චත්තාරොමෙ ගහපතයො, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ චත්තාරො: ඉධ ගහපතයො, එකච්චො පුග්ගලො අත්තන්තපො හොති අත්තපරිතාපනානුයොගං අනුයුත්තො. ඉධ ගහපතයො, එකච්චො පුග්ගලො පරන්තපො හොති පරපරිතාපනානුයොගං අනුයුත්තො. ඉධ ගහපතයො, එකච්චො පුග්ගලො අත්තන්තපො ච හොති අත්තපරිතාපනානුයොගං අනුයුත්තො, පරන්තපො ච පරපරිතාපනානුයොගං අනුයුත්තො. ඉධ ගහපතයො, එකච්චො පුග්ගලො නෙවත්තන්තපො හොති නාත්තපරිතාපනානුයොගං අනුයුත්තො, න පරන්තපො න පරපරිතාපනානුයොගං අනුයුත්තො. සො අනත්තන්තපො අපරන්තපො දිට්ඨෙව ධම්මෙ නිච්ඡාතො නිබ්බුතො සීතීභූතො සුඛපටිසංවෙදී බ්රහ්මභූතෙන අත්තනා විහරති.
කතමො ච ගහපතයො, පුග්ගලො අත්තන්තපො අත්තපරිතාපනානුයොගං අනුයුත්තො: ඉධ ගහපතයො, එකච්චො පුග්ගලො අචෙලකො හොති මුත්තාචාරො හත්ථාපලෙඛනො -පෙ- ඉති එවරූපං අනෙකවිහිතං කායස්ස ආතාපනපරිතාපනානුයොගං අනුයුත්තො විහරති. අයං වුච්චති ගහපතයො, පුග්ගලො අත්තන්තපො අත්තපරිතාපනානුයොගං අනුයුත්තො.
කතමො ච ගහපතයො, පුග්ගලො පරන්තපො පරපරිතාපනානුයොගං අනුයුත්තො: ඉධ ගහපතයො, එකච්චො පුග්ගලො ඔරබ්භිකො හොති. සූකරිකො -පෙ- යෙ වා පනඤ්ඤෙපි කෙචි කුරූරකම්මන්තා. අයං වුච්චති ගහපතයො, පුග්ගලො පරන්තපො පරපරිතාපනානුයොගං අනුයුත්තො.
කතමො ච ගහපතයො, පුග්ගලො අත්තන්තපො ච අත්තපරිතාපනානුයොගං අනුයුත්තො, පරන්තපො ච පරපරිතාපනානුයොගං අනුයුත්තො: ඉධ ගහපතයො, එකච්චො පුග්ගලො රාජා වා හොති ඛත්තියො මුද්ධාවසිත්තො -පෙ- තෙපි දණ්ඩතජ්ජිතා භයතජ්ජිතා අස්සුමුඛා රුදමානා පරිකම්මානි කරොන්ති. අයං වුච්චති ගහපතයො, පුග්ගලො අත්තන්තපො ච අත්තපරිතාපනානුයොගං අනුයුත්තො, පරන්තපො ච පරපරිතාපනානුයොගං අනුයුත්තො.
කතමො ච ගහපතයො, පුග්ගලො නෙවත්තන්තපො නාත්තපරිතාපනානුයොගං අනුයුත්තො න පරන්තපො න පරපරිතාපනානුයොගං අනුයුත්තො, සො අනත්තන්තපො අපරන්තපො දිට්ඨෙව ධම්මෙ නිච්ඡාතො නිබ්බුතො සීතීභූතො සුඛපටිසංවෙදී බ්රහ්මභූතෙන අත්තනා විහරති. ඉධ ගහපතයො, තථාගතො ලොකෙ උප්පජ්ජති අරහං සම්මාසම්බුද්ධො -පෙ- සො ඉමෙ පඤ්චනීවරණෙ පහාය චෙතසො උපක්කිලෙසෙ පඤ්ඤාය දුබ්බලීකරණෙ විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං -පෙ- දුතියං ඣානං -පෙ- තතියං ඣානං -පෙ- චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති.
සො එවං සමාහිතෙ චිත්තෙ පරිසුද්ධෙ පරියොදාතෙ අනඞ්ගණෙ විගතූපක්කිලෙසෙ මුදුභූතෙ කම්මනියෙ ඨිතෙ ආනෙඤ්ජප්පත්තෙ පුබ්බෙනිවාසානුස්සතිඤාණාය චිත්තං අභිනින්නාමෙති. සො අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති. සෙය්යථිදං: එකම්පි ජාතිං ද්වෙපි ජාතියො -පෙ- ඉති සාකාරං සඋද්දෙසං අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරති.
සො එවං සමාහිතෙ චිත්තෙ පරිසුද්ධෙ පරියොදාතෙ අනඞ්ගණෙ විගතූපක්කිලෙසෙ මුදුභූතෙ කම්මනියෙ ඨිතෙ ආනෙඤ්ජප්පත්තෙ සත්තානං චුතූපපාතඤාණාය චිත්තං අභිනින්නාමෙති. සො දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන සත්තෙ පස්සති චවමානෙ උපපජ්ජමානෙ හීනෙ පණීතෙ සුවණ්ණෙ දුබ්බණ්ණෙ සුගතෙ දුග්ගතෙ යථාකම්මූපගෙ සත්තෙ පජානාති.
සො එවං සමාහිතෙ චිත්තෙ පරිසුද්ධෙ පරියොදාතෙ අනඞ්ගණෙ විගතූපක්කිලෙසෙ මුදුභූතෙ කම්මනියෙ ඨිතෙ ආනෙඤ්ජප්පත්තෙ ආසවානං ඛයඤාණාය චිත්තං අභිනින්නාමෙති. සො ඉදං දුක්ඛන්ති යථාභූතං පජානාති -පෙ- අයං ආසවනිරොධගාමිනීපටිපදාති යථාභූතං පජානාති. තස්ස එවං ජානතො එවං පස්සතො කාමාසවාපි චිත්තං විමුච්චති. භවාසවාපි චිත්තං විමුච්චති. අවිජ්ජාසවාපි චිත්තං විමුච්චති. විමුත්තස්මිං විමුත්තමිති ඤාණං හොති. ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්රහ්මචරියං, කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායාති පජානාති.
අයං වුච්චති ගහපතයො, පුග්ගලො නෙවත්තන්තපො නාත්තපරිතාපනානුයොගං අනුයුත්තො, න පරන්තපො න පරපරිතාපනානුයොගං අනුයුත්තො. සො අනත්තන්තපො අපරන්තපො දිට්ඨෙව ධම්මෙ නිච්ඡාතො නිබ්බුතො සීතීභූතො සුඛපටිසංවෙදී බ්රහ්මභූතෙන අත්තනා විහරතීති.
එවං වුත්තෙ සාලෙය්යකා බ්රාහ්මණගහපතිකා භගවන්තං එතදවොචුං: අභික්කන්තං භො ගොතම, අභික්කන්තං භො ගොතම. සෙය්යථාපි භො ගොතම, නික්කුජ්ජිතං වා උක්කුජ්ජෙය්ය, පටිච්ඡන්නං වා විවරෙය්ය, මූළ්හස්ස වා මග්ගං ආචික්ඛෙය්ය, අන්ධකාරෙ වා තෙලපජ්ජොතං ධාරෙය්ය, චක්ඛුමන්තො රූපානි දක්ඛන්තීති. එවමෙවං භොතා ගොතමෙන අනෙකපරියායෙන ධම්මො පකාසිතො. එතෙ මයං භවන්තං ගොතමං සරණං ගච්ඡාම ධම්මඤ්ච භික්ඛුසඞ්ඝඤ්ච. උපාසකෙ නො භවං ගොතමො ධාරෙතු අජ්ජතග්ගෙ පාණුපෙතං සරණං ගතෙති.
අපණ්ණක සුත්තං දසමං.
ගහපතිවග්ගො පඨමො.
තස්ස වග්ගස්ස උද්දානං
කන්දරනාගරසෙඛවතො ච පොතලියො පුන ජීවකභච්චො, උපාලිදමථො කුක්කුර අභයො බහුවෙදනීයාපණ්ණකතො දසමො.
2. භික්ඛු වග්ගො
2. 2. 1.
අම්බලට්ඨික{1} රාහුලොවාද සුත්තං
එවං මෙ සුතං. එකං සමයං භගවා රාජගහෙ විහරති වෙළුවනෙ කලන්දකනිවාපෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස්මා රාහුලො අම්බලට්ඨිකායං විහරති. අථ ඛො භගවා සායන්හසමයං පටිසල්ලානා වුට්ඨිතො යෙන අම්බලට්ඨිකා යෙනායස්මා රාහුලො තෙනුපසඞ්කමි. අද්දසා ඛො ආයස්මා රාහුලො භගවන්තං දූරතොව ආගච්ඡන්තං. දිස්වාන ආසනං පඤ්ඤාපෙසි{2} උදකඤ්ච පාදානං. නිසීදි භගවා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ. නිසජ්ජ පාදෙ පක්ඛාලෙසි. ආයස්මාපි ඛො රාහුලො භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි.
අථ ඛො භගවා පරිත්තං උදකාවසෙසං උදකාධානෙ ඨපෙත්වා ආයස්මන්තං රාහුලං ආමන්තෙසි ‘පස්සසි නො ත්වං රාහුල ඉමං පරිත්තං උදකාවසෙසං උදකාධානෙ ඨපිත’න්ති. එවම්භන්තෙ, එවං පරිත්තං{3} ඛො රාහුල තෙසං සාමඤ්ඤං යෙසං නත්ථි සම්පජානමුසාවාදෙ ලජ්ජාති.
අථ ඛො භගවා පරිත්තං උදකාවසෙසං ඡඩ්ඩෙත්වා ආයස්මන්තං රාහුලං ආමන්තෙසි පස්සසි නො ත්වං රාහුල තං පරිත්තං උදකාවසෙසං ඡඩ්ඩිත’න්ති. එවම්භන්තෙති. එවං ඡඩ්ඩිතං ඛො රාහුල තෙසං සාමඤ්ඤං යෙසං නත්ථි සම්පජානමුසාවාදෙ ලජ්ජාති.
අථ ඛො භගවා තං උදකාධානං නික්කුජ්ජිත්වා ආයස්මන්තං රාහුලං ආමන්තෙසි පස්සසි නො ත්වං රාහුල ඉමං උදකාධානං නික්කුජ්ජිත’න්ති. එවම්භන්තෙ, එවං නික්කුජ්ජිතං ඛො රාහුල තෙසං සාමඤ්ඤං, යෙසං නත්ථි සම්පජානමුසාවාදෙ ලජ්ජාති.
අථ ඛො භගවා තං උදකාධානං උක්කුජ්ජිත්වා ආයස්මන්තං රාහුලං ආමන්තෙසි. පස්සසි නො ත්වං රාහුල ඉමං උදකාධානං රිත්තං තුච්ඡන්ති. එවම්භන්තෙ. එවං රිත්තං තුච්ඡං ඛො රාහුල තෙසං සාමඤ්ඤං යෙසං නත්ථි සම්පජානමුසාවාදෙ ලජ්ජාති.
සෙය්යථාපි රාහුල රඤ්ඤො නාගො ඊසාදන්තො උබ්බූළ්හවා{4} අභිජාතො සඞ්ගාමාවචරො. සො{5} සඞ්ගාමගතො පුරිමෙහිපි පාදෙහි කම්මං කරොති, පච්ඡිමෙහිපි පාදෙහි කම්මං කරොති, පුරිමෙනපි{6} කායෙන කම්මං කරොති, පච්ඡිමෙනපි කායෙන කම්මං කරොති, සීසෙනපි කම්මං කරොති, කණ්ණෙහිපි කම්මං කරොති, දන්තෙහිපි කම්මං කරොති, නඞ්ගුට්ඨෙනපි කම්මං කරොති, රක්ඛතෙව සොණ්ඩං. තත්ථ හත්ථාරොහස්ස එවං හොති: අයං ඛො රඤ්ඤො නාගො ඊසාදන්තො උබ්බූළ්හවා{4} අභිජාතො සඞ්ගාමාවචරො සඞ්ගාමගතො පුරිමෙහිපි පාදෙහි කම්මං කරොති, පච්ඡිමෙහිපි පාදෙහි කම්මං කරොති, පුරිමෙනපි කායෙන කම්මං කරොති, පච්ඡිමෙනපි කායෙන කම්මං කරොති, සීසෙනපි කම්මං කරොති, කණ්ණෙහිපි කම්මං කරොති, දන්තෙහිපි කම්මං කරොති, නඞ්ගුට්ඨෙනපි කම්මං කරොති, රක්ඛතෙව සොණ්ඩං, අපරිච්චත්තං ඛො රඤ්ඤො නාගස්ස ජීවිතන්ති. යතො ඛො රාහුල
රඤ්ඤො නාගො ඊසාදන්තො උබ්බූළ්හවා අභිජාතො සඞ්ගාමාවචරො සඞ්ගාමගතො -පෙ- නඞ්ගුට්ඨෙනපි කම්මං කරොති. සොණ්ඩායපි කම්මං කරොති. තත්ථ හත්ථාරොහස්ස එවං හොති: අයං ඛො රඤ්ඤො නාගො ඊසාදන්තො උබ්බූළ්හවා{1} අභිජාතො සඞ්ගාමාවචරො සඞ්ගාමගතො -පෙ- නඞ්ගුට්ඨෙනපි කම්මං කරොති. සොණ්ඩායපි කම්මං කරොති. පරිච්චත්තං ඛො රඤ්ඤො නාගස්ස ජීවිතං, නත්ථිදානි කිඤ්චි රඤ්ඤො නාගස්ස කරණීයන්ති. එවමෙව ඛො රාහුල යස්ස කස්සචි සම්පජානමුසාවාදෙ නත්ථි ලජ්ජා, නාහං තස්ස කිඤ්චි පාපං{2} අකරණීයන්ති වදාමි. තස්මාතිහ රාහුල{3} හස්සාපි න මුසා භණිස්සාමී’ති එවං හි තෙ රාහුල සික්ඛිතබ්බං.
තං කිම්මඤ්ඤසි රාහුල කිමත්ථියො ආදාසොති. පච්චවෙක්ඛණත්ථො භන්තෙති. එවමෙව ඛො රාහුල පච්චවෙක්ඛිත්වා පච්චවෙක්ඛිත්වා කායෙන කම්මං කාතබ්බං, පච්චවෙක්ඛිත්වා පච්චවෙක්ඛිත්වා වාචාය කම්මං කාතබ්බං, පච්චවෙක්ඛිත්වා පච්චවෙක්ඛිත්වා මනසා කම්මං කාතබ්බං{4}
යදෙව ත්වං රාහුල කායෙන කම්මං කත්තුකාමො අහොසි{5} තදෙව තෙ කායකම්මං පච්චවෙක්ඛිතබ්බං: යන්නු ඛො අහං ඉදං කායෙන කම්මං කත්තුකාමො, ඉදං මෙ කායකම්මං අත්තව්යාබාධායපි සංවත්තෙය්ය, පරව්යාබාධායපි සංවත්තෙය්ය, උභයව්යාබාධායපි සංවත්තෙය්ය, අකුසලං ඉදං කායකම්මං දුක්ඛුද්රයං දුක්ඛවිපාකන්ති. සචෙ ත්වං රාහුල පච්චවෙක්ඛමානො එවං ජානෙය්යාසි: යං ඛො අහං ඉදං කායෙන කම්මං කත්තුකාමො ඉදම්මෙ කායකම්මං අත්තව්යාබාධායපි සංවත්තෙය්ය, පරව්යාබාධායපි සංවත්තෙය්ය, උභයව්යාබාධායපි සංවත්තෙය්ය, අකුසලං ඉදං කායකම්මං දුක්ඛුද්රයං දුක්ඛවිපාකන්ති. එවරූපං තෙ රාහුල කායෙන කම්මං සසක්කං න කරණීයං සචෙ පන ත්වං රාහුල පච්චවෙක්ඛමානො එවං ජානෙය්යාසි: යං ඛො අහං ඉදං කායෙන කම්මං කත්තුකාමො, ඉදං මෙ කායකම්මං නෙවත්තව්යාබාධාය සංවත්තෙය්ය, න පරව්යාබාධාය සංවත්තෙය්ය, න උභයව්යාබාධාය සංවත්තෙය්ය, කුසලං ඉදං කායකම්මං සුඛුද්රයං සුඛවිපාකන්ති. එවරූපං තෙ රාහුල කායෙන කම්මං කරණීයං.
කරොන්තෙනපි තෙ රාහුල කායෙන කම්මං තදෙව තෙ කායකම්මං පච්චවෙක්ඛිතබ්බං: යන්නු ඛො අහං ඉදං කායෙන කම්මං කරොමි. ඉදම්මෙ කායකම්මං අත්තව්යාබාධායපි සංවත්තති, පරව්යාබාධායපි සංවත්තති, උභයව්යාබාධායපි සංවත්තති, අකුසලං ඉදං කායකම්මං දුක්ඛුද්රයං දුක්ඛවිපාකන්ති. සචෙ ත්වං රාහුල පච්චවෙක්ඛමානො එවං ජානෙය්යාසි: යං ඛො අහං ඉදං කායෙන කම්මං කරොමි, ඉදම්මෙ කායකම්මං අත්තව්යාබාධායපි සංවත්තති, පරව්යාබාධායපි සංවත්තති, උභයව්යාබාධායපි සංවත්තති, අකුසලං ඉදං කායකම්මං දුක්ඛුද්රයං දුක්ඛවිපාකන්ති. පටිසංහරෙය්යාසි ත්වං රාහුල එවරූපං කායකම්මං. සචෙ පන ත්වං රාහුල පච්චවෙක්ඛමානො එවං ජානෙය්යාසි: යං ඛො අහං ඉදං කායෙන කම්මං කරොමි, ඉදම්මෙ කායකම්මං නෙවත්තව්යාබාධාය සංවත්තති, න පරව්යාබාධාය සංවත්තති, න උභයව්යාබාධාය සංවත්තති, කුසලං ඉදං කායකම්මං සුඛුද්රයං සුඛවිපාකන්ති. අනුපදජ්ජෙය්යාසි ත්වං රාහුල එවරූපං කායකම්මං.
කත්වාපි තෙ රාහුල කායෙන කම්මං තදෙව තෙ කායකම්මං පච්චවෙක්ඛිතබ්බං: යන්නු ඛො අහං ඉදං කායෙන කම්මං අකාසිං, ඉදම්මෙ කායකම්මං අත්තව්යාබාධායපි සංවත්තති, පරව්යාබාධායපි සංවත්තති, උභයව්යාබාධායපි සංවත්තති, අකුසලං ඉදං කායකම්මං දුක්ඛුද්රයං දුක්ඛවිපාකන්ති. සචෙ ත්වං රාහුල පච්චවෙක්ඛමානො එවං ජානෙය්යාසි: යං ඛො අහං ඉදං කායෙන කම්මං අකාසිං, ඉදම්මෙ කායකම්මං අත්තව්යාබාධායපි සංවත්තති, පරව්යාබාධායපි සංවත්තති, උභයව්යාබාධායපි සංවත්තති, අකුසලං ඉදං කායකම්මං දුක්ඛුද්රයං දුක්ඛවිපාකන්ති. එවරූපං තෙ රාහුල කායකම්මං සත්ථරි වා විඤ්ඤූසු වා සබ්රහ්මචාරීසු දෙසෙතබ්බං, විවරිතබ්බං, උත්තානීකාතබ්බං, දෙසෙත්වා විවරිත්වා උත්තානීකත්වා ආයතිං සංවරං ආපජ්ජිතබ්බං. සචෙ පන ත්වං රාහුල පච්චවෙක්ඛමානො එවං ජානෙය්යාසි: යං ඛො අහං ඉදං කායෙන කම්මං අකාසිං ඉදම්මෙ කායකම්මං නෙවත්තව්යාබාධාය සංවත්තති, න පරව්යාබාධාය සංවත්තති, න උභයව්යාබාධාය සංවත්තති, කුසලං ඉදං කායකම්මං සුඛුද්රයං සුඛවිපාකන්ති. තෙනෙව ත්වං රාහුල පීතිපාමොජ්ජෙන විහරෙය්යාසි අහොරත්තානුසික්ඛී කුසලෙසු ධම්මෙසු.
යදෙව ත්වං රාහුල වාචාය කම්මං කත්තුකාමො අහොසි.{1} තදෙව තෙ වචීකම්මං පච්චවෙක්ඛිතබ්බං: යන්නු ඛො අහං ඉදං වාචාය කම්මං කත්තුකාමො, ඉදම්මෙ වචීකම්මං අත්තව්යාබාධායපි සංවත්තෙය්ය, පරව්යාබාධායපි සංවත්තෙය්ය, උභයව්යාබාධායපි සංවත්තෙය්ය, අකුසලං ඉදං වචීකම්මං දුක්ඛුද්රයං දුක්ඛවිපාකන්ති. සචෙ ත්වං රාහුල පච්චවෙක්ඛමානො එවං ජානෙය්යාසි: යං ඛො අහං ඉදං වාචාය කම්මං කත්තුකාමො ඉදම්මෙ වචීකම්මං -පෙ- උභයව්යාබාධායපි සංවත්තෙය්ය, අකුසලං ඉදං වචීකම්මං දුක්ඛුද්රයං දුක්ඛවිපාකන්ති. එවරූපං තෙ රාහුල වාචාය කම්මං සසක්කං න කරණීයං. සචෙ පන ත්වං රාහුල පච්චවෙක්ඛමානො එවං ජානෙය්යාසි: යං ඛො අහං ඉදං වාචාය කම්මං කත්තුකාමො, ඉදම්මෙ වචීකම්මං නෙවත්තව්යාබාධාය සංවත්තෙය්ය, න පරව්යාබාධාය සංවත්තෙය්ය, න උභයව්යාබාධාය සංවත්තෙය්ය, කුසලං ඉදං වචීකම්මං සුඛුද්රයං සුඛවිපාකන්ති. එවරූපං තෙ රාහුල වාචාය කම්මං කරණීයං.
කරොන්තෙනපි තෙ රාහුල වාචාය කම්මං තදෙව තෙ වචීකම්මං පච්චවෙක්ඛිතබ්බං: යන්නු ඛො අහං ඉදං වාචාය කම්මං කරොමි, ඉදම්මෙ වචීකම්මං අත්තව්යාබාධායපි සංවත්තති, පරව්යාබාධායපි සංවත්තති, උභයව්යාබාධායපි සංවත්තති, අකුසලං ඉදං වචීකම්මං දුක්ඛුද්රයං දුක්ඛවිපාකන්ති. සචෙ ත්වං රාහුල පච්චවෙක්ඛමානො එවං ජානෙය්යාසි: යං ඛො අහං ඉදං වාචාය කම්මං කරොමි, ඉදම්මෙ වචීකම්මං අත්තව්යාබාධායපි සංවත්තති,{2} පරව්යාබාධායපි සංවත්තති, උභයව්යාබාධායපි සංවත්තති, අකුසලං ඉදං වචීකම්මං දුක්ඛුද්රයං දුක්ඛවිපාකන්ති. පටිසංහරෙය්යාසි ත්වං රාහුල එවරූපං වචීකම්මං. සචෙ පන ත්වං රාහුල පච්චවෙක්ඛමානො එවං ජානෙය්යාසි: යං ඛො අහං ඉදං වාචාය කම්මං කරොමි. ඉදම්මෙ වචීකම්මං නෙවත්තව්යාබාධාය සංවත්තති, න පරව්යාබාධාය සංවත්තති, න උභයව්යාබාධාය සංවත්තති, කුසලං ඉදං වචීකම්මං සුඛුද්රයං සුඛවිපාකන්ති. අනුපදජ්ජෙය්යාසි ත්වං රාහුල එවරූපං වචීකම්මං.
කත්වාපි තෙ රාහුල වාචාය කම්මං තදෙව තෙ වචීකම්මං පච්චවෙක්ඛිතබ්බං: යන්නු ඛො අහං ඉදං වාචාය කම්මං අකාසිං, ඉදම්මෙ වචීකම්මං අත්තව්යාබාධායපි සංවත්තති. {1} පරව්යාබාධායපි සංවත්තති. උභයව්යාබාධායපි සංවත්තති, අකුසලං ඉදං වචීකම්මං දුක්ඛුද්රයං දුක්ඛවිපාකන්ති. සචෙ ත්වං රාහුල පච්චවෙක්ඛමානො එවං ජානෙය්යාසි: යං ඛො අහං ඉදං වාචාය කම්මං අකාසිං, ඉදම්මෙ වචීකම්මං අත්තව්යාබාධායපි සංවත්තති, පරව්යාබාධායපි සංවත්තති, උභයව්යාබාධායපි සංවත්තති, අකුසලං ඉදං වචීකම්මං දුක්ඛුද්රයං දුක්ඛවිපාකන්ති. එවරූපං තෙ රාහුල වචීකම්මං සත්ථරි වා විඤ්ඤූසු වා සබ්රහ්මචාරීසු දෙසෙතබ්බං, විවරිතබ්බං, උත්තානීකාතබ්බං. දෙසෙත්වා විවරිත්වා උත්තානීකත්වා ආයතිං සංවරං ආපජ්ජිතබ්බං. සචෙ පන ත්වං රාහුල පච්චවෙක්ඛමානො එවං ජානෙය්යාසි: යං ඛො අහං ඉදං වාචාය කම්මං අකාසිං, ඉදම්මෙ වචීකම්මං නෙවත්තව්යාබාධාය සංවත්තති, න පරව්යාබාධාය සංවත්තති, න උභයව්යාබාධාය සංවත්තති, කුසලං ඉදං වචීකම්මං සුඛුද්රයං සුඛවිපාකන්ති. තෙනෙව ත්වං රාහුල පීතිපාමුජ්ජෙන විහරෙය්යාසි අහොරත්තානුසික්ඛී කුසලෙසු ධම්මෙසු.
යදෙව ත්වං රාහුල මනසා කම්මං කත්තුකාමො අහොසි.{2} තදෙව තෙ මනොකම්මං පච්චවෙක්ඛිතබ්බං: යන්නු ඛො අහං ඉදං මනසා කම්මං කත්තුකාමො, ඉදම්මෙ මනොකම්මං අත්තව්යාබාධායපි සංවත්තෙය්ය, පරව්යාබාධායපි සංවත්තෙය්ය, උභයව්යාබාධායපි සංවත්තෙය්ය, අකුසලං ඉදං මනොකම්මං දුක්ඛුද්රයං දුක්ඛවිපාකන්ති. සචෙ ත්වං රාහුල පච්චවෙක්ඛමානො එවං ජානෙය්යාසි: යං ඛො අහං ඉදං මනසා කම්මං කත්තුකාමො, ඉදම්මෙ මනොකම්මං අත්තව්යාබාධායපි සංවත්තෙය්ය, පරව්යාබාධායපි සංවත්තෙය්ය, උභයව්යාබාධායපි සංවත්තෙය්ය අකුසලං ඉදං මනොකම්මං දුක්ඛුද්රයං දුක්ඛවිපාකන්ති. එවරූපං තෙ රාහුල මනසා කම්මං සසක්කං න කරණීයං. සචෙ පන ත්වං රාහුල පච්චවෙක්ඛමානො එවං ජානෙය්යාසි: යං ඛො පන අහං ඉදං මනසා කම්මං කත්තුකාමො, ඉදං මෙ මනොකම්මං නෙවත්තව්යාබාධාය සංවත්තෙය්ය, න පරව්යාබාධාය සංවත්තෙය්ය, න උභයව්යාබාධාය සංවත්තෙය්ය, කුසලං ඉදං මනොකම්මං සුඛුද්රයං සුඛවිපාකන්ති. එවරූපං තෙ රාහුල මනසා කම්මං කරණීයං.
කරොන්තෙනපි තෙ රාහුල මනසා කම්මං තදෙව තෙ මනොකම්මං පච්චවෙක්ඛිතබ්බං: යන්නු ඛො අහං ඉදං මනසා කම්මං කරොමි, ඉදම්මෙ මනොකම්මං අත්තව්යාබාධායපි සංවත්තති, පරව්යාබාධායපි සංවත්තති, උභයව්යාබාධායපි සංවත්තති, අකුසලං ඉදං මනොකම්මං දුක්ඛුද්රයං දුක්ඛවිපාකන්ති. සචෙ ත්වං රාහුල පච්චවෙක්ඛමානො එවං ජානෙය්යාසි: යං ඛො අහං ඉදං මනසා කම්මං කරොමි, ඉදම්මෙ මනොකම්මං අත්තව්යාබාධායපි සංවත්තති, පරව්යාබාධායපි සංවත්තති, උභයව්යාබාධායපි සංවත්තති, අකුසලං ඉදං මනොකම්මං දුක්ඛුද්රයං දුක්ඛවිපාකන්ති. පටිසංහරෙය්යාසි ත්වං රාහුල එවරූපං මනොකම්මං.
සචෙ පන ත්වං රාහුල පච්චවෙක්ඛමානො එවං ජානෙය්යාසි: යං ඛො අහං ඉදං මනසා කම්මං කරොමි. ඉදම්මෙ මනොකම්මං නෙවත්තව්යාබාධාය සංවත්තති, න පරව්යාබාධාය සංවත්තති, න උභයව්යාබාධාය සංවත්තති, කුසලං ඉදං මනොකම්මං සුඛුද්රයං සුඛවිපාකන්ති. අනුපදජ්ජෙය්යාසි ත්වං රාහුල එවරූපං මනොකම්මං.
කත්වාපි තෙ රාහුල මනසා කම්මං තදෙව තෙ මනොකම්මං පච්චවෙක්ඛිතබ්බං: යන්නු ඛො අහං ඉදං මනසා කම්මං අකාසිං. ඉදම්මෙ මනොකම්මං අත්තව්යාබාධායපි සංවත්තති, පරව්යාබාධායපි සංවත්තති, උභයව්යාබාධායපි සංවත්තති,{1} අකුසලං ඉදං මනොකම්මං දුක්ඛුද්රයං දුක්ඛවිපාකන්ති. සචෙ ත්වං රාහුල පච්චවෙක්ඛමානො එවං ජානෙය්යාසි: යං ඛො අහං ඉදං මනසා කම්මං අකාසිං. ඉදම්මෙ මනොකම්මං අත්තව්යාබාධායපි සංවත්තති, පරව්යාබාධායපි සංවත්තති, උභයව්යාබාධායපි සංවත්තති, අකුසලං ඉදං මනොකම්මං දුක්ඛුද්රයං දුක්ඛවිපාකන්ති, එවරූපෙ{2} තෙ රාහුල මනොකම්මෙ{3} අට්ටීයිතබ්බං, හරායිතබ්බං, ජිගුච්ඡිතබ්බං, අට්ටීයිත්වා හරායිත්වා ජිගුච්ඡිත්වා ආයතිං සංවරං ආපජ්ජිතබ්බං. සචෙ පන ත්වං රාහුල පච්චවෙක්ඛමානො එවං ජානෙය්යාසි: යං ඛො අහං ඉදං මනසා කම්මං අකාසිං. ඉදම්මෙ මනොකම්මං නෙවත්තව්යාබාධාය සංවත්තති, න පරව්යාබාධාය සංවත්තති, න උභයව්යාබාධාය සංවත්තති, කුසලං ඉදං මනොකම්මං සුඛුද්රයං සුඛවිපාකන්ති. තෙනෙව ත්වං රාහුල පීතිපාමුජ්ජෙන විහරෙය්යාසි අහොරත්තානුසික්ඛී කුසලෙසු ධම්මෙසු.
යෙ හි කෙචි රාහුල අතීතමද්ධානං සමණා වා බ්රාහ්මණා වා කායකම්මං පරිසොධෙසුං, වචීකම්මං පරිසොධෙසුං, මනොකම්මං පරිසොධෙසුං, සබ්බෙ තෙ එවමෙවං පච්චවෙක්ඛිත්වා පච්චවෙක්ඛිත්වා කායකම්මං පරිසොධෙසුං, පච්චවෙක්ඛිත්වා පච්චවෙක්ඛිත්වා වචීකම්මං පරිසොධෙසුං, පච්චවෙක්ඛිත්වා පච්චවෙක්ඛිත්වා මනොකම්මං පරිසොධෙසුං.
යෙහිපි කෙචි රාහුල අනාගතමද්ධානං සමණා වා බ්රාහ්මණා වා කායකම්මං පරිසොධෙස්සන්ති, වචීකම්මං පරිසොධෙස්සන්ති, මනොකම්මං පරිසොධෙස්සන්ති, සබ්බෙ තෙ එවමෙවං පච්චවෙක්ඛිත්වා පච්චවෙක්ඛිත්වා කායකම්මං පරිසොධෙස්සන්ති, පච්චවෙක්ඛිත්වා පච්චවෙක්ඛිත්වා වචීකම්මං පරිසොධෙස්සන්ති, පච්චවෙක්ඛිත්වා පච්චවෙක්ඛිත්වා මනොකම්මං පරිසොධෙස්සන්ති.
යෙහිපි කෙචි රාහුල එතරහි සමණා වා බ්රාහ්මණා වා කායකම්මං පරිසොධෙන්ති, වචීකම්මං පරිසොධෙන්ති, මනොකම්මං පරිසොධෙන්ති, සබ්බෙ තෙ එවමෙවං පච්චවෙක්ඛිත්වා පච්චවෙක්ඛිත්වා කායකම්මං පරිසොධෙන්ති, පච්චවෙක්ඛිත්වා පච්චවෙක්ඛිත්වා වචීකම්මං පරිසොධෙන්ති, පච්චවෙක්ඛිත්වා පච්චවෙක්ඛිත්වා මනොකම්මං පරිසොධෙන්ති.
තස්මාතිහ රාහුල, පච්චවෙක්ඛිත්වා පච්චවෙක්ඛිත්වා කායකම්මං පරිසොධෙස්සාම{1} පච්චවෙක්ඛිත්වා පච්චවෙක්ඛිත්වා වචීකම්මං පරිසොධෙස්සාම.{1} පච්චවෙක්ඛිත්වා පච්චවෙක්ඛිත්වා මනොකම්මං පරිසොධෙස්සාමාති{2} එවං හි වො {3}රාහුල සික්ඛිතබ්බන්ති.
ඉදමවොච භගවා. අත්තමනො ආයස්මා රාහුලො භගවතො භාසිතං අභිනන්දීති.
අම්බලට්ඨිකරාහුලොවාද සුත්තං පඨමං.
2. 2. 2.
මහාරාහුලොවාද සුත්තං
එවං මෙ සුතං. එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. අථ ඛො භගවා පුබ්බණ්හසමයං{1} නිවාසෙත්වා පත්තචීවරං ආදාය සාවත්ථියං පිණ්ඩාය පාවිසි. ආයස්මාපි ඛො රාහුලො පුබ්බණ්හසමයං{1} නිවාසෙත්වා පත්තචීවරං ආදාය භගවන්තං පිට්ඨිතො පිට්ඨිතො අනුබන්ධි. අථ ඛො භගවා අපලොකෙත්වා ආයස්මන්තං රාහුලං ආමන්තෙසි:
යං කිඤ්චි රාහුල රූපං අතීතානාගතපච්චුප්පන්නං අජ්ඣත්තං වා බහිද්ධා වා ඔළාරිකං වා සුඛුමං වා හීනං වා පණීතං වා යං දූරෙ සන්තිකෙ වා සබ්බං තං රූපං නෙතං මම, නෙසොහමස්මි, න මෙසො අත්තා’ති එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය දට්ඨබ්බන්ති. රූපමෙව නු ඛො භගවා, රූපමෙව නු ඛො සුගතාති. රූපම්පි රාහුල, වෙදනාපි රාහුල, සඤ්ඤාපි රාහුල, සඞ්ඛාරාපි රාහුල, විඤ්ඤාණම්පි රාහුලාති.
අථ ඛො ආයස්මා රාහුලො ‘කොන’ජ්ජ භගවතා සම්මුඛා ඔවාදෙන ඔවදිතො ගාමං පිණ්ඩාය පවිසිස්සතී’ති තතො පටිනිවත්තිත්වා අඤ්ඤතරස්මිං රුක්ඛමූලෙ නිසීදි පල්ලඞ්කං ආභුජිත්වා උජුං කායං පණිධාය පරිමුඛං සතිං උපට්ඨපෙත්වා. අද්දසා ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො ආයස්මන්තං රාහුලං අඤ්ඤතරස්මිං රුක්ඛමූලෙ නිසින්නං පල්ලඞ්කං ආභුජිත්වා උජුං කායං පණිධාය පරිමුඛං සතිං උපට්ඨපෙත්වා. දිස්වාන ආයස්මන්තං රාහුලං ආමන්තෙසි: ආනාපානසතිං රාහුල භාවනං භාවෙහි. ආනාපානසති රාහුල භාවිතා බහුලීකතා මහප්ඵලා හොති මහානිසංසාති.
අථ ඛො ආයස්මා රාහුලො සායන්හසමයං පතිසල්ලානා වුට්ඨිතො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා රාහුලො භගවන්තං එතදවොච: කථං භාවිතා නු ඛො භන්තෙ ආනාපානසති කථං බහුලීකතා මහප්ඵලා හොති මහානිසංසාති.
යං කිඤ්චි රාහුල අජ්ඣත්තං පච්චත්තං කක්ඛළං ඛරිගතං උපාදින්නං, සෙය්යථිදං: කෙසා ලොමා නඛා දන්තා තචො මංසං නහාරූ අට්ඨි අට්ඨිමිඤ්ජා වක්කං හදයං යකනං කිලොමකං පිහකං පප්ඵාසං අන්තං අන්තගුණං උදරියං කරීසං යං වා පනඤ්ඤම්පි කිඤ්චි අජ්ඣත්තං පච්චත්තං කක්ඛළං ඛරිගතං උපාදින්නං, අයං වුච්චති රාහුල අජ්ඣත්තිකා පඨවීධාතු. යා චෙව ඛො පන අජ්ඣත්තිකා පඨවීධාතු යා ච බාහිරා පඨවීධාතු පඨවීධාතුරෙවෙසා. තං ‘නෙතං මම, නෙසොහමස්මි, න මෙසො අත්තා’ති එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය දට්ඨබ්බං. එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය දිස්වා පඨවීධාතුයා නිබ්බින්දති. පඨවීධාතුයා චිත්තං විරාජෙති.
කතමා ච රාහුල, ආපොධාතු: ආපොධාතු සියා අජ්ඣත්තිකා, සියා බාහිරා. කතමා ච රාහුල, අජ්ඣත්තිකා ආපොධාතු: යං අජ්ඣත්තං පච්චත්තං ආපො ආපොගතං උපාදින්නං, සෙය්යථිදං: පිත්තං සෙම්හං පුබ්බො ලොහිතං සෙදො මෙදො අස්සු වසා ඛෙළො සිඞ්ඝාණිකා ලසිකා මුත්තං, යං වා පනඤ්ඤම්පි කිඤ්චි අජ්ඣත්තං පච්චත්තං ආපො ආපොගතං උපාදින්නං, අයං වුච්චති රාහුල, අජ්ඣත්තිකා ආපොධාතු. යා චෙව ඛො පන අජ්ඣත්තිකා ආපොධාතු, යා ච බාහිරා ආපොධාතු ආපොධාතුරෙවෙසා. තං නෙතං මම, නෙසොහමස්මි, න මෙසො අත්තාති එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය දට්ඨබ්බං. එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය දිස්වා ආපොධාතුයා නිබ්බින්දති. ආපොධාතුයා චිත්තං විරාජෙති.
කතමා ච රාහුල, තෙජොධාතු: තෙජොධාතු සියා අජ්ඣත්තිකා සියා බාහිරා. කතමා ච රාහුල අජ්ඣත්තිකා තෙජොධාතු: යං අජ්ඣත්තං පච්චත්තං තෙජො තෙජොගතං උපාදින්නං, සෙය්යථිදං: යෙන ච සන්තප්පති යෙන ච ජීරීයති, යෙන ච පරිඩය්හති, යෙන ච අසිතපීතඛායිතසායිතං සම්මා පරිණාමං ගච්ඡති. යං වා පනඤ්ඤම්පි කිඤ්චි අජ්ඣත්තං පච්චත්තං තෙජො තෙජොගතං උපාදින්නං, අයං වුච්චති රාහුල, අජ්ඣත්තිකා තෙජොධාතු. යා චෙව ඛො පන අජ්ඣත්තිකා තෙජොධාතු, යා ච බාහිරා තෙජොධාතු, තෙජොධාතුරෙවෙසා. තං නෙතං මම, නෙසොහමස්මි, න මෙසො අත්තා’ති එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය දට්ඨබ්බං. එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය දිස්වා තෙජොධාතුයා නිබ්බින්දති. තෙජොධාතුයා චිත්තං විරාජෙති.
කතමා ච රාහුල, වායොධාතු: වායොධාතු සියා අජ්ඣත්තිකා, සියා බාහිරා. කතමා ච රාහුල, අජ්ඣත්තිකා වායොධාතු: යං අජ්ඣත්තං පච්චත්තං වායො වායොගතං උපාදින්නං, සෙය්යථිදං: උද්ධඞ්ගමා වාතා, අධොගමා වාතා, කුච්ඡිසයා වාතා, කොට්ඨසයා{1} වාතා, අඞ්ගමඞ්ගානුසාරිනො වාතා, අස්සාසො පස්සාසො ඉති. යං වා පනඤ්ඤම්පි කිඤ්චි අජ්ඣත්තං පච්චත්තං වායො වායොගතං උපාදින්නං, අයං වුච්චති රාහුල, අජ්ඣත්තිකා වායොධාතු. යා චෙව ඛො පන අජ්ඣත්තිකා වායොධාතු, යා ච බාහිරා වායොධාතු, වායොධාතුරෙවෙසා. තං නෙතං මම, නෙසොහමස්මි, න මෙසො අත්තාති එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය දට්ඨබ්බං. එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය දිස්වා වායොධාතුයා නිබ්බින්දති, වායොධාතුයා චිත්තං විරාජෙති.
කතමා ච රාහුල, ආකාසධාතු: ආකාසධාතු සියා අජ්ඣත්තිකා, සියා බාහිරා. කතමා ච රාහුල, අජ්ඣත්තිකා ආකාසධාතු: යං අජ්ඣත්තං පච්චත්තං ආකාසං ආකාසගතං උපාදින්නං, සෙය්යථිදං: කණ්ණච්ඡිද්දං නාසච්ඡිද්දං මුඛද්වාරං, යෙන ච අසිතපීතඛායිතසායිතං අජ්ඣොහරති, යත්ථ ච අසිතපීතඛායිතසායිතං සන්තිට්ඨති, යෙන ච අසිතපීතඛායිතසායිතං අධොභාගා{2} නික්ඛමති. යං වා පනඤ්ඤම්පි කිඤ්චි අජ්ඣත්තං පච්චත්තං ආකාසං ආකාසගතං උපාදින්නං{3} අයං වුච්චති රාහුල,
අජ්ඣත්තිකා ආකාසධාතු. යා චෙව ඛො පන අජ්ඣත්තිකා ආකාසධාතු යා ච බාහිරා ආකාසධාතු, ආකාසධාතුරෙවෙසා. තං ‘නෙතං මම, නෙ’සොහමස්මි, න මෙසො අත්තා’ති. එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය දට්ඨබ්බං. එවමෙතං යථාභූතං සම්මප්පඤ්ඤාය දිස්වා ආකාසධාතුයා නිබ්බින්දති, ආකාසධාතුයා චිත්තං විරාජෙති.
පඨවීසමං රාහුල, භාවනං භාවෙහි. පඨවීසමං හි තෙ රාහුල, භාවනං භාවයතො උප්පන්නා මනාපා’මනාපා ඵස්සා චිත්තං න පරියාදාය ඨස්සන්ති. සෙය්යථාපි රාහුල, පඨවියා සුචිම්පි නික්ඛිපන්ති, අසුචිම්පි නික්ඛිපන්ති, ගූථගතම්පි නික්ඛිපන්ති, මුත්තගතම්පි නික්ඛිපන්ති, ඛෙළගතම්පි නික්ඛිපන්ති, පුබ්බගතම්පි නික්ඛිපන්ති, ලොහිතගතම්පි නික්ඛිපන්ති. න ච තෙන පඨවී අට්ටීයති වා හරායති වා ජිගුච්ඡති වා, එවමෙව ඛො ත්වං රාහුල, පඨවීසමං භාවනං භාවෙහි. පඨවීසමං හි තෙ රාහුල, භාවනං භාවයතො උප්පන්නා මනාපා’මනාපා ඵස්සා චිත්තං න පරියාදාය ඨස්සන්ති.
ආපොසමං රාහුල, භාවනං භාවෙහි. ආපොසමං හි තෙ රාහුල, භාවනං භාවයතො උප්පන්නා මනාපා’මනාපා ඵස්සා චිත්තං න පරියාදාය ඨස්සන්ති. සෙය්යථාපි රාහුල, ආපස්මිං සුචිම්පි ධොවන්ති, අසුචිම්පි ධොවන්ති, ගූථගතම්පි ධොවන්ති, මුත්තගතම්පි ධොවන්ති, ඛෙළගතම්පි ධොවන්ති, පුබ්බගතම්පි ධොවන්ති, ලොහිතගතම්පි ධොවන්ති, න ච තෙන ආපො අට්ටීයති වා, හරායති වා, ජිගුච්ඡති වා. එවමෙව ඛො ත්වං රාහුල, ආපොසමං භාවනං භාවෙහි. ..... පෙ..... ඨස්සන්ති.
තෙජොසමං රාහුල, භාවනං භාවෙහි. තෙජොසමං හි තෙ රාහුල, භාවනං භාවයතො උප්පන්නා මනාපා’මනාපා ඵස්සා චිත්තං න පරියාදාය ඨස්සන්ති. සෙය්යථාපි රාහුල, තෙජො සුචිම්පි ඩහති{1}, අසුචිම්පි ඩහති, ගූථගතම්පි ඩහති, මුත්තගතම්පි ඩහති, ඛෙළගතම්පි ඩහති, පුබ්බගතම්පි ඩහති, ලොහිතගතම්පි ඩහති. න ච තෙන තෙජො අට්ටීයති වා, හරායති වා, ජිගුච්ඡති වා, එවමෙව ඛො ත්වං රාහුල, තෙජොසමං භාවනං භාවෙහි. ..... පෙ..... ඨස්සන්ති.
වායොසමං රාහුල, භාවනං භාවෙහි. වායොසමං හි තෙ රාහුල, භාවනං භාවයතො{2} උප්පන්නා මනාපා’මනාපා ඵස්සා චිත්තං න පරියාදාය ඨස්සන්ති. සෙය්යථාපි රාහුල, වායො සුචිම්පි උපවායති, අසුචිම්පි උපවායති, ගූථගතම්පි උපවායති, මුත්තගතම්පි උපවායති, ඛෙළගතම්පි උපවායති, පුබ්බගතම්පි උපවායති, ලොහිතගතම්පි උපවායති, න ච තෙන වායො අට්ටීයති වා, හරායති වා, ජිගුච්ඡති වා. එවමෙව ඛො ත්වං රාහුල, වායොසමං භාවනං භාවෙහි. ..... පෙ..... ඨස්සන්ති.
ආකාසසමං රාහුල, භාවනං භාවෙහි. ආකාසසමං හි තෙ රාහුල, භාවනං භාවයතො උප්පන්නා මනාපාමනාපා ඵස්සා චිත්තං න පරියාදාය ඨස්සන්ති. සෙය්යථාපි රාහුල, ආකාසො න කත්ථචි පතිට්ඨිතො, එවමෙව ඛො ත්වං රාහුල, ආකාසසමං භාවනං භාවෙහි. ආකාසසමං හි තෙ රාහුල, භාවනං භාවයතො උප්පන්නා මනාපා’මනාපා ඵස්සා චිත්තං න පරියාදාය ඨස්සන්ති.
මෙත්තං රාහුල, භාවනං භාවෙහි. මෙත්තං හි තෙ රාහුල, භාවනං භාවයතො යො ව්යාපාදො සො පහීයිස්සති. කරුණං රාහුල, භාවනං භාවෙහි. කරුණං හි තෙ රාහුල, භාවනං භාවයතො යා විහෙසා සා පහීයිස්සති. මුදිතං රාහුල, භාවනං භාවෙහි. මුදිතං හි තෙ රාහුල, භාවනං භාවයතො යා අරති සා පහීයිස්සති. උපෙක්ඛං රාහුල, භාවනං භාවෙහි. උපෙක්ඛං හි තෙ රාහුල, භාවනං භාවයතො යො පටිඝො සො පහීයිස්සති.
අසුභං රාහුල, භාවනං භාවෙහි. අසුභං හි තෙ රාහුල, භාවනං භාවයතො යො රාගො සො පහීයිස්සති. අනිච්චසඤ්ඤං රාහුල, භාවනං භාවෙහි. අනිච්චසඤ්ඤඤ්හි තෙ රාහුල, භාවනං භාවයතො යො අස්මිමානො සො පහීයිස්සති.
ආනාපානසතිං{1} රාහුල, භාවනං භාවෙහි. ආනාපානසති රාහුල{2} භාවිතා බහුලීකතා මහප්ඵලා හොති මහානිසංසා. කථං භාවිතා ච රාහුල, ආනාපානසති, කථං බහුලීකතා මහප්ඵලා හොති මහානිසංසා: ඉධ රාහුල, භික්ඛු අරඤ්ඤගතො වා රුක්ඛමූලගතො වා සුඤ්ඤාගාරගතො වා නිසීදති පල්ලඞ්කං ආභුජිත්වා උජුං කායං පණිධාය පරිමුඛං සතිං උපට්ඨපෙත්වා. සො සතොව අස්සසති සතො පස්සසති. දීඝං වා අස්සසන්තො දීඝං අස්සසාමීති පජානාති, දීඝං වා පස්සසන්තො දීඝං පස්සසාමීති පජානාති. රස්සං වා අස්සසන්තො රස්සං අස්සසාමීති පජානාති, රස්සං වා පස්සසන්තො රස්සං පස්සසාමීති පජානාති. සබ්බකායපටිසංවෙදී අස්සසිස්සාමීති සික්ඛති, සබ්බකායපටිසංවෙදී පස්සසිස්සාමීති සික්ඛති, පස්සම්භයං කායසඞ්ඛාරං අස්සසිස්සාමීති සික්ඛති, පස්සම්භයං කායසඞ්ඛාරං පස්සසිස්සාමීති සික්ඛති. පීතිපටිසංවෙදී අස්සසිස්සාමීති සික්ඛති. පීතිපටිසංවෙදී පස්සසිස්සාමීති සික්ඛති. සුඛපටිසංවෙදී අස්සසිස්සාමීති සික්ඛති, සුඛපටිසංවෙදී පස්සසිස්සාමීති සික්ඛති. චිත්තසඞ්ඛාරපටිසංවෙදී අස්සසිස්සාමීති සික්ඛති, චිත්තසඞ්ඛාරපටිසංවෙදී පස්සසිස්සාමීති සික්ඛති. පස්සම්භයං චිත්තසඞ්ඛාරං අස්සසිස්සාමීති සික්ඛති, පස්සම්භයං චිත්තසඞ්ඛාරං පස්සසිස්සාමීති සික්ඛති. චිත්තපටිසංවෙදී අස්සසිස්සාමීති සික්ඛති, චිත්තපටිසංවෙදී පස්සසිස්සාමීති සික්ඛති, අභිප්පමොදයං චිත්තං අස්සසිස්සාමීති සික්ඛති, අභිප්පමොදයං චිත්තං පස්සසිස්සාමීති සික්ඛති, සමාදහං චිත්තං අස්සසිස්සාමීති සික්ඛති,
සමාදහං චිත්තං පස්සසිස්සාමීති සික්ඛති, විමොචයං චිත්තං අස්සසිස්සාමීති සික්ඛති, විමොචයං චිත්තං පස්සසිස්සාමීති සික්ඛති. අනිච්චානුපස්සී අස්සසිස්සාමීති සික්ඛති, අනිච්චානුපස්සී පස්සසිස්සාමීති සික්ඛති, විරාගානුපස්සී අස්සසිස්සාමීති සික්ඛති, විරාගානුපස්සී පස්සසිස්සාමී සික්ඛති, නිරොධානුපස්සී අස්සසිස්සාමීති සික්ඛති, නිරොධානුපස්සී පස්සසිස්සාමීති සික්ඛති, පටිනිස්සග්ගානුපස්සී අස්සසිස්සාමීති සික්ඛති, පටිනිස්සග්ගානුපස්සී පස්සසිස්සාමීති සික්ඛති. එවං භාවිතා ඛො රාහුල, ආනාපානසති එවං බහුලීකතා මහප්ඵලා හොති මහානිසංසා. එවං භාවිතාය ඛො රාහුල, ආනාපානසතියා එවං බහුලීකතාය යෙපි තෙ චරිමකා අස්සාසපස්සාසා{1} තෙපි විදිතාව නිරුජ්ඣන්ති නො අවිදිතාති.
ඉදමවොච භගවා. අත්තමනො ආයස්මා රාහුලො භගවතො භාසිතං අභිනන්දීති.
මහාරාහුලොවාදසුත්තං දුතියං.
2. 2. 3.
චූළමාලුඞ්ක්ය සුත්තං
එවං මෙ සුතං. එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. අථ ඛො ආයස්මතො මාලුඞ්ක්යපුත්තස්ස රහොගතස්ස පතිසල්ලීනස්ස එවං චෙතසො පරිවිතක්කො උදපාදි: යානි’මානි දිට්ඨිගතානි භගවතා අබ්යාකතානි ඨපිතානි පටික්ඛිත්තානි. සස්සතො ලොකො ඉතිපි, අසස්සතො ලොකො ඉතිපි, අන්තවා ලොකො ඉතිපි, අනන්තවා ලොකො ඉතිපි, තං ජීවං තං සරීරං ඉතිපි, අඤ්ඤං ජීවං අඤ්ඤං සරීරං ඉතිපි, හොති තථාගතො පරම්මරණා ඉතිපි, න හොති තථාගතො පරම්මරණා ඉතිපි, හොති ච න ච හොති තථාගතො පරම්මරණා ඉතිපි, නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරම්මරණා ඉතිපි, තානි මෙ භගවා න බ්යාකරොති, යානි මෙ භගවා න බ්යාකරොති, තම්මෙ න රුච්චති, තම්මෙ න ඛමති. සො’හං භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා එතමත්ථං පුච්ඡිස්සාමි. සචෙ මෙ භගවා බ්යාකරිස්සති: සස්සතො ලොකොති වා, අසස්සතො ලොකොති වා, අන්තවා ලොකොති වා, අනන්තවා ලොකොති වා, තං ජීවං තං සරීරන්ති වා, අඤ්ඤං ජීවං අඤ්ඤං සරීරන්ති වා, හොති තථාගතො පරම්මරණාති වා, න හොති තථාගතො පරම්මරණාති වා, හොති ච න ච හොති තථාගතො පරම්මරණාති වා, නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරම්මරණාති වා, එවා’හං භගවති බ්රහ්මචරියං චරිස්සාමි. නො චෙ මෙ භගවා බ්යාකරොති: සස්සතො ලොකොති වා, අසස්සතො ලොකොති වා -පෙ- නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරම්මරණාති වා, එවාහං සික්ඛං පච්චක්ඛාය හීනායාවත්තිස්සාමීති.
අථ ඛො ආයස්මා මාලුඞ්ක්යපුත්තො සායන්හසමයං පතිසල්ලානා වුට්ඨිතො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා මාලුඞ්ක්යපුත්තො භගවන්තං එතදවොච:
ඉධ මය්හං භන්තෙ, රහොගතස්ස පතිසල්ලීනස්ස එවං චෙතසො පරිවිතක්කො උදපාදි: යානිමානි දිට්ඨිගතානි භගවතා අබ්යාකතානි ඨපිතානි පටික්ඛිත්තානි: සස්සතො ලොකො ඉතිපි, අසස්සතො ලොකො ඉතිපි -පෙ- නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරම්මරණා ඉතිපි, තානි මෙ භගවා න බ්යාකරොති. යානි මෙ භගවා න බ්යාකරොති, තම්මෙ න රුච්චති, තම්මෙ න ඛමති. සොහං භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා එතමත්ථං පුච්ඡිස්සාමි. සචෙ මෙ භගවා බ්යාකරිස්සති: සස්සතො ලොකොති වා, අසස්සතො ලොකොති වා -පෙ- නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරම්මරණාති වා, එවාහං භගවති බ්රහ්මචරියං චරිස්සාමි. නො චෙ මෙ භගවා බ්යාකරිස්සති: සස්සතො ලොකොති වා, අසස්සතො ලොකොති වා -පෙ- නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරම්මරණාති වා, එවාහං සික්ඛං පච්චක්ඛාය හීනායාවත්තිස්සාමීති.
සචෙ භගවා ජානාති, ‘සස්සතො ලොකො’ති, සස්සතො ලොකොති මෙ භගවා බ්යාකරොතු. සචෙ භගවා ජානාති, ‘අසස්සතො ලොකො’ති, අසස්සතො ලොකොති මෙ භගවා බ්යාකරොතු. නො චෙ භගවා ජානාති, ‘සස්සතො ලොකොති වා අසස්සතො ලොකොති වා, අජානතො ඛො පන අපස්සතො එතදෙව උජුකං හොති යදිදං, ‘න ජානාමි, න පස්සාමී’ති.
සචෙ භගවා ජානාති ‘අන්තවා ලොකො’ති. අන්තවා ලොකොති මෙ භගවා බ්යාකරොතු. සචෙ භගවා ජානාති ‘අනන්තවා ලොකො’ති. අනන්තවා ලොකොති මෙ භගවා බ්යාකරොතු. නො චෙ භගවා ජානාති ‘අන්තවා ලොකො’ති වා අනන්තවා ලොකොති වා. අජානතො ඛො පන අපස්සතො එතදෙව උජුකං හොති යදිදං ‘න ජානාමි න පස්සාමී’ති.
සචෙ භගවා ජානාති ‘තං ජීවං තං සරීර’න්ති. තං ජීවං තං සරීරන්ති මෙ භගවා බ්යාකරොතු. සචෙ භගවා ජානාති ‘අඤ්ඤං ජීවං අඤ්ඤං සරීර’න්ති. අඤ්ඤං ජීවං අඤ්ඤං සරීරන්ති මෙ භගවා බ්යාකරොතු. නො චෙ භගවා ජානාති ‘තං ජීවං තං සරීරන්ති වා අඤ්ඤං ජීවං අඤ්ඤං සරීර’න්ති වා, අජානතො ඛො පන අපස්සතො එතදෙව උජුකං හොති යදිදං ‘න ජානාමි, න පස්සාමී’ති.
සචෙ භගවා ජානාති ‘හොති තථාගතො පරම්මරණා’ති. හොති තථාගතො පරම්මරණාති මෙ භගවා බ්යාකරොතු. සචෙ භගවා ජානාති ‘න හොති තථාගතො පරම්මරණා’ති. න හොති තථාගතො පරම්මරණාති මෙ භගවා බ්යාකරොතු. නො චෙ භගවා ජානාති හොති තථාගතො පරම්මරණාති වා න හොති තථාගතො පරම්මරණාති වා අජානතො ඛො පන අපස්සතො එතදෙව උජුකං හොති යදිදං ‘න ජානාමි න පස්සාමී’ති.
සචෙ භගවා ජානාති ‘හොති ච න ච හොති තථාගතො පරම්මරණා’ති. හොති ච න ච හොති තථාගතො පරම්මරණාති මෙ භගවා බ්යාකරොතු. සචෙ භගවා ජානාති ‘නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරම්මරණා’ති. නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරම්මරණාති මෙ භගවා බ්යාකරොතු. නො චෙ භගවා ජානාති හොති ච න ච හොති තථාගතො පරම්මරණාති වා, නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරම්මරණාති වා, අජානතො ඛො පන අපස්සතො එතදෙව උජුකං හොති, යදිදං න ජානාමි න පස්සාමී’ති.
කින්නු{1} තාහං මාලුඞ්ක්යපුත්ත, එවං අවචං: එහි ත්වං මාලුඞ්ක්යපුත්ත මයි බ්රහ්මචරියං චර, අහන්තෙ බ්යාකරිස්සාමි: සස්සතො ලොකොති වා අසස්සතො ලොකොති වා -පෙ- නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරම්මරණාති වාති. - නො හෙතං භන්තෙ. ත්වං වා පන මං එවං අවච: අහං භන්තෙ භගවති බ්රහ්මචරියං චරිස්සාමි, භගවා මෙ බ්යාකරිස්සති: සස්සතො ලොකොති වා අසස්සතො ලොකොති වා -පෙ- නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරම්මරණාති වාති. නො හෙතං භන්තෙ.
ඉති කිර මාලුඞ්ක්යපුත්ත, නෙවාහන්තං වදාමි: එහි ත්වං මාලුඞ්ක්යපුත්ත, මයි බ්රහ්මචරියං චර අහං තෙ බ්යාකරිස්සාමි: සස්සතො ලොකොති වා අසස්සතො ලොකොති වා -පෙ- නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරම්මරණාති වාති. නපි කිර මං ත්වං වදෙසි: අහං භන්තෙ භගවති බ්රහ්මචරියං චරිස්සාමි භගවා මෙ බ්යාකරිස්සති: සස්සතො ලොකොති වා අසස්සතො ලොකොති වා -පෙ- නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරම්මරණාති වාති. එවං සන්තෙ මොඝපුරිස කො සන්තො කං පච්චාචික්ඛසි.
යො ඛො මාලුඞ්ක්යපුත්ත, එවං වදෙය්ය: න තාවාහං භගවති බ්රහ්මචරියං චරිස්සාමි, යාව මෙ භගවා න බ්යාකරිස්සති: සස්සතො ලොකොති වා අසස්සතො ලොකොති වා -පෙ- අන්තවා ලොකොති වා -පෙ- නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරම්මරණාති වාති. අබ්යාකතමෙව තං මාලුඞ්ක්යපුත්ත තථාගතෙන අස්ස. අථ සො පුග්ගලො කාලංකරෙය්ය. සෙය්යථාපි මාලුඞ්ක්යපුත්ත පුරිසො සල්ලෙන විද්ධො අස්ස සවිසෙන ගාළ්හපලෙපනෙන. තස්ස මිත්තාමච්චා ඤාතිසාලොහිතා භිසක්කං සල්ලකත්තං උපට්ඨපෙය්යුං, සො එවං වදෙය්ය: න තාවාහං ඉමං සල්ලං ආහරිස්සාමි, යාව න තං පුරිසං ජානාමි, යෙනම්හි විද්ධො: ඛත්තියො වා බ්රාහ්මණො වා වෙස්සො වා සුද්දොවාති.
සො එවං වදෙය්ය: න තාවාහං ඉමං සල්ලං ආහරිස්සාමි. යාව න තං පුරිසං ජානාමි, යෙනම්හි විද්ධො: එවංනාමො එවංගොත්තො ඉතිවාති.
සො එවං වදෙය්ය: න තාවාහං ඉමං සල්ලං ආහරිස්සාමි. යාව න තං පුරිසං ජානාමි, යෙනම්හි විද්ධො දීඝො වා රස්සො වා මජ්ඣිමො වාති.
සො එවං වදෙය්ය: න තාවාහං ඉමං සල්ලං ආහරිස්සාමි. යාව න තං පුරිසං ජානාමි, යෙනම්හි විද්ධො: කාලො වා සාමො වා මඞ්ගුරච්ඡවී වාති.
සො එවං වදෙය්ය: න තාවාහං ඉමං සල්ලං ආහරිස්සාමි. යාව න තං පුරිසං ජානාමි, යෙනම්හි විද්ධො: අසුකස්මිං ගාමෙ වා නිගමෙ වා නගරෙ වාති.
සො එවං වදෙය්ය: න තාවාහං ඉමං සල්ලං ආහරිස්සාමි. යාව න තං ධනුං ජානාමි, යෙනම්හි විද්ධො: යදි වා චාපො යදි වා කොදණ්ඩොති.
සො එවං වදෙය්ය: න තාවාහං ඉමං සල්ලං ආහරිස්සාමි. යාව න තං ජියං ජානාමි, යායම්හි විද්ධො, යදි වා අක්කස්ස යදි වා සණ්ඨස්ස{1} යදි වා නහාරුස්ස යදි වා මරුවාය යදි වා ඛීරපණ්ණිනොති.
සො එවං වදෙය්ය: න තාවාහං ඉමං සල්ලං ආහරිස්සාමි. යාව න තං කණ්ඩං ජානාමි. යෙනම්හි විද්ධො: යදි වා කච්ඡං යදි වා රොපිමන්ති:
සො එවං වදෙය්ය: න තාවාහං ඉමං සල්ලං ආහරිස්සාමි. යාව න තං කණ්ඩං ජානාමි යෙනම්හි විද්ධො: යස්ස පත්තෙහි වාජිතං, යදි වා ගිජ්ඣස්ස යදි වා කඞ්කස්ස යදි වා කුලලස්ස යදි වා මොරස්ස යදි වා සිථිලහණුනොති.
සො එවං වදෙය්ය: න තාවාහං ඉමං සල්ලං ආහරිස්සාමි. යාව න තං කණ්ඩං ජානාමි. යෙනම්හි විද්ධො: යස්ස නහාරුනා{1} පරික්ඛිත්තං, යදි වා ගවස්ස යදි වා මහිසස්ස{2} යදි වා රොරුවස්ස. යදි වා සෙම්හාරස්සාති.
සො එවං වදෙය්ය: න තාවාහං ඉමං සල්ලං ආහරිස්සාමි. යාව න තං සල්ලං ජානාමි. යෙනම්හි විද්ධො: යදි වා සල්ලං යදි වා ඛුරප්පං යදි වා වෙකණ්ඩං යදි වා නාරාචං යදි වා වච්ඡදන්තං යදි වා කරවීරපත්තන්ති. අඤ්ඤාතමෙව තං මාලුඞ්ක්යපුත්ත තෙන පුරිසෙන අස්ස. අථ සො පුරිසො කාලං කරෙය්ය.
එවමෙව ඛො මාලුඞ්ක්යපුත්ත, යො එවං වදෙය්ය: න තාවාහං භගවති බ්රහ්මචරියං චරිස්සාමි, යාව මෙ භගවා න බ්යාකරිස්සති: සස්සතො ලොකොති වා අසස්සතො ලොකොති වා -පෙ- නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරම්මරණාති වාති. අබ්යාකතමෙව තං මාලුඞ්ක්යපුත්ත, තථාගතෙන අස්ස. අථ සො පුග්ගලො කාලං කරෙය්ය.
සස්සතො ලොකොති වා මාලුඞ්ක්යපුත්ත, දිට්ඨියා සති බ්රහ්මචරියවාසො අභවිස්සාති. එවං නො. අසස්සතො ලොකොති මාලුඞ්ක්යපුත්ත, දිට්ඨියා සති බ්රහ්මචරියවාසො අභවිස්සාති, එවම්පි නො. සස්සතො ලොකොති මාලුඞ්ක්යපුත්ත, දිට්ඨියා සති අසස්සතො ලොකොති වා දිට්ඨියා සති අත්ථෙව ජාති, අත්ථි ජරා, අත්ථි මරණං, සන්ති සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා යෙසාහං දිට්ඨෙව ධම්මෙ නිඝාතං පඤ්ඤාපෙමි.
අන්තවා ලොකොති මාලුඞ්ක්යපුත්ත, දිට්ඨියා සති බ්රහ්මචරියවාසො අභවිස්සාති. එවං නො. අනන්තවා ලොකොති මාලුඞ්ක්යපුත්ත, දිට්ඨියා සති බ්රහ්මචරියවාසො අභවිස්සාති. එවම්පි නො. අන්තවා ලොකොති මාලුඞ්ක්යපුත්ත, දිට්ඨියා සති අනන්තවා ලොකොති වා දිට්ඨියා සති අත්ථෙව ජාති, අත්ථි ජරා, අත්ථි මරණං, සන්ති සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා යෙසා’හං දිට්ඨෙව ධම්මෙ නිඝාතං පඤ්ඤාපෙමි.
තං ජීවං තං සරීරන්ති මාලුක්යපුත්ත, දිට්ඨියා සති බ්රහ්මචරියවාසො අභවිස්සාති. එවං නො. අඤ්ඤං ජීවං අඤ්ඤං සරීරන්ති මාලුඞ්ක්යපුත්ත, දිට්ඨියා සති බ්රහ්මචරියවාසො අභවිස්සාති. එවම්පි නො. තං ජීවං තං සරීරන්ති මාලුඞ්ක්යපුත්ත, දිට්ඨියා සති අඤ්ඤං ජීවං අඤ්ඤං සරීරන්ති වා දිට්ඨියා සති අත්ථෙව ජාති, අත්ථි ජරා, අත්ථි මරණං, සන්ති සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා යෙසාහං දිට්ඨෙව ධම්මෙ නිඝාතං පඤ්ඤාපෙමි.
හොති තථාගතො පරම්මරණාති මාලුඞ්ක්යපුත්ත, දිට්ඨියා සති බ්රහ්මචරියවාසො අභවිස්සාති. එවං නො. න හොති තථාගතො පරම්මරණාති මාලුඞ්ක්යපුත්ත, දිට්ඨියා සති බ්රහ්මචරියවාසො අභවිස්සාති. එවම්පි නො. හොති තථාගතො පරම්මරණාති මාලුක්යපුත්ත, දිට්ඨියා සති. න හොති තථාගතො පරම්මරණාති වා දිට්ඨියා සති අත්ථෙව ජාති අත්ථි ජරා, අත්ථි මරණං, සන්ති සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා. යෙසා’හං දිට්ඨෙව ධම්මෙ නිඝාතං පඤ්ඤාපෙමි.
හොති ච න ච හොති තථාගතො පරම්මරණාති මාලුඞ්ක්යපුත්ත, දිට්ඨියා සති බ්රහ්මචරියවාසො අභවිස්සාති. එවං නො. නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරම්මරණාති මාලුඞ්ක්යපුත්ත, දිට්ඨියා සති බ්රහ්මචරියවාසො අභවිස්සාති. එවම්පි නො. හොති ච න ච හොති තථාගතො පරම්මරණාති මාලුඞ්ක්යපුත්ත, දිට්ඨියා සති නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරම්මරණාති වා දිට්ඨියා සති අත්ථෙව ජාති, අත්ථි ජරා, අත්ථි මරණං, සන්ති සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසා. යෙසා’හං දිට්ඨෙව ධම්මෙ නිඝාතං පඤ්ඤාපෙමි.
තස්මාතිහ මාලුඞ්ක්යපුත්ත, අබ්යාකතඤ්ච මෙ අබ්යාකතතො ධාරෙථ. බ්යාකතඤ්ච මෙ බ්යාකතතො ධාරෙථ. කිඤ්ච මාලුඞ්ක්යපුත්ත, මයා අබ්යාකතං: සස්සතො ලොකොති මාලුඞ්ක්යපුත්ත, මයා අබ්යාකතං: අසස්සතො ලොකොති මයා අබ්යාකතං, අන්තවා ලොකොති මයා අබ්යාකතං, අනන්තවා ලොකොති මයා අබ්යාකතං, තං ජීවං තං සරීරන්ති මයා අබ්යාකතං, අඤ්ඤං ජීවං අඤ්ඤං සරීරන්ති මයා අබ්යාකතං, හොති තථාගතො පරම්මරණාති මයා අබ්යාකතං, න හොති තථාගතො පරම්මරණාති මයා අබ්යාකතං, හොති ච න ච හොති තථාගතො පරම්මරණාති මයා අබ්යාකතං, නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරම්මරණාති මයා අබ්යාකතං කස්මා චෙතං මාලුඞ්ක්යපුත්ත මයා අබ්යාකතං: න හෙතං මාලුඞ්ක්යපුත්ත, අත්ථසංහිතං, නාදිබ්රහ්මචරියකං, නෙතං{1} නිබ්බිදාය. න විරාගාය න නිරොධාය න උපසමාය න අභිඤ්ඤාය න සම්බොධාය න නිබ්බානාය සංවත්තති. තස්මා තං මයා අබ්යාකතං.
කිඤ්ච මාලුඞ්ක්යපුත්ත, මයා බ්යාකතං: ඉදං දුක්ඛන්ති මාලුඞ්ක්යපුත්ත, මයා බ්යාකතං, අයං දුක්ඛසමුදයොති මයා බ්යාකතං, අයං දුක්ඛනිරොධොති මයා බ්යාකතං, අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනීපටිපදාති මයා බ්යාකතං. කස්මා චෙතං මාලුඞ්ක්යපුත්ත, මයා බ්යාකතං: එතඤ්හි මාලුඞ්ක්යපුත්ත, අත්ථසංහිතං, එතං ආදිබ්රහ්මචරියකං එතං නිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය උපසමාය අභිඤ්ඤාය සම්බොධාය නිබ්බානාය සංවත්තති. තස්මා තං මයා බ්යාකතං. තස්මාතිහ මාලුඞ්ක්යපුත්ත, අබ්යාකතඤ්ච මෙ අබ්යාකතතො ධාරෙථ. බ්යාකතඤ්ච මෙ බ්යාකතතො ධාරෙථාති.
ඉදමවොච භගවා. අත්තමනො ආයස්මා මාලුඞ්ක්යපුත්තො භගවතො භාසිතං අභිනන්දීති.
චූළමාලුඞ්ක්යසුත්තං තතියං.
2. 2. 4.
මහාමාලුඞ්ක්යසුත්තං
එවං මෙ සුතං: එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තත්ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි භික්ඛවොති. භදන්තෙති තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච: ධාරෙථ නො තුම්හෙ භික්ඛවෙ, මයා දෙසිතානි පඤ්චොරම්භාගියානි සංයොජනානීති.