6093. චරියාය{1} අයං අය්යෙ පජග්ඝිත්ථො{2} මයා සහ, අජ්ජාපි තෙන වණ්ණෙන අතිවෙලං පජග්ඝති.{3}
6094. උබ්බරියාපි{4} මෙ අය්යෙ මන්තයාමි රහොගතො, අනාමන්තා පවිසති පුබ්බෙ අප්පටිවෙදිතො.
6095. ලද්ධවාරො කතොකාසො අහිරිකං අනාදරං, සහායං තෙන දොසෙන දජ්ජාහං දකරක්ඛිනො.
6096. කුසලො සබ්බනිමිත්තානං රුදඤ්ඤූ ආගතාගමො, උප්පාදෙ{5} සුපිනෙ යුත්තො නිය්යාණෙ ච පවෙසනෙ.
6097. පද්ධො{6} භුම්මන්තලික්ඛස්මිං නක්ඛත්තපදකොවිදො, බ්රාහ්මණං කෙන දොසෙන දජ්ජාසි දකරක්ඛිනො.
6098. පරිසායම්පි මෙ අය්යෙ මීලයිත්වා{7} උදික්ඛති, තස්මා අජ්ජ භමුං ලුද්දං දජ්ජාහං දකරක්ඛිනො.
6099. සසමුද්දපරියායං මහිං සාගරකුණ්ඩලං, වසුන්ධරං ආවසසි අමච්චපරිවාරිතො.
6100. චාතුරන්තො මහාරට්ඨො විජිතාවී මහබ්බලො, පථව්යා එකරාජාසි යසො තෙ විපුලංගතො.
6101. සොළසිත්ථිසහස්සානි ආමුත්තමණිකුණ්ඩලා, නානාජනපදා නරියො{8} දෙවකඤ්ඤූපමා සුභා.
6102. එවං සබ්බඞ්ගසම්පන්නං සබ්බකාමසමිද්ධිනං, සුඛිතානං පියං දීඝං ජීවිතං ආහු ඛත්තිය.
6103. අථ ත්වං කෙන වණ්ණෙන කෙන වා පන හෙතුනා, පණ්ඩිතං අනුරක්ඛන්තො පාණං චජසි දුච්චජං.
6104. යතොපි ආගතො අය්යෙ මම හත්ථං මහොසධො, නාභිජානාමි ධීරස්ස අනුමත්තම්පි දුක්කතං.
6105. සචෙ ච කිස්මිචි කාලෙ මරණං මෙ පුරෙ සියා, පුත්තෙ ච මෙ පපුත්තෙ ච{1} සුඛාපෙය්ය මහොසධො.
6106. අනාගතං පච්චුප්පන්නං සබ්බමත්ථං විපස්සති, අනාපරාධකම්මන්තං න දජ්ජං දකරක්ඛිනො.
6107. ඉදං සුණොථ පඤ්චාලා චූළනීයස්ස{2} භාසිතං, පණ්ඩිතං අනුරක්ඛන්තො පාණං චජති දුච්චජං.
6108. මාතු භරියාය භාතුච්ච සඛිනො බ්රාහ්මණස්ස ච, අත්තනො චාපි පඤ්චාලො ඡන්නං චජති ජීවිතං.
6109. එවං මහත්ථිකා{3} පඤ්ඤා නිපුණා සාධුචින්තනී, දිට්ඨධම්මෙ{4} හිතත්ථාය සම්පරායෙ සුඛාය ච.
දකරක්ඛසපඤ්හො.
6110. භෙරි උප්පලවණ්ණාසි පිතා සුද්ධොදනො අහු, මාතා ආසි මහාමායා අමරා බිම්මසුන්දරී.
6111. සුවො අහොසි ආනන්දො සාරිපුත්තොසි චූළනී, මහොසධො ලොකනාථො එවං ධාරෙථ ජාතකං.{*}
මහාඋම්මග්ගජාතකං නවමං.
10. මහාවෙස්සන්තරජාතකං
6112. ඵුසතී{1} වරවාණ්ණභෙ වරස්සු දසධා වරෙ, පථව්යා චාරුපුබ්බඞ්ගී යං තුය්හං මනසො පියං.
6113. දෙවරාජ නමො ත්යත්ථු කිං පාපං පකතං මයා, රම්මා චාවෙසි මං ඨානා වාතොව ධරණීරුහං.
6114. න චෙව තෙ කතං පාපං න ච මෙ ත්වමසි අප්පියා, පුඤ්ඤඤ්ච තෙ පරික්ඛීණං යෙන තෙවං වදාමහං.
6115. පන්තිකෙ මරණං තුය්හං විනාභාවො භවිස්සති, පතිග්ගණහාහි මෙ එතෙ වරෙ දස පචෙච්ඡතො.
6116. වරං චෙ මෙ අදො සක්ක සබ්බභූතානමිස්සර, සිවිරාජස්ස භද්දන්තෙ තත්ථ අස්සං නිවෙසනෙ.
6117. නීලනෙත්තා නීලභමූ නිලක්ඛී ච යථාමිගී, ඵුසතී නාම නාමෙන තත්ථස්සං පුන්දදරි.
6118. පුත්තං ලභෙථ වරදං යාචයොගං{2} අමච්ඡරිං, පූජිතං පතිරාජෙහි කිත්තිමන්තං යසස්සිනං.
6119. ගබ්භං මෙ ධාරයන්තියා මජ්ඣිමඞ්ගං අනුන්නත,{3} කුච්ඡි අනුන්නතො අස්ස චාපංව ලිඛිතං සමං.
6120. ථනා මෙ නප්පපතෙය්යුං පලිතා නස්සන්තු වාසව, කායෙ රජො න ලිප්පෙථ වජ්ඣං චාපි පමොචයෙ.
6121. මයූරකොඤ්චාභිරුදෙ නාරීවරගණායුතෙ, ඛුජ්ජචෙලාපකාකිණ්ණෙ{4} සූතමාගධවණ්ණිතෙ.
6122. චිත්රග්ගළෙරුඝුසිතෙ{1} සුරාමංසප්පබොධනෙ, සිවිරාජස්ස භද්දන්තෙ තත්ථ අස්සං මහෙසියා.
6123. යෙ තෙ දස වරා දින්නා මයා සබ්බඞ්ගසොභනෙ, සිවිරාජස්ස විජිතෙ{2} සබ්බෙ තෙ ලච්ඡසී වරෙ.
6124. ඉදං වත්වාන මඝවා දෙවරාජා සුජම්පති, ඵුසතියා{3} වරං දත්වා අනුමොදිත්ථ වාසවො.
දසවරගාථා.
6125. {*}තතො චුතා සා ඵුසතී ඛත්තියො උපපජ්ජථ, ජෙතුන්තරම්භි නගරෙ සඤ්ජයෙන සමාගමී.
6126. දස මාසෙ ධාරයිත්වාන කාරොන්තී පුරපදක්ඛිණං, වෙස්සානං විථිසා මජ්ඣෙ ජනෙසි ඵුසතී මමං.
6127. න මය්හං මත්තිකං නාමං නපි පෙත්තිකසමභවං, ජාතොම්හි වෙස්සවීථියං තස්මා වෙස්සන්තරො අහු.
6128. යදාහං දාරකො හොමි ජාතියා අට්ඨවස්සිකො, තදා නිසජ්ජ පාසාදෙ දානං දාතුං විචින්තයිං.
6129. හදයං දදෙය්යං චක්ඛුම්පි මංසම්පි රුධිරම්පි ච, දදෙය්යං කායං සාවෙත්වා යදි කොචි යාචයෙ{4} මමං.
6130. සභාවං චින්තයන්තස්ස අකම්පිතමසණ්ඨිතං, අකම්පි තත්ථ පඨවී සිනෙරුවනවටංසකා.
6131. පරූළ්හකච්ඡනඛලොමා පංකදන්තා රජස්සිරා, පග්ගය්හ දක්ඛිණං බාහුං කිං මං යාචන්ති බ්රාහ්මණා.
6132. රතනං දෙව යාචාම සිවීනං රට්ඨවඩ්ඪන, දදාහි පවරං නාගං ඊසාදන්තං උරූළ්හවං.
6133. දදාමි න විකම්පාමි යං මං යාචන්ති බ්රාහ්මණා, පභින්නං කුඤ්ජරං දන්තිං ඔපවුය්හං ගජුත්තමං.
6134. හත්ථික්ඛන්ධතො ඔරුය්හ රාජා චාගාධිමානසො, බ්රාහ්මණානං අදා දානං සිවීනං රට්ඨවඩ්ඪනො.
6135. තදාසි යං භිංසනකං තදාසි ලොමහංසනං, හත්ථිනාගෙ පදින්නම්හි මෙදිනී සමකම්පථ.
6136. තදාසි යං භිංසනකං තදාසි ලොමහංසනං, හත්ථිනාගෙ පදින්නම්හි ඛුබ්භීත්ථ නරං තදා.
6137. සමාකුලං පුරං ආසි ඝොසො ච විපුලො මහා, හත්ථිනාගෙ පදින්නම්හි සිවීනං රට්ඨවඩ්ඪනෙ.
6138. අථෙත්ථ වත්තති සද්දො තුමුලො භෙරවො මහා, හත්ථිනාගෙ පදින්නම්හි මෙදිනී සමකම්පථ.
6139. {*}අථෙත්ථ වන්තතී සද්දො තුමුලො භෙරවො මහා, හත්ථිනාගෙ පදින්නම්හි ඛුබ්භිත්ථ නගරං තදා
6140. අථෙත්ථ වත්තතී සද්දො තුමුලො භෙරවො මහා, හත්ථිනාගෙ පදින්නම්හි සිවීනං රට්ඨවඩ්ඪනෙ.
6141. උග්ගා ච රාජපුත්තා ච වෙසියානා ච බ්රාහ්මණා, හත්ථාරුහා අනීකට්ඨා රථිකා පත්තිකාරකා.
6142. කෙවලො චාපි නිගමො සිවයො චාපි සමාගතා, දිස්වා නාගං නීයමානං තෙ රඤ්ඤො පටිවෙදයුං.
6143. විධමං දෙව තෙ රට්ඨං පුත්තො වෙස්සන්තරො තව, කථං නො හත්ථිනං දජ්ජා නාගං රට්ඨස්ස පූජිතං.
6144. කථං නො කුඤ්ජරං දජ්ජා ඊසාදන්තං උරූළ්හවං, ඛෙත්තඤ්ඤුං සබ්බයුද්ධානං සබ්බසෙතං ගජුත්තමං.
6145. පණ්ඩුකම්බලසඤ්ඡන්නං පභින්නං සත්තුමද්දනං, දන්තිං සවාළවිජනිං සෙතං කෙලාසසාදිසං.{1}
6146. සසෙතච්ඡත්තං සවුපථෙය්යං{2} සාථබ්බණං{3} සහත්ථිපං, අග්ගයානං රාජවාහිං බ්රාහ්මණානං අදා ධනං.{4}
6147. අන්නං පානඤ්ච සො දජ්ජා වත්ථසෙනාසනානි ච, එතං ඛො දානපතිරූපං එතං ඛො බ්රාහ්මණාරහං.
6148. අයං තෙ වංසරාජා නො සිවීනං රට්ඨවඩ්ඪනං, කථං වෙස්සන්තරො පුත්තො ගජං හාජෙති සඤ්ජය.
6149. සචෙ{1} ත්වං න කරිස්සසි සිවීනං වචනං ඉමං, මඤ්ඤෙ තං සහපුත්තෙන සිවී හත්ථෙ කරිස්සරෙ.
6150. කාමං ජනපදො මාසි රට්ඨං චාපි විනස්සතු, නාහං සිවීනං වචනා රාජපුත්තං අදූසකං; පබ්බාජෙය්යං සකා රට්ඨා පුත්තො හි මම ඔරසො.
6151. කාමං ජනපදො මාසි රට්ඨං චාපි විනස්සතු, නාහං සිවීනං වචනා රාජපුත්තං අදූසකං; පබ්බාජෙය්යං සකා රට්ඨා පුත්තො හි මම අත්රජො.
6152. නචාහං තස්ස{2} දුබ්භෙය්යං අරියසීලවතො හි සො, අසිලොකොපි මෙ අස්ස පාපඤ්ච පසවෙ බහුං; කථං වෙස්සන්තරං පුත්තං සත්ථෙන ඝාතයාමසෙ.
6153. මා නං දණ්ඩෙන සත්ථෙන න හි සො බන්ධනාරහො, පබ්බාජෙහි ච නං රට්ඨා වඞ්කෙ වසතු පබ්බතෙ.
6154. එසො චෙ සිවීනං ඡන්දො ඡන්දං න පනුදාමසෙ, ඉමං සො වසතු රත්තිං කාමෙ ච පරිභුඤ්ජතු.
6155. තතො රත්යා විවසනෙ සුරියස්සුග්ගමනම්පති,{3} සමග්ගා සිවයො හුත්වා රට්ඨා පබ්බාජයන්තු නං.
6156. උට්ඨෙහි කත්තෙ තරමානො ගන්ත්වා වෙස්සන්තරං වද, සිවයො දෙව තෙ කුද්ධා නෙගමා ච සමාගතා.
6157. උග්ගා ච රාජපුත්තා ච වෙසියානා ච බ්රාහ්මණා, හත්ථාරුහා අනීකට්ඨා රථිකා පත්තිකාරකා; කෙවලො චාපි නිගමො සිවයො චාපි සමාගතා.
6158. අස්මා රත්යා විවසනෙ සුරීයස්සුග්ගනම්පති, සමග්ගා සිවයො හුත්වා රට්ඨා පබ්බාජයන්ති තං.
6159. ස කත්තා තරමානොව සිවිරාජෙන පෙසිතො, ආමුත්තහත්ථාභරණො සුවත්ථො චන්දනභූසිතො.
6160. සීසං නහාතො උදකෙසො ආමුත්තමණිකුණ්ඩලො, උපාගමි පුරං රම්මං වෙස්සන්තරනිවෙසනං.
6161. තත්ථදස්ස කුමාරං සො රමමානං සකෙ{1} පුරෙ, පරිකිණ්ණං අමච්චෙහි තිදසානංව වාසවං.
6162. සො තත්ථ ගන්ත්වා රමමානං{2} කත්තා වෙස්සන්තරං බ්රවි, දුක්ඛං තෙ වෙදයිස්සාමි මා මෙ කුජ්ඣි රථෙසභ.
6163. වන්දිත්වා රොදමානො සො කත්තා රාජානමබ්රවි භත්තා මෙසි මහාරාජ සබ්බකාමරසාහරො; දුක්ඛං තෙ වෙදයිස්සාමි තත්ථ අස්සාසයන්තු මං.
6164. සිවයො දෙව තෙ කුද්ධා නෙගමා ව සමාගතා, උග්ගා ච රාජපුත්තා ච වෙසියානා ච බ්රාහ්මණා.
6165. හත්ථාරුහා අනීකට්ඨා රථිකා පත්තිකාරකා, කෙවලො චාපි නිගමො සිවයො චාපි සමාගතා.
6166. අස්මා රත්යා විවසනෙ සුරියස්සුග්ගමනම්පති,{3} සමග්ගා සිවයො හුත්වා රට්ඨා පබ්බාජයන්ති තං.
6167. කිස්මිං මෙ සිවයො කුද්ධා නාහං පස්සාමි දුක්කතං,{4} තම්මෙ කත්තෙ වියාචික්ඛ කස්මා පබ්බාජයන්ති මං.
6168. උග්ගා ච රාජපුත්තා ච වෙසියානා ච බ්රාහ්මණා, හත්ථාරුහා අනීකට්ඨා රථිකා පත්තිකාරකා; නාගදානෙන ඛීයන්ති තස්මා පබ්බාජයන්ති තං.
6169. හදයං චක්ඛුම්පහං දජ්ජං කිං මෙ බාහිරකං ධනං, හිරඤ්ඤං වා සුවණ්ණං වා මුත්තා වෙළුරියා මණී.
6170. දක්ඛිණං වාපහං බාහුං දිස්වා යාචකමාගතෙ, දදෙය්යං න විකම්පෙය්යං දානෙ මෙ රමතී මනො.
6171. කාමං මං සිවයො සබ්බෙ පබ්බාජෙන්තු හනන්තු වා, නෙව දානා විරමිස්සං කාමං ඡින්දන්තු සත්තධා.
6172. එවං තං සිවයො ආහු නෙගමා ච සමාගතා, කොන්තිමාරාය තීරෙන ගිරං ආරඤ්ජරං පති; යෙන පබ්බජිතා යන්ති තෙන ගච්ඡතු සුබ්බතො.
6173. සොහං තෙන ගමිස්සාමි යෙන ගච්ඡන්ති දූසකා, රත්තින්දිවං මෙ ඛමථ යාව දානං දදාමහං.
6174. ආමන්තයිත්ථ රාජා නං මද්දිං සබ්බඞ්ගසොභනං, යං තෙ කිඤ්චි මයා දින්නං ධනං ධඤ්ඤඤ්ච විජ්ජති.
6175. හිරඤ්ඤං වා සුවණ්ණං වා මුත්තා වෙළුරියා බහු, සබ්බං තං නිදහෙය්යාසි යඤ්ච තෙ පෙත්තිකං ධනං.
6176. තමබ්රවී රාජපුත්ති මද්දී සබ්බඞ්ගසොභනා, කුහිං දෙව නිදහෙය්යාමි{1} තම්මෙ අක්ඛාහි පුච්ඡිතො.
6177. සීලවන්තෙසු දජ්ජාසි{2} දානං මද්දි යථාරහං, න හි දානා පරං අත්ථි පතිට්ඨා සබ්බපාණිනං.
6178. පුත්තෙසු මද්දි දය්යාසි{3} සස්සුයා{4} සසුරම්හි ච, යො ච තං භත්තා මඤ්ඤෙය්ය සක්කච්චං තං අපට්ඨහෙ.
6179. නො චෙ තං භත්තා මඤ්ඤෙය්ය මයා විප්පවසෙන තෙ, අඤ්ඤං භත්තාරං පරියෙස මා කිසිත්ථ මයා විනා.
6180. අහං හි වනං ගච්ඡාමි ඝොරං වාළමිගායුතං, සංසයො ජීවිතං මය්හං එකකස්ස{5} බ්රහාවනෙ.
6181. තමබ්රවී රාජපුත්ති මද්දි සබ්බඞ්ගසොභනා, අභුම්මෙ කථං නු භණසි පාපකං වත භාසසි.
6182. නෙස ධම්මො මහාරාජ යං ත්වං ගච්ඡෙය්ය එකකො, අහම්පි තෙන ගච්ඡාමි යෙන ගච්ඡසි ඛත්තිය.
6183. මරණං වා තයා සද්ධිං ජීවිතං වා තයා විනා, තදෙව මරණං සෙය්යො යඤ්චෙ ජීවෙ තයා විනා.
6184. අග්ගිං නිජ්ජාලයිත්වාන එකජාලසමාහිතං, තත්ථ මෙ මරණං සෙය්යො යඤ්චෙ ජීවෙ තයා විනා.
6185. යථා ආරඤ්ඤකං නාගං දන්තිං අන්වෙති හත්ථිනී, ජෙස්සන්තං ගිරිදුග්ගෙසු සමෙසු විසමෙසු ච.
6186. එවං තං අනුගච්ඡාමි පුත්තෙ ආදාය පච්ඡතො, සුභරා තෙ භවිස්සාමි න තෙ හෙස්සාමි දුබ්භරා.
6187. ඉමෙ කුමාරෙ පස්සන්තො මඤ්ජුකෙ පියභාණිනො,{1} ආසීනෙ{2} වනගුම්බස්මිං න රජ්ජස්ස සරිස්සසි.
6188. ඉමෙ කුමාරෙ පස්සන්තො මඤ්ජුකෙ පියභාණිනො, කීළන්තෙ වනගුම්බස්මිං න රජ්ජස්ස සරිස්සසි.