන්ති, අවික්ඛෙපෙ පඤ්චින්ද්රියානි උද්ධච්චතො නිස්සටානි හොන්ති, ධම්මවවත්ථානෙ පඤ්චින්ද්රියානි විචිකිච්ඡාය නිස්සටානි හොන්ති, ඤාණෙ පඤ්චින්ද්රියානි අවිජ්ජාය නිස්සටානි හොන්ති, පාමොජ්ජො පඤ්චින්ද්රියානි අරතියා නිස්සටානි හොන්ති.
පඨමෙ ඣානෙ පඤ්චින්ද්රියානි නීවරණෙහි නිස්සටානි හොන්ති, දුතියෙ ඣානෙ පඤ්චින්ද්රියානි විතක්කවිචාරෙහි නිස්සටානි හොන්ති, තතියෙ ඣානෙ පඤ්චින්ද්රියානි පීතියා නිස්සටානි හොන්ති, චතුත්ථෙ ඣානෙ පඤ්චින්ද්රියානි සුඛදුක්ඛෙහි නිස්සටානි හොන්ති, ආකාසානඤ්චායතනසමාපත්තියා පඤ්චින්ද්රියානි රූපසඤ්ඤාය පටිඝසඤ්ඤාය නානත්තසඤ්ඤාය නිස්සටානි හොන්ති, විඤ්ඤාණඤ්චායතනසමාපත්තියා පඤ්චින්ද්රියානි ආකාසානඤ්චායතනඤ්ඤාය නිස්සටානි හොන්ති, ආකිඤ්චඤ්ඤායතන සමාපත්තියා පඤ්චින්ද්රියානි විඤ්ඤාණඤ්චායතනඤ්ඤාය නිස්සටානි හොන්ති, නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනසමාපත්තියා පඤ්චින්ද්රියානි ආකිඤ්චඤ්ඤායතනසඤ්ඤායතනසඤ්ඤාය නිස්සාටානි හොන්ති.
අනිච්චානුපස්සනාය පඤ්චින්ද්රියානි නිච්චසඤ්ඤාය නිස්සටානි හොන්ති, දුක්ඛානුපස්සනාය පඤ්චින්ද්රියානි සුඛසඤ්ඤාය නිස්සටානි හොන්ති, අනත්තානුපස්සනාය පඤ්චින්ද්රියානි අත්තසඤ්ඤාය නිස්සටානි හොන්ති, නිබ්බිදානුපස්සනාය පඤ්චින්ද්රියානි නන්දියා නිස්සටානි හොන්ති, විරාගානුපස්සනාය පඤ්චින්ද්රියානි රාගතො නිස්සටානි හොන්ති, නිරොධානුපස්සනාය පඤ්චින්ද්රියානි සමුදයතො නිස්සටානි හොන්ති, පටිනිස්සග්ගානුපස්සනාය පඤ්චින්ද්රියානි ආදීනවතො නිස්සටානි හොන්ති, ඛයානුපස්සනාය පඤ්චින්ද්රියානි ඝනසඤ්ඤාය නිස්සටානි හොන්ති, වයානුපස්සනාය පඤ්චින්ද්රියානි ආයූහනතො නිස්සටානි හොන්ති, විපරිනාමානුපස්සනාය පඤ්චින්ද්රියානි ධුවසඤ්ඤාය නිස්සටානි හොන්ති, අනිමිත්තානුපස්සනාය පඤ්චින්ද්රියානි නිමිත්තතො නිස්සටානි හොන්ති, අප්පණිහිතානුපස්සනාය පඤ්චින්ද්රියානි පණිධියා නිස්සටානි හොන්ති, සුඤ්ඤතානුපස්සනාය පඤ්චින්ද්රියානි අභිනිවෙසතො නිස්සටානි හොන්ති, අධිපඤ්ඤාධම්මවිපස්සනාය පඤ්චින්ද්රියානි සාරාදානාභිනිවෙසතො නිස්සටානි හොන්ති, යථාභූතඤාණදස්සනෙ පඤ්චින්ද්රියානි සම්මොහාභිනිවෙසතො නිස්සටානි හොන්ති ආදීනවානුපස්සනාය පඤ්චින්ද්රියානි ආලයාභිනිවෙසතො නිස්සටානි හොන්ති, පටිසඞ්ඛානුපස්සනාය පඤ්චින්ද්රියානි අප්පටිසඞ්ඛාය නිස්සටානි හොන්ති, විවට්ටනානුපස්සනාය පඤ්චින්ද්රියානි සඤ්ඤොගාභිනිවෙසතො නිස්සටානි හොන්ති.
සොතාපත්තිමග්ගෙ පඤ්චින්ද්රියානි දිට්ඨෙකට්ඨෙහි කිලෙසෙහි නිස්සටානි හොන්ති, සකදාමිමග්ගෙ පඤ්චින්ද්රියානි ඔළාරිකෙහි කිලෙසෙහි නිස්සටානි හොන්ති, අනාගාමිමග්ගෙ පඤ්චින්ද්රියානා අණුසහගතෙහි කිලෙසෙහි නිස්සටානි හොන්ති, අරහත්තමග්ගෙ පඤ්චින්ද්රියානි සබ්බකිලෙසෙහි නිස්සටානි හොන්ති, සබ්බෙසඤ්ඤෙව ඛීණාසවානං තත්ථ තත්ථ පඤ්චින්ද්රියානි නිස්සටානි චෙව හොන්ති සුනිස්සටානි ච පටිප්පස්සද්ධානි ච සුප්පටිප්පස්සද්ධානි ච.
ඉමෙහි අසීතිසතංආකාරෙහි පඤ්චන්නං ඉන්ද්රියානං නිස්සරණං හොති. ඉමෙහි අසීතිසතං ආකාරෙහි පඤ්චන්නං ඉන්ද්රියානං නිස්සරණං පජානාති.
දුතියසුත්තනිද්දෙසො.
භානවාර පඨමො.
4-3. තතියසුත්තං
[සාවත්ථිනිදානං]
“පඤ්චිමානි භික්ඛවෙ, ඉන්ද්රියානි, කතමානි පඤ්ච: සද්ධින්ද්රියං විරියින්ද්රියං සතින්ද්රියං සමාධින්ද්රියං පඤ්ඤින්ද්රියං.
කත්ථ ච භික්ඛවෙ, සද්ධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං: චතුසු සොතාපත්තියඞ්ගෙසු එත්ථ සද්ධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං. කත්ථ ච භික්ඛවෙ, විරියින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, චතුසු සම්මප්පධානෙසු, එත්ථ විරියින්ද්රියං දට්ඨබ්බං. කත්ථ ච භික්ඛවෙ, සතින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, චතුසු සතිපට්ඨානෙසු, එත්ථ සතින්ද්රියං දට්ඨබ්බං. කත්ථ ච භික්ඛවෙ, සමාධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං. චතුසු ඣානෙසු, එත්ථ සමාධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං. කත්ථ ච භික්ඛවෙ, පඤ්ඤින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, චතුසු අරියසච්චෙසු එත්ථ පඤ්ඤින්ද්රියං දට්ඨබ්බං;{*}
චතුසු සොතාපත්තියඞ්ගෙසු සද්ධින්ද්රියස්ස වසෙන කතිහාකාරෙහි පඤ්චින්ද්රියානි දට්ඨබ්බානි: චතුසු සම්මප්පධානෙසු විරියින්ද්රියස්ස වසෙන කතිහාකාරෙහි පඤ්චින්ද්රියානි දට්ඨබ්බානි, චතුසු සතිපට්ඨානෙසු සතින්ද්රියස්ස වසෙන කතිහාකාරෙහි පඤ්චින්ද්රියානි දට්ඨබ්බානි, චතුසු ඣානෙසු සමාධින්ද්රියස්ස වසෙන කතිහාකාරෙහි පඤ්චින්ද්රියානි දට්ඨබ්බානි, චතුසු අරියසච්චෙසු පඤ්ඤින්ද්රියස්ස වසෙන කතිහාකාරෙහි පඤ්චින්ද්රියානි දට්ඨබ්බානි.
චතුසු සොතාපත්තියඞ්ගෙසු සද්ධින්ද්රියස්ස වසෙන වීසතියා ආකාරෙහි පඤ්චින්ද්රියානි දට්ඨබ්බානි, චතුසු සම්මප්පධානෙසු විරියින්ද්රියස්ස වසෙන වීසතියා ආකාරෙහි පඤ්චින්ද්රියානි දට්ඨබ්බානි, චතුසු සතිපට්ඨානෙසු සතින්ද්රියස්ස වසෙන වීසතියා ආකාරෙහි පඤ්චින්ද්රියානි දට්ඨබ්බානි, චතුසු ඣානෙසු සමාධින්ද්රියස්ස වසෙන වීසතියා ආකාරෙහි පඤ්චින්ද්රියානි දට්ඨබ්බානි, චතුසු අරියසච්චෙසු පඤ්ඤින්ද්රියස්ස වසෙන වීසතියා ආකාරෙහි පඤ්චින්ද්රියානි දට්ඨබ්බානි.
චතුසු සොතාපත්තියඞ්ගෙසු සද්ධින්ද්රියස්ස වසෙන කතමෙහි වීසතියා ආකාරෙහි පඤ්චින්ද්රියානි දට්ඨබ්බානි:
සප්පුරිසසංසෙවෙ සොතිපත්තියඞ්ගෙ අධිමොක්ඛාධිපතෙය්යට්ඨෙන සද්ධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, සද්ධින්ද්රියස්ස වසෙන පග්ගහට්ඨෙන විරියින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, උපට්ඨානට්ඨෙන සතින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, අවික්ඛෙපට්ඨෙන සමාධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, දස්සනට්ඨෙන පඤ්ඤින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, සද්ධම්මසවනෙ සොතිපත්තියඞ්ගෙ -පෙ- යොනිසො මනසිකාරෙ සොතිපත්තියඞ්ගෙ -පෙ- ධම්මානුධම්මපටිපත්තියා සොතිපත්තියඞ්ගෙ අධිමොක්ඛාධිපතෙය්යට්ඨෙන සද්ධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, සද්ධින්ද්රියස්ස වසෙන පග්ගහට්ඨෙන විරියින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, උපට්ඨානට්ඨෙන සතින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, අවික්ඛෙපට්ඨෙන සමාධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, දස්සනට්ඨෙන පඤ්ඤින්ද්රියං දට්ඨබ්බං.
චතුසු සොතාපත්තියඞ්ගෙසු සද්ධින්ද්රියස්ස වසෙන ඉමෙහි වීසතියා ආකාරෙහි පඤ්චින්ද්රියානි දට්ඨබ්බානි.
චතුසු සම්මප්පධානෙසු විරියින්ද්රියස්ස වසෙන කතමෙහි වීසතියා ආකාරෙහි පඤ්චින්ද්රියානි දට්ඨබ්බානි:
අනුප්පන්නානං පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං අනුපාපාදාය සම්මප්පධානෙ පග්ගහාධිපතෙය්යට්ඨෙන විරියින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, විරියින්ද්රියස්ස වසෙන උපට්ඨානට්ඨෙන සතින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, අවික්ඛෙපට්ඨෙන සමාධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, දස්සනට්ඨෙන පඤ්ඤින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, අධිමොක්ඛට්ඨෙන සද්ධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, උප්පන්නානං පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං පහානාය සම්මප්පධානෙ -පෙ- අනුප්පන්නානං කුසලානං ධම්මානං උප්පාදාය සම්මප්පධානෙ -පෙ- උප්පන්නානං කුසලානං ධම්මානං ඨිතියා අසම්මොසාය භිය්යොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා සම්මප්පධානෙ පග්ගහාධිපතෙය්යට්ඨෙන විරියින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, විරියින්ද්රියස්ස වසෙන උපට්ඨානට්ඨෙන සතින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, අවික්ඛෙපට්ඨෙන සමාධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, දස්සනට්ඨෙන පඤ්ඤින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, අධිමොක්ඛට්ඨෙන සද්ධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං.
චතුසු සම්මප්පධානෙසු විරියින්ද්රියස්ස වසෙන ඉමෙහි වීසතියා ආකාරෙහි පඤ්චින්ද්රියානි දට්ඨබ්බානි.
චතුසු සතිපට්ඨානෙසු සතින්ද්රියස්ස වසෙන කතමෙහි වීසතියා ආකාරෙහි පඤ්චින්ද්රියානි දට්ඨබ්බානි:
කායෙ කායානුපස්සනාසතිපට්ඨානෙ උපට්ඨානාධිපතෙය්යට්ඨෙන සතින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, සතින්ද්රියස්ස වසෙන අවික්ඛෙපට්ඨෙන සමාධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, දස්සනට්ඨෙන පඤ්ඤින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, අධිමොක්ඛට්ඨෙන සද්ධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, පග්ගහට්ඨෙන විරියින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, වෙදනාසු වෙදනානුපස්සනාසතිපට්ඨානෙ -පෙ- චිත්තෙ චිත්තානුපස්සනාසතිපට්ඨානෙ -පෙ- ධම්මෙසු ධම්මානුපස්සනාසතිපට්ඨානෙ උපට්ඨානාධිපතෙය්යට්ඨෙන සතින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, සතින්ද්රියස්ස වසෙන අවික්ඛෙපට්ඨෙන සමාධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, දස්සනට්ඨෙන පඤ්ඤින්දියං දට්ඨබ්බං, අධිමොක්ඛට්ඨෙන සද්ධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, පග්ගහට්ඨෙන විරියින්ද්රියං දට්ඨබ්බං.
චතූසු සතිපට්ඨානෙසු සතින්ද්රියස්ස වසෙන ඉමෙහි වීසතියා ආකාරෙහි පඤ්චින්ද්රියානි දට්ඨබ්බානි.
චතූසු ඣානෙසු සමාධින්ද්රියස්ස වසෙන කතමෙහි වීසතියා ආකාරෙහි පඤ්චින්ද්රියානි දට්ඨබ්බානි:
පඨමෙ ඣානෙ අවික්ඛෙපාධිපතෙය්යට්ඨෙන සමාධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, සමාධින්ද්රියස්ස වසෙන දස්සනට්ඨෙන පඤ්ඤින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, අධිමොක්ඛට්ඨෙන සද්ධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, පග්ගහට්ඨෙන විරියින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, උපට්ඨානට්ඨෙන සතින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, දුතියෙ ඣානෙ -පෙ- තතියෙ ඣානෙ -පෙ- චතුත්ථෙ ඣානෙ අවික්ඛෙපාධිපතෙය්යට්ඨෙන සමාධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, සමාධින්ද්රියස්ස වසෙන දස්සනට්ඨෙන පඤ්ඤින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, අධිමොක්ඛට්ඨෙන සද්ධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, පග්ගහට්ඨෙන විරියින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, උපට්ඨානට්ඨෙන සතින්ද්රියං දට්ඨබ්බං.
චතුසු ඣානෙසු සමාධින්ද්රියස්ස වසෙන ඉමෙහි වීසතියා ආකාරෙහි පඤ්චින්ද්රියානි දට්ඨබ්බානි.
චතුසු අරියසච්චෙසු පඤ්ඤින්ද්රියස්ස වසෙන කතමෙහි වීසතියා ආකාරෙහි පඤ්චින්ද්රියානි දට්ඨබ්බානි:
දුක්ඛෙ අරියසච්චෙ දස්සනාධිපතෙය්යට්ඨෙන පඤ්ඤින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, පඤ්ඤින්ද්රියස්ස වසෙන අධිමොක්ඛට්ඨෙන දට්ඨබ්බං. පග්ගහට්ඨෙන විරියින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, උපට්ඨානට්ඨෙන සතින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, අවික්ඛෙපට්ඨෙන සමාධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, දුක්ඛසමුදයෙ අරියසච්චෙ -පෙ- දුක්ඛ නිරොධෙ අරියසච්චෙ -පෙ- දුක්ඛනිරොධගාමිනියා පටිපදාය අරියසච්චෙ දස්සනාධිපතෙය්යට්ඨෙන පඤ්ඤින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, පඤ්ඤින්දියස්ස වසෙන අධිමොක්ඛට්ඨෙන සද්ධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, පග්ගහට්ඨෙන විරියින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, උපට්ඨානට්ඨෙන සතින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, අවික්ඛෙපට්ඨෙන සමාධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං.
චතුසු අරියසච්චෙසු පඤ්ඤින්ද්රියස්ස වසෙන ඉමෙහි වීසතියා ආකාරෙහි පඤ්චින්ද්රියානි දට්ඨබ්බානි.
චතුසු සොතාපත්තියඞ්ගෙසු සද්ධින්ද්රියස්ස වසෙන කතිහාකාරෙහි පඤ්චන්නං ඉන්ද්රියානං චරියා දට්ඨබ්බා, චතුසු සම්මප්පධානෙසු -පෙ- චතුසු සතිපට්ඨානෙසු -පෙ- චතුසු ඣානෙසු -පෙ- චතුසු අරියසච්චෙසු පඤ්ඤින්ද්රියස්ස වසෙන කතිහාකාරෙහි පඤ්චන්නං ඉන්ද්රියානං චරියා දට්ඨබ්බා: චතුසු සොතාපත්තියඞ්ගෙසු සද්ධින්ද්රියස්ස වසෙන වීසතියා ආකාරෙහි පඤ්චන්නං ඉන්ද්රියානං චරියා දට්ඨබ්බා, චතුසු සම්මප්පධානෙසු -පෙ- චතුසු සතිපට්ඨානෙසු -පෙ- චතුසු ඣානෙසු -පෙ- චතුසු අරියසච්චෙසු පඤ්ඤින්ද්රියස්ස වසෙන වීසතියා ආකාරෙහි පඤ්චන්නං ඉන්ද්රියානං චරියා දට්ඨබ්බා.
චතුසු සොතාපත්තියඞ්ගෙසු සද්ධින්ද්රියස්ස වසෙන කතමෙහි වීසතියා ආකාරෙහි පඤ්චන්නං ඉන්ද්රියානං චරියා දට්ඨබ්බා.
සප්පුරිසසංසෙවෙ සොතාපත්තියඞ්ගෙ අධිමොක්ඛාධිපතෙය්යට්ඨෙන සද්ධින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා, සද්ධින්ද්රියස්ස වසෙන පග්ගහට්ඨෙන විරියින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා, උපට්ඨානට්ඨෙන සතින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා, අවික්ඛෙපට්ඨෙන සමාධින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා, දස්සනට්ඨෙන පඤ්ඤින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා. සද්ධම්මසවනෙ සොතාපත්තියඞ්ගෙ -පෙ- යොනිසොමනසිකාරෙ සොතාපත්තියඞ්ගෙ -පෙ- ධම්මානුධම්මපටිපත්තියා සොතාපත්තියඞ්ගෙ අධිමොක්ඛාධිපතෙය්යට්ඨෙන සද්ධින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා, සද්ධින්ද්රියස්ස වසෙන පග්ගහට්ඨෙන විරියින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා, උපට්ඨානට්ඨෙන සතින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා, අවික්ඛෙපට්ඨෙන සමාධින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා, දස්සනට්ඨෙන පඤ්ඤින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා.
චතුසු සොතාපත්තියඞ්ගෙසු සද්ධින්ද්රියස්ස වසෙන ඉමෙහි වීසතියා ආකාරෙහි පඤ්චන්නං ඉන්ද්රියානං චරියා දට්ඨබ්බා.
චතුසු සම්මප්පධානෙසු විරියින්ද්රියස්ස වසෙන කතමෙහි වීසතියා ආකාරෙහි පඤ්චන්නං චරියා දට්ඨබ්බා:
අනුප්පන්නානං පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං අනුප්පාදාය සම්මප්පධානෙ පග්ගහාධිපතෙය්යට්ඨෙන විරියින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා, විරියින්ද්රියස්ස වසෙන උපට්ඨානට්ඨෙන සතින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා, අවික්ඛෙපට්ඨෙන සමාධින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා, දස්සනට්ඨෙන පඤ්ඤින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා, අධිමොක්ඛට්ඨෙන සද්ධින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා, උප්පන්නානං පාපකානං අකුසලානං ධම්මානං පහානාය සම්මප්පධානෙ -පෙ- අනුප්පන්නානං කුසලානං ධම්මානං උප්පාදාය සම්මප්පධානෙ -පෙ- උප්පන්නානං කුසලානං ධම්මානං ඨිතියා අසම්මොසාය භීය්යොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා සම්මප්පධානෙ පග්ගහාධිපතෙය්යට්ඨෙන විරියින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා. -පෙ-
චතුසු සම්මප්පධානෙසු විරියින්ද්රිස්ස වසෙන ඉමෙහි වීසතියා ආකාරෙහි පඤ්චන්නං ඉන්ද්රියානං චරියා දට්ඨබ්බා.
චතුසු සතිපට්ඨානෙසු සතින්ද්රියස්ස වසෙන කතමෙහි වීසතියා ආකාරෙහි පඤ්චන්නං ඉන්ද්රියානං චරියා දට්ඨබ්බා:
කායෙ කායානුපස්සනාසතිපට්ඨානෙ උපට්ඨානාධිපතෙය්යට්ඨෙන සතින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා, සතින්ද්රියස්ස වසෙන අවික්ඛෙපට්ඨෙන සමාධින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා, දස්සනට්ඨෙන පඤ්ඤින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා, අධිමොක්ඛට්ඨෙන සද්ධින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා, පග්ගහට්ඨෙන විරියින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා, වෙදනාසු වෙදනානුපස්සනාසතිපට්ඨානෙ -පෙ- චිත්තෙ චිත්තානුපස්සනාසතිපට්ඨානෙ -පෙ- ධම්මෙසු ධම්මානුපස්සනාසතිපට්ඨානෙ උපට්ඨානාධිපතෙය්යට්ඨෙන සතින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා -පෙ-
චතුසු සතිපට්ඨානෙසු සතින්ද්රියස්ස වසෙන ඉමෙහි වීසතියා ආකාරෙහි පඤ්චන්නං ඉන්ද්රියානං චරියා දට්ඨබ්බා.
චතුසු ඣානෙසු සමාධින්ද්රියස්ස වසෙන කතමෙහි වීසතියා ආකාරෙහි පඤ්චන්නං ඉන්ද්රියානං චරියා දට්ඨබ්බා:
පඨමෙ ඣානෙ අවික්ඛෙපාධිපතෙය්යට්ඨෙන සමාධින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා, සමාධින්ද්රියස්ස වසෙන දස්සනට්ඨෙන පඤ්ඤින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා, අධිමොක්ඛට්ඨෙන සද්ධින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා, පග්ගහට්ඨෙන විරියින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා, උපට්ඨානට්ඨෙන සතින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා. දුතියෙ ඣානෙ -පෙ- තතියෙ ඣානෙ -පෙ- චතුත්ථෙ ඣානෙ අවික්ඛෙපාධිපතෙය්යට්ඨෙන සමාධින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා -පෙ-
චතුසු ඣානෙසු සමාධින්ද්රියස්ස වසෙන ඉමෙහි වීසතියා ආකාරෙහි පඤ්චන්නං ඉන්ද්රියානං චරියා දට්ඨබ්බා:
චතුසු අරියසච්චෙසු පඤ්ඤින්ද්රියස්ස වසෙන කතමෙහි වීසතියා ආකාරෙහි පඤ්චන්නං ඉන්ද්රියානං චරියා දට්ඨබ්බා.
දුක්ඛෙ අරියසච්චෙ දස්සනාධිපතෙය්යට්ඨෙන පඤ්ඤින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා, පඤ්ඤින්ද්රියස්ස වසෙන අධිමොක්ඛට්ඨෙන සද්ධින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා, පග්ගහට්ඨෙන විරියින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා, උපට්ඨානට්ඨෙන සතින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා, අවික්ඛෙපට්ඨෙන සමාධින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා, දුක්ඛසමුදයෙ අරියසච්චෙ -පෙ- දුක්ඛනිරොධෙ අරියසච්චෙ -පෙ- දුක්ඛනිරොධගාමිනියා පටිපදාය අරියසච්චෙ දස්සනාධිපතෙය්යට්ඨෙන පඤ්ඤින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා, පඤ්ඤින්ද්රියස්ස වසෙන අධිමොක්ඛට්ඨෙන සද්ධින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා, පග්ගහට්ඨෙන විරියින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා, උපට්ඨානට්ඨෙන සතින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා, අවික්ඛෙපට්ඨෙන සමාධින්ද්රියස්ස චරියා දට්ඨබ්බා.
චතුසු අරියසච්චෙසු පඤ්ඤින්ද්රියස්ස වසෙන ඉමෙහි වීසතියා ආකාරෙහි පඤ්චන්නං ඉන්ද්රියානං චරියා දට්ඨබ්බා.
චාරො ච විහාරො ච අනුබුද්ධො හොති පටිවිද්ධො, යථාචරන්තං යථාවිහරන්තං විඤ්ඤූ සබ්රහ්මචාරී ගම්භීරෙසු ඨානෙසු ඔකප්පෙය්යුං: අද්ධා අයමායස්මා පත්තො වා පාපුණිස්සති වා.
චරියාති අට්ඨ චරියායො: ඉරියාපථචරියා, ආයතනචරියා, සතිචරියා, සමාධිචරියා, ඤාණචරියා, මග්ගචරියා, පත්තිචරියා, ලොකත්ථචරියා’ති.{1}
ඉරියාපථචරියාති චතුසු{2} ඉරියාපථෙසු.
ආයතනචරියාති ඡසු අජ්ඣත්තිකබාහිරෙසු ආයතනෙසු.
සතිචරියාති චතුසු සතිපට්ඨානෙසු.
සමාධිචරියාති චතුසු ඣානෙසු.
ඤාණචරියාති චතුසු අරියසච්චෙසු.
මග්ගචරියාති චතුසු අරියමග්ගෙසු.
පත්තිචරියාති චතුසු සාමඤ්ඤඵලෙසු.
ලොකත්ථචරියාති තථාගතෙසු අරහන්තෙසු සම්මාසම්බුද්ධෙසු, පදෙසෙ{1} පච්චෙකබුද්ධෙසු, පදෙසෙ{2} සාවකෙසු.
ඉරියාපථචරියා ච පණිධිසම්පන්නානං, ආයතනචරියා ච ඉන්ද්රියෙසු ගුත්තද්වාරානං. සතිචරියා ච අප්පමාදවිහාරීනං. සමාධිචරියා ච අධිචිත්තමනුයුත්තානං, ඤාණචරියා ච බුද්ධිසම්පන්නානං, මග්ගචරියා ච සම්මාපටිපන්නානං,{3} පත්තිචරියා ච අධිගතඵලානං, ලොකත්ථචරියා ච තථාගතානං අරහන්තානං සම්මාසම්බුද්ධානං, පදෙසෙ{1} පච්චෙකබුද්ධානං, පදෙසෙ{1} සාවකානං, ඉමා අට්ඨ චරියායො.
අපරිපි අට්ඨ චරියායො: අධිමුච්චන්තො සද්ධාය චරති, පග්ගණ්හන්තො විරියෙන චරති, උපට්ඨාපෙන්තො සතියා චරති, අවික්ඛෙපං කරොන්තො සමාධිනා චරති, පජානන්තො පඤ්ඤාය චරති, විජානන්තො විඤ්ඤාණචරියාය{4} චරති, එවං පටිපන්නස්ස කුසලා ධම්මා ආයාපෙන්තීති{5} ආයතනචරියාය චරති, එවං පටිපන්නො විසෙසමධිගච්ඡතීති විසෙසචරියාය චරති, ඉමා අට්ඨ චරියායො.
අපරාපි අට්ඨ චරියායො: දස්සනචරියා ච සම්මාදිට්ඨියා, අභිනිරොපනචරියා ච සම්මාසඞ්කප්පස්ස, පරිග්ගහචරියා ච සම්මාවාචාය, සමුට්ඨානචරියා ච සම්මාකම්මන්තස්ස, වොදානචරියා ච සම්මාආජීවස්ස, පග්ගහචරියා ච සම්මාවායාමස්ස. උපට්ඨානචරියා ච සම්මාසතියා, අවික්ඛෙපචරියා ච සම්මාසමාධිස්ස, ඉමා අට්ඨ චරියායො.
විහාරොති අධිමුච්චන්තො සද්ධාය විහරති, පග්ගණ්හන්තො විරියෙන විහරති, උපට්ඨාපෙන්තො සතියා විහරති, අවික්ඛෙපං කරොන්තො සමාධිනා විහරති, පජානන්තො පඤ්ඤාය විහරති.
අනුබුද්ධොති සද්ධින්ද්රියස්ස අධිමොක්ඛට්ඨො අනුබුද්ධො හොති, විරියින්ද්රියස්ස පග්ගහට්ඨො අනුබුද්ධො හොති, සතින්ද්රියස්ස උපට්ඨානට්ඨො අනුබුද්ධො හොති, සමාධින්ද්රියස්ස අවික්ඛෙපට්ඨො අනුබුද්ධො හොති, පඤ්ඤින්ද්රියස දස්සනට්ඨො අනුබුද්ධො හොති.
පටිවිද්ධොති සද්ධින්ද්රියස්ස අධිමොක්ඛට්ඨො පටිවිද්ධො හොති, විරියින්ද්රියස්ස පග්ගහට්ඨො පටිවිද්ධො හොති, සතින්ද්රියස්ස උපට්ඨානට්ඨො පටිවිද්ධො හොති, සමාධින්ද්රියස්ස අවික්ඛෙපට්ඨො පටිවිද්ධො හොති, පඤ්ඤින්ද්රියස්ස දස්සනට්ඨො පටිවිද්ධො හොති.
යථාචරන්තන්ති{1} එවං සද්ධාය චරන්තං, එවං විරියෙන චරන්තං, එවං සතියා චරන්තං, එවං සමාධිනා චරන්තං, එවං පඤ්ඤාය චරන්තං.
යථාවිහරන්තන්ති එවං සද්ධාය විහරන්තං, එවං විරියෙන විහරන්තං, එවං සතියා විහරන්තං, එවං සමාධිනා විහරන්තං, එවං පඤ්ඤාය විහරන්තං.
විඤ්ඤූති විඤ්ඤූ විභාවී මෙධාවී පණ්ඩිතා බුද්ධිසම්පන්නා.
සබ්රහ්මචාරීති එකකම්මං,{2} එකුද්දෙසො සමසික්ඛතා.{3}
ගම්භීරෙසු ඨානෙසූති ගම්භීරානි ඨානානි වුච්චන්ති: ඣානා{4} ච විමොක්ඛා ච සමාධි{5} ච සමාපත්තියො ච මග්ගා ච ඵලානි ච අභිඤ්ඤායො ච පටිසම්භිදා ච.
ඔකප්පෙය්යුන්ති සද්දහෙය්යුං අධිමුච්චෙය්යුං.
අද්ධාති එකංසවචනමෙතං, නිස්සංසයවචනමෙතං, නික්කඞ්ඛවචනමෙතං,{6} අද්වෙජ්ඣවචනමෙතං, අද්වෙළ්හකවචනමෙතං, නියොගවචනමෙතං{7}, අපණ්ණකවචනමෙතං, අවත්ථාපනවචනමෙතං ‘අද්ධා’ති.
ආයස්මාති පියවචනමෙතං, ගරු වචනමෙතං, සගාරවසප්පතිස්සාධිවචන{8} මෙතං ‘ආයස්මා, ති.
පත්තො වාති අධිගතො වා{9}.
පාපුණිස්සති වාති අධිගමිස්සති වා.{10}
තතියසුත්තනිද්දෙසො.
4-4. චතුත්ථසුත්තං
[සාවත්ථිනිදානං]{11}
පඤ්චිමානි භික්ඛවෙ, ඉන්ද්රියානි: කතමානි පඤ්ච: සද්ධින්ද්රියං, විරියින්ද්රියං, සතින්ද්රියං, සමාධින්ද්රියං, පඤ්ඤින්ද්රියං, ඉමානි ඛො භික්ඛවෙ, පඤ්චින්ද්රියානි.
ඉමානි පඤ්චින්ද්රියානි කතිහාකාරෙහි කෙනට්ඨෙන{12} දට්ඨබ්බානි: ඉමානි පඤ්චින්ද්රියානි ඡහාකාරෙහි තෙනට්ඨෙන{13} දට්ඨබ්බානි. ආධිපතෙය්යට්ඨෙන, ආදිවිසොධනට්ඨෙන, අධිමත්තට්ඨෙන, අධිට්ඨානට්ඨෙන, පරියාදානට්ඨෙන, පතිට්ඨාපකට්ඨෙන.
කථං ආධිපතෙය්යට්ඨෙන ඉන්ද්රියානි දට්ඨබ්බානි:
අස්සද්ධියං පජහතො අධිමොක්ඛාධිපතෙය්යට්ඨෙන සද්ධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, සද්ධින්දියස්ස වසෙන පග්ගහට්ඨෙන විරියින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, උපට්ඨානට්ඨෙන සතින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, අවික්ඛෙපට්ඨෙන සමාධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, දස්සනට්ඨෙන පඤ්ඤින්ද්රියං දට්ඨබ්බං.
කොසජ්ජං පජහතො පග්ගහාධිපතෙය්යට්ඨෙන විරියින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, විරියින්ද්රියස්ස වසෙන උපට්ඨානට්ඨෙන සතින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, අවික්ඛෙපට්ඨෙන සමාධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, දස්සනට්ඨෙන පඤ්ඤින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, අධිමොක්ඛට්ඨෙන සද්ධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං.
පමාදං පජහතො උපට්ඨානාධිපතෙය්යට්ඨෙන සතින්ද්රියං දට්ඨතබ්බං, සතින්ද්රියස්ස වසෙන අවික්ඛෙපට්ඨෙන සමාධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, දස්සනට්ඨෙන පඤ්ඤින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, අධිමොක්ඛට්ඨෙන සද්ධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, පග්ගහට්ඨෙන විරියින්ද්රියං දට්ඨබ්බං.
උද්ධච්චං පජහතො අවික්ඛෙපාධිපතෙය්යට්ඨෙන සමාධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං සමාධින්ද්රියස්ස වසෙන දස්සනට්ඨෙන පඤ්ඤින්ද්රියං දට්ඨබ්බං අධිමොක්ඛට්ඨෙන සද්ධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, පග්ගහට්ඨෙන විරියින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, උපට්ඨානට්ඨෙන සතින්ද්රියං දට්ඨබ්බං.
අවිජ්ජං පජහතො දස්සනාධිපතෙය්යට්ඨෙන පඤ්ඤින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, පඤ්ඤින්ද්රියස්ස වසෙන අධිමොක්ඛට්ඨෙන සද්ධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, පග්ගහට්ඨෙන විරියින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, උපට්ඨානට්ඨෙන සතින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, අවික්ඛෙපට්ඨෙන සමාධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං.
කාමච්ඡන්දං පජහතො නෙක්ඛම්මවසෙන අධිමොක්ඛාධිපතෙය්යට්ඨෙන සද්ධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, සද්ධින්ද්රියස්ස වසෙන පග්ගහට්ඨෙන විරියින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, උපට්ඨානට්ඨෙන සතින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, අවික්ඛෙපට්ඨෙන සමාධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, දස්සනට්ඨෙන පඤ්ඤින්ද්රියං දට්ඨබ්බං.
කාමච්ඡන්දං පජහතො නෙක්ඛම්මවසෙන පග්ගහාධිපත්යෙට්ඨෙන විරියින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, විරියින්ද්රියස්ස වසෙන උපට්ඨානට්ඨෙන සතින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, අවික්ඛෙපට්ඨෙන සමාධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, දස්සනට්ඨෙන පඤ්ඤින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, අධිමොක්ඛට්ඨෙන සද්ධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං,
කාමච්ඡන්දං පජහතො නෙක්ඛම්මවසෙන උපට්ඨානාධිපතෙය්යට්ඨෙන සතින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, සතින්ද්රියස්ස වසෙන අවික්ඛෙපට්ඨෙන සමාධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, දස්සනට්ඨෙන පඤ්ඤින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, අධිමොක්ඛට්ඨෙන සද්ධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, පග්ගහට්ඨෙන විරියින්ද්රියං දට්ඨබ්බං.
කාමච්ඡන්දං පජහතො නෙක්ඛම්මවසෙන අවික්ඛෙපාධිපතෙය්යට්ඨෙන සමාධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, සමාධින්ද්රියස්ස වසෙන දස්සනට්ඨෙන පඤ්ඤින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, අධිමොක්ඛට්ඨෙන සද්ධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, පග්ගහට්ඨෙන විරියින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, උපට්ඨානට්ඨෙන සතින්ද්රියං දට්ඨබ්බං.
කාමච්ඡන්දං පජහතො නෙක්ඛම්මවසෙන දස්සනාධිපතෙය්යට්ඨෙන පඤ්ඤින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, පඤ්ඤින්ද්රියස්ස වසෙන අධිමොක්ඛට්ඨෙන සද්ධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, පග්ගහට්ඨෙන විරියින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, උපට්ඨානට්ඨෙන සතින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, අවික්ඛෙපට්ඨෙන සමාධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං.
බ්යාපාදං පජහතො අබ්යාපාදවසෙන -පෙ- ථීනමිද්ධං පජහතො ආලොකසඤ්ඤාවසෙන -පෙ- සබ්බකිලෙසෙ පජහතො අරහත්තමග්ගවසෙන අධිමොක්ඛාධිපතෙය්යට්ඨෙන සද්ධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, සද්ධින්ද්රියස්ස වසෙන පග්ගහට්ඨෙන විරියින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, උපට්ඨානට්ඨෙන සතින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, අවික්ඛෙපට්ඨෙන සමාධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, දස්සනට්ඨෙන පඤ්ඤින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, -පෙ- සබ්බකිලෙසෙ පජහතො අරහත්තමග්ගවසෙන දස්සනාධිපතෙය්යට්ඨෙන පඤ්ඤින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, පඤ්ඤින්ද්රියස්ස වසෙන අධිමොක්ඛට්ඨෙන සද්ධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, පග්ගහට්ඨෙන විරියින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, උපට්ඨානට්ඨෙන සතින්ද්රියං දට්ඨබ්බං, අවික්ඛෙපට්ඨෙන සමාධින්ද්රියං දට්ඨබ්බං.
එවං අධිපතෙය්යට්ඨෙන ඉන්ද්රියානි දට්ඨබ්බානි.
එවං ආදිවිසොධනට්ඨෙන ඉන්ද්රියානි දට්ඨබ්බානි.
අධිමොක්ඛට්ඨෙන සද්ධින්ද්රියං අස්සද්ධිය{1}සංවරට්ඨෙන සීලවිසුද්ධි සද්ධින්ද්රියස්ස ආදිවිසොධනා, පග්ගහට්ඨෙන විරියින්ද්රියං කොසජ්ජ{2} සංවරට්ඨෙන සීලවිසුද්ධි විරියින්ද්රියස්ස ආදිවිසොධනා, උපට්ඨානට්ඨෙන සතින්ද්රියං පමාද{3} සංවරට්ඨෙන සීලවිසුද්ධි සතින්ද්රියස්ස ආදිවිසොධනා, අවික්ඛෙපට්ඨෙන සමාධින්ද්රියං උද්ධච්ච{4} සංවරට්ඨෙන සීලවිසුද්ධි සමාධින්ද්රියස්ස ආදිවිසොධනා දස්සනට්ඨෙන පඤ්ඤින්ද්රියං අවිජ්ජා{5} සංවරට්ඨෙන සීලවිසුද්ධි පඤ්ඤින්ද්රියස්ස ආදිවිසොධනා.
නෙක්ඛම්මෙ පඤ්චින්ද්රියානි කාමච්ඡන්ද{6} සංවරට්ඨෙන සීලවිසුද්ධි පඤ්චන්නං ඉන්ද්රියානං ආදිවිසොධනා, අබ්යාපාදෙ පඤ්චින්ද්රියානි බ්යාපාද{7} සංවරට්ඨෙන සීලවිසුද්ධි පඤ්චන්නං ඉන්ද්රියානං ආදිවිසොධනා, ආලොකසඤ්ඤාය පඤ්චින්ද්රියානි ථීනමිද්ධ{8} සංවරට්ඨෙන සීලවිසුද්ධි පඤ්චන්නං ඉන්ද්රියානං ආදිවිසොධනා, අරහත්තමග්ගෙ පඤ්චින්ද්රියානි සබ්බකිලෙස{9} සංවරට්ඨෙන සීලවිසුද්ධි පඤ්චන්නං ඉන්ද්රියානං ආදිවිසොධනා.
ආදිවිසොධනට්ඨෙන ඉන්ද්රියානි දට්ඨබ්බානි.
කථං අධිමත්තට්ඨෙන ඉන්ද්රියානි දට්ඨබ්බානි:
සද්ධින්ද්රියස්ස භාවනාය ඡන්දො උප්පජ්ජති, {*}ඡන්දවසෙන සද්ධාවසෙන සද්ධින්ද්රියං අධිමත්තං හොති, ඡන්දවසෙන පාමොජ්ජං උප්පජ්ජති, පාමොජ්ජවසෙන සද්ධාවසෙන සද්ධින්ද්රියං අධිමත්තං හොති, පාමොජ්ජවසෙන පීති උප්පජ්ජති, පීතිවසෙන සද්ධාවසෙන සද්ධින්ද්රියං අධිමත්තං හොති, පීතිවසෙන පස්සද්ධි උප්පජ්ජති, පස්සද්ධිවසෙන සද්ධාවසෙන සද්ධින්ද්රියං අධිමත්තං හොති, පස්සද්ධිවසෙන සුඛං උප්පජ්ජති, සුඛවෙසන සද්ධාවසෙන සද්ධින්ද්රියං අධිමත්තං හොති, සුඛවසෙන ඔභාසො උප්පජ්ජති, ඔභාසවසෙන සද්ධාවසෙන සද්ධින්ද්රියං අධිමත්තං හොති, ඔභාසවසෙන සංවෙගො උප්පජ්ජති, සංවෙගවසෙන සද්ධාවසෙන සද්ධින්ද්රියං අධිමත්තං හොති, සංවෙජෙත්වා චිත්තං සමාදහති, සමාධිවසෙන සද්ධාවසෙන සද්ධින්ද්රියං අධිමත්තං හොති. තථා සමාහිතං චිත්තං සාධුකං පග්ගණ්හාති, පග්ගහවසෙන සද්ධාවසෙන සද්ධින්ද්රියං අධිමත්තං හොති, තථාපග්ගහිතං චිත්තං සාධුකං අජ්ඣුපෙක්ඛති. උපෙක්ඛාවසෙන සද්ධාවසෙන
සද්ධින්ද්රියං අධිමත්තං හොති, උපෙක්ඛාවසෙන නානත්තකිලෙසෙහි චිත්තං විමුච්චති, විමොක්ඛවසෙන සද්ධාවසෙන සද්ධින්ද්රියං අධිමත්තං හොති, විමුත්තත්තා තෙ ධම්මා එකරසා හොන්ති, එකරසට්ඨෙන භාවනාවසෙන සද්ධාවසෙන සද්ධින්ද්රියං අධිමත්තං හොති, භාවිතත්තා තතො පණීතතරෙ විවට්ටන්ති, විවට්ටනාවසෙන සද්ධාවසෙන සද්ධින්ද්රියං අධිමත්තං හොති, විවට්ටිතත්තා තතො වොස්සජති.{1} වොස්සග්ගවසෙන{2} සද්ධාවසෙන සද්ධින්ද්රියං අධිමත්තං හොති, වොස්සජ්ජිතත්තා{3} තතො නිරුජ්ඣන්ති, නිරොධවසෙන සද්ධාවසෙන සද්ධින්ද්රියං අධිමත්තං හොති, නිරොධවසෙන ද්වෙ වොස්සග්ගා: පරිච්චාගවොස්සග්ගො ච පක්ඛන්දනවොස්සග්ගො ච, කිලෙස ච ඛන්ධෙ ච පරිච්චජතීති පරිච්චාගවොස්සග්ගො, නිරොධනිබ්බානධාතුයා චිත්තං පක්ඛන්දතීති පක්ඛන්දනවොස්සග්ගො, නිරොධවසෙන ඉමෙ ද්වෙ වොස්සග්ගා.
අස්සද්ධියස්ස පහානාය ඡන්දො උප්පජ්ජති -පෙ- අස්සද්ධියපරිළාහස්ස පහානාය ඡන්දො උප්පජ්ජති -පෙ- දිට්ඨෙකට්ඨානං කිලෙසානං පහානාය ඡන්දො උප්පජ්ජති -පෙ- ඔළාරිකානං කිලෙසානං පහානාය ඡන්දො උප්පජ්ජති -පෙ- අණුසහගතානං කිලෙසානං පහානාය ඡන්දො උප්පජ්ජති -පෙ- සබ්බකිලෙසානං පහානාය ඡන්දො උප්පජ්ජති, ඡන්දවසෙන සද්ධාවසෙන සද්ධින්ද්රියං අධිමත්තං හොති -පෙ-
විරියින්ද්රියස්ස භාවනාය ඡන්දො උප්පජ්ජති -පෙ- කොසජ්ජස්ස පහානාය ඡන්දො උප්පජ්ජති -පෙ- කොසජ්ජපරිළාහස්ස පහානාය ඡන්දො උප්පජ්ජති -පෙ- දිට්ඨෙකට්ඨානං කිලෙසානං පහානාය ඡන්දො උප්පජ්ජති -පෙ- සබ්බ කිලෙසානං පහානාය ඡන්දො උප්පජ්ජති -පෙ-
සතින්ද්රියස්ස භාවනාය ඡන්දො උප්පජ්ජති -පෙ- පමාදස්ස පහානාය ඡන්දො උප්පජ්ජති -පෙ- පමාදපරිළාහස්ස පහානාය ඡන්දො උප්පජ්ජති -පෙ- සබ්බකිලෙසානං පහානාය ඡන්දො උප්පජ්ජති -පෙ-
සමාධින්ද්රියස්ස භාවනාය ඡන්දො උප්පජ්ජති -පෙ- උද්ධච්චස්ස පහානාය ඡන්දො උප්පජ්ජති -පෙ- උද්ධච්ච පරිළාහස්ස පහානාය ඡන්දො උප්පජ්ජති -පෙ- සබ්බකිලෙසානං පහානාය ඡන්දො උප්පජ්ජති -පෙ-
පඤ්ඤින්ද්රියස්ස භාවනාය ඡන්දො උප්පජ්ජති -පෙ- අවිජ්ජාය පහානාය ඡන්දො උප්පජ්ජති -පෙ- අවිජ්ජාපරිළාහස්ස පහානාය ඡන්දො උප්පජ්ජති -පෙ- දිට්ඨෙකට්ඨානං කිලෙසානං පහානාය ඡන්දො උප්පජ්ජති -පෙ- ඔළාරිකානං කිලෙසානං පහානාය ඡන්දො උප්පජ්ජති -පෙ- අණුසහගතානං කිලෙසානං පහානාය ඡන්දො උප්පජ්ජති -පෙ-