ඉදං අසෙඛභාගියං සුත්තං.
4. “යත්ථ ආපො ච පඨවී තෙජො වායො න ගාධති, න තත්ථ සුක්කා ජොතන්ති ආදිච්චො නප්පකාසති. න තත්ථ චන්දිමා භාති තමො තත්ථ න විජ්ජති,
5. “යදා ච අත්තනා වෙදි මුනි මොනෙන බ්රාහ්මණො, අථ රූපා අරූපා ච සුඛදුක්ඛා පමුච්චතී”තී.
ඉදං අසෙඛභාගියං සුත්තං.
6. “යදා සකෙසු ධම්මෙසු පාරගූ හොති බ්රාහ්මණො, අථ එතං පිසාචඤ්ච පක්කුලඤ්චා’ති වත්තති”ති.
ඉදං අසෙඛභාගියං සුත්තං.
7. “නාභිනන්දති ආයන්තිං පක්කමන්තිං න සොචති, සඞ්ගා සඞ්ගාමජිං මුත්තං තමහං බ්රූමී බ්රාහ්මණ”න්ති
ඉදං අසෙඛභාගියං සුත්තං,
8. “න උදකෙන සුචී හොති බව්හෙත්ථ න්හායති ජනො, යම්හි සච්චං ච ධම්මො ච සො සුචි සො ච බ්රාහ්මණො”ති.
ඉදං අසෙඛභාගියං සුත්තං.
9. “යදා හවෙ පාතුභවන්ති ධම්මා ආතාපිනො ඣායතො බ්රාහ්මණස්ස, විධූපයං තිට්ඨති මාරසෙනං සුරියොව ඔභාසයමන්තලික්ඛ”න්ති.
ඉදං අසෙඛභාගියං සුත්තං.
10. “සන්තින්ද්රියං පස්සථ ඉරීයමානං තෙවිජ්ජප්පත්තං අපහානධම්මං. සබ්බානි යොගානි උපාතිවත්තො අකිඤ්චනො ඉරීයති පංසුකූලිකො.
11. “තං දෙවතා සම්බහුලා උළාරා බ්රහ්මවිමානං උපසඞ්කමිත්වා ආජානීයං ජාතිබලනිසෙධං තිධා නමස්සන්ති පසන්නචිත්තා.
12. “නමො තෙ පුරිසාජඤ්ඤ නමො තෙ පුරිසුත්තම, යස්ස තෙ නාභිජානාම කින්ති{1} නිස්සාය ඣායසී”ති.
ඉදං අසෙඛභාගියං සුත්තං.
13. “සහායා වතිමෙ භික්ඛූ චිරරත්තං සමෙතිකා, සමෙති නෙසං සද්ධම්මො ධම්මෙ බුද්ධප්පවෙදිතෙ.
14. සුවිනීතා කප්පීනෙන ධම්මෙ අරියප්පවෙදිතෙ, ධාරෙන්ති අන්තිමං දෙහං ජිත්වා මාරං සවාහිනි”න්ති.
ඉදං අසෙඛභාගියං සුත්තං.
15. “නයිදං සිථිලමාරබ්භ නයිදං අප්පෙන ථාමසා, නිබ්බානං අධිගන්තබ්බං සබ්බගන්ථප්පමොචනං.
16. අයඤ්ච දහරො භික්ඛු අයමුත්තමපොරිසො, ධාරෙති අන්තිමං දෙහං ජෙත්වා මාරං සවාහිනි”න්ති.
ඉදං අසෙඛභාගියං සුත්තං.
17. “දුබ්බණ්ණකො ලූඛචීවරො මොඝරාජා සදා සතො. ඛීණාසවො විසංයුත්තො කතකිච්චො අනාසවො.
18. තෙවිජ්ජො ඉද්ධිප්පත්තො ච චෙතොපරියාය කොවිදො, ධාරෙති අන්තිමං දෙහං ජෙත්වා වාරං සවාහිනි”න්ති.
ඉදං අසෙඛභාගියං සුත්තං.
“තථාගතො භික්ඛවෙ අරහං සම්මාසම්බුද්ධො රූපස්ස නිබ්බිදා විරාගා නිරොධා අනුපාදා විමුත්තො සම්මාසම්බුද්ධො’ති වුච්චති. භික්ඛු’පි භික්ඛවෙ පඤ්ඤාවිමුත්තො රූපස්ස නිබ්බිදා විරාගා නිරොධා අනුපාදා විමුත්තො පඤ්ඤාවිමුත්තො’ති වුච්චති.
තථාගතො භික්ඛවෙ අරහං සම්මාසම්බුද්ධො වෙදනාය -පෙ- සඤ්ඤාය -පෙ- සඞ්ඛාරානං -පෙ- විඤ්ඤාණස්ස නිබ්බිදා විරාගා නිරොධා අනුපාදා විමුත්තො ‘සම්මාසම්බුද්ධො’ති වුච්චති. භික්ඛු’පි භික්ඛවෙ පඤ්ඤාවිමුත්තො -පෙ- විඤ්ඤාණස්ස නිබ්බිදා විරාගා නිරොධා අනුපාදා විමුත්තො ‘පඤ්ඤාවිමුත්තො’ති වුච්චති.
තත්ර භික්ඛවෙ කො විසෙසො කො අධිප්පායො කිං නානාකරණං තථාගතස්ස අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස පඤ්ඤාවිමුත්තෙන භික්ඛුනා’ති? භගවම්මූලකා නො භන්තෙ ධම්මා -පෙ- තථාගතො භික්ඛවෙ අරහං සම්මාසම්බුද්ධො අනුප්පන්නස්ස මග්ගස්ස උප්පාදෙතා අසඤ්ජාතස්ස මග්ගස්ස සඤ්ජනෙතා අනක්ඛාතස්ස මග්ගස්ස අක්ඛාතා මග්ගඤ්ඤූ මග්ගවිදූ මග්ගකොවිදො මග්ගානුගා ච භික්ඛවෙ එතරහි සාවකා විහරන්ති පච්ඡා සමන්නාගතා. අයං ඛො භික්ඛවෙ විසෙසො අයං අධිප්පායො ඉදං නානාකරණං තථාගතස්ස අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස පඤ්ඤාවිමුත්තෙන භික්ඛුනා”ති.
ඉදං අසෙඛභාගියං සුත්තං.
3. 4. 5.
(5) තත්ථ කතමං සංකිලෙසභාගියඤ්ච වාසනාභාගියඤ්ච සුත්තං:
1. “ඡන්නමතිවස්සති විවටං නාතිවස්සති, තස්මා ඡන්නං විවරෙථ එවං තං නාතිවස්සති”
“ඡන්නමතිවස්සතී”ති සංකිලෙසො; “විවටං නාතිවස්සතී”ති වාසනා: “තස්මා ඡන්නං විවරෙථ එවං තං නාතිවස්සතී”ති අයං සංකිලෙසො ච වාසනා ච.
ඉදං සංකිලෙසභාගියඤ්ච වාසනා භාගියඤ්ච සුත්තං.
“චත්තාරොමෙ මහාරාජ පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං කතමෙ චත්තාරො: තමො තමපරායණො, තමො ජොතිපරායණො, ජොති තමපරායණො, ජොති ජොතිපරායණො”ති. තත්ථ යො ච පුග්ගලො ජොති තමපරායණො යො ච පුග්ගලො තමො තමපරායණො, ඉමෙ ද්වෙ පුග්ගලා සංකිලෙසභාගියා; යෙ ච පුග්ගලො තමො ජොතිපරායණො යො ච පුග්ගලො ජොති ජොතිපරායණො ඉමෙ ද්වෙ පුග්ගලා වාසනාභාගියා”.
ඉදං සංකිලෙසභාගියඤ්ච වාසනාභාගියඤ්ච සුත්තං.
3. 4. 6.
(6) තත්ථ කතමං සංකිලෙසභාගියඤ්ච නිබ්බෙධභාගියඤ්ච සුත්තං.
1. “න තං දළ්හං බන්ධනමාහු ධීරා යදායසං දාරුජං බබ්බජං චා, සාරත්තරත්තා මණිකුණ්ඩලෙසු පුත්තෙසු දාරෙසු ච යා අපෙක්ඛා”ති.
අයං සංකිලෙසො.
2. “එතං දළ්හං බන්ධනමාහු ධීරා ඔහාරිනං සිථිලං දුප්පමුඤ්චං එතම්පි ඡෙත්වාන පරිබ්බජන්ති අනපෙක්ඛිනො කාමසුඛං පහායාති
අයං නිබ්බෙධො.
ඉදං සංකිලෙසභාගියඤ්ච නිබ්බෙධභාගියඤ්ච සුත්තං,
“යඤ්ච භික්ඛවෙ චෙතෙති, යඤ්ච පකප්පෙති, යඤ්ච අනුසෙති, ආරම්මණමෙතං හොති විඤ්ඤාණස්ස ඨිතියා. ආරම්මණෙ සති පතිට්ඨා තස්ස විඤ්ඤාණස්ස හොති, තස්මිං පතිට්ඨිතෙ විඤ්ඤාණෙ විරූළ්හෙ ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති හොති. ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්තියා සති ආයතිං ජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා සම්භවන්ති එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොති.
නො චෙ භික්ඛවෙ චෙතෙති, නො චෙ පකප්පෙති, අථ චෙ අනුසෙති, ආරම්මණමෙතං හොති විඤ්ඤාණස්ස ඨිතියා, ආරම්මණෙ සති පතිට්ඨා තස්ස විඤ්ඤාණස්ස හොති. තස්මිං පතිට්ඨිතෙ විඤ්ඤාණෙ විරූළ්හෙ ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති හොති. ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්තියා සති ආයතිං ජාතිජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා සම්භවන්ති. එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස සමුදයො හොතී”ති.
අයං සංකිලෙසො.
“යතො ච ඛො භික්ඛවෙ නො චෙතෙති නො ච පකප්පෙති නො ච අනුසෙති ආරම්මණෙමෙතං න හොති විඤ්ඤාණස්ස ඨිතියා, ආරම්මණෙ අසති පතිට්ඨා තස්ස විඤ්ඤාණස්ස න හොති, තස්මා අප්පතිට්ඨිතෙ විඤ්ඤාණෙ අවිරූළ්හෙ ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්ති න හොති, ආයතිං පුනබ්භවාභිනිබ්බත්තියා අසති ජාතිජරාමරණං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා නිරුජ්ඣන්ති. එවමෙතස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස නිරොධො හොති.
අයං නිබ්බෙධො;
ඉදං සංකිලෙසභාගියඤ්ච නිබ්බෙධභාගියඤ්ච සුත්තං.
3. 4. 7.
(7) තත්ථ කතමං සංකිලෙසභාගියඤ්ච අසෙඛභාගියඤ්ච සුත්තං:
“සමුද්දො සමුද්දොති ඛො භික්ඛවෙ අස්සුතවා පුථුජ්ජනො භාසති. නෙසො භික්ඛවෙ අරියස්ස විනයෙ සමුද්දො, මහා එසො භික්ඛවෙ උදකරාසි මහා උදකණ්ණවො. චක්ඛු භික්ඛවෙ පුරිසස්ස සමුද්දො, තස්ස රූපමයො වෙගො”ති.
අයං සංකිලෙසො;
“යො තං රූපමයං වෙගං සහති, අයං වුච්චති භික්ඛවෙ අතාරි චක්ඛූසමුද්දං සඌමිං සාවට්ටං සගාහං{1}. සරක්ඛසං තිණ්ණො පාරගතො ථලෙ තිට්ඨති බ්රාහ්මණො”ති.
අයං අසෙඛො;
“සොතං භික්ඛවෙ -පෙ- ඝානං -පෙ- ජිව්හා -පෙ- කායො -පෙ- මනො භික්ඛවෙ පුරිසස්ස සමුද්දො තස්ස ධම්මමයො වෙගො”ති.
අයං සංකිලෙසො;
“යො තං ධම්මමයං වෙගං සහති, අයං වුච්චති භික්ඛවෙ අතාරි{2} මනොසමුද්දං සඌමිං සාවට්ටං සගාහං{1} සරක්ඛසං තිණ්ණො පාරගතො ථලෙ තිට්ඨති බ්රාහ්මණො”ති.
අයං අසෙඛො;
“ඉදමෙවොච භගවා, ඉදං වත්වා සුගතො අථාපරං එතදවොච සත්ථා:
1. “යො ඉමං සමුද්දං සගාහං{1} සරක්ඛසං සඌමිභයං දුත්තරං අච්චතාරි,{2} ස වෙදන්තගූ වුසිතබ්රහ්මචරියො ලොකන්තගූ පාරගතො’ති වුච්චතී”ති.
අයං අසෙඛො;
ඉදං සංකිලෙසභාගියඤ්ච අසෙඛභාගියඤ්ච සුත්තං.
“ඡ ඉමෙ භික්ඛවෙ බළිසා ලොකස්මිං අනයාය සත්තානං බ්යාබාධාය{3} පාණීනං. කතමෙ ඡ; සන්ති භික්ඛවෙ චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්යා රූපා ඉට්ඨා කන්තා මනාපා පියරූපා කාමූපසංහිතා රජනීයා; තං වෙ භික්ඛූ අභිනන්දති අභිවදති අජ්ඣොසාය තිට්ඨති, අයං වුච්චති භික්ඛවෙ භික්ඛූ ගිලබළිසො මාරස්ස අනයං ආපන්නො බ්යසනං ආපන්නො යථාකාම කරණීයො පාපිමතො.
සන්ති භික්ඛවෙ සොතවිඤ්ඤෙය්යා සද්දා -පෙ- ඝානවිඤ්ඤෙය්යා ගන්ධා -පෙ- ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්යා රසා -පෙ- කායවිඤ්ඤෙය්යා ඵොට්ඨබ්බා -පෙ- මනොවිඤ්ඤෙය්යා ධම්මා ඉට්ඨා කන්තා මනාපා පියරූපා කාමූපසංහිතා රජනීයා. තඤ්චෙ භික්ඛු අභිනන්දති අභිවදති අජ්ඣොසාය තිට්ඨති. අයං වුච්චති භික්ඛවෙ භික්ඛු ගිලබළිසො මාරස්ස අනයං ආපන්නො බ්යසනං ආපන්නො යථාකාමකරණීයො පාපිමතො”ති.
අයං සංකිලෙසො,
“සන්ති ච ඛො භික්ඛවෙ චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්යා රූපා ඉට්ඨා කන්තා මනාපා පියරූපා කාමූපසංහිතා රජනීයා. තඤ්චෙ භික්ඛූ නාභිනන්දති නාභිවදති න අජ්ඣොසාය තිට්ඨති, අයං වුච්චති භික්ඛවෙ භික්ඛූ න ගිලබළිසො මාරස්ස අභෙදී බළිසං පරිභෙදී බළිසං න අනයං ආපන්නො න බ්යසනං ආපන්නො න යථාකාමකරණීයො පාපිමතො.
සන්ති ච භික්ඛවෙ සොතවිඤ්ඤෙය්යා සද්දා -පෙ- ඝාන - ජිව්හා - කාය - මනොවිඤ්ඤෙය්යා ධම්මා ඉට්ඨා කන්තා මනාපා පියරූපා කාමූප සංහිතා රජනීයා. තං චෙ භික්ඛු නාභිනන්දති නාභිවදති නාජ්ඣොසාය තිට්ඨති. අයං වුච්චති භික්ඛවෙ භික්ඛු න ගිලබළිසො මාරස්ස අභෙදී බළිසං පරිගෙදී බළිසං න අනයං ආපන්නො න බ්යසනං ආපන්නො න යථාකාමකරණීයො පාපිමතො”ති.
අයං අසෙඛො;
ඉදං සංකිලෙසභාගියඤ්ච අසෙඛභාගියඤ්ච සුත්තං.
3. 4. 8.
(8) තත්ථ කතමං සංකිලෙසභාගියඤ්ච නිබ්බෙධභාගියඤ්ච අසෙඛභාගියඤ්ච සුත්තං:
1. “අයං ලොකො සන්තාපජාතො ඵස්සපරෙතො රොදං{1} වදති අත්තනො,{2} යෙන යෙන හි මඤ්ඤන්ති තතො නං හොති අඤ්ඤථා
2. අඤ්ඤථාභාවී භවසත්තො ලොකො භවපරෙතො භවමෙවාභිනන්දති, යදභිනන්දති තං භයං යස්ස භායති තං දුක්ඛ”න්ති.
අයං සංකිලෙසො;
“භවවිප්පහානාය කො පනිදං බ්රහ්මචරියං වුස්සතී”ති.
අයං නිබ්බෙධො;
“යෙ හි කෙචි සමණා වා බ්රාහ්මණා වා භවෙන භවස්ස විප්ප මොක්ඛමාහංසු, සබ්බෙ තෙ අවිප්පමුත්තා භවස්මා’ති වදාමි.
යෙ වා පන කෙචි සමණා වා බ්රාහ්මණා වා විභවෙන භවස්ස නිස්සරණමාහංසු, සබ්බෙ තෙ අනිස්සටා භවස්මා’ති වදාමි. උපධී හි{3} පටිච්ච දුක්ඛමිදං සම්භොතී”ති.
අයං සංකිලෙසො;
“සබ්බූපාදානක්ඛයා නත්ථි දුක්ඛස්ස සම්භවො”ති.
අයං නිබ්බෙධො;
“ලොකමිමං පස්ස, පුථු අවිජ්ජාය පරෙතං භූතං භූතරතං භවා අපරිමුත්තං.{4} යෙ හි කෙචි භවා සබ්බධි සබ්බත්තතාය{5} සබ්බෙ තෙ භවා අනිච්චා දුක්ඛා විපරිණාමධම්මා”ති.
අයං සංකිලෙසො;
3. “එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සතො, භවතණ්හා පහීයති විභවං නාභිනන්දති.
සබ්බසො තණ්හානං ඛයා{1} අසෙසවිරාගනිරොධො නිබ්බාන”න්ති.
අයං නිබ්බෙධො;
4. “තස්ස නිබ්බුතස්ස භික්ඛුනො අනුපාදානා පුනබ්භවො න හොති, අභිභූතො මාරො විජිතසඞ්ගාමො{2} උපච්චගා සබ්බභවානි තාදී”ති.
අයං අසෙඛො;
ඉදං සංකිලෙසභාගියඤ්ච නිබ්බෙධභාගියඤ්ච අසෙඛභාගියඤ්ච සුත්තං.
“චත්තාරො’මෙ භික්ඛවෙ පුග්ගලා. කතමෙ චත්තාරො: අනුසොතගාමී පටිසොතගාමී ඨිතත්තො තිණ්ණො පාරගතො ථලෙ තිට්ඨති බ්රාහ්මණො”ති.
තත්ථ යො’යං පුග්ගලො අනුසොතගාමී, අයං පුග්ගලො සංකිලෙස භාගියො. තත්ථ යො ච පුග්ගලො පටිසොතගාමී යෙ ච ඨිතත්තො, ඉමෙ ද්වෙ පුග්ගලා නිබ්බෙධභාගියා. තත්ථ යො’යං පුග්ගලො තිණ්ණො පාරගතො ථලෙ තිට්ඨති බ්රාහ්මණො, අයං අසෙඛො.
ඉදං සංකිලෙසභාගියං ච නිබ්බෙධභාගියං ච අසෙඛභාගියං ච සුත්තං.
3. 4. 9.
(9) තත්ථ කතමං සංකිලෙසභාගියං ච වාසනාභාගියං ච නිබ්බෙධභාගියං ච සුත්තං:
“ඡළාභිජාතියො: අත්ථි පුග්ගලො කණ්හො කණ්හාභිජාතිකො කණ්හං ධම්මං අභිජායති, අත්ථි පුග්ගලො කණ්හො කණ්හාභිජාතිකො සුක්කං ධම්මං අභිජායති, අත්ථි පුග්ගලො කණ්හො කණ්හාභිජාතිකො අකණ්හං අසුක්කං අකණ්හඅසුක්කවිපාකං අච්චන්තනිට්ඨං{3} නිබ්බානං ආරාධෙති, අත්ථි පුග්ගලො සුක්කො සුක්කාභිජාතිකො කණ්හං ධම්මං අභිජායති. අත්ථි පුග්ගලො සුක්කො සුක්කාභිජාතිකො සුක්කං ධම්මං අභිජායති, අත්ථි පුග්ගලො සුක්කො සුක්කාභිජාතිකො අකණ්හං අසුක්කං අකණ්හඅසුක්කවිපාකං අච්චන්තනිට්ඨං නිබ්බානං ආරාධෙති.
තත්ථ යො ච පුග්ගලො කණ්හො කණ්හාභිජාතිකො කණ්හං ධම්මං අභිජායති, යො ච පුග්ගලො සුක්කො සුක්කාභිජාතිකො කණ්හං ධම්මං අභිජායති, ඉමෙ ද්වෙ පුග්ගලා සංකිලෙසභාගියා.
තත්ථ යො ච පුග්ගලො කණ්හො කණ්හාභිජාතිකො සුක්කං ධම්මං අභිජායති, යො ච පුග්ගලො සුක්කො සුක්කාභිජාතිකො සුක්කං ධම්මං අභිජායති, ඉමෙ ද්වෙ පුග්ගලා වාසනාභාගියා.
තත්ථ යො ච පුග්ගලො කණ්හො කණ්හාභිජාතිකො අකණ්හං අසුක්කං අකණ්හඅසුක්කවිපාකං අච්චන්තනිට්ඨං නිබ්බානං ආරාධෙති, යො ච පුග්ගලො සුක්කො සුක්කාභිජාතිකො අකණ්හං අසුක්කං අකණ්හඅසුක්කවිපාකං අච්චන්තනිට්ඨං නිබ්බානං ආරාධෙති, ඉමෙ ද්වෙ පුග්ගලා නිබ්බෙධභාගියාති.
ඉදං සංකිලෙසභාගියඤ්ච වාසනාභාගියඤ්ච නිබ්බෙධභාගියඤ්ච සුත්තං.