කච්චිසි ධනඤ්ජානි, අප්පමත්තො’ති?
‘කුතො භො සාරිපුත්ත, අම්හාකං අප්පමාදො යෙසං නො මාතාපිතරො පොසෙතබ්බා, පුත්තදාරා පොසෙතබ්බා, දාසකම්මකරපොරිසං පොසෙතබ්බං, මිත්තාමච්චානං මිත්තාමච්චකරණීයං කාතබ්බං ඤාතිසාලොහිතානං ඤාතිසාලොහිතකරණීයං කාතබ්බං, අතිථීනං අතිථිකරණීයං කාතබ්බං, පුබ්බපෙතානං පුබ්බපෙතකරණීයං කාතබ්බං, දෙවතානං දෙවතාකරණීයං කාතබ්බං, රඤ්ඤො රාජකරණීයං කාතබ්බං, අයම්පි කායො පීණෙතබ්බො බ්රූහෙතබ්බො’ති.
තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, ඉධෙකච්චො මාතාපිතුන්නං{2} හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස, තමෙනං අධම්මචරියා විසමචරියාහෙතු නිරයං නිරයපාලා උපකඩ්ඪෙය්යුං. ලභෙය්ය නු ඛො සො ‘අහං ඛො මාතාපිතුන්නං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අහොසිං, මා මං නිරයං නිරයපාලා’ති. මාතාපිතරො වා පනස්ස ලභෙය්යුං ‘එසො ඛො අම්හාකං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අහොසි, මා නං නිරයං නිරයපාලා’ති.
නො හිදං භො සාරිපුත්ත, අථ ඛො නං වික්කන්දන්තං{3}යෙව නිරයෙ නිරයපාලා පක්ඛිපෙය්යුං.
තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, ඉධෙකච්චො පුත්තදාරස්ස හෙතු ධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස, තමෙනං අධම්මචරියා විසමචරියාහෙතු නිරයං නිරයපාලා උපකඩ්ඪෙය්යුං. ලභෙය්ය නු ඛො සො ‘අහං ඛො පුත්තදාරස්ස හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අහොසිං. මා මං නිරයං නිරයපාලා’ති. පුත්තදාරා වා පනස්ස ලභෙය්යුං{1} ‘එසො ඛො අම්හාකං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අහොසි, මා නං නිරයං නිරයපාලා’ති?
නො හිදං භො සාරිපුත්ත, අථ ඛො නං වික්කන්දන්තංයෙව නිරයෙ නිරයපාලා පක්ඛිපෙය්යුං.
තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, ඉධෙකච්චො දාසකම්මකරපොරිසස්ස හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස, තමෙනං අධම්මචරියා විසමචරියාහෙතු නිරයං නිරයපාලා උපකඩ්ඪෙය්යුං. ලභෙය්ය නු ඛො සො ‘අහං ඛො දාසකම්මකරපොරිසස්ස හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අහොසිං, මා මං නිරයං නිරයපාලා’ති. දාසකම්මකරපොරිසං වා පනස්ස ලභෙය්ය ‘එසො ඛො අම්හාකං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අහොසි, මා නං නිරයං නිරයපාලා’ති?
නො හිදං භො සාරිපුත්ත, අථ ඛො නං වික්කන්දන්තංයෙව නිරයෙ නිරයපාලා පක්ඛිපෙය්යුං.
තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, ඉධෙකච්චො මිත්තාමච්චානං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස, තමෙනං අධම්මචරියා විසමචරියාහෙතු නිරයං නිරයපාලා උපකඩ්ඪෙය්යුං. ලභෙය්ය නු ඛො සො ‘අහං ඛො මිත්තාමච්චානං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අහොසිං, මා මං නිරයං නිරයපාලා’ති. මිත්තාමච්චා වා පනස්ස ලභෙය්යුං ‘එසො ඛො අම්හාකං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අහොසි, මා නං නිරයං නිරයපාලා’ති?
නො හිදං භො සාරිපුත්ත, අථ ඛො නං වික්කන්දන්තංයෙව නිරයෙ නිරයපාලා පක්ඛිපෙය්යුං.
තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, ඉධෙකච්චො ඤාතිසාලොහිතානං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස, තමෙනං අධම්මචරියා විසමචරියාහෙතු නිරයං නිරයපාලා උපකඩ්ඪෙය්යුං. ලභෙය්ය නු ඛො සො ‘අහං ඛො ඤාතිසාලොහිතානං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අහොසිං. මා මං නිරයං නිරයපාලා’ති. ඤාතිසාලොහිතා වා පනස්ස ලභෙය්යුං ‘එසො ඛො අම්හාකං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අහොසි. මා නං නිරයං නිරයපාලා’ති?
නො හිදං භො සාරිපුත්ත, අථ ඛො නං වික්කන්දන්තංයෙව නිරයෙ නිරයපාලා පක්ඛිපෙය්යුං.
තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, ඉධෙකච්චො අතිථීනං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස, තමෙනං අධම්මචරියා විසමචරියාහෙතු නිරයං නිරයපාලා උපකඩ්ඪෙය්යුං. ලභෙය්ය නු ඛො සො ‘අහං ඛො අතිථීනං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අහොසිං, මා මං නිරයං නිරයපාලා’ති. අතිථී වා පනස්ස ලභෙය්යුං ‘එසො ඛො අම්හාකං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අහොසි, මා නං නිරයං නිරයපාලා’ති?
නො හිදං භො සාරිපුත්ත, අථ ඛො නං වික්කන්දන්තං යෙව නිරයෙ නිරයපාලා පක්ඛිපෙය්යුං.
තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, ඉධෙකච්චො පුබ්බපෙතානං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස, තමෙනං අධම්මචරියා විසමචරියා හෙතු නිරයං නිරයපාලා උපකඩ්ඪෙය්යුං, ලභෙය්ය නු ඛො සො ‘අහං ඛො පුබ්බපෙතානං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අහොසි, මා මං නිරයං නිරයපාලා’ති. පුබ්බපෙතා වා පනස්ස ලභෙය්යුං ‘එසො ඛො අම්හාකං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අහොසි, මා නං නිරයං නිරයපාලා’ති?
නො හිදං භො සාරිපුත්ත, අථ ඛො නං වික්කන්දන්තං යෙව නිරයෙ නිරයපාලා පක්ඛිපෙය්යුං.
තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, ඉධෙකච්චො දෙවතානං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස, තමෙනං අධම්මචරියා විසමචරියා හෙතු නිරයං නිරයපාලා උපකඩ්ඪෙය්යුං, ලභෙය්ය නු ඛො සො ‘අහං ඛො දෙවතානං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අහොසිං, මා මං නිරයං නිරයපාලා’ති. දෙවතා වා පනස්ස ලභෙය්යුං ‘එසො ඛො අම්හාකං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අහොසි, මා නං නිරයං නිරයපාලා’ති?
නො හිදං භො සාරිපුත්ත, අථ ඛො නං වික්කන්දන්තංයෙව නිරයෙ නිරයපාලා පක්ඛිපෙය්යුං.
තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, ඉධෙකච්චො රඤ්ඤො හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස, තමෙනං අධම්මචරියා විසමචරියාහෙතු නිරයං නිරයපාලා උපකඩ්ඪෙය්යුං, ලභෙය්ය නු ඛො සො ‘අහං ඛො රඤ්ඤො හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අහොසිං, මා මං නිරයං නිරයපාලා’ති. රාජා වා පනස්ස ලභෙය්ය ‘එසො ඛො අම්හාකං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අහොසි, මා නං නිරයං නිරයපාලා’ති?
නො හිදං භො සාරිපුත්ත, අථ ඛො නං වික්කන්දන්තංයෙව නිරයෙ නිරයපාලා පක්ඛිපෙය්යුං.
තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, ඉධෙකච්චො කායස්ස පීණනහෙතු{1} බ්රූහනහෙතු{2} අධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස. තමෙනං අධම්මචරියා විසමචරියාහෙතු නිරයං නිරයපාලා උපකඩ්ඪෙය්යුං. ලභෙය්ය නු ඛො සො ‘අහං ඛො කායස්ස පීණනහෙතු{1} බ්රූහනහෙතු{2} අධම්මචාරී විසමචාරී අහොසිං, මා මං නිරයං නිරයපාලා’ති. පරෙ වා පනස්ස ලභෙය්යුං ‘එසො ඛො කායස්ස පීණනහෙතු බ්රූහනහෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අහොසි, මා නං නිරයං නිරයපාලා’ති?
නො හිදං භො සාරිපුත්ත, අථ ඛො නං වික්කන්දන්තංයෙව නිරයෙ නිරයපාලා පක්ඛිපෙය්යුං.
තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, යො වා මාතාපිතුන්නං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස. යො වා මාතාපිතුන්නං හෙතු ධම්මචාරී සමචාරී අස්ස, කතමං සෙය්යොති?
යො හි භො සාරිපුත්ත, මාතාපිතුන්නං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස, න තං සෙය්යො. යො ච ඛො භො සාරිපුත්ත, මාතාපිතුන්නං හෙතු ධම්මචාරී සමචාරී අස්ස, තදෙවෙත්ථ සෙය්යො. අධම්මචරියා විසමචරියා හි භො සාරිපුත්ත, බ්රහ්මචරියා සමචරියා සෙය්යො’ති.
අත්ථි ඛො ධනඤ්ජානි, අඤ්ඤෙ සහෙතුකා ධම්මිකා කම්මන්තා, යෙහි සක්කා මාතාපිතරො චෙව පොසෙතුං. න ච පාපං කම්මං කත්තුං{1}, පුඤ්ඤඤ්ච පටිපදං පටිපජ්ජිතුං. තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, යො වා පුත්තදාරස්ස හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස, යො වා පුත්තදාරස්ස හෙතු ධම්මචාරී සමචාරී අස්ස. කතමං සෙය්යො’ති?
යො හි භො සාරිපුත්ත, පුත්තදාරස්ස හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස, න තං සෙය්යො. යො ච ඛො භො සාරිපුත්ත, පුත්තදාරස්ස හෙතු ධම්මචාරී සමචාරී අස්ස, තදෙවෙත්ථ සෙය්යො. අධම්මචරියා විසමචරියා හි භො සාරිපුත්ත, ධම්මචරියා සමචරියා සෙය්යො’ති.
අත්ථි ඛො ධනඤ්ජානි, අඤ්ඤෙ සහෙතුකා ධම්මිකා කම්මන්තා, යෙහි සක්කා පුත්තදාරෙ{2} චෙව පොසෙතුං, න ච පාපං කම්මං කත්තුං, පුඤ්ඤඤ්ච පටිපදං පටිපජ්ජිතුං. තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, යො වා දාසකම්මකරපොරිසස්ස හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස, යො වා දාසකම්මකරපොරිසස්ස හෙතු ධම්මචාරී සමචාරී අස්ස. කතමං සෙය්යොති?
යො හි භො සාරිපුත්ත, දාසකම්මකරපොරිසස්ස හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස, න තං සෙය්යො. යො ච ඛො භො සාරිපුත්ත, දාසකම්මකරපොරිසස්ස හෙතු ධම්මචාරී සමචාරී අස්ස, තදෙවෙත්ථ සෙය්යො. අධම්මචරියා විසමචරියා හි භො සාරිපුත්ත, ධම්මචරියා සමචරියා සෙය්යොති?
අත්ථි ඛො ධනඤ්ජානි, අඤ්ඤෙ සහෙතුකා ධම්මිකා කම්මන්තා, යෙ හි සක්කා දාසකම්මකරපොරිසඤ්චෙව පොසෙතුං, න ච පාපං කම්මං කත්තුං, පුඤ්ඤඤ්ච පටිපදං පටිපජ්ජිතුං. තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, යො වා මිත්තාමච්චානං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස, යො වා මිත්තාමච්චානං හෙතු ධම්මචාරී සමචාරී අස්ස. කතමං සෙය්යොති?
යො හි භො සාරිපුත්ත, මිත්තාමච්චානං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස, න තං සෙය්යො. යො ච ඛො භො සාරිපුත්ත, මිත්තාමච්චානං හෙතු ධම්මචාරී සමචාරී අස්ස, තදෙවෙත්ථ සෙය්යො. අධම්මචරියා විසමචරියා හි භො සාරිපුත්ත, ධම්මචරියා සමචරියා සෙය්යොති.
අත්ථි ඛො ධනඤ්ජානි, අඤ්ඤෙ සහෙතුකා ධම්මිකා කම්මන්තා, යෙහි සක්කා මිත්තාමච්චානඤ්චෙව මිත්තාමච්චකරණීයං කාතුං, න ච පාපං කම්මං කත්තුං, පුඤ්ඤඤ්ච පටිපදං පටිපජ්ජිතුං. තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, යො වා ඤාතිසාලොහිතානං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස, යො වා ඤාතිසාලොහිතානං හෙතු ධම්මචාරී සමචාරී අස්ස. කතමං සෙය්යොති?
යො හි භො සාරිපුත්ත, ඤාතිසාලොහිතානං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස, න තං සෙය්යො. යො ච ඛො භො සාරිපුත්ත, ඤාතිසාලොහිතානං හෙතු ධම්මචාරී සමචාරී අස්ස, තදෙවෙත්ථ සෙය්යො. අධම්මචරියා විසමචරියා හි භො සාරිපුත්ත, ධම්මචරියා සමචරියා සෙය්යොති.
අත්ථි ඛො ධනඤ්ජානි, අඤ්ඤෙ සහෙතුකා ධම්මිකා කම්මන්තා, යෙහි සක්කා ඤාතිසාලොහිතානඤ්චෙව ඤාතිසාලොහිතකරණීයං කාතුං, න ච පාපං කම්මං කත්තුං, පුඤ්ඤඤ්ච පටිපදං පටිපජ්ජිතුං. තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, යො වා අතිථීනං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස, යො වා අතිථීනං හෙතු ධම්මචාරී සමචාරී අස්ස. කතමං සෙය්යොති?
යො හි භො සාරිපුත්ත, අතිථීනං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස, න තං සෙය්යො. යො ච ඛො භො සාරිපුත්ත, අතිථීනං හෙතු ධම්මචාරී සමචාරී අස්ස, තදෙවෙත්ථ සෙය්යො. අධම්මචරියා විසමචරියා හි භො සාරිපුත්ත, ධම්මචරියා සමචරියා සෙය්යොති.
අත්ථි ඛො ධනඤ්ජානි, අඤ්ඤෙ සහෙතුකා ධම්මිකා කම්මන්තා, යෙහි සක්කා අතිථීනඤ්චෙව අතිථිකරණීයං කාතුං, න ච පාපං කම්මං කත්තුං, පුඤ්ඤඤ්ච පටිපදං පටිපජ්ජිතුං. තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, යො වා පුබ්බපෙතානං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස, යො වා පුබ්බපෙතානං හෙතු ධම්මචාරී සමචාරී අස්ස. කතමං සෙය්යොති?
යො හි භො සාරිපුත්ත, පුබ්බපෙතානං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස, න තං සෙය්යො. යො ච ඛො භො සාරිපුත්ත, පුබ්බපෙතානං හෙතු ධම්මචාරී සමචාරී අස්ස, තදෙවෙත්ථ සෙය්යො අධම්මචරියා විසමචරියා හි භො සාරිපුත්ත, ධම්මචරියා සමචරියා සෙය්යොති.
අත්ථි ඛො ධනඤ්ජානි, අඤ්ඤෙ සහෙතුකා ධම්මිකා කම්මන්තා, යෙහි සක්කා පුබ්බපෙතානඤ්චෙව පුබ්බපෙතකරණීයං කාතුං, න ච පාපං කම්මං කත්තුං, පුඤ්ඤඤ්ච පටිපදං පටිපජ්ජිතුං. තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, යො වා දෙවතානං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස, යො වා දෙවතානං හෙතු ධම්මචාරී සමචාරී අස්ස. කතමං සෙය්යොති?
යො හි භො සාරිපුත්ත, දෙවතානං හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස. න තං සෙය්යො. යො ච ඛො භො සාරිපුත්ත, දෙවතානං හෙතු ධම්මචාරී සමචාරී අස්ස, තදෙවෙත්ථ සෙය්යො, අධම්මචරියා විසමචරියා හි භො සාරිපුත්ත, ධම්මචරියා සමචරියා සෙය්යොති.
අත්ථි ඛො ධනඤ්ජානි, අඤ්ඤෙ සහෙතුකා ධම්මිකා කම්මන්තා, යෙහි සක්කා දෙවතානඤ්චෙව දෙවතාකරණීයං කාතුං, න ච පාපං කම්මං කත්තුං, පුඤ්ඤඤ්ච පටිපදං පටිපජ්ජිතුං. තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, යො වා රඤ්ඤො හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස, යො වා රඤ්ඤො හෙතු ධම්මචාරී සමචාරී අස්ස. කතමං සෙය්යොති?
යො හි භො සාරිපුත්ත, රඤ්ඤො හෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස, න තං සෙය්යො. යො ච ඛො භො සාරිපුත්ත, රඤ්ඤො හෙතු ධම්මචාරී සමචාරී අස්ස, තදෙවෙත්ථ සෙය්යො. අධම්මචරියා විසමචරියා හි භො සාරිපුත්ත, ධම්මචරියා සමචරියා සෙය්යොති.
අත්ථි ඛො ධනඤ්ජානි, අඤ්ඤෙ සහෙතුකා ධම්මිකා කම්මන්තා, යෙහි සක්කා රඤ්ඤො චෙව රාජකරණීයං කාතුං, න ච පාපං කම්මං කත්තුං, පුඤ්ඤඤ්ච පටිපදං පටිපජ්ජිතුං. තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, යො වා කායස්ස පීණනහෙතු බ්රූහනහෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස, යො වා කායස්ස පීණනහෙතු බ්රූහනහෙතු ධම්මචාරී සමචාරී අස්ස. කතමං සෙය්යොති?
යො හි භො සාරිපුත්ත, කායස්ස පීණනහෙතු බ්රූහනහෙතු අධම්මචාරී විසමචාරී අස්ස, න තං සෙය්යො. යො ච ඛො භො සාරිපුත්ත, කායස්ස පීණනහෙතු බ්රූහනහෙතු ධම්මචාරී සමචාරී අස්ස, තදෙවෙත්ථ සෙය්යො, අධම්මචරියා විසමචරියාහි භො සාරිපුත්ත, ධම්මචරියා සමචරියා සෙය්යොති.
අත්ථි ඛො ධනඤ්ජානි, අඤ්ඤෙ සහෙතුකා ධම්මිකා කම්මන්තා, යෙහි සක්කා කායඤ්චෙව පීණෙතුං බ්රූහෙතුං, න ච පාපංකම්මං කත්තුං, පුඤ්ඤඤ්ච පටිපදං පටිපජ්ජිතුන්ති.
අථ ඛො ධනඤ්ජානි බ්රාහ්මණො ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස භාසිතං අභිනන්දිත්වා අනුමොදිත්වා උට්ඨායාසනා පක්කාමි.
අථ ඛො ධනඤ්ජානි බ්රාහ්මණො අපරෙන සමයෙන ආබාධිකො අහොසි දුක්ඛිතො බාළ්හගිලානො. අථ ඛො ධනඤ්ජානි බ්රාහ්මණො අඤ්ඤතරං පුරිසං ආමන්තෙසි: එහි ත්වං, අම්භො පුරිස, යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කම, උපසඞ්කමිත්වා මම වචනෙන භගවතො පාදෙ සිරසා වන්දාහි, ‘ධනඤ්ජානි භන්තෙ, බ්රාහ්මණො ආබාධිකො දුක්ඛිතො බාළ්හගිලානො. සො භගවතො පාදෙ සිරසා වන්දතී’ති. යෙන චායස්මා සාරිපුත්තො තෙනුපසඞ්කම, උපසඞ්කමිත්වා මම වචනෙන ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස පාදෙ සිරසා වන්දාහි, ‘ධනඤ්ජානි භන්තෙ, බ්රාහ්මණො ආබාධිකො දුක්ඛිතො බාළ්හගිලානො. සො ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස පාදෙ සිරසා වන්දතී’ති. එවඤ්ච වදෙහි: ‘සාධු කිර භන්තෙ, ආයස්මා සාරිපුත්තො යෙන ධනඤ්ජානිස්ස බ්රාහ්මණස්ස නිවෙසනං තෙනුපසඞ්කමතු අනුකම්පං උපාදායාති.
එවං භන්තෙති ඛො සො පුරිසො ධනඤ්ජානිස්ස බ්රාහ්මණස්ස පටිස්සුත්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො සො පුරිසො භගවන්තං එතදවොච: ‘ධනඤ්ජානි භන්තෙ, බ්රාහ්මණො ආබාධිකො දුක්ඛිතො බාළ්හගිලානො සො භගවතො පාදෙ සිරසා වන්දතී’ති. යෙන චායස්මා සාරිපුත්තො තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො සො පුරිසො ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං එතදවොච: ‘ධනඤ්ජානි භන්තෙ, බ්රාහ්මණො ආබාධිකො දුක්ඛිතො බාළ්හගිලානො. සො ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස පාදෙ සිරසා වන්දති, එවඤ්ච වදෙති. ‘සාධු කිර භන්තෙ, ආයස්මා සාරිපුත්තො යෙන ධනඤ්ජානිස්ස බ්රාහ්මණස්ස නිවෙසනං තෙනුපසඞ්කමතු අනුකම්පං උපාදායා’ති. අධිවාසෙසි ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො තුණ්හීභාවෙන.
අථ ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො නිවාසෙත්වා පත්තචීවරං ආදාය යෙන ධනඤ්ජානිස්ස බ්රාහ්මණස්ස නිවෙසනං තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදි. නිසජ්ජ ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො ධනඤ්ජානිං බ්රාහ්මණං එතදවොච: ‘කච්චි තෙ ධනඤ්ජානි, ඛමනීයං කච්චි යාපනීයං කච්චි දුක්ඛා වෙදනා පටික්කමන්ති නො අභික්කමන්ති, පටික්කමොසානං පඤ්ඤායති නො අභික්කමොති?
න මෙ භො සාරිපුත්ත, ඛමනීයං න යාපනීයං, බාළ්හා මෙ දුක්ඛා වෙදනා අභික්කමන්ති, නො පටික්කමන්ති. අභික්කමොසානං පඤ්ඤායති, නො පටික්කමොති. සෙය්යථාපි, භො සාරිපුත්ත, බලවා පුරිසො තිණ්හෙන සිඛරෙන මුද්ධනි{1} අභිමන්ථෙය්ය.{2} එවමෙව ඛො මෙ භො සාරිපුත්ත, අධිමත්තා වාතා මුද්ධනි{1} ඌහනන්ති{3} න මෙ භො සාරිපුත්ත, ඛමනීයං න යාපනීයං බාළ්හා මෙ දුක්ඛා වෙදනා අභික්කමන්ති නො පටික්කමන්ති. අභික්කමොසානං පඤ්ඤායති, නො පටික්කමොති.
සෙය්යථාපි භො සාරිපුත්ත, බලවා පුරිසො දළ්හෙන වරත්තබන්ධනෙන{4} සීසෙ සීසවෙඨනං{5} බන්ධෙය්ය{6}, එවමෙව ඛො මෙ භො සාරිපුත්ත, අධිමත්තා සීසෙ සීසවෙදනා හොති. න මෙ භො සාරිපුත්ත, ඛමනීයං න යාපනීයං. බාළ්හා මෙ දුක්ඛා වෙදනා. අභික්කමන්ති නො පටික්කමන්ති, අභික්කමොසානං පඤ්ඤායති නො පටික්කමොති.
සෙය්යථාපි භො සාරිපුත්ත, දක්ඛො ගොඝාතකො වා ගොඝාතකන්තෙවාසී වා තිණ්හෙන ගොවිකන්තනෙන කුච්ඡිං පරිකන්තෙය්ය. එවමෙව ඛො මෙ භො සාරිපුත්ත, අධිමත්තා වාතා කුච්ඡිං පරිකන්තන්ති. න මෙ භො සාරිපුත්ත, ඛමනීයං න යාපනීයං, බාළ්හා මෙ දුක්ඛා වෙදනා අභික්කමන්ති නො පටික්කමන්ති, අභික්කමොසානං පඤ්ඤායති නො පටික්කමොති.
සෙය්යථාපි භො සාරිපුත්ත, ද්වෙ බලවන්තො පුරිසා දුබ්බලතරං පුරිසං නානාබාහාසු ගහෙත්වා අඞ්ගාරකාසුයා සන්තාපෙය්යුං සම්පරිතාපෙය්යුං, එවමෙව ඛො මෙ භො සාරිපුත්ත, අධිමත්තො කායස්මිං දාහො, න මෙ භො සාරිපුත්ත, ඛමනීයං න යාපනීයං බාළ්හා මෙ දුක්ඛා වෙදනා අභික්කමන්ති නො පටික්කමන්ති. අභික්කමොසානං පඤ්ඤායති නො පටික්කමොති.
තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, කතමං සෙය්යො, නිරයො වා තිරච්ඡානයොනි වාති?
නිරයා භො සාරිපුත්ත, තිරච්ඡානයොනි සෙය්යොති.
තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, කතමං සෙය්යො, තිරච්ඡානයොනි වා පෙත්තිවිසයො{7} වා ති?
තිරච්ඡානයොනියා භො සාරිපුත්ත, පෙත්තිවිසයො සෙය්යොති.
තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, කතමං සෙය්යො, පෙත්තිවිසයො වා මනුස්සො වාති?
පෙත්තිවිසයා භො සාරිපුත්ත, මනුස්සා සෙය්යොති.
තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, කතමං සෙය්යො, මනුස්සා වා චාතුම්මහාරාජිකා දෙවා වාති?
මනුස්සෙහි භො සාරිපුත්ත, චාතුම්මහාරාජිකා දෙවා සෙය්යොති.
තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, කතමං සෙය්යො, චාතුම්මහාරාජිකා වා දෙවා තාවතිංසා වා දෙවාති?
චාතුම්මහාරාජිකෙහි භො සාරිපුත්ත, දෙවෙහි තාවතිංසා දෙවා සෙය්යොති.
තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, කතමං සෙය්යො, තාවතිංසා වා දෙවා යාමා වා දෙවාති?
තාවතිංසෙහි භො සාරිපුත්ත, දෙවෙහි යාමා දෙවා සෙය්යොති.
තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, කතමං සෙය්යො, යාමා වා දෙවා තුසිතා වා දෙවාති?
යාමෙහි භො සාරිපුත්ත, දෙවෙහි තුසිතා දෙවා සෙය්යොති.
තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, කතමං සෙය්යො, තුසිතා වා දෙවා නිම්මානරතී වා දෙවාති?
තුසිතෙහි භො සාරිපුත්ත, දෙවෙහි නිම්මානරතී දෙවා සෙය්යොති.
තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, කතමං සෙය්යො, නිම්මානරතී වා දෙවා පරනිම්මිතවසවත්තී වා දෙවාති?
නිම්මානරතීහි භො සාරිපුත්ත, දෙවෙහි පරනිම්මිතවසවත්තී දෙවා සෙය්යොති.
තං කිං මඤ්ඤසි ධනඤ්ජානි, කතමං සෙය්යො, පරනිම්මිතවසවත්තී වා දෙවා බ්රහ්මලොකො වාති?
බ්රහ්මලොකොති භවං සාරිපුත්තො ආහ, බ්රහ්මලොකොති භවං සාරිපුත්තො ආහාති.
අථ ඛො ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස එතදහොසි: ඉමෙ ඛො බ්රාහ්මණා බ්රහ්මලොකාධිමුත්තා. යන්නූනාහං ධනඤ්ජානිස්ස බ්රාහ්මණස්ස බ්රහ්මානං සහව්යතාය මග්ගං දෙසෙය්යන්ති. බ්රහ්මානං තෙ ධනඤ්ජානි සහව්යතාය මග්ගං දෙසිස්සාමි. තං සුණාහි සාධුකං මනසි කරොහි භාසිස්සාමීති. එවම්භොති ඛො ධනඤ්ජානි බ්රාහ්මණො ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස පච්චස්සොසි.
ආයස්මා සාරිපුත්තො එතදවොච: ‘කතමො ච, ධනඤ්ජානි, බ්රහ්මානං සහව්යතාය මග්ගො? ඉධ ධනඤ්ජානි, භික්ඛු මෙත්තාසහගතෙන චෙතසා එකං දිසං ඵරිත්වා විහරති. තථා දුතියං, තථා තතියං, තථා චතුත්ථිං. ඉති උද්ධමධො තිරියං සබ්බධි සබ්බත්තතාය{1} සබ්බාවන්තං ලොකං මෙත්තාසහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්යාපජ්ඣෙන ඵරිත්වා විහරති. අයම්පි ඛො ධනඤ්ජානි, බ්රහ්මානං සහව්යතාය මග්ගො.
පුන චපරං ධනඤ්ජානි, භික්ඛු කරුණාසහගතෙන චෙතසා -පෙ- මුදිතාසහගතෙන චෙතසා -පෙ- උපෙක්ඛාසහගතෙන චෙතසා එකං දිසං ඵරිත්වා විහරති. තථා දුතියං, තථා තතියං, තථා චතුත්ථිං. ඉති උද්ධමධො තිරියං සබ්බධි සබ්බත්තතාය සබ්බාවන්තං ලොකං උපෙක්ඛා සහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්යාපජ්ඣෙන ඵරිත්වා විහරති. අයම්පි ඛො ධනඤ්ජානි, බ්රහ්මානං සහව්යතාය මග්ගොති.
තෙන හි භො සාරිපුත්ත, මම වචනෙන භගවතො පාදෙ සිරසා වන්දාහි, ‘ධනඤ්ජානි භන්තෙ, බ්රාහ්මණො ආබාධිකො දුක්ඛිතො බාළ්හගිලානො, සො භගවතො පාදෙ සිරසා වන්දතී’ති.
අථ ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො ධනඤ්ජානිං බ්රාහ්මණං සති උත්තරිං කරණීයෙ හීනෙ බ්රහ්මලොකෙ පතිට්ඨාපෙත්වා උට්ඨායාසනා පක්කාමි.
අථ ඛො ධනඤ්ජානි බ්රාහ්මණො අචිරපක්කන්තෙ ආයස්මන්තෙ සාරිපුත්තෙ කාලමකාසි, බ්රහ්මලොකඤ්ච උපපජ්ජ.{1}
අථ ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි: එසො භික්ඛවෙ, සාරිපුත්තො ධනඤ්ජානිං බ්රාහ්මණං සති උත්තරිං කරණීයෙ හීනෙ බ්රහ්මලොකෙ පතිට්ඨාපෙත්වා උට්ඨායාසනා පක්කන්තොති.
අථ ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි, එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො භගවන්තං එතදවොච: ධනඤ්ජානි භන්තෙ, බ්රාහ්මණො ආබාධිකො දුක්ඛිතො බාළ්හගිලානො, සො භගවතො පාදෙ සිරසා වන්දතීති.
කිං පන ත්වං සාරිපුත්ත, ධනඤ්ජානිං බ්රාහ්මණං සති උත්තරිං කරණීයෙ හීනෙ බ්රහ්මලොකෙ පතිට්ඨාපෙත්වා උට්ඨායාසනා පක්කන්තොති?
මය්හං ඛො භන්තෙ, එවං අහොසි: ඉමෙ ඛො බ්රාහ්මණා බ්රහ්මලොකාධිමුත්තා, යන්නූනාහං ධනඤ්ජානිස්ස බ්රාහ්මණස්ස බ්රහ්මානං සහව්යතාය මග්ගං දෙසෙය්යන්ති.
කාලකතො ච සාරිපුත්ත, ධනඤ්ජානි බ්රාහ්මණො බ්රහ්මලොකඤ්ච උපපන්නොති{2}.
ධනඤ්ජානි සුත්තං{3} සත්තමං.
2. 5. 8.
වාසෙට්ඨසුත්තං
එවං මෙ සුතං: එකං සමයං භගවා ඉච්ඡානඞ්ගලෙ විහරති ඉච්ඡානඞ්ගලවනසණ්ඩෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන සම්බහුලා අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා බ්රාහ්මණමහාසාළා ඉච්ඡානඞ්ගලෙ පටිවසන්ති. සෙය්යථිදං: චඞ්කී බ්රාහ්මණො, තාරුක්ඛො බ්රාහ්මණො, පොක්ඛරසාති බ්රාහ්මණො, ජාණුස්සොණී බ්රාහ්මණො, තොදෙය්යො බ්රාහ්මණො, අඤ්ඤො ච අභිඤ්ඤාතා අභිඤ්ඤාතා බ්රාහ්මණ මහාසාළා.
අථ ඛො වාසෙට්ඨභාරද්වාජානං මාණවානං ජඞ්ඝාවිහාරං අනුචඞ්කමමානානං අනුවිචරමානානං{1} අයමන්තරා කථා උදපාදි: ‘කථම්හො බ්රාහ්මණො හොතී’ති. භාරද්වාජො මාණවො එවමාහ: යතො ඛො භො උභතො සුජාතො මාතිතො ච පිතිතො ච, සංසුද්ධගහණිකො යාව සත්තමා පිතාමහයුගා අක්ඛිත්තො අනුපක්කුට්ඨො ජාතිවාදෙන. එත්තාවතා ඛො භො, බ්රාහ්මණො හොතී’ති. වාසෙට්ඨො මාණවො එවමාහ: ‘යතො ඛො භො, සීලවා ච හොති වත්තසම්පන්නො{2} ච එත්තාවතා ඛො භො, බ්රාහ්මණො හොතී’ති. නෙව ඛො අසක්ඛි භාරද්වාජො මාණවො වාසෙට්ඨං මාණවං සඤ්ඤාපෙතුං. න පන අසක්ඛි වාසෙට්ඨො මාණවො භාරද්වාජං මාණවං සඤ්ඤාපෙතුං.
අථ ඛො වාසෙට්ඨො මාණවො භාරද්වාජං මාණවං ආමන්තෙසි: ‘අයං ඛො භො භාරද්වාජ, සමණො ගොතමො සක්යපුත්තො සක්යකුලා පබ්බජිතො ඉච්ඡානඞ්ගලෙ විහරති ඉච්ඡානඞ්ගලවනසණ්ඩෙ. තං ඛො පන භගවන්තං ගොතමං එවං කල්යාණො කිත්තිසද්දො අබ්භුග්ගතො: ඉතිපි සො භගවා අරහං සම්මාසම්බ්රූද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත්තරො පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දෙවමනුස්සානං බ්රූද්ධො භගවා’ති. ආයාම භො භාරද්වාජ, යෙන සමණො ගොතමො තෙනුපසඞ්කමිස්සාම. උපසඞ්කමිත්වා සමණං ගොතමං එතමත්ථං පුච්ඡිස්සාම. යථා නො සමණො ගොතමො බ්යාකරිස්සති තථා නං ධාරෙස්සාමා’ති. එවම්භොති ඛො භාරද්වාජො මාණවො වාසෙට්ඨස්ස මාණවස්ස පච්චස්සොසි.
අථ ඛො වාසෙට්ඨ, භාරද්වාජා මාණවා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු. උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං සම්මොදිංසු, සම්මොදනීයං කථං සාරාණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නො ඛො වාසෙට්ඨො මාණවො භගවන්තං ගාථාහි අජ්ඣභාසි:
අනුඤ්ඤාතපටිඤ්ඤාතා තෙවිජ්ජා මයමස්සු භො අහං පොක්ඛරසාතිස්ස තාරුක්ඛස්සායං මාණවො.
තෙවිජ්ජානං යදක්ඛාතං තත්ථ කෙවලිනො’ස්මසෙ පදකස්මා වෙය්යාකරණා{1} ජප්පෙ ආචරියසාදිසා.
තෙසං නො ජාතිවාදස්මිං විවාදො අත්ථි ගොතම, ජාතියා බ්රාහ්මණො හොති භාරද්වාජො ඉති භාසති අහඤ්ච කම්මනා බ්රූමි එවං ජානාහි චක්ඛුම.
තෙ න සක්කොම ඤාපෙතුං අඤ්ඤමඤ්ඤං මයං උභො භගවන්තං පුට්ඨුමාගම්ම{2} සම්බ්රූද්ධං ඉති විස්සුතං.
චන්දං යථා ඛයාතීතං පෙච්ච පඤ්ජලිකා ජනා වන්දමානා නමස්සන්ති ලොකස්මිං ගොතමං චක්ඛුං ලොකෙ සමුප්පන්නං මයං පුච්ඡාම ගොතමං
ජාතියා බ්රාහ්මණො හොති උදාහු භවති කම්මනා අජානතංනො පබ්රූහි යථා ජානෙමු බ්රාහ්මණන්ති.
තෙසං වොහං ව්යාවික්ඛිස්සං{3} (වාසෙට්ඨාති භගවා) අනුපුබ්බං යථාතථං ජාතිවිභඞ්ගං පාණානං අඤ්ඤමඤ්ඤා හි ජාතියො.
තිණරුක්ඛෙපි ජානාථ න චාපි පටිජානරෙ ලිඞ්ගං ජාතිමයං තෙසං, අඤ්ඤමඤ්ඤා හි ජාතියො.
තතො කීටෙ පටඞ්ගෙ{4} ච යාව කුන්ථකිපිල්ලිකෙ ලිඞ්ගං ජාතිමයං තෙසං අඤ්ඤමඤ්ඤා හි ජාතියො.
චතුප්පදෙපි ජානාථ ඛුද්දකෙ ච මහල්ලකෙ ලිඞ්ගං ජාතිමයං තෙසං අඤ්ඤමඤ්ඤා හි ජාතියො.
පාදුදරෙපි ජානාථ උරගෙ දීඝපිට්ඨිකෙ{5} ලිඞ්ගං ජාතිමයං තෙසං අඤ්ඤමඤ්ඤා හි ජාතියො.