17. කතමඤ්ච භික්ඛවෙ ධම්මසමාදානං පච්චුප්පන්නසුඛඤ්චෙව ආයතිඤ්ච සුඛවිපාකං?
ඉධ භික්ඛවෙ එකච්චො සහාපි සුඛෙන සහාපි සොමනස්සෙන පාණාතිපාතා පටිවිරතො හොති. පාණාතිපාතා වෙරමණීපච්චයා ච සුඛං සොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. සහාපි සුඛෙන සහාපි සොමනස්සෙන අදින්නාදානා පටිවිරතො හොති. අදින්නාදානා වෙරමණීපච්චයා ච සුඛං සොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. සහාපි සුඛෙන සහාපි සොමනස්සෙන කාමෙසුමිච්ඡාචාරා පටිවිරතො හොති. කාමෙසුමිච්ඡාචාරා වෙරමණීපච්චයා ච සුඛං සොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. සහාපි සුඛෙන සහාපි සොමනස්සෙන මුසාවාදා පටිවිරතො හොති. මුසාවාදා වෙරමණීපච්චයා ච සුඛං සොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. සහාපි සුඛෙන සහාපි සොමනස්සෙන පිසුණාය වාචාය{2} පටිවිරතො හොති. පිසුනාය වාචාය වෙරමණීපච්චයා ච සුඛං සොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. සහාපි සුඛෙන සහාපි සොමනස්සෙන ඵරුසාය වාචාය පටිවිරතො හොති. ඵරුසාය වාචාය{3} වෙරමණීපච්චයා ච සුඛං සොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. සහාපි සුඛෙන සහාපි සොමනස්සෙන සම්ඵප්පලාපා පටිවිරතො හොති. සම්ඵප්පලාපා වෙරමණීපච්චයා ච සුඛං සොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. සහාපි සුඛෙන සහාපි සොමනස්සෙන අනභිජ්ඣාලු හොති. අනභිජ්ඣාපච්චයා ච සුඛං සොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. සහාපි සුඛෙන සහාපි සොමනස්සෙන අබ්යාපන්නචිත්තො හොති. අබ්යාපාදපච්චයා ච සුඛං සොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. සහාපි සුඛෙන සහාපි සොමනස්සෙන සම්මාදිට්ඨි හොති. සම්මාදිට්ඨිපච්චයා ච සුඛං සොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. සො කායස්ස භෙදා පරම්මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජති. ඉදං වුච්චති භික්ඛවෙ ධම්මසමාදානං පච්චුප්පන්නසුඛඤ්චෙව ආයතිඤ්ච සුඛවිපාකං.
ඉමානි ඛො භික්ඛවෙ චත්තාරි ධම්මසමාදානානි.
18. සෙය්යථාපි භික්ඛවෙ තිත්තකාලාපු{4} විසෙන සංසට්ඨො, අථ පුරිසො ආගච්ඡෙය්ය ජීවිතුකාමො අමරිතුකාමො, සුඛකාමො දුක්ඛප්පටිකූලො, තමෙනං එවං වදෙය්යුං: ‘අම්භො පුරිස, අයං තිත්තකාලාපු විසෙන සංසට්ඨො. සචෙ ආකංඛසි පිව{5} තස්ස තෙ පිවතො{6} චෙව නච්ඡාදෙස්සති වණ්ණෙනපි ගන්ධෙනපි රසෙනපි.
පිවිත්වා{1} ච පන මරණං වා නිගච්ඡසි{2} මරණමත්තං වා දුක්ඛන්ති. සො තං අපටිසඞ්ඛාය{3} පිවෙය්ය, න පටිනිස්සජ්ජෙය්ය.{4} තස්ස තං පිවතො චෙව නච්ඡාදෙය්ය වණ්ණෙනපි ගන්ධෙනපි රසෙනපි, පිවිත්වා ච පන මරණං වා නිගච්ඡෙය්ය මරණමත්තං වා දුක්ඛං. තථූපමාහං භික්ඛවෙ ඉමං ධම්මසමාදානං වදාමි යමිදං{5} ධම්මසමාදානං පච්චුප්පන්නදුක්ඛඤ්චෙව ආයතිඤ්ච දුක්ඛවිපාකං. (1)
19. සෙය්යථාපි භික්ඛවෙ ආපානීයකංසො වණ්ණසම්පන්නො ගන්ධසම්පන්නො රසසම්පන්නො. සො ච ඛො විසෙන සංසට්ඨො. අථ පුරිසො ආගච්ඡෙය්ය ජීවිතුකාමො අමරිතුකාමො සුඛකාමො දුක්ඛ පටික්කූලො. තමෙනං එවං වදෙය්යුං: ‘අම්භො පුරිස, අයං ආපානීයකංසො{6} වණ්ණසම්පන්නො ගන්ධසම්පන්නො රසසම්පන්නො. සො ච ඛො විසෙන සංසට්ඨො. සචෙ ආකඞ්ඛසි පිව. තස්ස තෙ පිවතො හි ඛො ඡාදෙස්සති වණ්ණෙනපි ගන්ධෙනපි රසෙනපි. පිවිත්වා ච පන මරණං වා නිගච්ඡසි මරණමත්තං වා දුක්ඛන්ති. සො තං අප්පටිසඞ්ඛාය පිවෙය්ය, න පටිනිස්සජ්ජෙය්ය. තස්ස තං පිවතො හි ඛො ඡාදෙය්ය වණ්ණෙනපි ගන්ධෙනපි රසෙනපි. පිවිත්වා ච පන මරණං වා නිගච්ඡෙය්ය මරණමත්තං වා දුක්ඛං. තථූපමාහං භික්ඛවෙ ඉමං ධම්මසමාදානං වදාමි යමිදං ධම්මසමාදානං පච්චුප්පන්නසුඛං ආයතිං දුක්ඛවිපාකං. (2)
20. සෙය්යථාපි භික්ඛවෙ පූතිමුත්තං නානාභෙසජ්ජෙහි සංසට්ඨං, අථ පුරිසො ආගච්ඡෙය්ය පණ්ඩුරොගී. තමෙනං එවං වදෙය්යුං: ‘අම්භො පුරිස, ඉදං පූතිමුත්තං නානාභෙසජ්ජෙහි සංසට්ඨං. සචෙ ආකඞ්ඛසි පිව. තස්ස තෙ පිවතො හි ඛො නච්ඡාදෙස්සති වණ්ණෙනපි ගන්ධෙනපි රසෙනපි, පිවිත්වා ච පන සුඛී භවිස්සසී’ති. සො තං පටිසඞ්ඛාය පිවෙය්ය, න පටිනිස්සජ්ජෙය්ය. තස්ස තං පිවතොහි ඛො නච්ඡාදෙය්ය වණ්ණෙනපි ගන්ධෙනපි රසෙනපි. පිවිත්වා ච පන සුඛී අස්ස. තථූපමාහං භික්ඛවෙ ඉමං ධම්මසමාදානං වදාමි යමිදං ධම්මසමාදානං පච්චුප්පන්නදුක්ඛං ආයතිං සුඛවිපාකං. (3)
21. සෙය්යථාපි භික්ඛවෙ දධි ච මධු ච සප්පි ච{7} ඵාණිතඤ්ච එකජ්ඣං සංසට්ඨං. අථ පුරිසො ආගච්ඡෙය්ය ලොහිතපක්ඛන්දිකො. තමෙනං එවං වදෙය්යුං: ‘අම්භො පුරිස, ඉමං දධී ච මධු ච සප්පි ච ඵාණිතඤ්ච එකජ්ඣං සංසට්ඨං, සචෙ ආකඞ්ඛසි පිව. තස්ස තෙ පිවතො චෙව ඡාදෙස්සති වණ්ණෙනපි ගන්ධෙනපි රසෙනපි පිවිත්වා ච පන සුඛී භවිස්සසීති. සො තං පටිසඞ්ඛාය පිවෙය්ය, න පටිනිස්සජ්ජෙය්ය.{4} තස්ස තං පිවතො චෙව ඡාදෙය්ය වණ්ණෙනපි ගන්ධෙනපි රසෙනපි. පිවිත්වා ච පන සුඛී අස්ස. තථූපමාහං භික්ඛවෙ ඉමං ධම්මසමාදානං වදාමි යමිදං ධම්මසමාදානං පච්චුප්පන්නසුඛඤ්චෙව ආයතිඤ්ච සුඛවිපාකං. (4)
22. සෙය්යථාපි භික්ඛවෙ වස්සානං පච්ඡිමෙ මාසෙ සරදසමයෙ විද්ධෙ විගතවලාහකෙ දෙවෙ ආදිච්චො නභං අබ්භුස්සුක්කමානො සබ්බං ආකාසගතං තමගතං අභිවිහච්ච භාසති ච තපති ච විරොචති ච, එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ යමිදං ධම්මසමාදානං පච්චුප්පන්නසුඛඤ්චෙව ආයතිඤ්ච සුඛවිපාකං තදඤ්ඤෙ{1} පුථුසමණබ්රාහ්මණපරප්පවාදෙ අභිවිහච්ච භාසති ච තපති ච විරොචති චාති.
ඉදමවොච භගවා. අත්තමනා තෙ භික්ඛූ භගවතො භාසිතං අභිනන්දුන්ති.
මහාධම්මසමාදානසුත්තං ඡට්ඨං.
1. 5. 7.
වීමංසකසුත්තං
1. එවං මෙ සුතං: එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තත්ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි: භික්ඛවොති. භදන්තෙති තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච:
2. වීමංසකෙන භික්ඛවෙ භික්ඛුනා පරස්ස චෙතොපරියායං අජානන්තෙන තථාගතෙ සමන්නෙසනා කාතබ්බා ‘සම්මාසම්බුද්ධො වා නො වා’ ඉති විඤ්ඤාණායාති.
“භගවංමූලකා නො භන්තෙ ධම්මා භගවංනෙත්තිකා භගවංපටිසරණා. සාධු වත භන්තෙ භගවන්තං යෙව පටිභාතු එතස්ස භාසිතස්ස අත්ථො. භගවතො සුත්වා භික්ඛූ ධාරෙස්සන්තීති.”{1}
තෙන හි භික්ඛවෙ සුණාථ, සාධුකං මනසි කරොථ, භාසිස්සාමීති. එවං භන්තෙති ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච:
3. වීමංසකෙන භික්ඛවෙ භික්ඛුනා පරස්ස චෙතොපරියායං අජානන්තෙන ද්වීසු ධම්මෙසු තථාගතො සමන්නෙසිතබ්බො: චක්ඛුසොතවිඤ්ඤෙය්යෙසු ධම්මෙසු –
යෙ සඞ්කිලිට්ඨා චක්ඛුසොතවිඤ්ඤෙය්යා ධම්මා, සංවිජ්ජන්ති වා තෙ තථාගතස්ස නො වා’ති. තමෙනං සමන්නෙසමානො එවං ජානාති: යෙ සඞ්කිලිට්ඨා චක්ඛුසොතවිඤ්ඤෙය්යා ධම්මා, න තෙ තථාගතස්ස සංවිජ්ජන්තී’ති. (1)
යතො නං සමන්නෙසමානො එවං ජානාති: යෙ සඞ්කිලිට්ඨා චක්ඛුසොතවිඤ්ඤෙය්යා ධම්මා, න තෙ තථාගතස්ස සංවිජ්ජන්තීති. තතො නං උත්තරිං සමන්නෙසති: යෙ වීතිමිස්සා{2} චක්ඛුසොතවිඤ්ඤෙය්යා ධම්මා, සංවිජ්ජන්ති වා තෙ තථාගතස්ස නො වා’ති. තමෙනං සමන්නෙසමානො එවං ජානාති: යෙ වීතිමිස්සා{2} චක්ඛුසොතවිඤ්ඤෙය්යා ධම්මා, න තෙ තථාගතස්ස සංවිජ්ජන්තී ති. (2)
යතො නං සමන්නෙසමානො එවං ජානාති: යෙ වීතිමිස්සා චක්ඛුසොතවිඤ්ඤෙය්යා ධම්මා, න තෙ තථාගතස්ස සංවිජ්ජන්තීති. තතො නං උත්තරිං සමන්නෙසති: යෙ වොදාතා චක්ඛුසොතවිඤ්ඤෙය්යා ධම්මා, සංවිජ්ජන්ති වා තෙ තථාගතස්ස නො වාති. තමෙනං සමන්නෙසමානො එවං ජානාති: යෙ වොදාතා චක්ඛුසොතවිඤ්ඤෙය්යා ධම්මා, සංවිජ්ජන්ති තෙ තථාගතස්සාති. (3)
යතො නං සමන්නෙසමානො එවං ජානාති: යෙ වොදාතා චක්ඛුසොතවිඤ්ඤෙය්යා ධම්මා, සංවිජ්ජන්ති තෙ තථාගතස්සාති. තතො නං උත්තරිං සමන්නෙසති: දීඝරත්තං සමාපන්නො අයමායස්මා{1} ඉමං කුසලං ධම්මං, උදාහු ඉත්තරසමාපන්නොති. තමෙනං සමන්නෙසමානො එවං ජානාති: දීඝරත්තං සමාපන්නො අයමායස්මා ඉමං කුසලං ධම්මං, නායමායස්මා ඉත්තරසමාපන්නොති. (4)
යතො නං සමන්නෙසමානො එවං ජානාති: දීඝරත්තං සමාපන්නො අයමායස්මා ඉමං කුසලං ධම්මං, නායමායස්මා ඉත්තරසමාපන්නොති. තතො නං උත්තරිං සමන්නෙසති: ඤත්තජ්ඣාපන්නො{2} අයමායස්මා භික්ඛු යසම්පත්තො,{3} සංවිජ්ජන්තස්ස ඉධෙකච්චෙ ආදීනවාති.
“න තාව භික්ඛවෙ භික්ඛුනො ඉධෙකච්චෙ ආදීනවා සංවිජ්ජන්ති යාව න ඤත්තජ්ඣාපන්නො{2} හොති යසම්පත්තො{3}. යතො ච ඛො භික්ඛවෙ භික්ඛු ඤත්තජ්ඣාපන්නො හොති යසම්පත්තො, අථස්ස ඉධෙකච්චෙ ආදීනවා සංවිජ්ජන්ති.”
තමෙනං සමන්නෙසමානො එවං ජානාති. ඤත්තජ්ඣාපන්නො{2} අයමායස්මා භික්ඛු යසම්පත්තො,{3} නාස්ස ඉධෙකච්චෙ ආදීනවා සංවිජ්ජන්තී’ති. (5)
යතො නං සමන්නෙසමානො එවං ජානාති: ඤත්තජ්ඣාපන්නො අයමායස්මා භික්ඛු යසම්පත්තො, නාස්ස ඉධෙකච්චෙ ආදීනවා සංවිජ්ජන්තීති තතො නං උත්තරිං සමන්නෙසති: අභයූපරතො අයමායස්මා නායමායස්මා භයූපරතො, වීතරාගත්තා කාමෙ න සෙවති ඛයා රාගස්සාති. තමෙනං සමන්නෙසමානො එවං ජානාති: අභයූපරතො අයමායස්මා, නායමායස්මා භයූපරතො, වීතරාගත්තා කාමෙ න සෙවති ඛයා රාගස්සාති. (6)
තඤ්චෙ භික්ඛවෙ භික්ඛුං පරෙ එවං පුච්ඡෙය්යුං: “කෙ පනායස්මතො ආකාරා කෙ අන්වයා යෙනායස්මා එවං වදෙති:{1} අභයූපරතො අයමායස්මා නායමායස්මා භයූපරතො, වීතරාගත්තා කාමෙ න සෙවති ඛයා රාගස්සා”ති. සම්මා බ්යාකරමානො{2} භික්ඛවෙ භික්ඛු එවං බ්යාකරෙය්ය:{3} තථා හි පන අයමායස්මා සඞ්ඝෙ වා විහරන්තො එකො වා විහරන්තො, යෙ ච තත්ථ සුගතා, යෙ ච තත්ථ දුග්ගතා, යෙ ච තත්ථ ගණමනුසාසන්ති, යෙ ච ඉධෙකච්චෙ ආමිසෙසු සන්දිස්සන්ති, යෙ ච ඉධෙකච්චෙ ආමිසෙන අනුපලිත්තා, නායමායස්මා තං තෙන අවජානාති. සම්මුඛා ඛො පන මෙ තං භගවතො සුතං සම්මුඛා පටිග්ගහිතං: “අභයූපරතොහමස්මි, නාහමස්මි භයූපරතො, වීතරාගත්තා කාමෙ න සෙවාමි ඛයා රාගස්සා”ති.
4. තත්ර භික්ඛවෙ තථාගතොව උත්තරිං පටිපුච්ඡිතබ්බො:
“යෙ සඞ්කිලිට්ඨා චක්ඛුසොතවිඤ්ඤෙය්යා ධම්මා, සංවිජ්ජන්ති වා තෙ තථාගතස්ස නො වා”ති. බ්යාකරමානො භික්ඛවෙ තථාගතො එවං බ්යාකරෙය්ය: යෙ සඞ්කිලිට්ඨා චක්ඛුසොතවිඤ්ඤෙය්යා ධම්මා න තෙ තථාගතස්ස සංවිජ්ජන්තීති. (1)
“යෙ වීතිමිස්සා චක්ඛුසොතවිඤ්ඤෙය්යා ධම්මා, සංවිජ්ජන්ති වා තෙ තථාගතස්ස නො වා’ති. බ්යාකරමානො භික්ඛවෙ තථාගතො එවං බ්යාකරෙය්ය: යෙ වීතිමිස්සා චක්ඛුසොතවිඤ්ඤෙය්යා ධම්මා න තෙ තථාගතස්ස සංවිජ්ජන්තීති. (2)
“යෙ වොදාතා චක්ඛුසොතවිඤ්ඤෙය්යා ධම්මා, සංවිජ්ජන්ති වා තෙ තථාගතස්ස නො වා”ති. බ්යාකරමානො භික්ඛවෙ තථාගතො එවං බ්යාකරෙය්ය: යෙ වොදාතා චක්ඛුසොතවිඤ්ඤෙය්යා ධම්මා, සංවිජ්ජන්ති තෙ තථාගතස්ස, එතපථොහමස්මි{4} එතගොචරො, නො ච තෙන තම්මයොති. (3)
5. එවං වාදිං ඛො භික්ඛවෙ සත්ථාරං අරහති සාවකො උපසඞ්කමිතුං ධම්මසවණාය. තස්ස සත්ථා ධම්මං දෙසෙති උත්තරුත්තරිං පණීතපණීතං කණ්හසුක්කසප්පටිභාගං. යථා යථා ඛො භික්ඛවෙ භික්ඛුනො සත්ථා ධම්මං දෙසෙති උත්තරුත්තරිං පණීතපණීතං කණ්හසුක්කසප්පටිභාගං, තථා තථා සො තස්මිං ධම්මෙ අභිඤ්ඤාය ඉධෙකච්චං ධම්මං ධම්මෙසු නිට්ඨං ගච්ඡති, සත්ථරි පසීදති: සම්මාසම්බුද්ධො භගවා, ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො, සුපටිපන්නො සඞ්ඝොති.
6. තඤ්ච භික්ඛවෙ භික්ඛුං පරෙ එවං පුච්ඡෙය්යුං: කෙ පනායස්මතො ආකාරා කෙ අන්වයා යෙනායස්මා එවං වදෙති: සම්මාසම්බුද්ධො භගවා, ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො, සුපටිපන්නො සඞ්ඝො’ති. සම්මා බ්යාකරමානො භික්ඛවෙ භික්ඛු එවං බ්යාකරෙය්ය: ඉධාහං ආවුසො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිං ධම්මසවණාය. තස්ස මෙ භගවා ධම්මං දෙසෙති උත්තරුත්තරිං පණීතපණීතං කණ්හසුක්කසප්පටිභාගං. යථා යථා මෙ ආවුසො භගවා ධම්මං දෙසෙති උත්තරුත්තරිං පණීතපණීතං කණ්හසුක්කසප්පටිභාගං, තථා තථාහං තස්මිං ධම්මෙ අභිඤ්ඤාය ඉධෙකච්චං ධම්මං ධම්මෙසු නිට්ඨමගමං, සත්ථරි පසීදිං: සම්මාසම්බුද්ධො භගවා, ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො, සුපටිපන්නො සඞ්ඝො’ති.
7. යස්ස කස්සචි භික්ඛවෙ ඉමෙහි ආකාරෙහි ඉමෙහි පදෙහි ඉමෙහි බ්යඤ්ජනෙහි තථාගතෙ සද්ධා නිවිට්ඨා හොති මූලජාතා පතිට්ඨිතා, අයං වුච්චති භික්ඛවෙ ආකාරවතී සද්ධා දස්සනමූලිකා දළ්හා, අසංහාරියා සමණෙන වා බ්රාහ්මණෙන වා දෙවෙන වා මාරෙන වා බ්රහ්මුනා වා කෙනචි වා ලොකස්මිං.
එවං ඛො භික්ඛවෙ තථාගතෙ ධම්මසමන්නෙසනා හොති. එවඤ්ච පන තථාගතො ධම්මතාසුසමන්නිට්ඨො හොතීති.
ඉදමවොච භගවා. අත්තමනා තෙ භික්ඛූ භගවතො භාසිතං අභිනන්දුන්ති.
වීමංසකසුත්තං සත්තමං.
1. 5. 8.
කොසම්බියසුත්තං
1. එවං මෙ සුතං: එකං සමයං භගවා කොසම්බියං විහරති ඝොසිතාරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන කොසම්බියං භික්ඛූ භණ්ඩනජාතා කලහජාතා විවාදාපන්නා අඤ්ඤමඤ්ඤං මුඛසත්තීහි විතුදන්තා විහරන්ති. තෙ න චෙව අඤ්ඤමඤ්ඤං සඤ්ඤාපෙන්ති, න ච සඤ්ඤත්තිං උපෙන්ති, න ච අඤ්ඤමඤ්ඤං නිජ්ඣාපෙන්ති, න ච නිජ්ඣත්තිං උපෙන්ති.
2. අථ ඛො අඤ්ඤතරො භික්ඛු යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො සො භික්ඛු භගවන්තං එතදවොච: ඉධ භන්තෙ කොසම්බියං භික්ඛූ භණ්ඩනජාතා කලහජාතා විවාදාපන්නා අඤ්ඤමඤ්ඤං මුඛසත්තීහි විතුදන්තා විහරන්ති. තෙ න චෙව අඤ්ඤමඤ්ඤං සඤ්ඤාපෙන්ති, න ච සඤ්ඤත්තිං උපෙන්ති, න ච අඤ්ඤමඤ්ඤං නිජ්ඣාපෙන්ති, න ච නිජ්ඣත්තිං උපෙන්තීති.
3. අථ ඛො භගවා අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආමන්තෙසි: එහි ත්වං භික්ඛු මම වචනෙන තෙ භික්ඛූ ආමන්තෙහි ‘සත්ථායස්මන්තෙ ආමන්තෙතී’ති. එවම්භන්තෙති ඛො සො භික්ඛු භගවතො පටිස්සුත්වා යෙන තෙ භික්ඛූ තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා තෙ භික්ඛූ එතදවොච: සත්ථා ආයස්මන්තෙ ආමන්තෙතීති. එවමාවුසොති ඛො තෙ භික්ඛූ තස්ස භික්ඛුනො පටිස්සුත්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමිංසු. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදිංසු. එකමන්තං නිසින්නෙ ඛො තෙ භික්ඛූ භගවා එතදවොච: සච්චං කිර තුම්හෙ භික්ඛවෙ භණ්ඩනජාතා කලහජාතා විවාදාපන්නා අඤ්ඤමඤ්ඤං මුඛසත්තීහි විතුදන්තා විහරථ, තෙ න චෙව අඤ්ඤමඤ්ඤං සඤ්ඤාපෙථ, න ච සඤ්ඤත්තිං උපෙථ, න ච අඤ්ඤමඤ්ඤං නිජ්ඣාපෙථ, න ච නිජ්ඣත්තිං උපෙථාති. ‘එවම්භන්තෙ’.
4. තං කිං මඤ්ඤථ භික්ඛවෙ: යස්මිං තුම්හෙ සමයෙ භණ්ඩනජාතා කලහජාතා විවාදාපන්නා අඤ්ඤමඤ්ඤං මුඛසත්තීහි විතුදන්තා විහරථ, අපි නු තුම්හාකං තස්මිං සමයෙ මෙත්තං කායකම්මං පච්චුපට්ඨිතං හොති සබ්රහ්මචාරීසු ආවී චෙව රහො ච, මෙත්තං වචීකම්මං පච්චුපට්ඨිතං හොති සබ්රහ්මචාරීසු ආවී චෙව රහො ච, මෙත්තං මනොකම්මං පච්චුපට්ඨිතං හොති සබ්රහ්මචාරීසු ආවී චෙව රහො චාති. ‘නො හෙතම්භන්තෙ’.
ඉති කිර භික්ඛවෙ යස්මිං තුම්හෙ සමයෙ භණ්ඩනජාතා කලහජාතා විවාදාපන්නා අඤ්ඤමඤ්ඤං මුඛසත්තීහි විතුදන්තා විහරථ, නෙව තුම්හාකං තස්මිං සමයෙ මෙත්තං කායකම්මං පච්චුපට්ඨිතං හොති සබ්රහ්මචාරීසු ආවි චෙව රහො ච. න මෙත්තං වචීකම්මං පච්චුපට්ඨිතං හොති සබ්රහ්මචාරීසු ආවි චෙව රහො ච. න මෙත්තං මනොකම්මං පච්චුපට්ඨිතං හොති සබ්රහ්මචාරීසු ආවී චෙව රහො ච. අථ කිං චරහි තුම්හෙ මොඝපුරිසා, කිං ජානන්තා කිං පස්සන්තා භණ්ඩනජාතා කලහජාතා විවාදාපන්නා අඤ්ඤමඤ්ඤං මුඛසත්තීහි විතුදන්තා විහරථ, තෙ න චෙව අඤ්ඤමඤ්ඤං සඤ්ඤාපෙථ, න ච සඤ්ඤත්තිං උපෙථ, න ච අඤ්ඤමඤ්ඤං නිජ්ඣාපෙථ, න ච නිජ්ඣත්තිං උපෙථ. තං හි තුම්හාකං මොඝපුරිසා, භවිස්සති දීඝරත්තං අහිතාය දුක්ඛායාති.
5. අථ ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි: ඡයිමෙ භික්ඛවෙ ධම්මා සාරාණීයා පියකරණා ගරුකරණා සඞ්ගහාය අවිවාදාය සාමග්ගියා එකීභාවාය සංවත්තන්ති. කතමෙ ඡ?
ඉධ භික්ඛවෙ භික්ඛුනො මෙත්තං කායකම්මං පච්චුපට්ඨිතං හොති සබ්රහ්මචාරීසු ආවි චෙව රහො ච. අයම්පි ධම්මො සාරාණීයො පියකරණො ගරුකරණො සඞ්ගහාය අවිවාදාය සාමග්ගියා එකීභාවාය සංවත්තති. (1)
පුන චපරං භික්ඛවෙ භික්ඛුනො මෙත්තං වචීකම්මං පච්චුපට්ඨිතං හොති සබ්රහ්මචාරීසු ආවි චෙව රහො ච. අයම්පි ධම්මො සාරාණීයො පියකරණො ගරුකරණො සඞ්ගහාය අවිවාදාය සාමග්ගියා එකීභාවාය සංවත්තති. (2)
පුන චපරං භික්ඛවෙ භික්ඛුනො මෙත්තං මනොකම්මං පච්චුපට්ඨිතං හොති සබ්රහ්මචාරීසු ආවී චෙව රහො ච. අයම්පි ධම්මො සාරාණීයො පියකරණො ගරුකරණො සඞ්ගහාය අවිවාදාය සාමග්ගියා එකීභාවාය සංවත්තති. (3)
පුන චපරං භික්ඛවෙ භික්ඛු යෙ තෙ ලාභා ධම්මිකා ධම්මලද්ධා අන්තමසො පත්තපරියාපන්නමත්තම්පි, තථාරූපෙහි ලාභෙහි අප්පටිවිභත්තභොගී හොති සීලවන්තෙහි සබ්රහ්මචාරීහි සාධාරණ භොගී. අයම්පි ධම්මො සාරාණීයො පියකරණො ගරුකරණො සඞ්ගහාය අවිවාදාය සාමග්ගියා එකීභාවාය සංවත්තති. (4)
පුන චපරං භික්ඛවෙ භික්ඛු යානි තානි සීලානි අඛණ්ඩානි අච්ඡිද්දානි අසබලානි අකම්මාසානි භුජිස්සානි විඤ්ඤුප්පසත්ථානි අපරාමට්ඨානි සමාධිසංවත්තනිකානි, තථාරූපෙසු සීලෙසු සීලසාමඤ්ඤගතො විහරති සබ්රහ්මචාරීහි ආවි චෙව රහො ච. අයම්පි ධම්මො සාරාණීයො පියකරණො ගරුකරණො සඞ්ගහාය අවිවාදාය සාමග්ගියා එකීභාවාය සංවත්තති. (5)
පුන චපරං භික්ඛවෙ භික්ඛු යායං දිට්ඨි අරියා නිය්යානිකා නිය්යාති තක්කරස්ස සම්මා දුක්ඛක්ඛයාය, තථාරූපාය දිට්ඨියා දිට්ඨිසාමඤ්ඤගතො විහරති සබ්රහ්මචාරීහි ආවී චෙව රහො ච. අයම්පි ධම්මො සාරාණීයො පියකරණො ගරුකරණො සඞ්ගහාය අවිවාදාය සාමග්ගියා එකීභාවාය සංවත්තති. (6)
ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ ඡ සාරාණීයා ධම්මා පියකරණා ගරුකරණා සඞ්ගහාය අවිවාදාය සාමග්ගියා එකීභාවාය සංවත්තන්ති.
ඉමෙසං ඛො භික්ඛවෙ ඡන්නං සාරණීයානං ධම්මානං එතං අග්ගං එතං සඞ්ගාහිකං එතං සඞ්ඝාතනිකං යදිදං යායං දිට්ඨි අරියා නිය්යානිකා නිය්යාති තක්කරස්ස සම්මා දුක්ඛක්ඛයාය. සෙය්යථාපි භික්ඛවෙ කූටාගාරස්ස එතං අග්ගං එතං සඞ්ගාහිකං එතං සඞ්ඝාතනිකං යදිදං කූටං, එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ ඉමෙසං ඡන්නං සාරාණීයානං ධම්මානං එතං අග්ගං එතං සඞ්ගාහිකං එතං සඞ්ඝාතනිකං යදිදං යායං දිට්ඨි රියා නිය්යානිකා නිය්යාති තක්කරස්ස සම්මා දුක්ඛක්ඛයාය.
6. කථඤ්ච භික්ඛවෙ යායං දිට්ඨි අරියා නිය්යානිකා නිය්යාති තක්කරස්ස සම්මා දුක්ඛක්ඛයාය?
ඉධ භික්ඛවෙ භික්ඛු අරඤ්ඤගතො වා රුක්ඛමූලගතො වා සුඤ්ඤාගාරගතො වා ඉති පටිසඤ්චික්ඛති: අත්ථි නු ඛො මෙ තං පරියුට්ඨානං අජ්ඣත්තං අප්පහීනං යෙනාහං පරියුට්ඨානෙන පරියුට්ඨිතචිත්තො යථාභූතං න ජානෙය්යං න පස්සෙය්යන්ති.
“සචෙ භික්ඛවෙ භික්ඛු කාමරාග පරියුට්ඨිතො හොති, පරියුට්ඨිතචිත්තොව හොති. සචෙ භික්ඛවෙ භික්ඛු බ්යාපාදපරියුට්ඨිතො හොති, පරියුට්ඨිතචිත්තොව හොති. සචෙ භික්ඛවෙ භික්ඛු ථීනමිද්ධපරියුට්ඨිතො හොති පරියුට්ඨිතචිත්තොව හොති. සචෙ භික්ඛවෙ භික්ඛු උද්ධච්චකුක්කුච්චපරියුට්ඨිතො හොති, පරියුට්ඨිතචිත්තොව හොති. සචෙ භික්ඛවෙ භික්ඛු විචිකිච්ඡාපරියුට්ඨිතො හොති, පරියුට්ඨිතචිත්තොව හොති. සචෙ භික්ඛවෙ භික්ඛු ඉධලොකචින්තාය පසුතො හොති, පරියුට්ඨිතචිත්තොව හොති. සචෙ භික්ඛවෙ භික්ඛු පරලොකචින්තාය පසුතො හොති, පරියුට්ඨිතචිත්තොව හොති. සචෙ භික්ඛවෙ භික්ඛු භණ්ඩනජාතො කලහජාතො විවාදාපන්නො අඤ්ඤමඤ්ඤං{1} මුඛසත්තීහි විතුදන්තො විහරති, පරියුට්ඨිතචිත්තොව හොති.”
සො එවං පජානාති: නත්ථි ඛො මෙ තං පරියුට්ඨානං අජ්ඣත්තං අප්පහීනං යෙනාහං පරියුට්ඨානෙන පරියුට්ඨිතචිත්තො යථාභූතං න ජානෙය්යං න පස්සෙය්යං. සුප්පණිහිතං මෙ මානසං සච්චානං බොධායාති. ඉදමස්ස පඨමං ඤාණං අධිගතං හොති අරියං ලොකුත්තරං අසාධාරණං පුථුජ්ජනෙහි. (1)
7. පුන චපරං භික්ඛවෙ අරියසාවකො ඉති පටිසඤ්චික්ඛති: ඉමං නු ඛො අහං දිට්ඨිං ආසෙවන්තො භාවෙන්තො බහුලීකරොන්තො ලභාමි පච්චත්තං සමථං, ලභාමි පච්චත්තං නිබ්බුතින්ති. සො එවං පජානාති: ඉමං ඛො අහං දිට්ඨිං ආසෙවන්තො භාවෙන්තො බහුලීකරොන්තො ලභාමි පච්චත්තං සමථං, ලභාමි පච්චත්තං නිබ්බුතින්ති. ඉදමස්ස දුතියං ඤාණං අධිගතං හොති අරියං ලොකුත්තරං අසාධාරණං පුථුජ්ජනෙහි. (2)
8. පුන චපරං භික්ඛවෙ අරියසාවකො ඉති පටිසඤ්චික්ඛති: යථා රූපායාහං දිට්ඨියා සමන්නාගතො, අත්ථි නු ඛො ඉතො බහිද්ධා අඤ්ඤො සමණො වා බ්රාහ්මණො වා තථාරූපාය දිට්ඨියා සමන්නාගතොති. සො එවං පජානාති: යථාරූපායාහං දිට්ඨියා සමන්නාගතො, නත්ථි ඉතො බහිද්ධා අඤ්ඤො සමණො වා බ්රාහ්මණො වා තථාරූපාය දිට්ඨියා සමන්නාගතොති. ඉදමස්ස තතියං ඤාණං අධිගතං හොති අරියං ලොකුත්තරං අසාධාරණං පුථුජ්ජනෙහි. (3)
9. පුන චපරං භික්ඛවෙ අරියසාවකො ඉති පටිසඤ්චික්ඛති: යථාරූපාය ධම්මතාය දිට්ඨිසම්පන්නො පුග්ගලො සමන්නාගතො, අහම්පි තථාරූපාය ධම්මතාය සමන්නාගතොති.
“කථංරූපාය ච භික්ඛවෙ ධම්මතාය දිට්ඨිසම්පන්නො පුග්ගලො සමන්නාගතො? ධම්මතා එසා භික්ඛවෙ දිට්ඨිසම්පන්නස්ස පුග්ගලස්ස: කිඤ්චාපි තථාරූපිං ආපත්තිං{1} ආපජ්ජති යථාරූපාය ආපත්තියා උට්ඨානං{2} පඤ්ඤායති, අථ ඛො ඛිප්පමෙව සත්ථරි වා විඤ්ඤූසු වා සබ්රහ්මචාරීසු දෙසෙති විවරති උත්තානී{3}කරොති. දෙසෙත්වා විවරිත්වා උත්තානී කරිත්වා{4} ආයතිං සංවරං ආපජ්ජති. සෙය්යථාපි භික්ඛවෙ දහරො කුමාරො මන්දො උත්තානසෙය්යකො හත්ථෙන වා පාදෙන වා අඞ්ගාරං අක්කමිත්වා ඛිප්පමෙව පටිසංහරති, එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ ධම්මතා එසා දිට්ඨිසම්පන්නස්ස පුග්ගලස්ස: කිඤ්චාපි තථාරූපිං ආපත්තිං{1} ආපජ්ජති යථාරූපාය ආපත්තියා උට්ඨානං{2} පඤ්ඤායති, අථ ඛො නං ඛිප්පමෙව සත්ථරි වා විඤ්ඤූසු වා සබ්රහ්මචාරීසු දෙසෙති විවරති උත්තානී{3}කරොති. දෙසෙත්වා විවරිත්වා උත්තානී කරිත්වා{4} ආයතිං සංවරං ආපජ්ජති.”
සො එවං පජානාති: යථාරූපාය ධම්මතාය දිට්ඨිසම්පන්නො පුග්ගලො සමන්නාගතො, අහම්පි තථාරූපාය ධම්මතාය සමන්නාගතොති. ඉදමස්ස චතුත්ථං ඤාණං අධිගතං හොති අරියං ලොකුත්තරං අසාධාරණං පුථුජ්ජනෙහි. (4)
10. පුන චපරං භික්ඛවෙ අරියසාවකො ඉති පටිසඤ්චික්ඛති: යථාරූපාය ධම්මතාය දිට්ඨිසම්පන්නො පුග්ගලො සමන්නාගතො, අහම්පි තථාරූපාය ධම්මතාය සමන්නාගතොති.
“කථංරූපාය ච භික්ඛවෙ ධම්මතාය දිට්ඨිසම්පන්නො පුග්ගලො සමන්නාගතො? ධම්මතා එසා භික්ඛවෙ දිට්ඨිසම්පන්නස්ස පුග්ගලස්ස: කිඤ්චාපි යානි තානි සබ්රහ්මචාරීනං උච්චාවචානි කිඞ්කරණීයානි, තත්ථ උස්සුක්කං ආපන්නො{5} හොති. අථ ඛ්වාස්ස{6} තිබ්බාපෙක්ඛා{7} හොති අධිසීලසික්ඛාය අධිචිත්තසික්ඛාය අධිපඤ්ඤාසික්ඛාය. සෙය්යථාපි භික්ඛවෙ ගාවී තරුණවච්ඡා ථම්බඤ්ච{8} ආලුම්පති{9} වච්ඡකඤ්ච අපවීණති,{10} එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ ධම්මතා එසා දිට්ඨිසම්පන්නස්ස පුග්ගලස්ස: කිඤ්චාපි යානි තානි සබ්රහ්මචාරීනං උච්චාවචානි කිඞ්කරණීයානි තත්ථ උස්සුක්කං ආපන්නො හොති. අථ ඛ්වාස්ස තිබ්බාපෙක්ඛා හොති අධිසීලසික්ඛාය අධිචිත්තසික්ඛාය අධිපඤ්ඤාසික්ඛාය.”
සො එවං පජානාති: යථාරූපාය ධම්මතාය දිට්ඨිසම්පන්නො පුග්ගලො සමන්නාගතො, අහම්පි තථාරූපාය ධම්මතාය සමන්නාගතොති. ඉදමස්ස පඤ්චමං ඤාණං අධිගතං හොති අරියං ලොකුත්තරං අසාධාරණං පුථුජ්ජනෙහි. (5)
11. පුන චපරං භික්ඛවෙ අරියසාවකො ඉති පටිසඤ්චික්ඛති: යථාරූපාය බලතාය දිට්ඨිසම්පන්නො පුග්ගලො සමන්නාගතො, අහම්පි තථාරූපාය බලතාය සමන්නාගතොති.
“කථංරූපාය ච භික්ඛවෙ බලතාය දිට්ඨිසම්පන්නො පුග්ගලො සමන්නාගතො? බලතා එසා භික්ඛවෙ දිට්ඨිසම්පන්නස්ස පුග්ගලස්ස: යං තථාගතප්පවෙදිතෙ ධම්මවිනයෙ දෙසියමානෙ අට්ඨිකත්වා{1} මනසි කත්වා සබ්බචෙතසො සමන්නාහරිත්වා ඔහිතසොතො ධම්මං සුණාති.”
සො එවං පජානාති: යථාරූපාය බලතාය දිට්ඨිසම්පන්නො පුග්ගලො සමන්නාගතො, අහම්පි තථාරූපාය බලතාය සමන්නාගතොති. ඉදමස්ස ඡට්ඨං ඤාණං අධිගතං හොති අරියං ලොකුත්තරං අසාධාරණං පුථුජ්ජනෙහි. (6)
12. පුන චපරං භික්ඛවෙ අරියසාවකො ඉති පටිසඤ්චික්ඛති: යථාරූපාය බලතාය දිට්ඨිසම්පන්නො පුග්ගලො සමන්නාගතො, අහම්පි තථාරූපාය බලතාය සමන්නාගතොති.
“කථංරූපාය ච භික්ඛවෙ බලතාය දිට්ඨිසම්පන්නො පුග්ගලො සමන්නාගතො? බලතා එසා භික්ඛවෙ දිට්ඨිසම්පන්නස්ස පුග්ගලස්ස: යං තථාගතප්පවෙදිතෙ ධම්මවිනයෙ දෙසියමානෙ ලභති අත්ථවෙදං, ලභති ධම්මවෙදං, ලභති ධම්මූපසංහිතං පාමුජ්ජං.”
සො එවං පජානාති: යථාරූපාය බලතාය දිට්ඨිසම්පන්නො පුග්ගලො සමන්නාගතො, අහම්පි තථාරූපාය බලතාය සමන්නාගතොති. ඉදමස්ස සත්තමං ඤාණං අධිගතං හොති අරියං ලොකුත්තරං අසාධාරණං පුථුජ්ජනෙහි. (7)
එවං සත්තඞ්ගසමන්නාගතස්ස ඛො භික්ඛවෙ අරියසාවකස්ස ධම්මතා සුසමන්නිට්ඨා හොති සොතාපත්තිඵලසච්ඡිකිරියාය. එවං සත්තඞ්ගසමන්නාගතො ඛො භික්ඛවෙ අරියසාවකො සොතාපත්තිඵලසමන්නාගතො හොතීති.
ඉදමවොච භගවා. අත්තමනා තෙ භික්ඛූ භගවතො භාසිතං අභිනන්දුන්ති.
කොසම්බියසුත්තං අට්ඨමං.
1. 5. 9.
බ්රහ්මනිමන්තනිකසුත්තං
1. එවං මෙ සුතං: එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තත්ර ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි: භික්ඛවොති. භදන්තෙති තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච:
2. එකමිදාහං භික්ඛවෙ සමයං උක්කට්ඨායං විහරාමි සුභගවනෙ සාලරාජමූලෙ. තෙන ඛො පන භික්ඛවෙ සමයෙන බකස්ස බ්රහ්මුනො එවරූපං පාපකං දිට්ඨිගතං උප්පන්නං හොති: ඉදං නිච්චං ඉදං ධුවං ඉදං සස්සතං ඉදං කෙවලං ඉදං අචවනධම්මං. ඉදං හි න ජායති න ජීයති න මීයති න චවති න උපපජ්ජති. ඉතො ච පනඤ්ඤං උත්තරිං නිස්සරණං නත්ථීති. අථ ඛ්වාහං භික්ඛවෙ බකස්ස බ්රහ්මුනො චෙතසා චෙතොපරිවිතක්කමඤ්ඤාය සෙය්යථාපි නාම බලවා පුරිසො සම්මිඤ්ජිතං වා බාහං පසාරෙය්ය, පසාරිතං වා බාහං සම්මිඤ්ජෙය්ය, එවමෙවං{1} උක්කට්ඨායං සුභගවනෙ සාලරාජමූලෙ අන්තරහිතො තස්මිං බ්රහ්මලොකෙ පාතුරහොසිං.
3. අද්දසා ඛො මං භික්ඛවෙ බකො බ්රහ්මා දූරතොව ආගච්ඡන්තං. දිස්වාන මං එතදවොච: එහි ඛො මාරිස, සාගතං{2} මාරිස, චිරස්සං ඛො මාරිස, ඉමං පරියායමකාසි යදිදං ඉධාගමනාය. ඉදං හි මාරිස, නිච්චං, ඉදං ධුවං, ඉදං සස්සතං, ඉදං කෙවලං, ඉදං අචවනධම්මං. ඉදං හි න ජායති න ජීයති න මීයති න චවති න උප්පජ්ජති.{3} ඉතො ච පනඤ්ඤං උත්තරිං නිස්සරණං නත්ථීති.
4. එවං වුත්තෙ අහං භික්ඛවෙ බකං බ්රහ්මානං{4} එතදවොචං: අවිජ්ජාගතො වත භො බකො බ්රහ්මා, අවිජ්ජාගතො වත භො බකො බ්රහ්මා: යත්ර හි නාම අනිච්චංයෙව සමානං නිච්චන්ති වක්ඛති, අද්ධුවංයෙව සමානං ධුවන්ති වක්ඛති, අසස්සතංයෙව සමානං සස්සතන්ති වක්ඛති, අකෙවලංයෙව සමානං කෙවලන්ති වක්ඛති, චවනධම්මංයෙව සමානං අචවනධම්මන්ති වක්ඛති. යත්ථ ච පන ජායතී ච ජීයති ච මීයති ච චවති ච උප්පජ්ජති ච, තං තථා වක්ඛති: ඉදං හි න ජායති න ජීයති න මීයති න චවති න උප්පජ්ජතීති. සන්තඤ්ච පනඤ්ඤං උත්තරිං නිස්සරණං නත්ථඤ්ඤං උත්තරිං නිස්සරණන්ති වක්ඛතීති.
5. අථ ඛො භික්ඛවෙ මාරො පාපිමා අඤ්ඤතරං බ්රහ්මපාරිසජ්ජං අන්වාවිසිත්වා මං එතදවොච: භික්ඛු, භික්ඛු, මෙතමාසදො මෙතමාසදො. එසො හි භික්ඛු බ්රහ්මා මහාබ්රහ්මා{1} අභිභූ අනභිභූතො අඤ්ඤදත්ථුදසො වසවත්තී ඉස්සරො කත්තා නිම්මාතා සෙට්ඨො සජ්ජිතා{2} වසී පිතා භූතභව්යානං.{3}
අහෙසුං ඛො භික්ඛු තයා පුබ්බෙ සමණබ්රාහ්මණා ලොකස්මිං පඨවිගරහකා පඨවිජිගුච්ඡකා, ආපගරහකා ආපජිගුච්ඡකා, තෙජගරහකා තෙජජිගුච්ඡකා, වායගරහකා වායජිගුච්ඡකා, භූතගරහකා භූතජිගුච්ඡකා, දෙවගරහකා දෙවජිගුච්ඡකා, පජාපතිගරහකා පජාපතිජිගුච්ඡකා, බ්රහ්මගරහකා බ්රහ්මජිගුච්ඡකා. තෙ කායස්ස භෙදා පාණුපච්ඡෙදා හීනෙ කායෙ පතිට්ඨිතා. අහෙසුං පන භික්ඛු තයා පුබ්බෙ සමණබ්රාහ්මණා ලොකස්මිං පඨවිප්පසංසකා{4} පඨවාභිනන්දිනො, ආපප්පසංසකා{5} ආපාභිනන්දිනො, තෙජප්පසංසකා තෙජාභිනන්දිනො, වායප්පසංසකා වායාභිනන්දිනො, භූතප්පසංසකා භූතාභිනන්දිනො, දෙවප්පසංසකා දෙවාභිනන්දිනො, පජාපතිප්පසංසකා පජාපතාභිනන්දිනො, බ්රහ්මප්පසංසකා බ්රහ්මාභිනන්දිනො. තෙ කායස්ස භෙදා පාණුපච්ඡෙදා පණීතෙ කායෙ පතිට්ඨිතා.
තන්තාහං{6} භික්ඛු එවං වදාමි: ඉඞ්ඝ ත්වං මාරිස යදෙව තෙ බ්රහ්මා ආහ, තදෙව ත්වං කරොහි. මා ත්වං බ්රහ්මුනො වචනං උපාතිවත්තිත්ථො. සචෙ ඛො ත්වං භික්ඛු බ්රහ්මුනො වචනං උපාතිවත්තිස්සසි, සෙය්යථාපි නාම පුරිසො සිරිං ආගච්ඡන්තිං දණ්ඩෙන පටිප්පණාමෙය්ය, සෙය්යථාපි වා පන භික්ඛු පුරිසො නරකප්පපාතෙ{7} පපතන්තො හත්ථෙහි ච පාදෙහි ච පඨවිං විරාධෙය්ය,{8} එවං සම්පදමිදං භික්ඛු තුය්හං භවිස්සති. ඉඞ්ඝ ත්වං මාරිස යදෙව තෙ බ්රහ්මා ආහ, තදෙව ත්වං කරොහි. මා ත්වං බ්රහ්මුනො වචනං උපාතිවත්තිත්ථො. නනු ත්වං භික්ඛු පස්සසි බ්රහ්මං පරිසං සන්නිසින්නන්ති. ඉති ඛො මං භික්ඛවෙ මාරො පාපිමා බ්රහ්මං පරිසං{9} උපනෙසි.
6. එවං වුත්තෙ අහං භික්ඛවෙ මාරං පාපිමන්තං එතදවොචං: ජානාමි ඛො තාහං{10} පාපිම. මා ත්වං මඤ්ඤිත්ථො න මං ජානාතීති. මාරො ත්වමසි පාපිම. යො චෙව පාපිම බ්රහ්මා යා ච බ්රහ්මපරිසා යෙ ච බ්රහ්මපාරිසජ්ජා සබ්බෙව තව හත්ථගතා, සබ්බෙව තව වසංගතා.{11} තුය්හං හි පාපිම එවං හොති: එසොපි මෙ අස්ස හත්ථගතො, එසොපි මෙ අස්ස වසංගතොති.{11} අහං ඛො පන පාපිම නෙව තව හත්ථගතො, නෙව තව වසංගතොති.
7. එවං වුත්තෙ භික්ඛවෙ බකො බ්රහ්මා මං එතදවොච: “අහං හි මාරිස නිච්චංයෙව සමානං නිච්චන්ති වදාමි, ධුවංයෙව සමානං ධුවන්ති වදාමි, සස්සතංයෙව සමානං සස්සතන්ති වදාමි, කෙවලංයෙව සමානං කෙවලන්ති වදාමි, අචවනධම්මංයෙව සමානං අචවනධම්මන්ති වදාමි. යත්ථ ච පන න ජායති න ජීයති න මීයති න චවති න උප්පජ්ජති{1} තදෙවාහං වදාමි: ඉදං හි න ජායති න ජීයති න මීයති න චවති න උප්පජ්ජති. අසන්තඤ්ච පනඤ්ඤං උත්තරිං නිස්සරණං, නත්ථඤ්ඤං උත්තරිං නිස්සරණන්ති වදාමි. අහෙසුං ඛො භික්ඛු තයා පුබ්බෙ සමණබ්රාහ්මණා ලොකස්මිං, යාවතකං තුය්හං කසිණං ආයු{2} තාවතකං තෙසං{3} තපොකම්මමෙව අහොසි. තෙ ඛො එවං ජානෙය්යුං: සන්තං වා අඤ්ඤං උත්තරිං නිස්සරණං අත්ථඤ්ඤං උත්තරිං නිස්සරණන්ති, අසන්තං වා අඤ්ඤං උත්තරිං නිස්සරණං නත්ථඤ්ඤං උත්තරිං නිස්සරණන්ති. තං තාහං භික්ඛු එවං වදාමි: න චෙව අඤ්ඤං උත්තරිං නිස්සරණං දක්ඛිස්සසි, යාවදෙව ච පන කිලමථස්ස විඝාතස්ස භාගී භවිස්සසි. සචෙ ඛො ත්වං භික්ඛු පඨවිං අජ්ඣොසිස්සසි, ඔපසායිකො මෙ භවිස්සසි වත්ථුසායිකො යථාකාමකරණීයො බාහිතෙය්යො. සචෙ{4} -පෙ- ආපං -පෙ- තෙජං -පෙ- වායං -පෙ- භූතෙ -පෙ- දෙවෙ -පෙ- පජාපතිං -පෙ- බ්රහ්මං අජ්ඣොසිස්සසි, ඔපසායිකො මෙ භවිස්සසි වත්ථුසායිකො යථාකාමකරණීයො බාහිතෙය්යො”ති.
8. “අහම්පි ඛො එතං බ්රහ්මෙ ජානාමි: සචෙ පඨවිං අජ්ඣොසිස්සාමි, ඔපසායිකො තෙ භවිස්සාමි වත්ථුසායිකො යථාකාමකරණීයො බාහිතෙය්යො. සචෙ ආපං -පෙ- තෙජං -පෙ- වායං -පෙ- භූතෙ -පෙ- දෙවෙ -පෙ- පජාපතිං -පෙ- බ්රහ්මං අජ්ඣොසිස්සාමි, ඔපසායිකො තෙ භවිස්සාමි වත්ථුසායිකො යථාකාමකරණීයො බාහිතෙය්යො. අපි ච තෙ අහං බ්රහ්මෙ ගතිඤ්ච පජානාමි ජුතිඤ්ච{5} පජානාමි: එවං මහිද්ධිකො බකො බ්රහ්මා, එවං මහානුභාවො බකො බ්රහ්මා, එවං මහෙසක්ඛො බකො බ්රහ්මා”ති.
9. යථාකථං පන මෙ ත්වං මාරිස ගතිඤ්ච පජානාසි ජුතිඤ්ච පජානාසි: එවං මහිද්ධිකො බකො බ්රහ්මා, එවං මහානුභාවො බකො බ්රහ්මා, එවං මහෙසක්ඛො බකො බ්රහ්මාති?
10. යාවතා චන්දිමසූරියා පරිහරන්ති දිසා භන්ති විරොචනා, තාව සහස්සධා ලොකො එත්ථ තෙ වත්තතී{6} වසො. පරොවරඤ්ච{7} ජානාසි අථො රාගවිරාගිනං, ඉත්ථභාවඤ්ඤථාභාවං සත්තානං ආගතිං ගතින්ති.
එවං ඛො තෙ අහං බ්රහ්මෙ ගතිඤ්ච{8} පජානාමි ජුතිඤ්ච{9} පජානාමි: එවං මහිද්ධිකො බකො බ්රහ්මා, එවං මහානුභාවො බකො බ්රහ්මා, එවං මහෙසක්ඛො බකො බ්රහ්මා’ති.
11. අත්ථි ඛො බ්රහ්මෙ අඤ්ඤෙ තයො කායා.{1} තං ත්වං න ජානාසි න පස්සසි. තය්යාහං ජානාමි පස්සාමි. අත්ථි ඛො බ්රහ්මෙ ආභස්සරා නාම කායො යතො ත්වං චුතො ඉධූපපන්නො. තස්ස තෙ අතිචිරනිවාසෙන සා සති මුට්ඨා{2}. තෙන තං ත්වං{3} න ජානාසි න පස්සසි. තමහං ජානාමි පස්සාමි. එවම්පි ඛො අහං බ්රහ්මෙ නෙව තෙ සමසමො අභිඤ්ඤාය, කුතො නීචෙය්යං. අථ ඛො අහමෙව තයා භිය්යො. අත්ථි ඛො බ්රහ්මෙ සුභකිණ්ණා{4} නාම කායො -පෙ- [අත්ථි ඛො බ්රහ්මෙ] වෙහප්ඵලා නාම කායො, තං ත්වං න ජානාසි න පස්සසි. තමහං ජානාමි පස්සාමි. එවම්පි ඛො අහං බ්රහ්මෙ නෙව තෙ සමසමො අභිඤ්ඤාය, කුතො නීචෙය්යං. අථ ඛො අහමෙව තයා භිය්යො.
පඨවිං ඛො අහං බ්රහ්මෙ පඨවිතො අභිඤ්ඤාය යාවතා පඨවියා පඨවිත්තෙන{5} අනනුභූතං තදභිඤ්ඤාය පඨවිං නාහොසිං,{6} පඨවියා{7} නාහොසිං, පඨවිතො නාහොසිං, පඨවිං මෙති{8} නාහොසිං, පඨවිං නාභිවදිං. එවම්පි ඛො අහං බ්රහ්මෙ නෙව තෙ සමසමො අභිඤ්ඤාය, කුතො නීචෙය්යං, අථ ඛො අහමෙව තයා භිය්යො ආපං ඛො අහං බ්රහ්මෙ -පෙ- තෙජං ඛො අහං බ්රහ්මෙ -පෙ- වායං ඛො අහං බ්රහ්මෙ -පෙ- භූතෙ ඛො අහං බ්රහ්මෙ -පෙ- දෙවෙ ඛො අහං බ්රහ්මෙ -පෙ- පජාපතිං ඛො අහං බ්රහ්මෙ -පෙ- බ්රහ්මං ඛො අහං බ්රහ්මෙ -පෙ- ආභස්සරෙ ඛො අහං බ්රහ්මෙ -පෙ- සුභකිණ්ණෙ{9} ඛො අහං බ්රහ්මෙ -පෙ- වෙහප්ඵලෙ ඛො අහං බ්රහ්මෙ -පෙ- අභිභුං ඛො අහං බ්රහ්මෙ -පෙ- සබ්බං ඛො අහං බ්රහ්මෙ සබ්බතො අභිඤ්ඤාය යාවතා සබ්බස්ස සබ්බත්තෙන අනනුභූතං තදභිඤ්ඤාය සබ්බං නාහොසිං, සබ්බස්මිං නාහොසිං, සබ්බතො නාහොසිං, සබ්බං මෙති නාහොසිං, සබ්බං නාභිවදිං. එවම්පි ඛො{10} අහං බ්රහ්මෙ නෙව තෙ සමසමො අභිඤ්ඤාය, කුතො නීචෙය්යං, අථ ඛො අහමෙව තයා භිය්යොති.
12. “සචෙ ඛො මාරිස{11} සබ්බස්ස සබ්බත්තෙන අනනුභූතං{12}, මාහෙව තෙ රිත්තකමෙව අහොසි, තුච්ඡකමෙව අහොසී”.{13}
13. විඤ්ඤාණං අනිදස්සනං අනන්තං සබ්බතො පභං. තං පඨවියා{14} පඨවිත්තෙන අනනුභූතං, ආපස්ස ආපත්තෙන අනනුභූතං, තෙජස්ස තෙජත්තෙන අනනුභූතං, වායස්ස වායත්තෙන අනනුභූතං, භූතානං භූතත්තෙන අනනුභූතං, දෙවානං දෙවත්තෙන අනනුභූතං, පජාපතිස්ස පජාපතිත්තෙන අනනුභූතං, බ්රහ්මස්ස{15} බ්රහ්මත්තෙන අනනුභූතං, ආභස්සරානං ආභස්සරත්තෙන අනනුභූතං, සුභකිණ්ණානං{16} සුභකිණ්ණත්තෙන{17} අනනුභූතං, වෙහප්ඵලානං වෙහප්ඵලත්තෙන අනනුභූතං, අභිභුස්ස අභිභුත්තෙන අනනුභූතං, සබ්බස්ස සබ්බත්තෙන අනනුභූතං”.
14. “හන්ද ච හි{1} තෙ මාරිස අන්තරධායාමී”ති. හන්ද ච හි මෙ ත්වං බ්රහ්මෙ අන්තරධායස්සු සචෙ විසහසීති. අථ ඛො භික්ඛවෙ බකො බ්රහ්මා “අන්තරධායිස්සාමි සමණස්ස ගොතමස්ස, අන්තරධායිස්සාමි සමණස්ස ගොතමස්සා”ති නෙවස්සු මෙ සක්කොති අන්තරධායිතුං.
15. එවං වුත්තෙ අහං භික්ඛවෙ බකං බ්රහ්මානං එතදවොචං: හන්ද ච හි තෙ බ්රහ්මෙ අන්තරධායාමීති. “හන්ද ච හි මෙ ත්වං මාරිස අන්තරධායස්සු සචෙ විසහසී”ති. අථ ඛ්වාහං භික්ඛවෙ තථාරූපං ඉද්ධාභිසඞ්ඛාරං අභිසඞ්ඛාසිං{2} එත්තාවතා බ්රහ්මා ච බ්රහ්මපරිසා ච බ්රහ්මපාරිසජ්ජා ච සද්දඤ්ච මෙ සොස්සන්ති{3}, න ච මං දක්ඛින්තීති{4} අන්තරහිතො ඉමං ගාථං අභාසිං:
“භවෙවාහං{5} භයං දිස්වා භවඤ්ච විභවෙසිනං, භවං නාභිවදිං කිඤ්චි{6} නන්දිඤ්ච න උපාදියින්ති.”
16. අථ ඛො භික්ඛවෙ බ්රහ්මා ච බ්රහ්මපරිසා ච බ්රහ්මපාරිසජ්ජා ච අච්ඡරියබ්භුතචිත්තා ජාතා අහෙසුං: අච්ඡරියං වත භො, අබ්භුතං වත භො, සමණස්ස ගොතමස්ස මහිද්ධිකතා මහානුභාවතා. න ච වත නො ඉතො පුබ්බෙ දිට්ඨො වා සුතො වා අඤ්ඤො සමණො වා බ්රාහ්මණො වා එවං මහිද්ධිකො එවං මහානුභාවො යථායං{7} සමණො ගොතමො සක්යපුත්තො සක්යකුලා{8} පබ්බජිතො. භවරාමාය වත භො පජාය භවරතාය භවසම්මුදිතාය{9} සමූලං භවං උදබ්බහීති.
17. අථ ඛො භික්ඛවෙ මාරො පාපිමා අඤ්ඤතරං බ්රහ්මපාරිසජ්ජං අන්වාවිසිත්වා මං එතදවොච: “සචෙ ඛො ත්වං මාරිස එවං ජානාසි, සචෙ ත්වං එවමනුබුද්ධො, මා සාවකෙ උපනෙසි, මා පබ්බජිතෙ. මා සාවකානං ධම්මං දෙසෙසි මා පබ්බජිතානං. මා සාවකෙසු ගෙධිමකාසි මා පබ්බජිතෙසු. අහෙසුං ඛො භික්ඛු තයා පුබ්බෙ සමණබ්රාහ්මණා ලොකස්මිං අරහන්තො සම්මාසම්බුද්ධා පටිජානමානා. තෙ සාවකෙ උපනෙසුං පබ්බජිතෙ. සාවකානං ධම්මං දෙසෙසුං පබ්බජිතානං,
සාවකෙසු ගෙධිමකංසු පබ්බජිතෙසු. තෙ සාවකෙ{1} උපනෙත්වා පබ්බජිතෙ, සාවකානං ධම්මං දෙසෙත්වා පබ්බජිතානං, සාවකෙසු ගෙධිකතචිත්තා{2} පබ්බජිතෙසු, කායස්ස භෙදා පාණුපච්ඡෙදා හීනෙ කායෙ පතිට්ඨිතා. අහෙසුං පන{3} භික්ඛු තයා පුබ්බෙ සමණබ්රාහ්මණා ලොකස්මිං අරහන්තො සම්මාසම්බුද්ධා පටිජානමානා. තෙ න සාවකෙ උපනෙසුං න පබ්බජිතෙ, න සාවකානං ධම්මං දෙසෙසුං න පබ්බජිතානං, න සාවකෙසු ගෙධිමකංසු න පබ්බජිතෙසු තෙ න සාවකෙ උපනෙත්වා න පබ්බජිතෙ, න සාවකානං ධම්මං දෙසෙත්වා න පබ්බජිතානං, න සාවකෙසු ගෙධිකතචිත්තා න පබ්බජිතෙසු, කායස්ස භෙදා පාණුපච්ඡෙදා පණීතෙ කායෙ පතිට්ඨිතා. තන්තාහං භික්ඛු එවං වදාමි: ඉඞ්ඝ ත්වං මාරිස අප්පොස්සුක්කො දිට්ඨධම්මසුඛවිහාරමනුයුත්තො විහරස්සු. අනක්ඛාතං{4} කුසලං හි මාරිස, මා පරං ඔවදාහී”ති.
18. එවං වුත්තෙ අහං භික්ඛවෙ මාරං පාපිමන්තං එතදවොචං: ජානාමි ඛො තාහං පාපිම, මා ත්වං මඤ්ඤිත්ථො ‘න මං ජානාතී’ති. මාරො ත්වමසි පාපිම. න මං ත්වං පාපිම හිතානුකම්පී එවං වදෙසි. අහිතානුකම්පී මං ත්වං පාපිම එවං වදෙසි. තුය්හං හි පාපිම එවං හොති: යෙසං සමණො ගොතමො ධම්මං දෙසිස්සති{5} තෙ මෙ විසයං උපාතිවත්තිස්සන්තීති. අසම්මාසම්බුද්ධා ච පන තෙ පාපිම සමණබ්රාහ්මණා සමානා ‘සම්මාසම්බුද්ධම්හා’ති පටිජානිංසු. අහං ඛො පන පාපිම සම්මාසම්බුද්ධොව සමානො ‘සම්මාසම්බුද්ධොම්හී’ති පටිජානාමි. දෙසෙන්තොපි හි පාපිම තථාගතො සාවකානං ධම්මං තාදිසොව. අදෙසෙන්තොපි හි පාපිම තථාගතො සාවකානං ධම්මං තාදිසොව. උපනෙන්තොපි හි පාපිම තථාගතො සාවකෙ තාදිසොව. අනුපනෙන්තොපි හි පාපිම තථාගතො සාවකෙ තාදිසොව. තං කිස්ස හෙතු? තථාගතස්ස පාපිම යෙ ආසවා සඞ්කිලෙසිකා පොනොභවිකා{6} සදරා දුක්ඛවිපාකා ආයතිං ජාතිජරාමරණියා, තෙ පහීනා උච්ඡින්නමූලා තාලාවත්ථුකතා අනභාවකතා{7} ආයතිං අනුප්පාදධම්මා. සෙය්යථාපි පාපිම තාලො මත්ථකච්ඡින්නො අභබ්බො පුන විරූළ්හියා, එවමෙව ඛො පාපිම තථාගතස්ස යෙ ආසවා සඞ්කිලෙසිකා පොනොභවිකා සදරා දුක්ඛවිපාකා ආයතිං ජාතිජරාමරණියා, තෙ පහීනා උච්ඡින්නමූලා තාලාවත්ථුකතා අනභාවකතා ආයතිං අනුප්පාදධම්මාති.