ඉදං වාසනාභාගියං සුත්තං.
49. “කපිලං නාම නගරං සුවිභත්තං මහාපථං. ආකිණ්ණමිද්ධං ඵීතං ච බ්රහ්මදත්තස්ස රාජිනො,
50. කුම්මාසං වික්කිණිං තත්ථ පඤ්චාලානං පුරුත්තමෙ, සො’හං අද්දසිං පම්බුද්ධං උපරිට්ඨං යසස්සිනං.
51. හට්ඨො චිත්තං පසාදෙත්වා නිමන්තෙසිං නරුත්තමං, අරිට්ඨං ධූවභත්තෙන යං මෙ ගෙහස්මිං විජජථ.
52. තතො ච කත්තිකො පුණ්ණො පුණ්ණමාසී උපට්ඨිතා, නවං දුස්සයුගං ගය්හ අරිට්ඨස්සො’පනාමයිං.
53. පසන්නචිත්තං ඤත්වාන පටිගණ්හි නරුත්තමො, අනුකම්පකො කාරුණිකො තණ්හානිග්ඝාතනො මුනි.
54. තාහං කම්මං කරිත්වාන කල්යාණං බුද්ධවණ්ණිතං, දෙවෙ චෙව මනුස්සෙ ච සන්ධාවිත්වා තතො චුතො.
55. බාරාණසියං නගරෙ සෙට්ඨිස්ස එකපුත්තකො, අඩ්ඪෙ කුලස්මිං උපපජ්ජිං පාණෙහි ච පියතරො.
56. තතො ච විඤ්ඤුතං පත්තො දෙවපුත්තෙන චොදිතො, පාසාදා ඔරුහිත්වාන සම්බුද්ධමුපසඞ්කමිං.
57. සො මෙ ධම්මමදෙසයී අනුකම්පාය ගොතමො, දුක්ඛං දුක්ඛසමුප්පාදං දුක්ඛස්ස ච අතික්කමං{1}.
58. අරියං චට්ඨඞ්ගිකං මග්ගං දුක්ඛූපසමගාමිනං, චත්තාරි අරියසච්චානි මුනි ධම්මමදෙසයි.
59. තස්සා’හං වචනං සුත්වා විහරිං සාසනෙ රතො, සමථං පටිවිජ්ඣා’හං රත්තින්දිවමතන්දිතො.
60. අජ්ඣත්තං ච බහිද්ධා ච යෙ මෙ විජ්ජිංසු{2} ආසවා, සබ්බෙ ආසුං සමුච්ඡින්නා න ච උප්පජ්ජරෙ පුන.
61 පරියන්තකතං දුක්ඛං චරිමො’යං සමුස්සයො, ජාතිමරණසංසාරො නත්ථි දානි පුනබ්භවො”ති.
ඉදං වාසනාභාගියං සුත්තං.
3. 4. 3.
(3) තත්ථ කතමං නිබ්බෙධභාගියං සුත්තං:
1. “උද්ධං අධො සබ්බධි විප්පමුත්තො අයමහමස්මින්ති අනානුපස්සී එවං විමුත්තො උදතාරි ඔඝං අතිණ්ණපුබ්බං අපුනබ්භවායා”ති.
ඉදං නිබ්බෙධභාගියං සුත්තං.
“සීලවතො ආනන්ද, න චෙතනා කරණීයා: කින්ති මෙ අවිප්පටිසාරො ජායෙය්යා’ති, ධම්මතා එසා ආනන්ද, යං සීලවතො අවිප්පටිසාරො ජායෙය්ය.
අවිප්පටිසාරිනො{1} ආනන්ද, න චෙතනාකරණීයා: - කින්ති මෙ පාමොජ්ජං ජායෙය්යාති, ධම්මතා එසා ආනන්ද, යං අවිප්පටිසාරිනො පාමොජ්ජං ජායෙය්ය.
පමුදිතෙන ආනන්ද, න චෙතනා කරණීයා: - කින්ති මෙ පීතී ජායෙය්යා’ති, ධම්මතා එසා ආනන්ද යං පමුදිතස්ස පීති ජායෙය්ය.
පීතිමනස්ස ආනන්ද, න චෙතනා කරණීයා: - කින්ති මෙ කායො පස්සම්භෙය්යා’ති, ධම්මතා එසා ආනන්ද, යං පීතිමනස්ස කායො පස්සම්භෙය්ය.
පස්සද්ධකායස්ස ආනන්ද, න චෙතනා කරණීයා: - කින්තා’හං සුඛං වෙදියෙය්ය’න්ති, ධම්මතා එසා ආනන්ද, යං පස්සද්ධකායො සුඛං වෙදියෙය්ය.
සුඛිනො ආනන්ද, න චෙතනා කරණීයා: - කින්ති මෙ සමාධි ජායෙය්යා’ති. ධම්මතා එසා ආනන්ද, යං සුඛිනො සමාධි ජායෙය්ය.
සමාහිතස්ස ආනන්ද, න චෙතනා කරණීයා: ‘කින්තාහං යථාභූතං පජානෙය්ය’න්ති, ධම්මතා එසා ආනන්ද, යං සමාහිතො යථාභූතං පජානෙය්ය.
යථාභූතං පජානතා ආනන්ද, න චෙතනා කරණීයා: ‘කින්ති මෙ නිබ්බිදා ජායෙය්යා’ති, ධම්මතා එසා ආනන්ද, යං යථාභූතං පජානන්තො නිබ්බින්දෙය්ය.
නිබ්බින්දන්තෙන ආනන්ද, න චෙතනා කරණීයා: ‘කින්ති මෙ විරාගො ජායෙය්යා’ති. ධම්මතා එසා ආනන්ද, යං නිබ්බින්දන්තො විරජ්ජෙය්ය.
විරජ්ජන්තෙන ආනන්ද න චෙතනා කරණීයා: ‘නින්ති මෙ විමුත්ති ජායෙය්යා’ති. ධම්මතා එසා ආනන්ද, යං විරජ්ජන්තො විමුච්චෙය්ය.
විමුත්තෙන ආනන්ද, න චෙතනා කරණීයා: ‘කින්ති මෙ විමුත්ති ඤාණදස්සනං උප්පජ්ජෙය්යා’ති, ධම්මතා එසා ආනන්ද යං වුමුත්තස්ස විමුත්තිඤාණදස්සනං උප්පජ්ජෙය්යා”ති.
ඉදං නිබ්බෙධභාගියං සුත්තං.
2. “යදා හවෙ පාතුභවන්ති ධම්මා ආතාපිනො ඣායතො බ්රාහ්මණස්ස, අථස්ස කඞ්ඛා වපයන්ති සබ්බා යතො පජානාති සහෙතු ධම්ම”න්ති.
ඉදං නිබ්බෙධභාගියං සුත්තං.
3. “යදා හවෙ පාතුභවන්ති ධම්මා ආතාපිනො ඣායතො බ්රාහ්මණස්ස, අථස්ස කඞ්ඛා වපයන්ති සබ්බා යතො ඛයං පච්චයානං අවෙදී”ති.
ඉදං නිබ්බෙධභාගියං සුත්තං.
4. “කින්නු කුජ්ඣසි මා කුජ්ඣි අක්කොධො තිස්ස තෙ වරං, කොධමානමක්ඛවිනයත්ථං හි තිස්ස බ්රහ්මචරියං වුස්සතී”ති.
ඉදං නිබ්බෙධභාගියං සුත්තං.
5. කදා”හං නන්දං පස්සෙය්යං ආරඤ්ඤං පංසුකූලිකං, අඤ්ඤාතුඤ්ඡෙන යාපෙන්තං කාමෙසු අනපෙක්කින”න්ති.
ඉදං නිබ්බෙධභාගියං සුත්තං.
6. “කිංසු ඡෙත්වා{1} සුඛං සෙති කිංසු ඡෙත්වා න සොචති, කිස්සස්ස එකධම්මස්ස වධං රොචෙසි ගොතමා”ති?
7. කොධං ඡෙත්වා සුඛං සෙති කොධං ඡෙත්වා න සොචති, කොධස්ස විසමූලස්ස මධුරග්ගස්ස (බ්රාහ්මණ:{2}) දෙවතෙ, වධං අරියා පසංසන්ති තඤ්හි ඡෙත්වා න සොචතී”ති.
ඉදං නිබ්බෙධභාගියං සුත්තං.
8. “කිංසු හනෙ උප්පතිතං කිංසු ජාතං විනොදයෙ, කිං චස්සු පජහෙ ධීරො කිස්සාභිසමයො සුඛො?.
9. කොධං හනෙ උප්පතිතං රාගං ජාතං විනොදයෙ, අවිජ්ජං පජහෙ ධීරො සච්චාභිසමයො සුඛො”ති.
ඉදං නිබ්බෙධභාගියං සුත්තං.
10. “සත්තියා විය ඔමට්ඨො ඩය්හමානො’ව මත්ථකෙ, කාමරාගප්පහානාය සතො භික්ඛු පරිබ්බජෙ.
11. සත්තියා විය ඔමට්ඨො ඩය්හමානො’ව මත්ථකෙ, සක්කායදිට්ඨිප්පහානාය සතො භික්ඛූ පරිබ්බජෙ”ති.
ඉදං නිබ්බෙධභාගියං සුත්තං.
12. සබ්බෙ ඛයන්තා නිචයා පතනන්තා සමුස්සයා, සබ්බෙසං මරණමාගම්ම සබ්බෙසං ජීවිතමද්ධුවං; එතං භයං මරණෙ පෙක්ඛමානො පුඤ්ඤානි කයිරාථ සුඛාවහානි.
13. සබ්බෙ ඛයන්තා නිචයා පතනන්තා සමුස්සයා, සබ්බෙසං මරණමාගම්ම සබ්බෙසං ජීවිතමද්ධුවං; එතං භයං මරණෙ පෙක්ඛමානො ලොකාමිසං පජහෙ සන්තිපෙක්ඛො”ති.
ඉදං නිබ්බෙධභාගියං සුත්තං
14 “සුඛං සයන්ති මුනයො න තෙ සොචන්ති මාවිධ, යෙසං ඣානරතං චිත්තං පඤ්ඤවා සුසමාහිතො; ආරද්ධවිරියො පහිතත්තො ඔඝං තරති දුත්තරං.
15. විරතො{1} කාමසඤ්ඤාය{2} සබ්බසංයොජනාතිගො, නන්දීභවපරික්ඛීණො සො ගම්භීරෙ න සීදතී”ති.
ඉදං නිබ්බෙධභාගියං සුත්තං.
16. “සද්දහානො අරහතං ධම්මං නිබ්බානපත්තියා, සුස්සූසා ලභතෙ පඤ්ඤං අප්පමත්තො විචක්ඛණො.
17. පතිරූපකාරී ධුරවා උට්ඨාතා වින්දතෙ ධනං, සච්චෙන කිත්තිං පප්පොති දදං මිත්තානි ගන්ථති: අස්මා ලොකා පරං ලොකං සවෙපෙච්ච න සොචතී”ති
ඉදං නිබ්බෙධභාගියං සුත්තං.
18. “සබ්බගන්ථප්පහීනස්ස විප්පමුත්තස්ස තෙ සතො, සමණස්ස න තං සාධු යදඤ්ඤමනුසාසති.
19. යෙන කෙනචි වණ්ණෙන සංවාසො සක්ක, ජායති, න තං අරහති සප්පඤ්ඤො මනසා අනනුකම්පිතුං.
20. මනසා චෙ පසන්නෙන යදඤ්ඤමනුසාසති, න තෙන හොති සංයුත්තො යානුකම්පා අනුද්දයා”ති.
ඉදං නිබ්බෙධභාගියං සුත්තං.
21. “රාගො ච දොසො ච කුතො නිදානා අරතී රතී ලොමහංසො කුතොජා, කුතො සමුට්ඨාය මනොවිතක්කා කුමාරකා ධංකමිවොස්සජන්ති.
22. රාගො ච දොසො ච ඉතො නිදානා අහතී රතී ලොමහංසො ඉතොජා, ඉතො සමුට්ඨාය මනොවිතක්කා කුමාරකා ධංකමිවොස්සජන්ති.
23. ස්නෙහජා අත්තසම්භූතා නිග්රොධස්සෙව ඛන්ධජා, පුථූ විසත්තා කාමෙසු මාලුවාව විතතා වනෙ
24. යෙ නං පජානන්ති යතො නිදානං තෙ නං විනොදෙන්ති සුණොහි යක්ඛ, තෙ දුත්තරං ඔඝමිමං තරන්ති අතිණ්ණපුබ්බං අපුනබ්භවායා”ති.
ඉදං නිබ්බෙධභාභියං සුත්තං.
දුක්කරං භගවා සුදුක්කරං භගවා’ති.
25. “දුක්කරං වා පි කරොන්ති (කාමදාති භගවා) සෙඛා සීලසමාහිතා ඨිතත්තා අනගාරියුපෙතස්ස තුට්ඨි හොති සුඛාවහා’ති.
දුල්ලභා භගවා යදිදං තුට්ඨිති
26. “දුල්ලභං වාපි ලභන්ති (කාමදාති භගවා) චිත්තවූපසමෙ රතා, යෙසං දිවා ච රත්තො ච භාවනාය රතො මනො’ති.
දුස්සමාදහං භගවා යදිදං චිත්තන්ති.
27. “දුස්සමාදහං වාපි සමාදහන්ති (කාමදාති භගවා) ඉන්ද්රියූපසමෙ රතා, තෙ ඡෙත්වා මච්චුනො ජාලං අරියා ගච්ඡන්ති කාමදා’ති.
දුග්ගමො භගවා විසමො මග්ගො’ති.
28. දුග්ගමෙ විසමෙ වාපි අරියා ගච්ඡන්ති කාමද, අනරියා විසමෙ මග්ගෙ පපතන්ති අවංසිරා; අරියානං සො සමො මග්ගො අරියා හි විසමෙ සමා”ති.
ඉදං නිබ්බෙධභාගියං සුත්තං.
29. ඉදං හි තං ජෙතවනං ඉසිසඞ්ඝනිසෙවිතං, ආවුත්ථං ධම්මරාජෙන පීති සඤ්ජනනං මම.
30. කම්මං විජ්ජා ච ධම්මො ච සීලං ජීවිතමුත්තමං, එතෙන මච්චා සුජ්ඣන්ති න ගොත්තෙන ධනෙන වා
31. තස්මා හි පණ්ඩිතො පොසො සම්පස්සං අත්ථමත්තනො, යොනිසො විචිනෙ ධම්මං එවං තත්ථ විසුජ්ඣති.
32. සාරිපුත්තො’ච පඤ්ඤාය සීලෙන උපසමෙන ච. යො හි පාරගතො{1} භික්ඛු එතා’ව පරමො සියාති.
ඉදං නිබ්බෙධභාගියං සුත්තං.
33. අතීතං නාන්වාගමෙය්ය නප්පටිකඞ්ඛෙ අනාගතං, යදතීතං පහීනං තං අප්පත්තං ච අනාගතං.
34. පච්චුප්පන්නං ච යො ධම්මං තත්ථ තත්ථ විපස්සති, අසංහීරං අසංකුප්පං තං විද්වා මනුබ්රූහයෙ.
35. අජ්ජෙව කිච්චං ආතප්පං කො ජඤ්ඤා මරණං සුවෙ, න හි නො සංගරං තෙන මහාසෙනෙන මච්චුනා.
36. එවං විහාරිං ආතාපිං අහොරත්තමතන්දිතං, තං වෙ භද්දෙකරත්තො’ති සන්තො ආචික්ඛතෙ මුනී”ති.
ඉදං නිබ්බෙධභාගියං සුත්තං.
“චත්තාරිමානි භික්ඛවෙ, සච්ඡිකාතබ්බානි. කතමානි චත්තාරි: අත්ථි භික්ඛවෙ, ධම්මා චක්ඛුනා පඤ්ඤාය ච සච්ඡිකාතබ්බා, අත්ථි ධම්මා සතියා පඤ්ඤාය ච සච්ඡිකාතබ්බා, අත්ථි ධම්මා කායෙන පඤ්ඤාය ච සච්ඡිකාතබ්බා, අත්ථි ධම්මා පඤ්ඤාය වෙදිතබ්බා පඤ්ඤාය ච සච්ඡිකාතබ්බා.
කතමෙ ච භික්ඛවෙ, ධම්මා චක්ඛුනා පඤ්ඤාය ච සච්ඡිකාතබ්බා: දිබ්බචක්ඛුං සුවිසුද්ධං අතික්කන්තමානුසකං චක්ඛුනා පඤ්ඤාය ච සච්ඡිකාතබ්බං.
කතමෙ ච භික්ඛවෙ, ධම්මා සතියා පඤ්ඤාය ච සච්ඡිකාතබ්බා: පුබ්බෙ නිවාසානුස්සති සතියා පඤ්ඤාය ච සච්ඡිකාතබ්බා.
කතමෙ ච භික්ඛවෙ, ධම්මා කායෙන පඤ්ඤාය ච සච්ඡිකාතබ්බා: ඉද්ධිවිධා කිරොධො{1} කායෙන පඤ්ඤාය සච්ඡිකාතබ්බා.
කතමෙ ච භික්ඛවෙ, ධම්මා පඤ්ඤාය වෙදිතබ්බා පඤ්ඤාය ච සච්ඡිකාතබ්බා: ආසවානං ඛයෙ ඤාණං පඤ්ඤාය වෙදිතබ්බං පඤ්ඤාය ච සච්ඡිකාතබ්බං”ති.
ඉදං නිබ්බෙධභාගියං සුත්තං.
3. 4. 4.
(4) තත්ථ කතමං අසෙඛභාගියං සුත්තං.
1. “යස්ස සෙලූපමං චිත්තං ඨිතං නා’නුපකම්පති, විරත්තං රජනීයෙසු කොපනෙය්යෙ න කුප්පති. යස්සෙවං භාවිතං චිත්තං කුතො නං දුක්ඛමෙස්සතී”ති.
ඉදං අසෙඛභාගියං සුත්තං.
“ආයස්මතො ච සාරිපුත්තස්ස චාරිකා දසමං වෙය්යාකරණං කාතබ්බ”න්ති.
ඉදං අසෙඛභාගියං සුත්තං.
2. “යො බ්රාහ්මණො බාහිතපාපධම්මො නිහුහුංකො{2} නික්කසාවො යතත්තො, වෙදන්තගූ වුසිතබ්රහ්මචරියො ධම්මෙන සො බ්රහ්මවාදං වදෙය්ය, යස්සුස්සදා නත්ථි කුහිඤ්චි ලොකෙ”ති
ඉදං අසෙඛභාගියං සුත්තං.
3. “බාහිත්වා පාපකෙ ධම්මෙ යෙ චරන්ති සදා සතා, ඛීණසංයොජනා බුද්ධා තෙ වෙ ලොකස්මිං බ්රාහ්මණා”ති.