යො ඛො මහාරාජ, කායසමාචාරො අකුසලො.
කතමො පන භන්තෙ, කායසමාචාරො අකුසලො?
යො ඛො මහාරාජ, කායසමාචාරො සාවජ්ජො.
කතමො පන භන්තෙ, කායසමාචාරො සාවජ්ජො?
යො ඛො මහාරාජ, කායසමාචාරො සබ්යාපජ්ඣො{5}.
කතමො පන භන්තෙ, කායසමාචාරො සබ්යාපජ්ඣො?
යො ඛො මහාරාජ, කායසමාචාරො දුක්ඛවිපාකො.
කතමො පන භන්තෙ, කායසමාචාරො දුක්ඛවිපාකො?
යො ඛො මහාරාජ, කායසමාචාරො අත්තව්යාබාධායපි සංවත්තති, පරව්යාබාධායපි සංවත්තති, උභයව්යාබාධායපි සංවත්තති. තස්ස අකුසලා ධම්මා අභිවඩ්ඪන්ති, කුසලා ධම්මා පරිහායන්ති. එවරූපො ඛො මහාරාජ, කායසමාචාරො ඔපාරම්භො සමණෙහි බ්රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහීති.
කතමො පන භන්තෙ ආනන්ද, වචීසමාචාරො -පෙ- මනොසමාචාරො ඔපාරම්භො සමණෙහි බ්රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහීති?
යො ඛො මහාරාජ, මනොසමාචාරො අකුසලො.
කතමො පන භන්තෙ, මනොසමාචාරො අකුසලො?
යො ඛො මහාරාජ, මනොසමාචාරො සාවජ්ජො.
කතමො පන භන්තෙ, මනොසමාචාරො සාවජ්ජො?
යො ඛො මහාරාජ, මනොසමාචාරො සබ්යාපජ්ඣො.
කතමො පන භන්තෙ, මනොසමාචාරො සබ්යාපජ්ඣො?
යො ඛො මහාරාජ, මනොසමාචාරො දුක්ඛවිපාකො.
කතමො පන භන්තෙ, මනොසමාචාරො දුක්ඛවිපාකො?
යො ඛො මහාරාජ, මනොසමාචාරො අත්තව්යාබාධායපි සංවත්තති -පෙ- උභයබ්යාබාධායපි සංවත්තති. තස්ස අකුසලා ධම්මා අභිවඩ්ඪන්ති, කුසලා ධම්මා පරිහායන්ති. එවරූපො ඛො මහාරාජ, මනොසමාචාරො ඔපාරම්භො සමණෙහි බ්රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහීති.
කින්නු ඛො භන්තෙ ආනන්ද, සො භගවා සබ්බෙසංයෙව අකුසලානං ධම්මානං පහානං වණ්ණෙතීති?
සබ්බා’කුසලධම්මපහීනො{1} ඛො මහාරාජ, තථාගතො කුසලධම්මසමන්නාගතොති.
කතමො පන භන්තෙ ආනන්ද, කායසමාචාරො අනොපාරම්භො සමණෙහි බ්රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහීති?
යො ඛො මහාරාජ, කායසමාචාරො කුසලො.
කතමො පන භන්තෙ, කායසමාචාරො කුසලො?
යො ඛො මහාරාජ, කායසමාචාරො අනවජ්ජො.
කතමො පන භන්තෙ, කායසමාචාරො අනවජ්ජො?
යො ඛො මහාරාජ, කායසමාචාරො අබ්යාපජ්ඣො.{2}
කතමො පන භන්තෙ, කායසමාචාරො අබ්යාපජ්ඣො?
යො ඛො මහාරාජ, කායසමාචාරො සුඛවිපාකො.
කතමො පන භන්තෙ, කායසමාචාරො සුඛවිපාකො?
යො ඛො මහාරාජ, කායසමාචාරො නෙවත්තව්යාබාධායපි සංවත්තති, න පරව්යාබාධායපි සංවත්තති, න උභයව්යාබාධායපි සංවත්තති. තස්ස අකුසලා ධම්මා පරිහායන්ති, කුසලා ධම්මා අභිවඩ්ඪන්ති. එවරූපො ඛො මහාරාජ, කායසමාචාරො අනොපාරම්භො සමණෙහි බ්රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහීති.
කතමො පන භන්තෙ ආනන්ද, වචීසමාචාරො -පෙ- මනොසමාචාරො අනොපාරම්භො සමණෙහි බ්රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහීති?
යො ඛො මහාරාජ, මනොසමාචාරො කුසලො.
කතමො පන භන්තෙ, මනොසමාචාරො කුසලො?
යො ඛො මහාරාජ, මනොසමාචාරො අනවජ්ජො.
කතමො පන භන්තෙ, මනොසමාචාරො අනවජ්ජො?
යො ඛො මහාරාජ, මනොසමාචාරො අබ්යාපජ්ඣො.
කතමො පන භන්තෙ, මනොසමාචාරො අබ්යාපජ්ඣො?
යො ඛො මහාරාජ, මනොසමාචාරො සුඛවිපාකො.
කතමො පන භන්තෙ, මනොසමාචාරො සුඛවිපාකො?
යො ඛො මහාරාජ, මනොසමාචාරො නෙවත්තව්යාබාධායපි සංවත්තති, න පරව්යාබාධායපි සංවත්තති, න උභයව්යාබාධායපි සංවත්තති. තස්ස අකුසලා ධම්මා පරිහායන්ති, කුසලා ධම්මා අභිවඩ්ඪන්ති. එවරූපො ඛො මහාරාජ, මනොසමාචාරො අනොපාරම්භො සමණෙහි බ්රාහ්මණෙහි විඤ්ඤූහීති.
කිං පන{1} භන්තෙ ආනන්ද, සො භගවා සබ්බෙසංයෙව කුසලානං ධම්මානං උපසම්පදං වණ්ණෙතීති?
සබ්බා’කුසලධම්මපහීනො ඛො මහාරාජ, තථාගතො කුසලධම්මසමන්නාගතොති.
අච්ඡරියං භන්තෙ, අබ්භුතං භන්තෙ, යාවසුභාසිතඤ්චිදං{2} භන්තෙ, ආයස්මතා ආනන්දෙන. ඉමිනා ච මයං භන්තෙ, ආයස්මතො ආනන්දස්ස සුභාසිතෙන අත්තමනාභිරද්ධා. එවං අත්තමනාභිරද්ධා ච මයං භන්තෙ, ආයස්මතො ආනන්දස්ස සුභාසිතෙන. සචෙ භන්තෙ, ආයස්මතො ආනන්දස්ස හත්ථිරතනං කප්පෙය්ය, හත්ථිරතනම්පි මයං ආයස්මතො ආනන්දස්ස දදෙය්යාම. සචෙ, භන්තෙ, ආයස්මතො ආනන්දස්ස අස්සරතනං කප්පෙය්ය, අස්සරතනම්පි මයං ආයස්මතො ආනන්දස්ස දදෙය්යාම. සචෙ භන්තෙ, ආයස්මතො ආනන්දස්ස ගාමවරං කප්පෙය්ය, ගාමවරම්පි මයං ආයස්මතො ආනන්දස්ස දදෙය්යාම. අපි ච භන්තෙ, මයම්පෙතං{3} ජානාම: නෙතං ආයස්මතො ආනන්දස්ස කප්පතීති. අයං මෙ භන්තෙ, බාහිතිකා රඤ්ඤා{4} මාගධෙන අජාතසත්තුනා වෙදෙහිපුත්තෙන වත්ථනාළියා{5} පක්ඛිපිත්වා පහිතා සොළසසමා ආයාමෙන, අට්ඨසමා විත්ථාරෙන. තං භන්තෙ, ආයස්මා ආනන්දො පතිග්ගණ්හාතු අනුකම්පං උපාදායාති.
අලං මහාරාජ, පරිපුණ්ණං මෙ තිචීවරන්ති.
අයං භන්තෙ, අචිරවතී නදී දිට්ඨා ආයස්මතා චෙව ආනන්දෙන අම්හෙහි ච. යදා උපරි පබ්බතෙ මහාමෙඝො අභිප්පවුට්ඨො හොති{1} අථායං අචිරවතී නදී උභතො කූලානි සංවිස්සන්දන්තී ගච්ඡති. එවමෙව ඛො භන්තෙ, ආයස්මා ආනන්දො ඉමාය බාහිතිකාය අත්තනො තිචීවරං කරිස්සති. යම්පනායස්මතො ආනන්දස්ස පුරාණං තිචීවරං, තං සබ්රහ්මචාරීහි සංවිභජිස්සති. එවායං අම්හාකං දක්ඛිණා සංවිස්සන්දන්තී මඤ්ඤෙ ගමිස්සති. පටිග්ගණ්හාතු භන්තෙ, ආයස්මා ආනන්දො බාහිතිකන්ති.
පටිග්ගහෙසි ඛො ආයස්මා ආනන්දො බාහිතිකං. අථ ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච: ‘හන්ද චදානි මයං භන්තෙ ආනන්ද, ගච්ඡාම, බහුකිච්චා මයං බහුකරණීයා’ති. යස්සදානි ත්වං මහාරාජ, කාලං මඤ්ඤසීති.
අථ ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො ආයස්මතො ආනන්දස්ස භාසිතං අභිනන්දිත්වා අනුමොදිත්වා උට්ඨායාසනා ආයස්මන්තං ආනන්දං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා පක්කාමි.
අථ ඛො ආයස්මා ආනන්දො අචිරපක්කන්තස්ස රඤ්ඤොපසෙනදිස්ස කොසලස්ස යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා ආනන්දො යාවතකො අහොසි රඤ්ඤා පසෙනදිනා කොසලෙන සද්ධිං කථාසල්ලාපො. තං සබ්බං භගවතො ආරොචෙසි. තඤ්ච බාහිතිකං භගවතො පාදාසි.
අථ ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි: ‘ලාභා භික්ඛවෙ, රඤ්ඤො පසෙනදිස්ස කොසලස්ස, සුලද්ධලාභා භික්ඛවෙ, රඤ්ඤො පසෙනදිස්ස කොසලස්ස. යං රාජා{2} පසෙනදි කොසලො ලභති ආනන්දං දස්සනාය, ලභති පයිරුපාසනායාති.
ඉදමවොච භගවා. අත්තමනා තෙ භික්ඛූ භගවතො භාසිතං අභිනන්දුන්ති.
බාහිතිකසුත්තං නිට්ඨිතං අට්ඨමං.
2. 4. 9.
ධම්මචෙතියසුත්තං
එවං මෙ සුතං: එකං සමයං භගවා සක්කෙසු විහරති මෙදතළුම්පං{1} නාම සක්යානං නිගමො. තෙන ඛො පන සමයෙන රාජා පසෙනදි කොසලො නගරකං{2} අනුප්පත්තො හොති කෙනචිදෙව කරණීයෙන. අථ ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො දීඝං කාරායනං ආමන්තෙසි: ‘යොජෙහි සම්ම කාරායන, භද්රානි භද්රානි යානානි, උය්යානභූමිං ගච්ඡාම සුභූමිං දස්සනායා’ති. එවා දෙවාති ඛො දීඝො කාරායනො රඤ්ඤො පසෙනදිස්ස කොසලස්ස පටිස්සුත්වා භද්රානි භද්රානි යානානි යොජාපෙත්වා රඤ්ඤො පසෙනදිස්ස කොසලස්ස පටිවෙදෙසි: ‘යුත්තානි ඛො දෙව භද්රානි භද්රානි යානානි. යස්සදානි කාලං මඤ්ඤසී’ති. අථ ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො භද්රං යානං අභිරුහිත්වා භද්රෙහි භද්රෙහි යානෙහි නගරම්හා නිය්යාසි මහච්ච{3} රාජානුභාවෙන. යෙන ආරාමො තෙන පායාසි. යාවතිකා යානස්ස භූමි යානෙන ගන්ත්වා යානා පච්චොරොහිත්වා පත්තිකොව ආරාමං පාවිසි.
අද්දසා ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො ආරාමෙ ජඞ්ඝාවිහාරං අනුචඞ්කමමානො අනුවිචරමානො රුක්ඛමූලානි පාසාදිකානි පසාදනීයානි අප්පසද්දානි අප්පනිග්ඝොසානි විජනවාතානි මනුස්සරාහසෙය්යකානි පටිසල්ලානසාරුප්පානි. දිස්වාන භගවන්තංයෙව ආරබ්භ සති උදපාදි: ‘ඉමානි ඛො තානි{4} රුක්ඛමූලානි පාසාදිකානි පසාදනීයානි අප්පසද්දානි අප්පනිග්ඝොසානි විජනවාතානි මනුස්සරාහස්සෙය්යකානි පටිසල්ලානසාරුප්පානි, යත්ථ සුදං මයං තං භගවන්තං පයිරුපාසාම අරහන්තං සම්මාසම්බුද්ධන්ති.
අථ ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො දීඝං කාරායනං ආමන්තෙසි: ඉමානි ඛො සම්ම කාරායන, තානි රුක්ඛමූලානි පාසාදිකානි පසාදනීයානි අප්පසද්දානි අප්පනිග්ඝොසානි විජනවාතානි මනුස්සරාහස්සෙය්යකානි පටිසල්ලානසාරුප්පානි. යත්ථ සුදං{5} මයං තං භගවන්තං පයිරුපාසාම අරහන්තං සම්මාසම්බුද්ධං. කහං නු ඛො සම්ම කාරායන, එතරහි සො භගවා විහරති අරහං සම්මාසම්බුද්ධොති?
අත්ථි මහාරාජ, මෙදතළුම්පං{1} නාම සක්යානං නිගමො. තත්ථ සො භගවා එතරහි අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විහරතී’ති. කීව දූරො පන සම්ම කාරායන, නගරකම්හා{6} මෙදතළුම්පං{1} නාම සක්යානං නිගමො හොතීති? න දූරෙ මහාරාජ, තීණි යොජනානි. සක්කා දිවසාවසෙසෙන ගන්තුන්ති. තෙන හි සම්ම කාරායන, යොජෙහි භද්රානි භද්රානි යානානි, ගමිස්සාම මයං තං භගවන්තං දස්සනාය අරහන්තං සම්මාසම්බුද්ධ’න්ති.
එවං දෙවාති ඛො දීඝො කාරායනො රඤ්ඤො පසෙනදිස්ස කොසලස්ස පටිස්සුත්වා භද්රානි භද්රානි යානානි යොජාපෙත්වා රඤ්ඤො පසෙනදිස්ස කොසලස්ස පටිවෙදෙසි: යුත්තානි ඛො තෙ දෙව, භද්රානි භද්රානි යානානි. යස්සදානි කාලං මඤ්ඤසී’ති. අථ ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො භද්රං යානං අභිරුහිත්වා භද්රෙහි භද්රෙහි යානෙහි නගරකම්හා නික්ඛමිත්වා යෙන මෙදතළුම්පං නාම සක්යානං නිගමො තෙන පායාසි. තෙනෙව දිවසාවසෙසෙන මෙදතළුම්පං නාම සක්යානං නිගමං සම්පාපුණි. යෙන ආරාමො තෙන පායාසි. යාවතිකා යානස්ස භූමි යානෙන ගන්ත්වා යානා පච්චොරොහිත්වා පත්තිකොව ආරාමං පාවිසි.
තෙන ඛො පන සමයෙන සම්බහුලා භික්ඛූ අබ්භොකාසෙ චඞ්කමන්ති. අථ ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො යෙන තෙ භික්ඛූ තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා තෙ භික්ඛූ එතදවොච: කහං නු ඛො භන්තෙ, එතරහි සො භගවා විහරති අරහං සම්මාසම්බුද්ධො, දස්සනකාමා හි මයං තං භගවන්තං අරහන්තං සම්මාසම්බුද්ධ’න්ති. එසො මහාරාජ, විහාරො සංවුතද්වාරො තෙන අප්පසද්දො උපසඞ්කමිත්වා අතරමානො ආලින්දං පවිසිත්වා උක්කාසිත්වා අග්ගලං ආකොටෙහි. විවරිස්සති තෙ භගවා ද්වාර’න්ති. අථ ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො තත්ථෙව ඛග්ගඤ්ච උණ්හීසඤ්ච දීඝස්ස කාරායනස්ස පාදාසි. අථ ඛො දීඝස්ස කාරායනස්ස එතදහොසි: රහායති ඛොදානි මහාරාජා තෙනිධෙවදානි{1} මයා ඨාතබ්බ’න්ති. අථ ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො යෙන සො විහාරො සංවුතද්වාරො තෙන අප්පසද්දො උපසඞ්කමිත්වා අතරමානො ආලින්දං පවිසිත්වා උක්කාසිත්වා අග්ගලං ආකොටෙසි. විවරි භගවා ද්වාරං. අථ ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො විහාරං පවිසිත්වා භගවතො පාදෙ සිරසා නිපතිත්වා භගවතො පාදානි මුඛෙන ච පරිචුම්බති, පාණීහි ච පරිසම්බාහති, නාමඤ්ච සාවෙති: රාජාහං භන්තෙ, පසෙනදි කොසලො, රාජාහං භන්තෙ, පසෙනදි කොසලො’ති.
කිං පන ත්වං මහාරාජ, අත්ථවසං සම්පස්සමානො ඉමස්මිං සරීරෙ එවරූපං පරමනිපච්චාකාරං කරොසි, චිත්තූපහාරං{2} උපදංසෙසීති?
අත්ථි ඛො මෙ භන්තෙ, භගවති ධම්මන්වයො, හොති සම්මාසම්බුද්ධො භගවා, ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො, සුපටිපන්නො{3} භගවතො සාවකසඞ්ඝො’ති. ඉධාහං භන්තෙ, පස්සාමි එකෙ සමණබ්රාහ්මණෙ පරියන්තකතං බ්රහ්මචරියං චරන්ති. දසපි වස්සානි, වීසතිම්පි වස්සානි, තිංසම්පි වස්සානි, චත්තාරීසම්පි වස්සානි. තෙ අපරෙන සමයෙන සුනහාතා සුවිලිත්තා කප්පිතකෙසමස්සූ පඤ්චහි කාමගුණෙහි සමප්පිතා සමඞ්ගීභූතා පරිචාරෙන්ති{4}. ඉධ පනාහං භන්තෙ, භික්ඛූ පස්සාමි යාවජීවං පාණකොටිකං පරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්රහ්මචරියං චරන්තෙ. න ඛො පනාහං භන්තෙ, ඉතො බහිද්ධා අඤ්ඤං එවං පරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්රහ්මචරියං සමනුපස්සාමි. අයම්පි ඛො මෙ භන්තෙ, භගවති ධම්මන්වයො, හොති සම්මාසම්බුද්ධො භගවා, ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො, සුපටිපන්නො සඞ්ඝොති{5}.
පුන චපරං භන්තෙ, රාජානොපි රාජූහි විවදන්ති. ඛත්තියාපි ඛත්තියෙහි විවදන්ති. බ්රාහ්මණාපි බ්රාහ්මණෙහි විවදන්ති. ගහපතීපි ගහපතීහි විවදන්ති. මාතාපි පුත්තෙන විවදති. පුත්තොපි මාතරා විවදති. පිතාපි පුත්තෙන විවදති. පුත්තොපි පිතරා විවදති. භාතාපි භාතරා විවදති. භාතාපි භගිනියා විවදති. භගිනියාපි භාතරා විවදති. සහායොපි සහායෙන විවදති. ඉධ පනාහං භන්තෙ, භික්ඛූ පස්සාමි සමග්ගා සම්මොදමානා අවිවදමානා ඛීරොදකීභූතා අඤ්ඤමඤ්ඤං පියචක්ඛූහි සම්පස්සන්තා විහරන්ති{1}. න ඛො පනාහං භන්තෙ, ඉතො බහිද්ධා අඤ්ඤං එවං සමග්ගං පරිසං සමනුපස්සාමි. අයම්පි ඛො මෙ භන්තෙ, භගවති ධම්මන්වයො හොති: සම්මාසම්බුද්ධො භගවා, ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො, සුපටිපන්නො සඞ්ඝොති.
පුන චපරාහං භන්තෙ, ආරාමෙන ආරාමං, උය්යානෙන උය්යානං අනුචඞ්කමාමි අනුවිචරාමි. සොහං තත්ථ පස්සාමි එකෙ සමණබ්රාහ්මණෙ කිසෙ ලූඛෙ දුබ්බණ්ණෙ උප්පණ්ඩුප්පණ්ඩුකජාතෙ{2} ධමනිසන්ථතගත්තෙ න විය මඤ්ඤෙ චක්ඛුං බන්ධන්තෙ ජනස්ස දස්සනාය. තස්ස මය්හං භන්තෙ එවං හොති{3} අද්ධා ඉමෙ ආයස්මන්තො අනභිරතා{4} වා බ්රහ්මචරියං චරන්ති. අත්ථි වා තෙසං කිඤ්චි පාපං කම්මං කතං පටිච්ඡන්නං. තථා ඉමෙ ආයස්මන්තො කිසා ලූඛා දුබ්බණ්ණා උප්පණ්ඩුප්පණ්ඩුකජාතා ධමනිසන්ථතගත්තා න විය මඤ්ඤෙ චක්ඛුං බන්ධන්ති ජනස්ස දස්සනායාති. ත්යාහං උපසඞ්කමිත්වා එවං වදාමි: කින්නු තුම්හෙ ආයස්මන්තො කිසා ලූඛා දුබ්බණ්ණා උප්පණ්ඩුප්පණ්ඩුකජාතා ධමනිසන්ථතගත්තා, න විය මඤ්ඤෙ චක්ඛුං බන්ධථ ජනස්ස දස්සනායාති. තෙ එවමාහංසු: බන්ධුකරොගො නො මහාරාජා’ති. ඉධ පනාහං භන්තෙ, භික්ඛූ පස්සාමි හට්ඨපහට්ඨා උදග්ගුදග්ගා අභිරතරූපා පීණිතින්ද්රියා අප්පොස්සුක්කා පන්නලොමා පරදවුත්තා මිගභූතෙන චෙතසා විහරන්ති{5}. තස්ස මය්හං භන්තෙ, එවං හොති{3}. අද්ධා ඉමෙ ආයස්මන්තො තස්ස භගවතො සාසනෙ උළාරං පුබ්බෙනාපරං විසෙසං සඤ්ජානන්ති, තථා ඉමෙ ආයස්මන්තො හට්ඨපහට්ඨා උදග්ගුදග්ගා අභිරතරූපා පීණිතින්ද්රියා අප්පොස්සුක්කා පන්නලොමා පරදවුත්තා මිගභූතෙන චෙතසා විහරන්තී’ති. අයම්පි ඛො මෙ භන්තෙ, භගවති ධම්මන්වයො හොති සම්මාසම්බුද්ධො භගවා, ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො, සුප්පටිපන්නො සඞ්ඝොති.
පුන චපරාහං භන්තෙ, රාජා ඛත්තියො මුද්ධාවසිත්තො පහොමි ඝාතෙතායං වා ඝාතෙතුං ජාපෙතායං වා ජාපෙතුං. පබ්බාජෙතායං වා පබ්බාජෙතුං. තස්ස මය්හං භන්තෙ, අට්ටකරණෙ{6} නිසින්නස්ස අන්තරන්තරා කථං ඔපාතෙන්ති. සොහං න ලභාමි: මාමෙ{7} භොන්තො අට්ටකරණෙ{6} නිසින්නස්ස මෙ අන්තරන්තරා කථං ඔපාතෙථ.{8} කථාපරියොසානං මෙ භවන්තො ආගමෙන්තූති. තස්ස මය්හං භන්තෙ, අන්තරන්තරාව
කථං ඔපාතෙන්ති. ඉධ පනාහං භන්තෙ, භික්ඛූ පස්සාමි යස්මිං සමයෙ භගවා අනෙකසතාය පරිසාය ධම්මං දෙසෙති, නෙව තස්මිං සමයෙ භගවතො සාවකානං ඛිපිතසද්දො වා හොති උක්කාසිතසද්දො වා. භූතපුබ්බං භන්තෙ, භගවා අනෙකසතාය පරිසාය ධම්මං දෙසෙසි. තත්රඤ්ඤතරො භගවතො සාවකො උක්කාසි. තමෙනඤ්ඤතරො සබ්රහ්මචාරී ජණ්ණුකෙන ඝට්ටෙසි: ‘අප්පසද්දො ආයස්මා හොතු, මායස්මා සද්දමකාසි. සත්ථා නො භගවා ධම්මං දෙසෙතී’ති. තස්ස මය්හං භන්තෙ, එතදහොසි: අච්ඡරියං වත භො, අබ්භුතං වත භො. අදණ්ඩෙන වත කිර භො අසත්ථෙන එවං සුවිනීතා පරිසා භවිස්සතී’ති. න ඛො පනාහං භන්තෙ, ඉතො බහිද්ධා අඤ්ඤං එවං සුවිනීතං පරිසං සමනුපස්සාමි. අයම්පි ඛො මෙ භන්තෙ, භගවති ධම්මන්වයො හොති: ‘සම්මාසම්බුද්ධො භගවා, ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො, සුපටිපන්නො සඞ්ඝො’ති.
පුන චපරාහං භන්තෙ, පස්සාමි ඉධෙකච්චෙ ඛත්තියපණ්ඩිතෙ නිපුණෙ කතපරප්පවාදෙ වාළවෙධිරූපෙ වොභින්දන්තා{1} මඤ්ඤෙ චරන්ති පඤ්ඤාගතෙන දිට්ඨිගතානි. තෙ සුණන්ති සමණො ඛලු භො ගොතමො අමුකං නාම ගාමං වා නිගමං වා ඔසරිස්සතීති. තෙ පඤ්හං අභිසඞ්ඛරොන්ති. ඉමං මයං පඤ්හං සමණං ගොතමං උපසඞ්කමිත්වා පුච්ඡිස්සාම: ‘එවං චෙ නො පුට්ඨො එවං බ්යාකරිස්සති, එවමස්ස මයං වාදං ආරොපෙස්සාම. එවං චෙපි නො පුට්ඨො එවං බ්යාකරිස්සති, එවම්පිස්ස මයං වාදං ආරොපෙස්සාමා’ති. තෙ සුණන්ති ‘සමණො ඛලු භො ගොතමො අමුකං නාම ගාමං වා නිගමං වා ඔසටො’ති. තෙ යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමන්ති. තෙ භගවා ධම්මියා කථාය සන්දස්සෙති සමාදපෙති සමුත්තෙජෙති සම්පහංසෙති. තෙ භගවතා ධම්මියා කථාය සන්දස්සිතා සමාදපිතා සමුත්තෙජිතා සම්පහංසිතා න චෙව භගවන්තං පඤ්හං පුච්ඡන්ති. කුතො{2} වාදං ආරොපෙස්සන්ති. අඤ්ඤදත්ථු{3} භගවතො සාවකා සම්පජ්ජන්ති. අයම්පි ඛො මෙ භන්තෙ, භගවති ධම්මන්වයො හොති. ‘සම්මාසම්බුද්ධො භගවා, ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො, සුපටිපන්නො සඞ්ඝො’ති.
පුන චපරාහං භන්තෙ, පස්සාමි ඉධෙකච්චෙ බ්රාහ්මණපණ්ඩිතෙ -පෙ- ගහපතිපණ්ඩිතෙ -පෙ- සමණපණ්ඩිතෙ නිපුණෙ කතපරප්පවාදෙ වාළවෙධිරූපෙ වොභින්දන්තා{1} මඤ්ඤෙ චරන්ති. පඤ්ඤාගතෙන දිට්ඨිගතානි. තෙ සුණන්ති ‘සමණො ඛලු භො ගොතමො අමුකං නාම ගාමං වා නිගමං වා ඔසරිස්සතී’ති. තෙ පඤ්හං අභිසඞ්ඛරොන්ති: ‘ඉමං මයං පඤ්හං සමණං ගොතමං උපසඞ්කමිත්වා පුච්ඡිස්සාම. එවං චෙ නො පුට්ඨො එවං බ්යාකරිස්සති, එවමස්ස මයං වාදං ආරොපෙස්සාම. එවං චෙපි නො පුට්ඨො එවං බ්යාකරිස්සති, එවම්පිස්ස මයං වාදං ආරොපෙස්සාමා’ති. තෙ සුණන්ති ‘සමණො ඛලු භො ගොතමො අමුකං නාම ගාමං වා නිගමං වා ඔසටො’ති. තෙ යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමන්ති. තෙ භගවා ධම්මියා කථාය සන්දස්සෙති සමාදපෙති සමුත්තෙජෙති සම්පහංසෙති. තෙ භගවතා ධම්මියා කථාය සන්දස්සිතා සමාදපිතා සමුත්තෙජිතා සම්පහංසිතා න චෙව භගවන්තං පඤ්හං පුච්ඡන්ති. කුතො{2} වාදං ආරොපෙස්සන්ති. අඤ්ඤදත්ථු{3} භගවන්තඤ්ඤෙව ඔකාසං යාචන්ති අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජ්ජාය.
තෙ භගවා පබ්බාජෙති. තෙ තථා පබ්බජිතා සමානා එකා වූපකට්ඨා අප්පමත්තා ආතාපිනො පහිතත්තා විහරන්තා න චිරස්සෙව යස්සත්ථාය කුලපුත්තා සම්මදෙව අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජන්ති. තදනුත්තරං බ්රහ්මචරියපරියොසානං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරන්ති. තෙ එවමාහංසු: ‘මනං{1} වත භො අනස්සාම, මනං{1} වත භො පනස්සාම. මයං හි පුබ්බෙ අස්සමණාව සමානා සමණාම්හාති පටිජානිම්හා, අබ්රාහ්මණාව සමානා බ්රාහ්මණාම්හාති පටිජානිම්හා, අනරහන්තොව සමානා අරහන්තාම්හාති පටිජානිම්හා. ඉදානි ඛොම්හා සමණා, ඉදානි ඛොම්හා බ්රාහ්මණා, ඉදානි ඛොම්හා අරහන්තො’ති. අයම්පි ඛො මෙ, භන්තෙ, භගවති ධම්මන්වයො හොති: ‘සම්මාසම්බුද්ධො භගවා, ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො, සුපටිපන්නො සඞ්ඝො’ති.
පුන චපරං භන්තෙ, ඉමෙ ඉසිදත්තපුරාණා ථපතයො මමභත්තා මමයානා අහං නෙසං ජීවිතස්ස පදාතා{2} යසස්ස ආහත්තා අථ ච පන නො තථා මයි නිපච්චාකාරං කරොන්ති යථා භගවති. භූතපුබ්බාහං භන්තෙ සෙනං අබ්භුය්යාතො සමානො ඉමෙව ඉසිදත්තපුරාණා ථපතයො වීමංසමානො අඤ්ඤතරස්මිං සම්බාධෙ ආවසථෙ වාසං උපගඤ්ඡිං. අථ ඛො භන්තෙ, ඉමෙ ඉසිදත්තපුරාණා ථපතයො බහුදෙව රත්තිං ධම්මියා කථාය වීතිනාමෙත්වා යතො අහොසි භගවා තතො සීසං කත්වා මං පාදතො කරිත්වා නිපජ්ජිංසු. තස්ස මය්හං භන්තෙ, එතදහොසි: ‘අච්ඡරියං වත භො, අබ්භුතං වත භො, ඉමෙ ඉසිදත්තපුරාණා ථපතයො මමභත්තා මමයානා, අහං තෙසං ජීවිතස්ස පදාතා, යසස්ස ආහත්තා. අථ ච පන නො තථා මයි නිපච්චකාරං කරොන්ති යථා භගවති. අද්ධා ඉමෙ ආයස්මන්තො තස්ස භගවතො සාසනෙ උළාරං පුබ්බෙනාපරං විසෙසං සඤ්ජානන්තී’ති. අයම්පි ඛො මෙ භන්තෙ, භගවති ධම්මන්වයො හොති: ‘සම්මාසම්බුද්ධො භගවා, ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො, සුපටිපන්නො සඞ්ඝො’ති.
පුන චපරං භන්තෙ, භගවාපි ඛත්තියො, අහම්පි ඛත්තියො, භගවාපි කොසලකො, අහම්පි කොසලකො, භගවාපි ආසීතිකො, අහම්පි ආසීතිකො. යම්පි භන්තෙ, භගවාපි ඛත්තියො, අහම්පි ඛත්තියො, භගවාපි කොසලකො, අහම්පි කොසලකො, භගවාපි ආසීතිකො, අහම්පි ආසීතිකො. ඉමිනාවාරහාමෙවාහං භන්තෙ, භගවති පරමනිපච්චකාරං කත්තුං. චිත්තූපහාරං උපදංසෙතුං. හන්ද ච දානි මයං භන්තෙ, ගච්ඡාම. බහුකිච්චා මයං බහුකරණීයා’ති. යස්සදානි ත්වං මහාරාජ, කාලං මඤ්ඤසීති: අථ ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො උට්ඨායාසනා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා පක්කාමි.
අථ ඛො භගවා අචිරපක්කන්තස්ස රඤ්ඤො පසෙනදිස්ස කොසලස්ස භික්ඛූ ආමන්තෙසි: ‘එසො භික්ඛවෙ, රාජා පසෙනදි කොසලො ධම්මචෙතියානි භාසිත්වා උට්ඨායාසනා පක්කන්තො. උග්ගණ්හාථ{1} භික්ඛවෙ, ධම්මචෙතියානි. පරියාපුණාථ භික්ඛවෙ, ධම්මචෙතියානි. ධාරෙථ භික්ඛවෙ, ධම්මචෙතියානි. අත්ථසංහිතානි භික්ඛවෙ, ධම්මචෙතියානි ආදිබ්රහ්මචරියකානී’ති.
ඉදමවොච භගවා. අත්තමනා තෙ භික්ඛූ භගවතො භාසිතං අභිනන්දුන්ති.
ධම්මචෙතියසුත්තං නවමං.
2. 4. 10.
කණ්ණකත්ථලසුත්තං
එවං මෙ සුතං: එකං සමයං භගවා උජුකායං{1} විහරති කණ්ණකත්ථලෙ මිගදායෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන රාජා පසෙනදි කොසලො උජුකං අනුප්පත්තො හොති කෙනචිදෙව කරණීයෙන. අථ ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො අඤ්ඤතරං පුරිසං ආමන්තෙසි: ‘එහි ත්වං අම්භො පුරිසා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කම, උපසඞ්කමිත්වා මම වචනෙන භගවතො පාදෙ සිරසා වන්දාහි. අප්පාබාධං අප්පාතඞ්කං ලහුට්ඨානං බලං ඵාසුවිහාරං පුච්ඡ, ‘රාජා භන්තෙ, පසෙනදි කොසලො භගවතො පාදෙ සිරසා වන්දති, අප්පාබාධං අප්පාතඞ්කං ලහුට්ඨානං බලං ඵාසුවිහාරං පුච්ඡතී’ති. එවඤ්ච වදෙහි: ‘අජ්ජ කිර භන්තෙ, රාජා පසෙනදි කොසලො පච්ඡාභත්තං භුත්තපාතරාසො භගවන්තං දස්සනාය උපසඞ්කමිස්සතී’ති. එවං දෙවාති ඛො සො පුරිසො රඤ්ඤො පසෙනදිස්ස කොසලස්ස පටිස්සුත්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො සො පුරිසො භගවන්තං එතදවොච: ‘රාජා භන්තෙ, පසෙනදි කොසලො භගවතො පාදෙ සිරසා වන්දති. අප්පාබාධං අප්පාතඞ්කං ලහුට්ඨානං බලං ඵාසුවිහාරං පුච්ඡති. එවඤ්ච වදෙති: අජ්ජ කිර භන්තෙ, රාජා පසෙනදි කොසලො පච්ඡාභත්තං භුත්තපාතරාසො භගවන්තං දස්සනාය උපසඞ්කමිස්සතී’ති.
අස්සොසුං ඛො සොමා ච භගිනී සකුලා ච භගිනී ‘අජ්ජ කිර රාජා පසෙනදි කොසලො පච්ඡාභත්තං භුත්තපාතරාසො භගවන්තං දස්සනාය උපසඞ්කමිස්සතී’ති. අථ ඛො සොමා ච භගිනී සකුලා ච භගිනී රාජානං පසෙනදිං කොසලං භත්තාභිහාරෙ උපසඞ්කමිත්වා එතදවොචුං: ‘තෙන හි මහාරාජ, අම්හාකම්පි වචනෙන භගවතො පාදෙ සිරසා වන්දාහි, අප්පාබාධං අප්පාතඞ්කං ලහුට්ඨානං බලං ඵාසුවිහාරං පුච්ඡ: ‘සොමා ච භන්තෙ, භගිනී සකුලා ච භගිනී භගවතො පාදෙ සිරසා වන්දති, අප්පාබාධං අප්පාතඞ්කං ලහුට්ඨානං බලං ඵාසුවිහාරං පුච්ඡන්ති’ති.
අථ ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො පච්ඡාභත්තං භුත්තපාතරාසො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො භගවන්තං එතදවොච: ‘සොමා ච භන්තෙ, භගිනී සකුලා ච භගිනී භගවතො පාදෙ සිරසා වන්දන්ති. අප්පාබාධං අප්පාතඞ්කං ලහුට්ඨානං බලං ඵාසුවිහාරං පුච්ඡන්තී’ති. කිම්පන මහාරාජ, සොමා ච භගිනී සකුලා ච භගිනී අඤ්ඤං දූතං නාලත්ථු’න්ති.
අස්සොසුං ඛො භන්තෙ, සොමා ච භගිනී සකුලා ච භගිනී. ‘අජ්ජ කිර රාජා පසෙනදි කොසලො පච්ඡාභත්තං භුත්තපාතරාසො භගවන්තං දස්සනාය උපසඞ්කමිස්සතී’ති. අථ ඛො භන්තෙ, සොමා ච භගිනී සකුලා ච භගිනී මං භත්තාභිහාරෙ උපසඞ්කමිත්වා එතදවොචුං: තෙන හි මහාරාජ, අම්හාකම්පි වචනෙන භගවතො පාදෙ සිරසා වන්දාහි, අප්පාබාධං අප්පාතඞ්කං ලහුට්ඨානං බලං ඵාසුවිහාරං පුච්ඡ, සොමා ච භන්තෙ, භගිනී සකුලා ච භගිනී භගවතො පාදෙ සිරසා වන්දන්ති, අප්පාබාධං අප්පාතඞ්කං ලහුට්ඨානං බලං ඵාසුවිහාරං පුච්ඡන්තී’ති.
සුඛිනියො හොන්තු මහාරාජ, සොමා ච භගිනී සකුලා ච භගිනීති.
අථ ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො භගවන්තං එතදවොච: “සුතං මෙතං භන්තෙ, සමණො ගොතමො එවමාහ: ‘නත්ථි සො සමණො වා බ්රාහ්මණො වා යො සබ්බඤ්ඤු සබ්බදස්සාවී අපරිසෙසං ඤාණදස්සනං පටිජානිස්සති, නෙතං ඨානං විජ්ජතී’ති. යෙ තෙ භන්තෙ එවමාහංසු: ‘සමණො ගොතමො එවමාහ: නත්ථි සො සමණො වා බ්රාහ්මණො වා යො සබ්බඤ්ඤූ සබ්බදස්සාවී අපරිසෙසං ඤාණදස්සනං පටිජානිස්සති. නෙතං ඨානං විජ්ජතීති. කච්චි තෙ භන්තෙ, භගවතො වුත්තවාදිනො, න ච භගවන්තං අභූතෙන අබ්භාචික්ඛන්ති. ධම්මස්ස චානුධම්මං බ්යාකරොන්ති, න ච කොචි සහධම්මිකො වාදානුවාදො ගාරය්හං ඨානං ආගච්ඡතී’ති.
යෙ තෙ මහාරාජ, එවමාහංසු: ‘සමණො ගොතමො එවමාහ: නත්ථි සො සමණො වා බ්රාහ්මණො වා යො සබ්බඤ්ඤූ සබ්බදස්සාවී අපරිසෙසං ඤාණදස්සනං පටිජානිස්සති. නෙතං ඨානං විජ්ජති. න මෙ තෙ වුත්තවාදිනො අබ්භාචික්ඛන්ති ච පන මං තෙ අසතා අභූතෙනා’ති.
අථ ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො විඩූඩභං{1} සෙනාපතිං ආමන්තෙසි: ‘කො නු ඛොජ්ජ{2} සෙනාපති, ඉමං කථාවත්ථුං{3} රාජන්තෙපුරෙ අබ්භුදාහාසීති? ‘සඤ්ජයො මහාරාජ, බ්රාහ්මණො ආකාසගොත්තො’ති.
අථ ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො අඤ්ඤතරං පුරිසං ආමන්තෙසි, ‘එහි ත්වං අම්භො පුරිස, මම වචනෙන සඤ්ජයං බ්රාහ්මණං ආකාසගොත්තං ආමන්තෙසි. රාජා තං{4} භන්තෙ, පසෙනදි කොසලො ආමන්තෙතී’ති. එවං දෙවාති ඛො සො පුරිසො රඤ්ඤො පසෙනදිස්ස කොසලස්ස පටිස්සුත්වා යෙන සඤ්ජයො බ්රාහ්මණො ආකාසගොත්තො තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා සඤ්ජයං බ්රාහ්මණං ආකාසගොත්තං එතදවොච: ‘රාජා තං භන්තෙ, පසෙනදි කොසලො ආමන්තෙතී’ති.
අථ ඛො රාජා පසෙනදි කොසලො භගවන්තං එතදවොච: සියා නු ඛො භන්තෙ, භගවතා අඤ්ඤදෙව කිඤ්චි සන්ධාය භාසිතා{5}, තඤ්ච ජනො අඤ්ඤථා විපච්චාගච්ඡෙය්යාති?{6}
අභිජානාමි මහාරාජ වාචං භාසිතාති{7}
යථා කථම්පන භන්තෙ, භගවා අභිජානාති වාචං භාසිතාති?{1}
එවං ඛො අහං මහාරාජ, අභිජානාමි වාචං භාසිතා{1} ‘නත්ථි සො සමණො වා බ්රාහ්මණො වා, යො සකිදෙව සබ්බං ඤස්සති, සබ්බං දක්ඛිති, නෙතං ඨානං විජ්ජතී’ති.
හෙතුරූපං භන්තෙ, භගවා ආහ සහෙතුරූපං භන්තෙ භගවා ආහ: ‘නත්ථි සො සමණො වා බ්රාහ්මණො වා, යො සකිදෙව සබ්බං ඤස්සති, සබ්බං දක්ඛිති, නෙතං ඨානං විජ්ජතීති. චත්තාරො මෙ භන්තෙ, වණ්ණා: ඛත්තියා බ්රාහ්මණා වෙස්සා සුද්දා. ඉමෙසං නු ඛො භන්තෙ, චතුන්නං වණ්ණානං සියා විසෙසො, සියා නානාකරණ’න්ති?
චත්තාරො ‘මෙ මහාරාජ, වණ්ණා. ඛත්තියා බ්රාහ්මණා වෙස්සා සුද්දා. ඉමෙසං ඛො මහාරාජ, චතුන්නං වණ්ණානං ද්වෙ වණ්ණා අග්ගමක්ඛායන්ති, ඛත්තියා ච බ්රාහ්මණා ච. යදිදං අභිවාදනපච්චුට්ඨානඅඤ්ජලිකම්මසාමීචිකම්මානන්ති{2}.
නාහං භන්තෙ, භගවන්තං දිට්ඨධම්මිකං පුච්ඡාමි, සම්පරායිකාහං භන්තෙ, භගවන්තං පුච්ඡාමි. චත්තාරො මෙ භන්තෙ, වණ්ණා: ඛත්තියා බ්රාහ්මණා වෙස්සා සුද්දා. ඉමෙසං නු ඛො භන්තෙ, චතුන්නං වණ්ණානං සියා විසෙසො, සියා නානාකරණන්ති?
පඤ්චිමානි මහාරාජ, පධානියඞ්ගානි. කතමානි පඤ්ච? ඉධ මහාරාජ, භික්ඛු සද්ධො හොති, සද්දහති තථාගතස්ස බොධිං: ‘ඉතිපි සො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත්තරො පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දෙවමනුස්සානං බුද්ධො භගවා’ති. අප්පාබාධො හොති අප්පාතඞ්කො සමවෙපාකිනියා ගහණියා සමන්නාගතො නාතිසීතාය නාච්චුණ්හාය මජ්ඣිමාය පධානක්ඛමාය අසඨො හොති අමායාවී යථාභූතං අත්තානං ආවීකත්තා සත්ථරි වා විඤ්ඤූසු වා සබ්රහ්මචාරීසු. ආරද්ධවිරියො විහරති අකුසලානං ධම්මානං පහානාය කුසලානං ධම්මානං උපසම්පදාය ථාමවා දළ්හපරක්කමො අනික්ඛිත්තධුරො කුසලෙසු ධම්මෙසු. පඤ්ඤවා හොති උදයත්ථගාමිනියා පඤ්ඤාය සමන්නාගතො අරියාය නිබ්බෙධිකාය සම්මාදුක්ඛක්ඛයගාමිනියා ඉමානි ඛො මහාරාජ, පඤ්ච පධානියඞ්ගානි. චත්තාරොමෙ මහාරාජ, වණ්ණා: ඛත්තියා බ්රාහ්මණා වෙස්සා සුද්දා. තෙ චස්සු ඉමෙහි පඤ්චහි පධානියඞ්ගෙහි සමන්නාගතා, තං නෙසං{3} චස්ස දීඝරත්තං හිතාය සුඛායාති.
චත්තාරො මෙ භන්තෙ වණ්ණා: ඛත්තියා බ්රාහ්මණා වෙස්සා සුද්දා. තෙ චස්සු ඉමෙහි පඤ්චහි පධානියඞ්ගෙහි සමන්නාගතා එත්ථ පන නෙසං භන්තෙ, සියා විසෙසො සියා නානාකරණන්ති?
එත්ථ ඛො පන නෙසාහං මහාරාජ, පධානවෙමත්තතං{1} වදාමි. සෙය්යථාපස්සු{2} මහාරාජ, ද්වෙ හත්ථිදම්මා වා අස්සදම්මා වා ගොදම්මා වා සුදන්තා සුවිනීතා, ද්වෙ හත්ථිදම්මා වා අස්සදම්මා වා ගොදම්මා වා අදන්තා අවිනීතා. තං කිං මඤ්ඤසි මහාරාජ, යෙ තෙ ද්වෙ හත්ථිදම්මා වා අස්සදම්මා වා ගොදම්මා වා සුදන්තා සුවිනීතා, අපි නු තෙ දන්තාව දන්තකාරණං ගච්ඡෙය්යුං. දන්තාව දන්තභූමිං සම්පාපුණෙය්යුන්ති?
එවං භන්තෙ.
යෙ පන තෙ ද්වෙ හත්ථිදම්මා වා අස්සදම්මා වා ගොදම්මා වා අදන්තා අවිනීතා, අපි නු තෙ අදන්තාව දන්තකාරණං ගච්ඡෙය්යුං. අදන්තාව දන්තභූමිං සම්පාපුණෙය්යුං. සෙය්යථාපි තෙ ද්වෙ හත්ථිදම්මා වා අස්සදම්මා වා ගොදම්මා වා සුදන්තා සුවිනීතාති?
නොහෙතං භන්තෙ.
එවමෙව ඛො මහාරාජ, යං තං සද්ධෙන පත්තබ්බං අප්පාබාධෙන අසඨෙන අමායාවිනා ආරද්ධවිරියෙන පඤ්ඤවතා, තං වත අස්සද්ධො බව්හාබාධො සඨො මායාවී කුසීතො දුප්පඤ්ඤො පාපුණිස්සතී’ති නෙතං ඨානං විජ්ජතීති.
හෙතුරූපං භන්තෙ, භගවා ආහ. සහෙතුරූපං භන්තෙ භගවා ආහ. චත්තාරො මෙ භන්තෙ, වණ්ණා: ඛත්තියා බ්රාහ්මණා වෙස්සා සුද්දා. තෙ චස්සු ඉමෙහි පඤ්චහි පධානියඞ්ගෙහි සමන්නාගතා, තෙ චස්සු සම්මප්පධානා. එත්ථ පන නෙසං භන්තෙ, සියා විසෙසො, සියා නානාකරණන්ති.