“චත්තාරිමානි භික්ඛවෙ කම්මානි, කතමානි චත්තාරි: අත්ථි කම්මං කණ්හං කණ්හවිපාකං, අත්ථි කම්මං සුක්කං සුක්කවිපාකං, අත්ථි කම්මං කණ්හං සුක්කං කණ්හසුක්කවිපාකං, අත්ථි කම්මං අකණ්හං අසුක්කං අකණ්හඅසුක්කවිපාකං කම්මං කම්මුත්තමං කම්මසෙට්ඨං කම්මක්ඛයාය සංවත්තති”.
තත්ථ යඤ්ච කම්මං කණ්හං කණ්හවිපාකං, යඤ්ච කම්මං කණ්හං සුක්කං කණ්හසුක්කවිපාකං, අයං සංකිලෙසා. යඤ්ච කම්මං සුක්කං සුක්කවිපාකං, අයං වාසනා. යඤ්ච කම්මං අකණ්හං අසුක්කං අකණ්හ සුක්කවිපාකං කම්මං කම්මුත්තමං කම්මසෙට්ඨං කම්මක්ඛයාය සංවත්තති, අයං නිබ්බෙධොති.
ඉදං සංකිලෙසභාගියඤ්ච වාසනාභාගියඤ්ච නිබ්බෙධභාගියඤ්ච සුත්තං.
3. 4. 10.
(10) තත්ථ කතමං වාසනාභාගියඤ්ච නිබ්බෙධභාගියඤ්ච සුත්තං:
1. “ලද්ධාන මානුසත්තං චෙ කිච්චං අකිච්චමෙව ච, සුකිච්චං චෙව පුඤ්ඤානි සංයොජනවිප්පහානං වා”ති.
“සුකිච්චං චෙව පුඤ්ඤානී”ති වාසනා; සංයොජනවිප්පහානං වා”ති නිබ්බෙධො;
2. “පුඤ්ඤානි කරිත්වාන සග්ගා සග්ගං වජන්ති කතපුඤ්ඤා, සංයොජනප්පහානා ජරාමරණා විමුච්චන්තී”ති.
“පුඤ්ඤානි කරිත්වාන සග්ගා සග්ගං වජන්ති කතපුඤ්ඤා”ති වාසනා; “සංයොජනප්පහානා ජරාමරණා විමුච්චන්තී”ති නිබ්බෙධොති.
ඉදං වාසනාභාගියඤ්ච නිබ්බෙධභාගියඤ්ච සුත්තං.
“ද්වෙමානි භික්ඛවෙ පධානානි, කතමානි ද්වෙ: යො ච අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතෙසු චීවර- පිණ්ඩපාත - සෙනාසන - ගිලානපච්චය - භෙසජ්ජපරික්ඛාරං පරිච්චජති, යො ච අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතෙසු සබ්බූපධිපටිනිස්සග්ගො තණ්හක්ඛයො විරාගො නිරොධො නිබ්බාන”න්ති.
තත්ථ “යො අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතෙසු චීවර -පෙ- පරික්ඛාරං පරිච්චජති, “අයං වාසනා, “යො අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතෙන සබ්බූපධිපටිනිස්සග්ගො තණ්හක්ඛයො විරාගො නිරොධො නිබ්බානං”
අයං නිබ්බෙධො;
ඉදං වාසනාභාගියඤ්ච නිබ්බෙධභාගියඤ්ච සුත්තං.
තත්ථ තණ්හාසංකිලෙසභාගියං සුත්තං තණ්හාපක්ඛෙනෙව නිද්දිසිතබ්බං. තීහි තණ්හාහි: කාමතණ්හාය භවතණ්හාය විභවතණ්හාය. යෙන යෙන වා පන වත්ථුනා අජ්ඣොසිතා තෙන තෙනෙව නිද්දිසිතබ්බා. තස්සා තණ්හාය විත්ථාරො ඡත්තිංසතණ්හාජාලිනියා විචරිතානි.
තත්ථ දිට්ඨිසංකිලෙසභාගියං සුත්තං දිට්ඨිපක්ඛෙනෙව නිද්දිසිතබ්බං උච්ඡෙදසස්සතෙන, යෙන යෙන වා පන වත්ථුනා දිට්ඨිවසෙන අභිනිවිසති ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤන්ති තෙන තෙනෙව නිද්දිසිතබ්බං තස්සා විත්ථාරො- ද්වාසට්ඨි දිට්ඨිගතානි.
තත්ථ දුච්චරිතසංකිලෙසභාගියං සුත්තං චෙතනාය චෙතසිකකම්මෙන නිද්දිසිතබ්බං, තීහි දුච්චරිතෙහි: කායදුච්චරිතෙන වචීදුච්චරිතෙන මනොදුච්චරිතෙන. තස්ස විත්ථාරො දසඅකුසලකම්මපථා.
තත්ථ තණ්හාවොදානභාගියං සුත්තං සමථෙන නිද්දිසිතබ්බං. දිට්ඨිවොදානභාගියං සුත්තං විපස්සනාය නිද්දිසිතබ්බං. දුච්චරිත වොදානභාගියං සුත්තං සුචරිතෙන නිද්දිසිතබ්බං.
තීණි අකුසලමූලානි, තං කිස්ස හෙතු සංසාරස්ස නිබ්බත්තියා, තථා නිබ්බත්තෙ සංසාරෙ කායදුච්චරිතං කායසුචරිතං වචීදුච්චරිතං වචීසුචරිතං මනොදුච්චරිතං මනොසුචරිතං.
ඉමිනා අසුභෙන කම්මවිපාකෙන ඉදං බාලලක්ඛණං නිබ්බත්තතීති.
ඉදං සංකිලෙසභාගියං සුත්තං.
ඉමිනා සුභෙන කම්මවිපාකෙන ඉදං මහාපුරිසලක්ඛණං නිබ්බත්තතී’ති.
ඉදං වාසනාභාගියං සුත්තං.
තත්ථ සංකිලෙසභාගියං සුත්තං චතූහි කිලෙසභූමීහි නිද්දිසිතබ්බං: අනුසයභූමියා පරියුට්ඨානභූමියා සංයොජනභූමියා උපාදානභූමියා. සානුසයස්ස පරියුට්ඨානං ජායති, පරියුට්ඨිතො සංයුජ්ජති, සංයුජ්ජන්තො උපාදියති, උපාදානපච්චයා භවො, භවපච්චයා ජාති, ජාතිපච්චයා ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සූපායාසා සම්භවන්ති. එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති. ඉමාහි චතුහි කිලෙසභූමීහි සබ්බෙ කිලෙසා සඞ්ගහං සමොසරණං ගච්ඡන්ති.
ඉදං සංකිලෙසභාගියං සුත්තං.
වාසනාභාගියං සුත්තං තීහි සුචරිතෙහි නිද්දිසිතබ්බං. නිබ්බෙධභාගියං සුත්තං චතුහි සච්චෙහි නිද්දිසිතබ්බං. අසෙඛභාගියං සුත්තං තීහි ධම්මෙහි නිද්දිසිතබ්බං බුද්ධධම්මෙහි පච්චෙකබුද්ධධම්මෙහි සාවකභූමියා, ඣායිවිසයෙ නිද්දිසිතබ්බන්ති.
තත්ථ කතමෙ අට්ඨාරස මූලපදා: ලොකියං ලොකුත්තරං ලොකියඤ්ච ලොකුත්තරඤ්ච, සත්තාධිට්ඨානං ධම්මාධිට්ඨානං සත්තාධිට්ඨානං ච ධම්මාධිට්ඨානං ච, ඤාණං ඤෙය්යං ඤාණඤ්ච ඤෙය්යං ච, දස්සනං භාවනා දස්සනං ච භාවනා ච, සකවචනං පරවචනං සකවචනඤ්ච පරවචනඤ්ච, විස්සජ්ජනීයං අවිස්සජ්ජනීයං විස්සජ්ජනීයඤ්ච අවිස්සජ්ජනීයඤ්ච, කම්මං විපාකො කම්මඤ්ච විපාකො ච, කුසලං අකුසලං කුසලඤ්ච අකුසලඤ්ච, අනුඤ්ඤාතං පටික්ඛිත්තං අනුඤ්ඤාතඤ්ච පටික්ඛිත්තඤ්ච, ථවො චාති.
(1) තත්ථ කතමං ලොකියං:
1. “න හි පාපං කතං කම්මං සජ්ජු ඛීරංව මුච්චති, දහන්තං බාලමන්වෙති භස්මච්ඡන්නො ව පාවකො”ති
ඉදං ලොකියං.
“චත්තාරිමානි භික්ඛවෙ අගතිගමනානී’ති (සබ්බං) -පෙ- නිහීයතෙ තස්ස යසො කාලපක්ඛෙව චන්දිමා”ති.
ඉදං ලොකියං.
“අට්ඨිමෙ භික්ඛවෙ ලොකධම්මා. කතමෙ අට්ඨ: ලාභො ච අලාභො ච අයසො ච යසො ච නින්දා ච පසංසා ච සුඛඤ්ච දුක්ඛං ච. ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ අට්ඨ ලොකධම්මාති.
ඉදං ලොකියං.
(2) තත්ථ කතමං ලොකුත්තරං:
2. “යස්සින්ද්රියානි සමථං ගතානි අස්සා යථා සාරථිනා සුදන්තා, පහීනමානස්ස අනාසවස්ස දෙවාපි තස්ස පිහයන්ති තාදිනො”ති.
ඉදං ලොකුත්තරං.
“පඤ්චිමානි භික්ඛවෙ ඉන්ද්රියානි ලොකුත්තරානි, කතමානි පඤ්ච: සද්ධින්ද්රියං විරියින්ද්රියං සතින්ද්රියං. සමාධින්ද්රියං පඤ්ඤින්ද්රියං. ඉමානි ඛො භික්ඛවෙ පඤ්චින්ද්රියානි ලොකුත්තරානී”ති.
ඉදං ලොකුත්තරං
(3) තත්ථ කතමං ලොකියඤ්ච ලොකුත්තරඤ්ච:
“ලද්ධාන මානුසත්තං ද්වෙ කිච්චං අකිච්චමෙව චා”ති ද්වෙ ගාථා. යං ඉහ “සුකිච්චං චෙව පුඤ්ඤානී”ති ච “පුඤ්ඤානි කරිත්වාන සග්ගා සග්ගං වජන්ති කතපුඤ්ඤා”ති ච ඉදං ලොකියං. යං ඉහ ‘සංයොජන විප්පහානං වා”ති ච “සංයොජනප්පහානා ජරාමරණා විමුච්චන්තී”ති ච ඉදං ලොකුත්තරං.
ඉදං ලොකියඤ්ච ලොකුත්තරඤ්ච.
“විඤ්ඤාණෙ හි භික්ඛවෙ ආහාරෙ සති නාමරූපස්ස අවක්කන්ති හොති, නාමරූපස්ස අවක්කන්තියා සති පුනබ්භවො, හොති, පුනබ්භවෙ සති ජාති හොති, ජාතියා සති ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා සම්භවන්ති, එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති, සෙය්යථාපි භික්ඛවෙ මහාරුක්ඛො, තස්ස යානි චෙව මූලානි අධොගමානි යානි ච තිරියඞ්ගමානි සබ්බානි තානි උද්ධං ඔජං අභිහරන්ති, එවං හි සො භික්ඛවෙ මහාරාක්ඛො තදාහාරො තදුපාදානො චිරං දීඝමද්ධානං තිට්ඨෙය්ය. එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ විඤ්ඤාණෙ ආහාරෙ සති නාමරූපස්ස අවක්කන්ති හොති, (සබ්බං) -පෙ- එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති”ති. ඉදං ලොකියං.
විඤ්ඤාණෙ චෙ භික්ඛවෙ ආහාරෙ අසති නාමරූපස්ස අවක්කන්ති න හොති, නාමරූපස්ස අවක්කන්තියා අසති පුනබ්භවො න හොති, පුනබ්භවෙ අසති ජාති න හොති, ජාතියා අසති ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සූපායාසා නිරුජ්ඣන්ති, එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොති. සෙය්යථාපි භික්ඛවෙ මහාරුක්ඛො, අථ පුරිසො ආගච්ඡෙය්ය කුද්දාලපිටකං ආදාය, සො තං රුක්ඛං මූලෙ ඡින්දෙය්ය, මූලෙ ඡෙත්වා පළිඛණෙය්ය, පළිඛණිත්වා මූලානි උද්ධරෙය්ය අන්තමසො උසීරනාළමත්තානිපි, සො තං රුක්ඛං ඛණ්ඩාඛණ්ඩිකං ඡින්දෙය්ය, ඛණ්ඩාඛණ්ඩිකං ඡෙත්වා ඵාලෙය්ය, ඵාලෙත්වා සකලිකං සකලිකං කරෙය්ය සකලිකං කත්වා වාතාතපෙ විසොසෙය්ය, වාතාතපෙ විසොසෙත්වා අග්ගිනා ඩහෙය්ය, අග්ගිනා ඩහිත්වා මසිං කරෙය්ය, මසිං කත්වා මහාවාතෙ වා ඔපුනෙය්ය නදියා වා සීඝසොතාය පවාහෙය්ය,
එවඤ්හි සො භික්ඛවෙ මහාරුක්ඛො උච්ඡින්නමූලො අස්ස තාලාවත්ථුකතො අනභාවං ගතො ආයතිං අනුප්පාදධම්මො. එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ විඤ්ඤාණෙ ආහාරෙ අසති නාමරූපස්ස අවක්කන්ති න හොති, නාමරූපස්ස අවක්කන්තියා අසති (සබ්බං) -පෙ- එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොතී”ති ඉදං ලොකුත්තරං.
ඉදං ලොකියඤ්ච ලොකුත්තරඤ්ච.
(4) තත්ථ කතමං සත්තාධිට්ඨානං:
3. “සබ්බා දිසා අනුපරිගම්ම චෙතසා නෙවජ්ඣගා පියතරමත්තනා ක්වචි, එවම්පියො පුථු අත්තා පරෙසං තස්මා න හිංසෙ පරං අත්තකාමො”{1}ති.
ඉදං සත්තාධිට්ඨානං.
4. “යෙ කෙචි භූතා භවිස්සන්ති වාපි{2} සබ්බෙ ගමිස්සන්ති පහාය දෙහං තං සබ්බජාතිං කුසලො{3} විදිත්වා ආතාපී සො{4} බ්රහ්මචරියං චරෙය්යා”ති.
ඉදං සත්තාධිට්ඨානං.
”සත්තහි භික්ඛවෙ අඞ්ගෙහි සමන්නාගතං කල්යාණමිත්තං අපි විවෙචීයමානෙන පනාමියමානෙන ගලෙ’පි පනුජ්ජමානෙන{5} යාවජීවං න විජහිතබ්බං. කතමෙහි සත්තහි: පියො ච හොති ගරු ච භාවනීයො ච වත්තා ච වචනක්ඛමො ච ගම්භීරං ච කථං කත්තා න ච{6} අට්ඨානෙ නියොජකො, ඉමෙහි ඛො භික්ඛවෙ සත්තහි -පෙ- න විජහිතබ්බං ඉදමවොච භගවා ඉදං වත්වාන සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා:
5. “පියො ච ගරු භාවනීයො වත්තා ච වචනක්ඛමො, ගම්භීරඤ්ච කථං කත්තා නො චට්ඨානෙ නියොජකො; තං මිත්තං මිත්තකාමෙන යාවජීවම්පි සෙවිය”න්ති.
ඉදං සත්තාධිට්ඨානං.
(5) තත්ථ කතමං ධම්මාධිට්ඨානං;
6. “යඤ්ච කාමසුඛං ලොකෙ යං චිදං දිවියං සුඛං, තණ්හක්ඛයසුඛස්සෙතෙ කලං නාග්ඝන්ති සොළසිං”ති.
ඉදං ධම්මාධිට්ඨානං
7. “සුසුඛං වත නිබ්බානං සම්මාසම්බුද්ධදෙසිතං, අසොකං විරජං ඛෙමං යත්ථ දුක්ඛං නිරුජ්ඣතී”ති.
ඉදං ධම්මාධිට්ඨානං.
(6) තත්ථ කතමං සත්තාධිට්ඨානඤ්ච ධම්මාධිට්ඨානං ච:
8. “මාතරං පිතරං හන්ත්වා රාජානො ද්වෙ ව ඛත්තියෙ, රට්ඨං සානුචරං හන්ත්වා”ති.
ඉදං ධම්මාධිට්ඨානං.
“අනීඝො යාති බ්රාහ්මණො”ති.
ඉදං සත්තාධිට්ඨානං.
ඉදං සත්තාධිට්ඨානං ච ධම්මාධිට්ඨානඤ්ච.
“චත්තාරො මෙ භික්ඛවෙ ඉද්ධිපාදා, කතමෙ චත්තාරො: ඡන්දසමාධිපධානසඞ්ඛාරසමන්නාගතො ඉද්ධිපාදො, විරිය -පෙ- චිත්ත -පෙ- වීමංසාසමාධිපධානසඞ්ඛාරසමන්නාගතො ඉද්ධිපාදො”ති.
ඉදං ධම්මාධිට්ඨානං.
“සො කායෙ’පි චිත්තං සමොදහති, චිත්තෙ’පි කායං සමොදහති. කායෙ සුඛසඤ්ඤඤ්ච ලහුසඤ්ඤච ඔක්කමිත්වා උපසම්පජ්ජ විහරතී”ති.
ඉදං සත්තාධිට්ඨානං.
ඉදං සත්තාධිට්ඨානඤ්ච ධම්මාධිට්ඨානඤ්ච.
(7) තත්ථ කතමං ඤාණං:
9. “යං තං ලොකුත්තරං ඤාණං සබ්බඤ්ඤූ යෙන වුච්චති, න තස්ස පරිහානත්ථි සබ්බකාලෙ පවත්තතී”ති.
ඉදං ඤාණං.
10. “පඤ්ඤා හි සෙට්ඨා ලොකස්මිං යා’යං නිබ්බානගාමිනී{1} යාය සම්මා පජානාති ජාතිමරණ සඞ්ඛය’න්ති.{2}
ඉදං ඤාණං.
(8) තත්ථ කතමං ඤෙය්යං:
11. “කිත්තයිස්සාමි තෙ සන්තිං (ධොතකා’ති භගවා) දිට්ඨෙ ධම්මෙ අනීතිහං, යං විදිත්වා සතො චරං තරෙ ලොකෙ විසත්තිකං.
12. තඤ්චා’හං අභිනන්දාමි (ඉච්චායස්මා ධොතකො) මහෙසි සන්තිමුත්තමං, යං වීදීත්වා සතො චරං තරෙ ලොකෙ චීසත්තිකං.
13. යං කිඤ්චි සම්පජානාසි (ධොතකා’ති භගවා) උද්ධං අධො තිරියං චා පි මජ්ඣෙ, එතං විදිත්වා සඞ්ගොති ලොකෙ භවාභවාය මාකාසි තණ්හ”න්ති.
ඉදං ඤෙය්යං.
“චතුන්නං භික්ඛවෙ අරියසච්චානං අනනුබොධා අප්පටිවෙධා එවමිදං දීඝමද්ධානං සන්ධාවිතං සංසරිතං මමඤ්චෙව තුම්හාකං ච. තයිදං භික්ඛවෙ දුක්ඛං අරියසච්චං අනුබුද්ධං පටිවිද්ධං, දුක්ඛසමුදයො{1} අරියසච්චං අනුබුද්ධං පටිවිද්ධං, දුක්ඛනිරොධො{2} අරියසච්චං දුක්ඛ නිරොධගාමිනී පටිපදා අරියසච්චං අනුබුද්ධං පටිවිද්ධං, උච්ඡින්නා භවතණ්හා, ඛීණා භවනෙත්ති, නත්ථි’දානි පුනබ්භවොති. ඉදමවොච භගවා ඉදං වත්වාන සුගතො අථා’පරං එතද’වොච සත්ථා:
14. චතුන්නං අරියසච්චානං යථාභූතං අදස්සනා. සංසිතං{3} දීඝමද්ධානං තාසු තාස්වෙ’ව ජාතිසු
15. තානි එතානි දිට්ඨානි භවනෙත්ති සමූහතා, උච්ඡින්නං මූලං දුක්ඛස්ස නත්ථි”දානි පුනබ්භවො”ති.
ඉදං ඤෙය්යං.
(9) තත්ථ කතමං ඤාණං ච ඤෙය්යං ච:
“රූපං අනිච්චං වෙදනා අනිච්චා සඤ්ඤා අනිච්චා සංඛාරා අනිච්චා විඤ්ඤාණං අනිච්ච”න්ති ඉදං ඤෙය්යං.
“එවං ජානං එවං පස්සං අරියසාවකො රූපං අනිච්චන්ති පස්සති, වෙදනා අනිච්චාති පස්සති, සඤ්ඤා -පෙ- සංඛාරා -පෙ- විඤ්ඤාණං අනිච්චන්ති පස්සතී”ති ඉදං ඤාණං.
“සො පරිමුච්චති රූපෙන පරිමුච්චති වෙදනාය පරිමුච්චති සඤ්ඤාය පරිමුච්චති සඞ්ඛාරෙහි පරිමුච්චති විඤ්ඤාණම්හා පරිමුච්චති දුක්ඛස්මාති වදාමී’ති.
ඉදං ඤාණං ච ඤෙය්යං ච.
“සබ්බෙ සඞ්ඛාරා අනිච්චා”ති ඉදං ඤෙය්යං.
“යදා පඤ්ඤාය පස්සති”ති ඉදං ඤාණං.
“අථ නිබ්බින්දති දුක්ඛෙ එස මග්ගො විසුද්ධියා”ති ඉදං ඤාණං ච ඤෙය්යං ච.
සබ්බෙ සඞ්ඛාරා දුක්ඛාති -පෙ- සබ්බෙ ධම්මා අනත්තා”ති ඉදං ඤෙය්යං.
“යදා පඤ්ඤාය පස්සතී”ති ඉදං ඤාණං.
“අථ නිබ්බින්දති දුක්ඛෙ එස මග්ගො විසුද්ධියා”ති ඉදං ඤාණං ච ඤෙය්යං ච.
“යෙ හි කෙචී{1} සොණ, සමණා වා බ්රාහ්මණා වා අනිච්චෙන රූපෙන දුක්ඛෙන විපරිණාමධම්මෙන සෙය්යොහමස්මීති වා සමනුපස්සන්ති. සදිසොහමස්මීති වා සමනුපස්සන්ති, හීනොහමස්මීති වා සමනුපස්සන්ති, කිමඤ්ඤත්ර; යථාභූතස්ස අදස්සනා, අනිච්චාය වෙදනාය -පෙ- අනිච්චාය -පෙ- අනිච්චෙහි සඞ්ඛාරෙහි -පෙ- අනිච්චෙන විඤ්ඤාණෙන දුක්ඛෙන විපරිනාමධම්මෙන සෙය්යොහමස්මීති වා සමනුපස්සන්ති, සදිසොහමස්මීති වා සමනුපස්සන්ති, හීනොහමස්මීති වා සමනුපස්සන්ති කිමඤ්ඤත්ර; යථාභූතස්ස අදස්සනා”ති. ඉදං ඤෙය්යං.
“යෙ ච ඛො කෙචි සොණ, සමණා වා බ්රාහ්මණා වා අනිච්චෙන රූපෙන දුක්ඛෙන විපරිණාමධම්මෙන සෙය්යොහමස්මීති”පි න සමනුපස්සන්ති, සදිසොහමස්මීතිපි න සමනුපස්සන්ති, හීනොහමස්මීතිපි න සමනුපස්සන්ති, කිමඤ්ඤත්ර යථාභූතස්ස දස්සනා, අනිච්චාය වෙදනාය -පෙ- අනිච්චාය සඤ්ඤාය -පෙ- අනිච්චෙහි සඞ්ඛාරෙහි -පෙ- අනිච්චෙන විඤ්ඤාණෙන දුක්ඛෙන විපරිණාමධම්මෙන සෙය්යොහමස්මීතිපි න සමනුපස්සන්ති, සදිසොහමස්මීති පි න සමනුපස්සන්ති, හීනොහමස්මීති පි න සමනුපස්සන්ති, කිමඤ්ඤත්ර යථාභූතස්ස දස්සනා”ති. ඉදං ඤාණං.
දං ඤාණං ච ඤෙය්යං ච
(10) තත්ථ කතමං දස්සනං:
16. “යෙ අරියසච්චානි විභාවයන්ති ගම්භීරපඤ්ඤෙන සුදෙසිතානි, කිඤ්චාපි තෙ හොන්ති භුසප්පමත්තා න තෙ භවං අට්ඨමං ආදියන්තී”ති.