භූතපුබ්බං ආනන්ද, ඉමස්මිං පදෙසෙ වෙහලිඞ්ගං{3} නාම ගාමනිගමො අහොසි ඉද්ධො චෙව ඵීතො ච බහුජනො ආකිණ්ණමනුස්සො. වෙහලිඞ්ගං{3} ඛො ආනන්ද, ගාමනිගමං කස්සපො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො උපනිස්සාය විහාසි. ඉධ සුදං ආනන්ද, කස්සපස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස ආරාමො අහොසි. ඉධ සුදං ආනන්ද, කස්සපො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො නිසින්නකො භික්ඛුසඞ්ඝං ඔවදතීති.
අථ ඛො ආයස්මා ආනන්දො චතුග්ගුණං සඞ්ඝාටිං පඤ්ඤාපෙත්වා භගවන්තං එතදවොච: තෙන හි භන්තෙ, භගවා නිසීදතු, එවා’යං භූමිප්පදෙසො ද්වීහි අරහන්තෙහි සම්මාසම්බුද්ධෙහි පරිභුත්තො භවිස්සතී’ති. නිසීදි භගවා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ. නිසජ්ජ ඛො භගවා ආයස්මන්තං ආනන්දං ආමන්තෙසි:
‘භූතපුබ්බං ආනන්ද, ඉමස්මිං පදෙසෙ වෙහලිඞ්ගං නාම ගාමනිගමො අහොසි ඉද්ධො චෙව ඵීතො ච බහුජනො ආකිණ්ණමනුස්සො. වෙහලිඞ්ගං ඛො ආනන්ද, ගාමනිගමං කස්සපො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො උපනිස්සාය විහාසි. ඉධ සුදං ආනන්ද, කස්සපස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස ආරාමො අහොසි. ඉධ සුදං ආනන්ද, කස්සපො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො නිසින්නකො භික්ඛුසඞ්ඝං ඔවදති.
වෙහලිඞ්ගෙ ඛො ආනන්ද, ගාමනිගමෙ ඝටීකාරො නාම කුම්භකාරො කස්සපස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස උපට්ඨාකො අහොසි අග්ගුපට්ඨාකො. ඝටීකාරස්ස ඛො ආනන්ද, කුම්භකාරස්ස ජොතිපාලො නාම මාණවො සහායො අහොසි පියසහායො. අථ ඛො ආනන්ද, ඝටීකාරො කුම්භකාරො ජොතිපාලං මාණවං ආමන්තෙසි: ‘ආයාම සම්ම
ජොතිපාල, කස්සපං භගවන්තං අරහන්තං සම්මාසම්බුද්ධං දස්සනාය උපසඞ්කමිස්සාම. සාධුසම්මතං හි මෙ තස්ස භගවතො දස්සනං අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්සා’ති. එවං වුත්තෙ ආනන්ද, ජොතිපාලො මාණවො ඝටීකාරං කුම්භකාරං එතදවොච: ‘අලං සම්ම ඝටීකාර, කිං පන තෙන මුණ්ඩකෙන සමණකෙන දිට්ඨෙනා’ති? දුතියම්පි ඛො ආනන්ද -පෙ- තතියම්පි ඛො ආනන්ද, ඝටීකාරො කුම්භකාරො ජොතිපාලං මාණවං එතදවොච: ‘ආයාම සම්ම ජොතිපාල, කස්සපං භගවන්තං අරහන්තං සම්මාසම්බුද්ධං දස්සනාය උපසඞ්කමිස්සාම. සාධුසම්මතං හි මෙ තස්ස භගවතො දස්සනං අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්සා’ති. තතියම්පි ඛො ආනන්ද, ජොතිපාලො මාණවො ඝටීකාරං කුම්භකාරං එතදවොච: ‘අලං සම්ම ඝටීකාර. කිං පන තෙන මුණ්ඩකෙන සමණකෙන දිට්ඨෙනා’ති. තෙන හි සම්ම ජොතිපාල, සොත්තිං සිනානිං{1} ආදාය නදිං ගමිස්සාම සිනායිතුන්ති. එවං සම්මා’ති ඛො ආනන්ද, ජොතිපාලො මාණවො ඝටීකාරස්ස කුම්භකාරස්ස පච්චස්සොසි. අථ ඛො ආනන්ද, ඝටීකාරො ච කුම්භකාරො ජොතිපාලො ච මාණවො සොත්තිං සිනානිං{1} ආදාය නදිං අගමංසු සිනායිතුං.
අථ ඛො ආනන්ද, ඝටීකාරො කුම්භකාරො ජොතිපාලං මාණවං ආමන්තෙසි: අයං සම්ම ජොතිපාල, කස්සපස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස අවිදූරෙ ආරාමො. ආයාම සම්ම ජොතිපාල, කස්සපං භගවන්තං අරහන්තං සම්මාසම්බුද්ධං දස්සනාය උපසඞ්කමිස්සාම. සාධුසම්මතං හි මෙ තස්ස භගවතො දස්සනං අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්සා’ති.
එවං වුත්තෙ ආනන්ද, ජොතිපාලො මාණවො ඝටීකාරං කුම්භකාරං එතදවොච: අලං සම්ම ඝටීකාර, කිං පන තෙන මුණ්ඩකෙන සමණකෙන දිට්ඨෙනා’ති? දුතියම්පි ඛො ආනන්ද -පෙ- තතියම්පි ඛො ආනන්ද, ඝටීකාරො කුම්භකාරො ජොතිපාලං මාණවං එතදවොච: අයං සම්ම ජොතිපාල, කස්සපස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස අවිදූරෙ ආරාමො. ආයාම සම්ම ජොතිපාල, කස්සපං භගවන්තං අරහන්තං සම්මාසම්බුද්ධං දස්සනාය උපසඞ්කමිස්සාම. සාධුසම්මතං හි මෙ තස්ස භගවතො දස්සනං අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්සා’ති. තතියම්පි ඛො ආනන්ද, ජොතිපාලො මාණවො ඝටීකාරං කුම්භකාරං එතදවොච: අලං සම්ම ඝටීකාර, කිං පන තෙන මුණ්ඩකෙන සමණකෙන දිට්ඨෙනා’ති?
අථ ඛො ආනන්ද, ඝටීකාරො කුම්භකාරො ජොතිපාලං මාණවං ඔවට්ටිකාය{2} පරාමසිත්වා එතදවොච: අයං සම්ම ජොතිපාල, කස්සපස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස අවිදූරෙ ආරාමො. ආයාම සම්ම ජොතිපාල, කස්සපං භගවන්තං අරහන්තං සම්මාසම්බුද්ධං දස්සනාය උපසඞ්කමිස්සාම. සාධුසම්මතං හි මෙ තස්ස භගවතො දස්සනං අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්සා’ති.
අථ ඛො ආනන්ද, ජොතිපාලො මාණවො ඔවට්ටිකං විනිවෙඨෙත්වා{3} ඝටීකාරං කුම්භකාරං එතදවොච: අලං සම්ම ඝටීකාර, කිං පන තෙන මුණ්ඩකෙන සමණකෙන දිට්ඨෙනාති?
අථ ඛො ආනන්ද, ඝටීකාරො කුම්භකාරො ජොතිපාලං මාණවං සසීසං නහාතං{1} කෙසෙසු පරාමසිත්වා එතදවොච: අයං සම්ම ජොතිපාල, කස්සපස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස අවිදූරෙ ආරාමො. ආයාම සම්ම ජොතිපාල, කස්සපං භගවන්තං අරහන්තං සම්මාසම්බුද්ධං දස්සනාය උපසඞ්කමිස්සාම. සාධුසම්මතං හි මෙ තස්ස භගවතො දස්සනං අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්සාති.
අථ ඛො ආනන්ද, ජොතිපාලස්ස මාණවස්ස එතදහොසි: අච්ඡරියං වත භො, අබ්භුතං වත භො, යත්ර හි නාමායං ඝටීකාරො කුම්භකාරො ඉත්තරජච්චො සමානො අම්හාකං සසීසං නහාතානං{2} කෙසෙසු පරාමසිතබ්බං මඤ්ඤිස්සති. න වතිදං{3} ඔරකං මඤ්ඤෙ භවිස්සතීති. ඝටීකාරං කුම්භකාරං එතදවොච: යාවෙතදොහිපි{4} සම්ම ඝටීකාරා’ති. යාවෙතදොහිපි සම්ම ජොතිපාල, තථා හි පන මෙ සාධුසම්මතං තස්ස භගවතො දස්සනං අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්සාති. තෙන හි සම්ම ඝටීකාර, මුඤ්ච ගමිස්සාමාති.
අථ ඛො ආනන්ද, ඝටීකාරො ච කුම්භකාරො ජොතිපාලො ච මාණවො යෙන කස්සපො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො තෙනුපසඞ්කමිංසු. උපසඞ්කමිත්වා ඝටීකාරො කුම්භකාරො කස්සපං භගවන්තං අරහන්තං සම්මාසම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. ජොතිපාලො පන මාණවො කස්සපෙන භගවතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරාණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආනන්ද, ඝටීකාරො කුම්භකාරො කස්සපං භගවන්තං අරහන්තං සම්මාසම්බුද්ධං එතදවොච: අයං මෙ භන්තෙ, ජොතිපාලො මාණවො සහායො පියසහායො. ඉමස්ස භගවා ධම්මං දෙසෙතූ’ති. අථ ඛො ආනන්ද, කස්සපො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො ඝටීකාරඤ්ච කුම්භකාරං ජොතිපාලඤ්ච මාණවං ධම්මියා කථාය සන්දස්සෙසි, සමාදපෙසි, සමුත්තෙජෙසි, සම්පහංසෙසි. අථ ඛො ආනන්ද, ඝටීකාරො ච කුම්භකාරො ජොතිපාලො ච මාණවො කස්සපෙන භගවතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන ධම්මියා කථාය සන්දස්සිතා සමාදපිතා සමුත්තෙජිතා සම්පහංසිතා කස්සපස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස භාසිතං අභිනන්දිත්වා අනුමොදිත්වා උට්ඨායාසනා කස්සපං භගවන්තං අරහන්තං සම්මාසම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා පක්කමිංසු.
අථ ඛො ආනන්ද, ජොතිපාලො මාණවො ඝටීකාරං කුම්භකාරං එතදවොච: ඉඞ්ඝ නු ත්වං{5} සම්ම ඝටීකාර, ධම්මං සුණන්තො, අථ ච පන අගාරස්මා න අනගාරියං{6} පබ්බජසීති.{7}
නනු මං සම්ම ජොතිපාල, ජානාසි: අන්ධෙ ජිණ්ණෙ මාතාපිතරො පොසෙමී’ති?
තෙන හි සම්ම ඝටීකාර, අහං අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිස්සාමීති.
අථ ඛො ආනන්ද, ඝටීකාරො ච කුම්භකාරො ජොතිපාලො ච මාණවො යෙන කස්සපො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො තෙනුපසඞ්කමිංසු. උපසඞ්කමිත්වා කස්සපං භගවන්තං අරහන්තං සම්මාසම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආනන්ද, ඝටීකාරො කුම්භකාරො කස්සපං භගවන්තං අරහන්තං සම්මාසම්බුද්ධං එතදවොච: අයං මෙ භන්තෙ, ජොතිපාලො මාණවො සහායො පියසහායො, ඉමං භගවා පබ්බාජෙතූ’ති. අලත්ථ ඛො ආනන්ද, ජොතිපාලො මාණවො කස්සපස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස සන්තිකෙ පබ්බජ්ජං අලත්ථ උපසම්පදං.
අථ ඛො ආනන්ද, කස්සපො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො අචිරූපසම්පන්නෙ ජොතිපාලෙ මාණවෙ අද්ධමාසූපසම්පන්නෙ{1} වෙගලිඞ්ගෙ යථාභිරන්තං විහරිත්වා යෙන බාරාණසී තෙන චාරිකං පක්කාමි. අනුපුබ්බෙන චාරිකං චරමානො යෙන බාරාණසී තදවසරි.
තත්ර සුදං ආනන්ද, කස්සපො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො බාරාණසියං විහරති ඉසිපතනෙ මිගදායෙ. අස්සොසි ඛො ආනන්ද, කිකී කාසිරාජා: කස්සපො කිර භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො බාරාණසිං අනුප්පත්තො, බාරාණසියං විහරති ඉසිපතනෙ මිගදායෙති. අථ ඛො ආනන්ද, කිකී කාසිරාජා භද්රානි භද්රානි යානානි යොජාපෙත්වා භද්රං යානං අභිරුහිත්වා භද්රෙහි භද්රෙහි යානෙහි බාරාණසියා නිය්යාසි මහතා රාජානුභාවෙන කස්සපං භගවන්තං අරහන්තං සම්මාසම්බුද්ධං දස්සනාය. යාවතිකා යානස්ස භූමි යානෙන ගන්ත්වා යානා පච්චොරොහිත්වා පත්තිකොව යෙන කස්සපො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා කස්සපං භගවන්තං අරහන්තං සම්මාසම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො ආනන්ද, කිකිං කාසිරාජානං කස්සපො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො ධම්මියා කථාය සන්දෙස්සෙසි, සමාදපෙසි, සමුත්තෙජෙසි, සම්පහංසෙසි. අථ ඛො ආනන්ද, කිකී කාසිරාජා කස්සපෙන භගවතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන ධම්මියා කථාය සන්දස්සිතො සමාදපිතො සමුත්තෙජිතො සම්පහංසිතො කස්සපං භගවන්තං අරහන්තං සම්මාසම්බුද්ධං එතදවොච: ‘අධිවාසෙතු මෙ භන්තෙ, භගවා ස්වාතනාය භත්තං සද්ධිං භික්ඛුසඞ්ඝෙනා’ති. අධිවාසෙසි ඛො ආනන්ද, කස්සපො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො තුණ්හීභාවෙන. අථ ඛො ආනන්ද, කිකී කාසිරාජා කස්සපස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස අධිවාසනං විදිත්වා උට්ඨායාසනා කස්සපං භගවන්තං අරහන්තං සම්මාසම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා පක්කාමි. අථ ඛො ආනන්ද, කිකී කාසිරාජා තස්සා රත්තියා අච්චයෙන සකෙ නිවෙසනෙ පණීතං ඛාදනීයං භොජනීයං පටියාදාපෙත්වා පණ්ඩුමුටිකස්ස{2} සාලිනො විචිතකාලකං අනෙකසූපං අනෙකබ්යඤ්ජනං, කස්සපස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස කාලං ආරොචාපෙසි: ‘කාලො භන්තෙ, නිට්ඨිතං භත්ත’න්ති.
අථ ඛො ආනන්ද, කස්සපො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරං ආදාය යෙන කිකිස්ස කාසිරඤ්ඤො නිවෙසනං තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදි සද්ධිං භික්ඛුසඞ්ඝෙන. අථ ඛො ආනන්ද, කිකී කාසිරාජා බුද්ධපමුඛං භික්ඛුසඞ්ඝං පණීතෙන ඛාදනීයෙන භොජනීයෙන සහත්ථා සන්තප්පෙසි, සම්පවාරෙසි.
අථ ඛො ආනන්ද, කිකී කාසිරාජා කස්සපං භගවන්තං අරහන්තං සම්මාසම්බුද්ධං භුත්තාවිං ඔනීතපත්තපාණිං අඤ්ඤතරං නීචං ආසනං ගහෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආනන්ද, කිකී කාසිරාජා කස්සපං භගවන්තං අරහන්තං සම්මාසම්බුද්ධං එතදවොච: ‘අධිවාසෙතු මෙ භන්තෙ, භගවා බාරාණසියං වස්සාවාසං, එවරූපං සඞ්ඝස්ස උපට්ඨානං භවිස්සතී’ති. ‘අලං මහාරාජ, අධිවුත්ථො{1} මෙ වස්සාවාසො’ති. දුතියම්පි ඛො, ආනන්ද -පෙ- තතියම්පි ඛො ආනන්ද, කිකී කාසිරාජා කස්සපං භගවන්තං අරහන්තං සම්මාසම්බුද්ධං එතදවොච: ‘අධිවාසෙතු මෙ භන්තෙ, භගවා බාරාණසියං වස්සාවාසං එවරූපං සඞ්ඝස්ස උපට්ඨානං භවිස්සතී’ති. ‘අලං මහාරාජ. අධිවුත්ථො මෙ වස්සාවාසො’ති. අථ ඛො ආනන්ද, කිකිස්ස කාසිරඤ්ඤො: ‘න මෙ කස්සපො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො අධිවාසෙති බාරාණසියං වස්සාවාස’න්ති අහුදෙව අඤ්ඤථත්තං, අහු දොමනස්සං. අථ ඛො ආනන්ද, කිකී කාසිරාජා කස්සපං භගවන්තං අරහන්තං සම්මාසම්බුද්ධං එතදවොච: ‘අත්ථි නු තෙ භන්තෙ, අඤ්ඤො කොචි මයා උපට්ඨාකතරො’ති.
අත්ථි මහාරාජ, වෙහලිඞ්ගං නාම ගාමනිගමො. තත්ථ ඝටීකාරො නාම කුම්භකාරො. සො මෙ උපට්ඨාකො අග්ගුපට්ඨාකො. තුය්හං ඛො පන මහාරාජ: ‘න මෙ කස්සපො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො අධිවාසෙති බාරාණසියං වස්සාවාස’න්ති, අත්ථි අඤ්ඤථත්තං අත්ථි දොමනස්සං. තයිදං ඝටීකාරෙ කුම්භකාරෙ නත්ථි ච න ච භවිස්සති.
ඝටීකාරො ඛො මහාරාජ, කුම්භකාරො බුද්ධං සරණං ගතො, ධම්මං සරණං ගතො, සඞ්ඝං සරණං ගතො.
ඝටීකාරො ඛො මහාරාජ, කුම්භකාරො පාණාතිපාතා පටිවිරතො, අදින්නාදානා පටිවිරතො, කාමෙසු මිච්ඡාචාරා පටිවිරතො, මුසාවාදා පටිවිරතො, සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨානා පටිවිරතො.
ඝටීකාරො ඛො මහාරාජ, කුම්භකාරො බුද්ධෙ අවෙච්චප්පසාදෙන සමන්නාගතො, ධම්මෙ -පෙ- සඞ්ඝෙ අවෙච්චප්පසාදෙන සමන්නාගතො, අරියකන්තෙහි සීලෙහි සමන්නාගතො.
ඝටීකාරො ඛො මහාරාජ, කුම්භකාරො දුක්ඛෙ නික්කඞ්ඛො, දුක්ඛසමුදයෙ නික්කඞ්ඛො, දුක්ඛනිරොධෙ නික්කඞ්ඛො, දුක්ඛනිරොධගාමිනියා පටිපදාය නික්කඞ්ඛො.
ඝටීකාරො ඛො මහාරාජ, කුම්භකාරො එකභත්තිකො බ්රහ්මචාරී සීලවා කල්යාණධම්මො.
ඝටීකාරො ඛො මහාරාජ, කුම්භකාරො නික්ඛිත්තමණිසුවණ්ණො, අපෙතජාතරූපරජතො.
ඝටීකාරො ඛො මහාරාජ, කුම්භකාරො පන්නමුසලො{1}. න සහත්ථා පඨවිං{2} ඛණති. යං හොති කූලපලුග්ගං වා යො හොති මූසිකුක්කාරො වා{3} තං කාජෙන{4} ආහරිත්වා භාජනං කරිත්වා එවමාහ: ‘එත්ථ යො ඉච්ඡති තණ්ඩුලපටිභස්තානි{5} වා මුග්ගපටිභස්තානි{6} වා කලාය{7} පටිභස්තානි{8} වා නික්ඛිපිත්වා යං ඉච්ඡති තං හරතූති.
ඝටීකාරො ඛො මහාරාජ, කුම්භකාරො අන්ධෙ ජිණ්ණෙ මාතාපිතරො පොසෙති.
ඝටීකාරො ඛො මහාරාජ, කුම්භකාරො පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සඤ්ඤොජනානං පරික්ඛයා ඔපපාතිකො තත්ථ පරිනිබ්බායී අනාවත්තිධම්මො තස්මා ලොකා.
එකමි’දාහං මහාරාජ, සමයං වෙහලිඞ්ගෙ ගාමනිගමෙ විහරාමි. අථ ඛ්වාහං මහාරාජ, පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරං ආදාය යෙන ඝටීකාරස්ස කුම්භකාරස්ස මාතාපිතරො තෙනුපසඞ්කමිං. උපසඞ්කමිත්වා ඝටීකාරස්ස කුම්භකාරස්ස මාතාපිතරො එතදවොචං: හන්ද කො නු ඛො අයං භග්ගවො{9} ගතොති. නික්ඛන්තො ඛො තෙ භන්තෙ, උපට්ඨාකො, අතො කුම්භියා ඔදනං ගහෙත්වා පරියොගා සූපං ගහෙත්වා පරිභුඤ්ජාති. අථ ඛ්වාහං මහාරාජ, කුම්භියා ඔදනං ගහෙත්වා පරියොගා සූපං ගහෙත්වා පරිභුඤ්ජිත්වා උට්ඨායාසනා පක්කමිං{10} අථ ඛො මහාරාජ, ඝටීකාරො කුම්භකාරො යෙන මාතාපිතරො තෙනුපසඞ්කමි; උපසඞ්කමිත්වා මාතාපිතරො එතදවොච: කො කුම්භියා ඔදනං ගහෙත්වා පරියොගා සූපං ගහෙත්වා පරිභුඤ්ජිත්වා උට්ඨායාසනා පක්කන්තො’ති. කස්සපො තාත, භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො කුම්භියා ඔදනං ගහෙත්වා පරියොගා සූපං ගහෙත්වා පරිභුඤ්ජිත්වා උට්ඨායාසනා පක්කන්තො’ති. අථ ඛො මහාරාජ, ඝටීකාරස්ස කුම්භකාරස්ස එතදහොසි: ලාභා වත මෙ, සුලද්ධං වත මෙ, යස්ස මෙ කස්සපො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො එවං අභිවිස්සත්ථො’ති.{11} අථ ඛො මහාරාජ, ඝටීකාරං කුම්භකාරං අද්ධමාසං{12} පීතිසුඛං න විජහි{13} සත්තාහං මාතාපිතුන්නං.
එකමි’දාහං මහාරාජ, සමයං තත්ථෙව වෙහලිඞ්ගෙ ගාමනිගමෙ විහරාමි. අථ ඛ්වාහං මහාරාජ, පුබ්බන්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරං ආදාය යෙන ඝටීකාරස්ස කුම්භකාරස්ස මාතාපිතරො තෙනුපසඞ්කමිං, උපසඞ්කමිත්වා ඝටීකාරස්ස කුම්භකාරස්ස මාතාපිතරො එතදවොචං: හන්ද කො නු ඛො අයං භග්ගවො{9} ගතො’ති. නික්ඛන්තො ඛො තෙ භන්තෙ, උපට්ඨාකො, අතො ඛළොපියා කුම්මාසං ගහෙත්වා පරියොගා සූපං ගහෙත්වා පරිභුඤ්ජාති. අථ ඛ්වාහං මහාරාජ, ඛළොපියා කුම්මාසං ගහෙත්වා පරියොගා සූපං ගහෙත්වා පරිභුඤ්ජිත්වා උට්ඨායාසනා පක්කමිං.
අථ ඛො මහාරාජ, ඝටීකාරො කුම්භකාරො යෙන මාතාපිතරො තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා මාතාපිතරො එතදවොච: කො ඛළොපියා කුම්මාසං ගහෙත්වා පරියොගා සූපං ගහෙත්වා පරිභුඤ්ජිත්වා උට්ඨායාසනා පක්කන්තො’ති. කස්සපො තාත, භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො ඛළොපියා කුම්මාසං ගහෙත්වා පරියොගා සූපං ගහෙත්වා පරිභුඤ්ජිත්වා උට්ඨායාසනා පක්කන්තො’ති. අථ ඛො මහාරාජ, ඝටීකාරස්ස කුම්භකාරස්ස එතදහොසි: ලාභා වත මෙ, සුලද්ධං වත මෙ, යස්ස මෙ කස්සපො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො එවං අභිවිස්සත්ථො’ති. අථ ඛො මහාරාජ, ඝටීකාරං කුම්භකාරං අද්ධමාසං පීතිසුඛං න විජහි,{1} සත්තාහං මාතාපිතුන්නං.
එකමි’දාහං මහාරාජ, සමයං තත්ථෙව වෙහලිඞ්ගෙ ගාමනිගමෙ විහරාමි. තෙන ඛො පන සමයෙන ගන්ධකුටි{2} ඔවස්සති. අථ ඛ්වාහං මහාරාජ, භික්ඛූ ආමන්තෙසිං: ගච්ඡථ භික්ඛවෙ, ඝටීකාරස්ස කුම්භකාරස්ස නිවෙසනෙ තිණං ජානාථා’ති.{3} එවං වුත්තෙ මහාරාජ, භික්ඛූ මං එතදවොචුං: නත්ථි ඛො භන්තෙ, ඝටීකාරස්ස කුම්භකාරස්ස නිවෙසනෙ තිණං, අත්ථි ච ඛ්වාස්ස ආවෙසනං තිණච්ඡදන’න්ති. ගච්ඡථ භික්ඛවෙ ඝටීකාරස්ස කුම්භකාරස්ස ආවෙසනං{4} උත්තිණං කරොථා’ති. අථ ඛො තෙ මහාරාජ භික්ඛූ ඝටීකාරස්ස කුම්භකාරස්ස ආවෙසනං උත්තිණමකංසු. අථ ඛො මහාරාජ, ඝටීකාරස්ස කුම්භකාරස්ස මාතාපිතරො භික්ඛූ එතදවොචුං: කෙ ආවෙසනං උත්තිණං කරොන්තී’ති, භික්ඛූ භගිනි, කස්සපස්ස භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස ගන්ධකුටි{2} ඔවස්සතී’ති. හරථ භන්තෙ, භද්රමුඛාති. අථ ඛො මහාරාජ, ඝටීකාරො කුම්භකාරො යෙන මාතාපිතරො තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා මාතාපිතරො එතදවොච: කෙ ආවෙසනං උත්තිණමකංසූ’ති. භික්ඛූ තාත, කස්සපස්ස කිර{5} භගවතො අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස ගන්ධකුටි{2} ඔවස්සතී’ති. අථ ඛො මහාරාජ, ඝටීකාරස්ස කුම්භකාරස්ස එතදහොසි: ලාභා වත මෙ, සුලද්ධං වත මෙ, යස්ස මෙ කස්සපො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො එවං අභිවිස්සත්ථො’ති. අථ ඛො මහාරාජ ඝටීකාරං කුම්භකාරං අද්ධමාසං පීතිසුඛං න විජහි, සත්තාහං මාතාපිතුන්නං. අථ ඛො තං මහාරාජ ආවෙසනං සබ්බන්තං තෙමාසං ආකාසච්ඡදනං අට්ඨාසි, න චාතිවස්සි{6} එවරූපො ච මහාරාජ, ඝටීකාරො කුම්භකාරොති.
ලාභා භන්තෙ, ඝටීකාරස්ස කුම්භකාරස්ස, සුලද්ධං{7}, භන්තෙ, ඝටීකාරස්ස කුම්භකාරස්ස යස්ස භගවා එවං අභිවිස්සත්ථොති.
අථ ඛො ආනන්ද, කිකී කාසිරාජා ඝටීකාරස්ස කුම්භකාරස්ස පඤ්චමත්තානි තණ්ඩුලවාහසතානි පාහෙසි පණ්ඩුමුටිකස්ස සාලිනො තදුපියඤ්චෙව සූපෙය්යං. අථ ඛො තෙ ආනන්ද, රාජපුරිසා ඝටීකාරං කුම්භකාරං උපසඞ්කමිත්වා එතදවොචුං: ඉමානි තෙ භන්තෙ, පඤ්චමත්තානි තණ්ඩුලවාහසතානි කිකිනා කාසිරාජෙන පහිතානි පණ්ඩුමුටිකස්ස සාලිනො තදුපියඤ්ච සූපෙය්යං. තානි භන්තෙ, පතිගණ්හාතූ’ති{8}, රාජා ඛො බහුකිච්චො බහුකරණීයො. අලං මෙ රඤ්ඤොව හොතූති.
සියා ඛො පන තෙ ආනන්ද, එවමස්ස: අඤ්ඤො නූන තෙන සමයෙන ජොතිපාලො මාණවො අහොසීති. න ඛො පනෙතං ආනන්ද, එවං දට්ඨබ්බං. අහං තෙන සමයෙන ජොතිපාලො මාණවො අහොසින්ති.
ඉදමවොච භගවා. අත්තමනො ආයස්මා ආනන්දො භගවතො භාසිතං අභිනන්දීති.
ඝටීකාරසුත්තං පඨමං.
2. 4. 2.
රට්ඨපාලසුත්තං
එවං මෙ සුතං: එකං සමයං භගවා කුරූසු චාරිකං චරමානො මහතා භික්ඛුසඞ්ඝෙන සද්ධිං යෙන ථුල්ලකොට්ඨිතං{1} නාම කුරූනං නිගමො තදවසරි. අස්සොසුං ඛො ථුල්ලකොට්ඨිතකා{2} බ්රාහ්මණගහපතිකා: සමණො ඛලු භො ගොතමො සක්යපුත්තො සක්යකුලා පබ්බජිතො කුරූසු චාරිකං චරමානො මහතා භික්ඛුසඞ්ඝෙන සද්ධිං ථුල්ලකොට්ඨිතං අනුප්පත්තො. තං ඛො පන භගවන්තං ගොතමං එවං කල්යාණො කිත්තිසද්දො අබ්භුග්ගතො: ඉතිපි සො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත්තරො පුරිසදම්මසාරථි සත්ථා දෙවමනුස්සානං බුද්ධො භගවා’ති. සො ඉමං ලොකං සදෙවකං සමාරකං සබ්රහ්මකං සස්සමණබ්රාහ්මණිං පජං සදෙවමනුස්සං සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා පවෙදෙති. සො ධම්මං දෙසෙති ආදිකල්යාණං මජ්ඣෙකල්යාණං පරියොසානකල්යාණං සාත්ථං සබ්යඤ්ජනං, කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්රහ්මචරියං පකාසෙති. සාධු ඛො පන තථාරූපානං අරහතං දස්සනං හොතී’ති.
අථ ඛො ථුල්ලකොට්ඨිතකා{2} බ්රාහ්මණගහපතිකා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු, උපසඞ්කමිත්වා අප්පෙකච්චෙ භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. අප්පෙකච්චෙ භගවතා සද්ධිං සම්මොදිංසු, සම්මොදනීයං කථං සාරාණීයං{3} වීතිසාරෙත්වා, එකමන්තං නිසීදිංසු. අප්පෙකච්චෙ යෙන භගවා තෙනඤ්ජලිං පණාමෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. අප්පෙකච්චෙ භගවතො සන්තිකෙ නාමගොත්තං සාවෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. අප්පෙකච්චෙ තුණ්හීභූතා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නෙ ඛො ථුල්ලකොට්ඨිතකෙ{4} බ්රාහ්මණගහපතිකෙ භගවා ධම්මියා කථාය සන්දස්සෙසි සමාදපෙසි සමුත්තෙජෙසි සම්පහංසෙසි.
තෙන ඛො පන සමයෙන රට්ඨපාලො නාම කුලපුත්තො තස්මිංයෙව ථුල්ලකොට්ඨිතෙ{4} අග්ගකුලිකස්ස{5} පුත්තො තස්සං පරිසායං නිසින්නො හොති. අථ ඛො රට්ඨපාලස්ස කුලපුත්තස්ස එතදහොසි: යථා යථා ඛො භගවා ධම්මං දෙසෙති{6} නයිදං සුකරං අගාරං අජ්ඣාවසතා එකන්තපරිපුණ්ණං එකන්තපරිසුද්ධං සඞ්ඛලිඛිතං බ්රහ්මචරියං චරිතුං. යන්නූනාහං කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජෙය්ය’න්ති. අථ ඛො ථුල්ලකොට්ඨිතකා{2} බ්රාහ්මණගහපතිකා භගවතා ධම්මියා කථාය සන්දස්සිතා සමාදපිතා සමුත්තෙජිතා සම්පහංසිතා භගවතො භාසිතං අභිනන්දිත්වා අනුමොදිත්වා උට්ඨායාසනා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා පක්කමිංසු. අථ ඛො රට්ඨපාලො
කුලපුත්තො අචිරපක්කන්තෙසු ථුල්ලකොට්ඨිතකෙසු බ්රාහ්මණගහපතිකෙසු යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො රට්ඨපාලො කුලපුත්තො භගවන්තං එතදවොච: ‘යථා යථාහං භන්තෙ, භගවතා ධම්මං දෙසිතං ආජානාමි, නයිදං සුකරං අගාරං අජ්ඣාවසතා එකන්තපරිපුණ්ණං එකන්තපරිසුද්ධං සඞ්ඛලිඛිතං බ්රහ්මචරියං චරිතුං.{1} ලභෙය්යාහං භන්තෙ, භගවතො සන්තිකෙ පබ්බජ්ජං, ලභෙය්යං උපසම්පද’න්ති.
අනුඤ්ඤාතොසි පන ත්වං රට්ඨපාල, මාතාපිතූහි අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජ්ජායාති?
න ඛො අහං භන්තෙ, අනුඤ්ඤාතො මාතාපිතූහි අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජ්ජායාති.
න ඛො රට්ඨපාල, තථාගතා අනනුඤ්ඤාතං මාතාපිතූහි පබ්බාජෙන්තීති.
ස්වාහං භන්තෙ තථා කරිස්සාමි යථා මං මාතාපිතරො අනුජානිස්සන්ති අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජ්ජායාති.
අථ ඛො රට්ඨපාලො කුලපුත්තො උට්ඨායාසනා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා යෙන මාතාපිතරො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා මාතාපිතරො එතදවොච: ‘අම්ම තාත,{2} යථා යථාහං භගවතා ධම්මං දෙසිතං ආජානාමි, නයිදං සුකරං අගාරං අජ්ඣාවසතා එකන්තපරිපුණ්ණං එකන්තපරිසුද්ධං සඞ්ඛලිඛිතං බ්රහ්මචරියං චරිතුං. ඉච්ඡාමහං කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතුං. අනුජානාථ මං අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජ්ජායා’ති.
එවං වුත්තෙ රට්ඨපාලස්ස කුලපුත්තස්ස මාතාපිතරො රට්ඨපාලං කුලපුත්තං එතදවොචුං: ‘ත්වං ඛොසි{3} තාත රට්ඨපාල, අම්හාකං එකපුත්තකො පියො මනාපො සුඛෙධිතො{4} සුඛපරිභතො{5} න ත්වං තාත රට්ඨපාල, කස්සචි{6} දුක්ඛස්ස ජානාසි. එහි ත්වං තාත රට්ඨපාල, භුඤ්ජ ච පිව ච පරිචාරෙහි ච, භුඤ්ජන්තො පිවන්තො පරිචාරෙන්තො කාමානි{7} පරිභුඤ්ජන්තො පුඤ්ඤානි කරොන්තො අභිරමස්සු. න තං මයං අනුජානාම අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජ්ජාය, මරණෙනපි තෙ මයං අකාමකා විනා භවිස්සාම. කිං පන මයං තං ජීවන්තං අනුජානිස්සාම අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජ්ජායාති?
දුතියම්පි ඛො -පෙ- තතියම්පි ඛො රට්ඨපාලො කුලපුත්තො මාතාපිතරො එතදවොච: ‘අම්ම තාත, යථා යථාහං භගවතා ධම්මං දෙසිතං ආජානාමි, නයිදං සුකරං අගාරං අජ්ඣාවසතා එකන්තපරිපුණ්ණං එකන්තපරිසුද්ධං සඞ්ඛලිඛිතං බ්රහ්මචරියං චරිතුං. ඉච්ඡාමහං කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතුං. අනුජානාථ මං අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජ්ජායාති. තතියම්පි ඛො රට්ඨපාලස්ස කුලපුත්තස්ස මාතාපිතරො රට්ඨපාලං කුලපුත්තං එතදවොචුං: ‘ත්වං ඛොසි තාත රට්ඨපාල, අම්හාකං එකපුත්තකො පියො මනාපො සුඛෙධිතො සුඛපරිභතො. න ත්වං තාත රට්ඨපාල, කස්සචි දුක්ඛස්ස ජානාසි. එහි ත්වං තාත රට්ඨපාල, භුඤ්ජ ච පිව ච පරිචාරෙහි ච, භුඤ්ජන්තො පිවන්තො පරිචාරෙන්තො කාමානි පරිභුඤ්ජන්තො පුඤ්ඤානි කරොන්තො අභිරමස්සු. න තං මයං අනුජානාම අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජ්ජාය, මරණෙනපි තෙ මයං අකාමකා විනා භවිස්සාම. කිං පන මයං තං ජීවන්තං අනුජානිස්සාම අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජ්ජායා”ති?
අථ ඛො රට්ඨපාලො කුලපුත්තො මාතාපිතූසු පබ්බජ්ජං අලභමානො{1} තත්ථෙව අනන්තරහිතාය භූමියා නිපජ්ජි, ඉධෙව මෙ මරණං භවිස්සති පබ්බජ්ජා වාති.{2}
අථ ඛො රට්ඨපාලස්ස කුලපුත්තස්ස මාතාපිතරො රට්ඨපාලං කුලපුත්තං එතදවොචුං: ‘ත්වං ඛොසි තාත රට්ඨපාල, අම්හාකං එකපුත්තකො පියො මනාපො සුඛෙධිතො සුඛපරිභතො. න ත්වං තාත රට්ඨපාල, කස්සචි දුක්ඛස්ස ජානාසි, උට්ඨෙහි තාත රට්ඨපාල, භුඤ්ජ ච පිව ච පරිචාරෙහි ච, භුඤ්ජන්තො පිවන්තො පරිචාරෙන්තො කාමානි පරිභුඤ්ජන්තො පුඤ්ඤානි කරොන්තො අභිරමස්සු. න තං මයං අනුජානාම අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජ්ජාය. මරණෙනපි තෙ මයං අකාමකා විනා භවිස්සාම. කිං පන මයං තං ජීවන්තං අනුජානිස්සාම අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජ්ජායාති?
එවං වුත්තෙ රට්ඨපාලො කුලපුත්තො තුණ්හී අහොසි. දුතියම්පි ඛො -පෙ- තතියම්පි ඛො රට්ඨපාලස්ස කුලපුත්තස්ස මාතාපිතරො රට්ඨපාලං කුලපුත්තං එතදවොචුං: ‘ත්වං ඛොසි තාත රට්ඨපාල, අම්හාකං එකපුත්තකො පියො මනාපො සුඛෙධිතො සුඛපරිභතො. න ත්වං තාත රට්ඨපාල, කස්සචි දුක්ඛස්ස ජානාසි. උට්ඨෙහි තාත රට්ඨපාල, භුඤ්ජ ච පිව ච පරිචාරෙහි ච, භුඤ්ජන්තො පිවන්තො පරිචාරෙන්තො කාමානි පරිභුඤ්ජන්තො පුඤ්ඤානි කරොන්තො අභිරමස්සු. න තං මයං අනුජානාම අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජ්ජාය, මරණෙනපි තෙ මයං අකාමකා විනා භවිස්සාම, කිං පන මයං තං ජීවන්තං අනුජානිස්සාම අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජ්ජායාති? තතියම්පි ඛො රට්ඨපාලො කුලපුත්තො තුණ්හී අහොසි.
අථ ඛො රට්ඨපාලස්ස කුලපුත්තස්ස මාතාපිතරො යෙන රට්ඨපාලස්ස කුලපුත්තස්ස සහායකා තෙනුපසඞ්කමිංසු, උපසඞ්කමිත්වා රට්ඨපාලස්ස කුලපුත්තස්ස සහායෙක එතදවොචුං: ‘එසො තාතා, රට්ඨපාලො කුලපුත්තො අනන්තරහිතාය භූමියා නිපන්නො: ‘ඉධෙව මෙ මරණං භවිස්සති පබ්බජ්ජා වා’ති. එථ{1} තාතා, යෙන රට්ඨපාලො කුලපුත්තො තෙනුපසඞ්කමථ, උපසඞ්කමිත්වා රට්ඨපාලං කුලපුත්තං එවං වදෙථ: ‘ත්වං ඛො සම්ම රට්ඨපාල, මාතාපිතුන්නං එකපුත්තකො පියො මනාපො සුඛෙධිතො සුඛපරිභතො. න ත්වං සම්ම රට්ඨපාල, කස්සචි දුක්ඛස්ස ජානාසි. උට්ඨෙහි සම්ම රට්ඨපාල, භුඤ්ජ ච පිව ච පරිචාරෙහි ච, භුඤ්ජන්තො පිවන්තො පරිචාරෙන්තො කාමානි පරිභුඤ්ජන්තො පුඤ්ඤානි කරොන්තො අභිරමස්සු. න තං මාතාපිතරො අනුජානන්ති අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජ්ජාය. මරණෙනපි තෙ මාතාපිතරො අකාමකා විනා භවිස්සන්ති. කිං පන තෙ තං ජීවන්තං අනුජානිස්සන්ති අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජ්ජායා’ති?{2}
අථ ඛො රට්ඨපාලස්ස කුලපුත්තස්ස සහායකා රට්ඨපාලස්ස කුලපුත්තස්ස මාතාපිතුන්නං පටිස්සුත්වා{3} යෙන රට්ඨපාලො කුලපුත්තො තෙනුපසඞ්කමිංසු, උපසඞ්කමිත්වා රට්ඨපාලං කුලපුත්තං එතදවොචුං: ‘ත්වං ඛො සම්ම රට්ඨපාල, මාතාපිතුන්නං එකපුත්තකො පියො මනාපො සුඛෙධිතො සුඛපරිභතො, න ත්වං සම්ම රට්ඨපාල, කස්සචි දුක්ඛස්ස ජානාසි, උට්ඨෙහි සම්ම රට්ඨපාල, භුඤ්ජ ච පිව ච පරිචාරෙහි ච, භුඤ්ජන්තො පිවන්තො පරිචාරෙන්තො කාමානි පරිභුඤ්ජන්තො පුඤ්ඤානි කරොන්තො අභිරමස්සු. න තං මාතාපිතරො අනුජානන්ති අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජ්ජාය, මරණෙනපි තෙ මාතාපිතරො අකාමකා විනා භවිස්සන්ති. කිං පන තෙ ජීවන්තං අනුජානිස්සන්ති අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජ්ජායාති?
එවං වුත්තෙ රට්ඨපාලො කුලපුත්තො තුණ්හී අහොසි. දුතියම්පි ඛො -පෙ- තතියම්පි ඛො රට්ඨපාලස්ස කුලපුත්තස්ස සහායකා රට්ඨපාලං කුලපුත්තං එතදවොචුං: ත්වං ඛො සම්ම රට්ඨපාල මාතාපිතුන්නං එකපුත්තකො පියො මනාපො සුඛෙධිතො සුඛපරිභතො, න ත්වං සම්ම රට්ඨපාල, කස්සචි දුක්ඛස්ස ජානාසි. උට්ඨෙහි සම්ම රට්ඨපාල, භුඤ්ජ ච පිව ච පරිචාරෙහි ච, භුඤ්ජන්තො පිවන්තො පරිචාරෙන්තො කාමානි පරිභුඤ්ජන්තො පුඤ්ඤානි කරොන්තො අභිරමස්සු. න තං මාතාපිතරො අනුජානන්ති අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජ්ජාය, මරණෙනපි තෙ මාතාපිතරො අකාමකා විනා භවිස්සන්ති. කිං පන තෙ තං ජීවන්තං අනුජානිස්සන්ති අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජ්ජායා’ති. තතියම්පි ඛො රට්ඨපාලො කුලපුත්තො තුණ්හී අහොසි.
අථ ඛො රට්ඨපාලස්ස කුලපුත්තස්ස සහායකා යෙන රට්ඨපාලස්ස කුලපුත්තස්ස මාතාපිතරො තෙනුපසඞ්කමිංසු, උපසඞ්කමිත්වා රට්ඨපාලස්ස කුලපුත්තස්ස මාතාපිතරො එතදවොචුං: ‘අම්ම තාත, එසො රට්ඨපාලො කුලපුත්තො තත්ථෙව අනන්තරහිතාය භූමියා නිපන්නො ඉධෙව මෙ මරණං භවිස්සති පබ්බජ්ජා වා’ති.
සචෙ තුම්හෙ රට්ඨපාලං කුලපුත්තං නානුජානිස්සථ අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජ්ජාය, තත්ථෙවස්ස{1} මරණං ආගමිස්සති. සචෙ පන තුම්හෙ රට්ඨපාලං කුලපුත්තං අනුජානිස්සථ අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජ්ජාය, පබ්බජිතම්පි නං දක්ඛිස්සථ. සචෙ රට්ඨපාලො කුලපුත්තො නාභිරමිස්සති අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජ්ජාය, කා චස්ස අඤ්ඤා ගති භවිස්සති, ඉධෙව පච්චාගමිස්සති. අනුජානාථ රට්ඨපාලං කුලපුත්තං අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජ්ජායා’ති.
අනුජානාම තාතා, රට්ඨපාලං කුලපුත්තං අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජ්ජාය. පබ්බජිතෙන ච පන මාතාපිතරො උද්දස්සෙතබ්බාති.
අථ ඛො රට්ඨපාලස්ස කුලපුත්තස්ස සහායකා යෙන රට්ඨපාලො කුලපුත්තො තෙනුපසඞ්කමිංසු. උපසඞ්කමිත්වා රට්ඨපාලං කුලපුත්තං එතදවොචුං: ත්වං ඛො සම්ම රට්ඨපාල, මාතාපිතුන්නං එකපුත්තකො පියො මනාපො සුඛෙධිතො සුඛපරිභතො, න ත්වං සම්ම රට්ඨපාල, කස්සචි දුක්ඛස්ස ජානාසි, උට්ඨෙහි සම්ම රට්ඨපාල, භුඤ්ජ ච පිව ච පරිචාරෙහි ච, භුඤ්ජන්තො පිවන්තො පරිචාරෙන්තො කාමානි පරිභුඤ්ජන්තො පුඤ්ඤානි කරොන්තො අභිරමස්සු, අනුඤ්ඤාතොසි මාතාපිතූහි අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජ්ජාය. පබ්බජිතෙන ච පන තෙ මාතාපිතරො උද්දස්සෙතබ්බා’ති.
අථ ඛො රට්ඨපාලො කුලපුත්තො උට්ඨහිත්වා බලං ගාහෙත්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො රට්ඨපාලො කුලපුත්තො භගවන්තං එතදවොච: ‘අනුඤ්ඤාතො අහං භන්තෙ, මාතාපිතූහි අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජ්ජාය. පබ්බාජෙතු මං භගවා’ති. අලත්ථ ඛො රට්ඨපාලො කුලපුත්තො භගවතො සන්තිකෙ පබ්බජ්ජං, අලත්ථ උපසම්පදං.
අථ ඛො භගවා අචිරූපසම්පන්නෙ ආයස්මන්තෙ රට්ඨපාලෙ අඩ්ඪමාසූපසම්පන්නෙ, ථුල්ලකොට්ඨිකෙත යථාභිරන්තං විහරිත්වා යෙන සාවත්ථි තෙන චාරිකං පක්කාමි. අනුපුබ්බෙන චාරිකං චරමානො යෙන සාවත්ථි තදවසරි. තත්ර සුදං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. අථ ඛො ආයස්මා රට්ඨපාලො එකො වූපකට්ඨො අප්පමත්තො ආතාපී පහිතත්තො විහරන්තො න චිරස්සෙව යස්සත්ථාය කුලපුත්තා සම්මදෙව අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජන්ති, තදනුත්තරං බ්රහ්මචරියපරියොසානං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහාසි. ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්රහ්මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායා’ති අබ්භඤ්ඤාසි. අඤ්ඤතරො ඛො පනායස්මා රට්ඨපාලො අරහතං අහොසි.
අථ ඛො ආයස්මා රට්ඨපාලො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා රට්ඨපාලො භගවන්තං එතදවොච: ‘ඉච්ඡාමහං භන්තෙ, මාතාපිතරො උද්දස්සෙතුං, සචෙ මං භගවා අනුජානාතී’ති.
අථ ඛො භගවා ආයස්මතො රට්ඨපාලස්ස චෙතසා චෙතො පරිවිතක්කං{1} මනසාකාසි. යදා භගවා අඤ්ඤාසි: ‘අභබ්බො ඛො රට්ඨපාලො කුලපුත්තො සික්ඛං පච්චක්ඛාය හීනායාවත්තිතු’න්ති. අථ ඛො භගවා ආයස්මන්තං රට්ඨපාලං එතදවොච: යස්සදානි ත්වං රට්ඨපාල, කාලං මඤ්ඤසී’ති.
අථ ඛො ආයස්මා රට්ඨපාලො උට්ඨායාසනා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා සෙනාසනං සංසාමෙත්වා පත්තචීවරං ආදාය යෙන ථුල්ලකොට්ඨිකතං තෙන චාරිකං පක්කාමි. අනුපුබ්බෙන චාරිකං චරමානො යෙන ථුල්ලකොට්ඨිතං තදවසරි. තත්ර සුදං ආයස්මා රට්ඨපාලො ථුල්ලකොට්ඨිතෙ විහරති රඤ්ඤො කොරව්යස්ස මිගාචීරෙ. අථ ඛො ආයස්මා රට්ඨපාලො පුබ්බන්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරං ආදාය ථුල්ලකොට්ඨිතං පිණ්ඩාය පාවිසි. ථුල්ලකොට්ඨිතෙ සපදානං පිණ්ඩාය චරමානො යෙන සකපිතුනිවෙසනං තෙනුපසඞ්කමි. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස්මතො රට්ඨපාලස්ස පිතා මජ්ඣිමාය ද්වාරසාලාය උල්ලිඛාපෙති.{2} අද්දසා ඛො ආයස්මතො රට්ඨපාලස්ස පිතා ආයස්මන්තං රට්ඨපාලං දූරතොව ආගච්ඡන්තං. දිස්වාන එතදවොච: ‘ඉමෙහි මුණ්ඩකෙහි සමණකෙහි අම්හාකං එකපුත්තකො පියො මනාපො පබ්බාජිතො’ති . අථ ඛො ආයස්මා රට්ඨපාලො සකපිතුනිවෙසනෙ නෙව දානං අලත්ථ, න පච්චක්ඛානං, අඤ්ඤදත්ථු අක්කොසමෙව අලත්ථ.
තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස්මතො රට්ඨපාලස්ස ඤාතිදාසී ආභිදොසිකං කුම්මාසං ඡඩ්ඩෙතුකාමා හොති. අථ ඛො ආයස්මා රට්ඨපාලො තං ඤාතිදාසිං එතදවොච: ‘සචෙ තං භගිනි, ඡඩ්ඩනීයධම්මං{3} ඉධ මෙ පත්තෙ ආකිරා’ති.
අථ ඛො ආයස්මතො රට්ඨපාලස්ස ඤාතිදාසී තං ආභිදොසිකං කුම්මාසං ආයස්මතො රට්ඨපාලස්ස පත්තෙ ආකිරන්තී හත්ථානඤ්ච පාදානඤ්ච සරස්ස ච නිමිත්තං අග්ගහෙසි. අථ ඛො ආයස්මතො රට්ඨපාලස්ස ඤාතිදාසී යෙනායස්මතො රට්ඨපාලස්ස මාතා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මතො රට්ඨපාලස්ස මාතරං එතදවොච: ‘යගෙඝෙය්ය{4} ජානෙය්යාසි. අය්යපුත්තො රට්ඨපාලො අනුප්පත්තො’ති.
සචෙ ජෙ, සච්චං වදසි, අදාසී භවසී’ති.{5} අථ ඛො ආයස්මතො රට්ඨපාලස්ස මාතා යෙනායස්මතො රට්ඨපාලස්ස පිතා තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මතො රට්ඨපාලස්ස පිතරං එතදවොච: යග්ඝෙ ගහපති ජානෙය්යාසි, රට්ඨපාලො කිර කුලපුත්තො අනුප්පත්තො’ති.
තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස්මා රට්ඨපාලො තං ආභිදොසිකං කුම්මාසං අඤ්ඤතරං කුඩ්ඩං{6} නිස්සාය පරිභුඤ්ජති. අථ ඛො ආයස්මතො රට්ඨපාලස්ස පිතා යෙනායස්මා රට්ඨපාලො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං රට්ඨපාලං එතදවොච: අත්ථි නාම තාත රට්ඨපාල, ආභිදොසිකං කුම්මාසං පරිභුඤ්ජිස්සසි, නනු තාත රට්ඨපාල, සකං ගෙහං ගන්තබ්බන්ති.
කුතො නො ගහපති, අම්හාකං ගෙහං අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතානං, අනගාරා මයං ගහපති. අගමම්හා ඛො තෙ ගහපති ගෙහං, තත්ථ නෙව දානං අලත්ථම්හ, න පච්චක්ඛානං අඤ්ඤදත්ථු{1} අක්කොසමෙව අලත්ථම්හා’ති.
‘එහි තාත රට්ඨපාල, ඝරං ගමිස්සාමා’ති.
‘අලං ගහපති, කතං මෙ අජ්ජ භත්තකිච්ච’න්ති.
‘තෙන හි තාත රට්ඨපාල, අධිවාසෙහි ස්වාතනාය භත්ත’න්ති.
අධිවාසෙසි ඛො ආයස්මා රට්ඨපාලො තුණ්හීභාවෙන. අථ ඛො ආයස්මතො රට්ඨපාලස්ස පිතා ආයස්මතො රට්ඨපාලස්ස අධිවාසනං විදිත්වා යෙන සකං නිවෙසනං තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා{2} මහන්තං හිරඤ්ඤසුවණ්ණස්ස පුඤ්ජං කාරාපෙත්වා කිලඤ්ජෙහි පටිච්ඡාදාපෙත්වා ආයස්මතො රට්ඨපාලස්ස පුරාණදුතියිකා{3} ආමන්තෙසි: එථ තුම්හෙ වධුයො{4} යෙන අලඞ්කාරෙන අලඞ්කතා පුබ්බෙ රට්ඨපාලස්ස කුලපුත්තස්ස පියා හොථ මනාපා, තෙන අලඞ්කාරෙන අලඞ්කරොථා’ති.
අථ ඛො ආයස්මතො රට්ඨපාලස්ස පිතා තස්සා රත්තියා අච්චයෙන සකෙ නිවෙසනෙ පණීතං ඛාදනීයං භොජනීයං පටියාදාපෙත්වා ආයස්මතො රට්ඨපාලස්ස කාලං ආරොචෙසි: ‘කාලො තාත රට්ඨපාල, නිට්ඨිතං භත්ත’න්ති. අථ ඛො ආයස්මා රට්ඨපාලො පුබ්බණ්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය යෙන සකපිතුනිවෙසනං තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදි. අථ ඛො ආයස්මතො රට්ඨපාලස්ස පිතා තං හිරඤ්ඤසුවණ්ණස්ස පුඤ්ජං විවරාපෙත්වා ආයස්මන්තං රට්ඨපාලං එතදවොච: ‘ඉදං තෙ තාත රට්ඨපාල, මත්තිකං ධනං, අඤ්ඤං පෙත්තිකං, අඤ්ඤං පිතාමහං. සක්කා තාත රට්ඨපාල, භොගෙ ච භුඤ්ජිතුං පුඤ්ඤානි ච කාතුං. එහි ත්වං තාත රට්ඨපාල, සික්ඛං පච්චක්ඛාය හීනායාවත්තිත්වා භොගෙ ච භුඤ්ජස්සු, පුඤ්ඤානි ච කරොහීති.
සචෙ ඛො මෙ ත්වං ගහපති වචනං කරෙය්යාසි, ඉමං හිරඤ්ඤසුවණ්ණස්ස පුඤ්ජං සකටෙසු ආරොපෙත්වා නිබ්බාහාපෙත්වා මජ්ඣෙගඞ්ගාය නදියා සොතෙ ඔසීදාපෙය්යාසි.{5} තං කිස්ස හෙතු. ‘උප්පජ්ජිස්සන්ති හි තෙ ගහපති, තතො නිදානං සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා’ති.
අථ ඛො ආයස්මතො රට්ඨපාලස්ස පුරාණදුතියිකායො පච්චෙකං පාදෙසු{1} ගහෙත්වා ආයස්මන්තං රට්ඨපාලං එතදවොචුං: ‘කීදිසා නාම තා{2} අය්යපුත්තක, අච්ඡරායො, යාසං ත්වං හෙතු බ්රහ්මචරියං චරසී’ති?
‘න ඛො මයං භගිනී, අච්ඡරානං හෙතු බ්රහ්මචරියං චරාමා’ති.
භගිනිවාදෙන නො අය්යපුත්තො රට්ඨපාලො සමුදාචරතී’ති තත්ථෙව මුච්ඡිතා පපතිංසු.
අථ ඛො ආයස්මා රට්ඨපාලො පිතරං එතදවොච: සචෙ ගහපති, භොජනං දාතබ්බං දෙථ, මා නො විහෙඨෙථා’ති.
භුඤ්ජ තාත රට්ඨපාල, නිට්ඨිතං භත්තන්ති. අථ ඛො ආයස්මතො රට්ඨපාලස්ස පිතා ආයස්මන්තං රට්ඨපාලං පණීතෙන ඛාදනීයෙන භොජනීයෙන සහත්ථා සන්තප්පෙසි සම්පවාරෙසි. අථ ඛො ආයස්මා රට්ඨපාලො භුත්තාවී ඔනීතපත්තපාණී ඨිතකොව ඉමා ගාථා අභාසි:
“පස්ස චිත්තකතං බිම්බං අරුකායං සමුස්සිතං, ආතුරං බහුසඞ්කප්පං යස්ස නත්ථි ධුවං ඨිති.
පස්ස චිත්තකතං රූපං මණිනා කුණ්ඩලෙන ච, අට්ඨිත්තචෙන{3} ඔනද්ධං සහ වත්ථෙභි සොභති.
අලත්තකකතා පාදා මුඛං චුණ්ණකමක්ඛිතං, අලං බාලස්ස මොහාය නො ච පාරගවෙසිනො.
අට්ඨපාදකතා කෙසා නෙත්තා අඤ්ජනමක්ඛිතා, අලං බාලස්ස මොහාය නො ච පාරගවෙසිනො.
අඤ්ජනීව නවා චිත්තා පූතිකායො අලඞ්කතො, අලං බාලස්ස මොහාය නො ච පාරගවෙසිනො.
ඔදහි මිගවො පාසං නාසදා වාකරං මිගො, භුත්වා නිවාපං ගච්ඡාම{4} කන්දන්තෙ මිගබන්ධකෙ”ති.
අථ ඛො ආයස්මා රට්ඨපාලො ඨිතකොව ඉමා ගාථා භාසිත්වා යෙන රඤ්ඤො කොරබ්යස්ස මිගාචීරං තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා අඤ්ඤතරස්මිං රුක්ඛමූලෙ දිවාවිහාරං නිසීදි.
අථ ඛො රාජා කොරබ්යො මිගවං ආමන්තෙසි: සොධෙහි සම්ම මිගව, මිගාචීරං, උය්යානභූමිං ගච්ඡාම සුභූමිං දස්සනායා’ති. එවං දෙවාති ඛො මිගවො රඤ්ඤො කොරබ්යස්ස පටිස්සුත්වා මිගාචීරං සොධෙන්තො අද්දස ආයස්මන්තං රට්ඨපාලං අඤ්ඤතරස්මිං රුක්ඛමූලෙ දිවාවිහාරං නිසින්නං. දිස්වාන යෙන රාජා කොරබ්යො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා රාජානං කොරබ්යං එතදවොච: ‘සුද්ධං ඛො දෙව මිගාචීරං, අත්ථි ච තත්ථ රට්ඨපාලො නාම කුලපුත්තො ඉමස්මිංයෙව ථුල්ලකොට්ඨිතෙ අග්ගකුලිකස්ස පුත්තො, යස්ස ත්වං අභිණ්හං කිත්තයමානො අහොසි, සො අඤ්ඤතරස්මිං රුක්ඛමූලෙ දිවාවිහාරං නිසින්නොති. තෙන හි සම්ම මිගව, අලං දානජ්ජ උය්යානභූමියා, තමෙවදානි මයං භවන්තං රට්ඨපාලං පයිරුපාසිස්සාමා’ති.
අථ ඛො රාජා කොරබ්යො ‘යං තත්ථ ඛාදනීයං භොජනීයං පටියත්තං තං සබ්බං විස්සජ්ජෙථා’ති වත්වා භද්රානි භද්රානි යානානි යොජාපෙත්වා භද්රං යානං අභිරුහිත්වා භද්රෙහි භද්රෙහි යානෙහි ථුල්ලකොට්ඨිතම්හා නිය්යාසි මහච්ච රාජානුභාවෙන{1} ආයස්මන්තං රට්ඨපාලං දස්සනාය. යාවතිකා යානස්ස භූමි යානෙන ගන්ත්වා යානා පච්චොරොහිත්වා පත්තිකොව උස්සටාය උස්සටාය පරිසාය යෙනායස්මා රට්ඨපාලො තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මතා රට්ඨපාලෙන සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරාණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං අට්ඨාසි. එකමන්තං ඨිතො ඛො රාජා කොරබ්යො ආයස්මන්තං රට්ඨපාලං එතදවොච:
‘ඉධ භවං රට්ඨපාලො හත්ථත්ථරෙ නිසීදතූ’ති.
‘අලං මහාරාජ, නිසීද ත්වං, නිසින්නො අහං සකෙ ආසනෙ’ති.
නිසීදි ඛො රාජා කොරබ්යො පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ. නිසජ්ජ ඛො රාජා කොරබ්යො ආයස්මන්තං රට්ඨපාලං එතදවොච: ‘චත්තාරිමානි භො රට්ඨපාල, පාරිජුඤ්ඤානි යෙහි පාරිජුඤ්ඤෙහි සමන්නාගතා ඉධෙකච්චෙ කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජන්ති. කතමානි චත්තාරි: ජරාපාරිජුඤ්ඤං බ්යාධිපාරිජුඤ්ඤං භොගපාරිජුඤ්ඤං ඤාතිපාරිජුඤ්ඤං.
කතමඤ්ච පන භො රට්ඨපාල, ජරාපාරිජුඤ්ඤං: ඉධ භො රට්ඨපාල, එකච්චො ජිණ්ණො හොති වුද්ධො මහල්ලකො අද්ධගතො වයො අනුප්පත්තො. සො ඉති පටිසඤ්චික්ඛති: ‘අහං ඛොම්හි එතරහි ජිණ්ණො වුද්ධො මහල්ලකො අද්ධගතො වයො අනුප්පත්තො. න ඛො පන මයා සුකරං අනධිගතං වා භොගං{2} අධිගන්තුං, අධිගතං වා භොගං ඵාතිකත්තුං, යන්නූනාහං කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජ්ජෙය්ය’න්ති. සො තෙන ජරාපාරිජුඤ්ඤෙන සමන්නාගතො කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති. ඉදං වුච්චති භො රට්ඨපාල, ජරාපාරිජුඤ්ඤං. භවං ඛො පන රට්ඨපාලො එතරහි දහරො යුවා සුසුකාලකෙසො භද්රෙන යොබ්බනෙන සමන්නාගතො පඨමෙන වයසා. තං භොතො රට්ඨපාලස්ස ජරාපාරිජුඤ්ඤං නත්ථි. කිං භවං රට්ඨපාලො ඤත්වා වා දිස්වා වා සුත්වා වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො?
කතමඤ්ච පන භො රට්ඨපාල, බ්යාධිපාරිජුඤ්ඤං: ඉධ භො රට්ඨපාල එකච්චො ආබාධිකො හොති දුක්ඛිතො බාළ්හගිලානො. සො ඉති පටිසඤ්චික්ඛති: අහං ඛොම්හි එතරහි ආබාධිකො දුක්ඛිතො බාළ්හගිලානො න ඛො පන මයා සුකරං අනධිගතං වා භොගං{1} අධිගන්තුං අධිගතං වා භොගං ඵාතිකත්තුං. යන්නූනාහං කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජෙය්ය’න්ති. සො තෙන බ්යාධිපාරිජුඤ්ඤෙන සමන්නාගතො කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති. ඉදං වුච්චති, භො රට්ඨපාල, බ්යාධිපාරිජුඤ්ඤං. භවං ඛො පන රට්ඨපාලො එතරහි අප්පාබාධො අප්පාතඞ්කො සමවෙපාකිනියා ගහණියා සමන්නාගතො නාතිසීතාය නාච්චුණ්හාය. තං භොතො රට්ඨපාලස්ස බ්යාධිපාරිජුඤ්ඤං නත්ථි. කිං භවං රට්ඨපාලො ඤත්වා වා දිස්වා වා සුත්වා වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො?
කතමඤ්ච පන භො රට්ඨපාල, භොගපාරිජුඤ්ඤං: ඉධ භො රට්ඨපාල, එකච්චො අඩ්ඪො හොති මහද්ධනො මහාභොගො. තස්ස තෙ භොගා අනුපුබ්බෙන පරික්ඛයං ගච්ඡන්ති. සො ඉති පටිසඤ්චික්ඛති: අහං ඛො පුබ්බෙ අඩ්ඪො අහොසිං මහද්ධනො මහාභොගො. තස්ස මෙ තෙ භොගා අනුපුබ්බෙන පරික්ඛයං ගතා. න ඛො පන මයා සුකරං අනධිගතං වා භොගං{2} අධිගන්තුං අධිගතං වා භොගං ඵාතිකත්තුං. යන්නූනාහං කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජෙය්ය’න්ති. සො තෙන භොගපාරිජුඤ්ඤෙන සමන්නාගතො කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති. ඉදං වුච්චති භො රට්ඨපාල, භොගපාරිජුඤ්ඤං. භවං ඛො පන රට්ඨපාලො ඉමස්මිංයෙව ථුල්ලකොට්ඨිතෙ අග්ගකුලිකස්ස පුත්තො. තං භොතො රට්ඨපාලස්ස භොගපාරිජුඤ්ඤං නත්ථි. කිං භවං රට්ඨපාලො ඤත්වා වා දිස්වා වා සුත්වා වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො?
කතමඤ්ච පන භො රට්ඨපාල, ඤාතිපාරිජුඤ්ඤං: ඉධ භො රට්ඨපාල, එකච්චස්ස බහූ හොන්ති මිත්තාමච්චා ඤාතිසාලොහිතා. තස්ස තෙ ඤාතකා අනුපුබ්බෙන පරික්ඛයං ගච්ඡන්ති. සො ඉති පටිසඤ්චික්ඛති: මමං ඛො පුබ්බෙ බහූ අහෙසුං මිත්තාමච්චා ඤාතිසාලොහිතා. තස්ස මෙ තෙ ඤාතකා අනුපුබ්බෙන පරික්ඛයං ගතා. න ඛො පන මයා සුකරං අනධිගතං වා භොගං අධිගන්තුං, අධිගතං වා භොගං ඵාතිකත්තුං. යන්නූනාහං කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජෙය්ය’න්ති. සො තෙන ඤාතිපාරිජුඤ්ඤෙන සමන්නාගතො කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති. ඉදං වුච්චති භො රට්ඨපාල, ඤාතිපාරිජුඤ්ඤං. භොතො ඛො පන රට්ඨපාලස්ස ඉමස්මිංයෙව ථුල්ලකොට්ඨිතෙ බහූ මිත්තාමච්චා ඤාතිසාලොහිතා. තං භොතො රට්ඨපාලස්ස ඤාතිපාරිජුඤ්ඤං නත්ථි. කිං භවං රට්ඨපාලො ඤත්වා වා දිස්වා වා සුත්වා වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො?
ඉමානි ඛො භො රට්ඨපාල, චත්තාරි පාරිජුඤ්ඤානි යෙහි පාරිජුඤ්ඤෙහි සමන්නාගතා ඉධෙකච්චෙ කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජන්ති. තානි භොතො රට්ඨපාලස්ස නත්ථි. කිං භවං රට්ඨපාලො ඤත්වා වා දිස්වා වා සුත්වා වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතොති?