5710. කථන්නු යාතං අනුයායි හොති අද්දඤ්ච පාණිං දහතෙ කථං සො, අසතී ච කා කො පන මිත්තදුබ්භො අක්ඛාහි මෙ පුච්ඡිතො එතමත්ථං.
5711. අසන්ථුතං{3} නොපි ච දිට්ඨිපුබ්බං යො ආසනෙනාපි නිමන්තයෙය්ය, තස්සෙව අත්ථං පුරිසො කරෙය්ය යාතානුයායීති තමාහු පණ්ඩිතා.
5712. යස්සෙකරත්තිම්පි ඝරෙ වසෙය්ය යත්ථන්නපානං පුරිසො ලභෙථ,{1} න තස්ස පාපං මනසාපි චෙතයෙ{2} අද්දඤ්චපාණිං{3} දහතෙ මිත්තදුබ්භො.
5713. යස්ස රුක්ඛස්ස ඡායාය නිසීදෙය්ය සයෙය්ය වා, න තස්ස සාඛං භඤ්ජෙය්ය මිත්තදුබ්භො හි පාපකො.
5714. පුණ්ණම්පි චෙතං පඨවිං ධනෙන දජ්ජිත්ථියා පුරිසො සම්මතාය, ලද්ධා ඛණං අතිමඤ්ඤෙය්ය තම්පි තාසං වසං අසතීනං න ගච්ඡෙ.
5715. එවං ඛො යාතං අනුයායි හොති අද්දඤ්ච{4} පාණිං දහතෙ පුනෙවං, අසතී ච සා සො පන මිත්තදුබ්භො සො ධම්මියො හොහි ජහස්සු අධම්මං.
සාධුනරධම්මකණ්ඩං.
5716. අවසිං අහං තුය්හ තීහං අගාරෙ අන්නෙන පානෙන උපට්ඨිතොස්මි, මිත්තො මමාසි විසජාමහං තං{5} කාමං ඝරං උත්තමපඤ්ඤ ගච්ඡ.
5717. අපි හායතු නාගකුලස්ස අත්ථො අලම්පි මෙ නාගකඤ්ඤාය හොතු, සො ත්වං සකෙනෙව සුභාසිතෙන මුත්තොසි මෙ අජ්ජ වධාය පඤ්ඤ.
5718. හන්ද තුවං යක්ඛ මමම්පි නෙහි සසුරං නු තෙ අත්ථං මයී චරස්සු, මයම්පි නාගාධිපතිං විමානං දක්ඛෙමු නාගස්ස අදිට්ඨපුබ්බං.
5719. යං වෙ නරස්ස අහිතාය අස්ස න තං පඤ්ඤො අරහති දස්සනාය අථ කෙන වණ්ණෙන අමිත්තගාමං තුවම්පිච්ඡසි උත්තමපඤ්ඤ ගන්තුං.
5720. අද්ධා පජානාමි අහම්පි එතං න තං පඤ්ඤො අරහති දස්සනාය, පාපඤ්ච මෙ නත්ථි කතං කුහිඤ්චි තස්මා න සඞ්කෙ මරණාගමාය.
5721. හන්ද ච ඨානං අතුලානුභාවං. මයා සහා දක්ඛිසි එහි කත්තෙ, යත්ථච්ඡති නච්චගීතෙහි නාගො රාජා යථා වෙස්සවණො{1} නලිඤ්ඤං.{2}
5722. තං නාගකඤ්ඤාචරිතං ගණෙන නිකීළිතං නිච්චමහො ච රත්තිං, පහූතමාල්යං{3} බහුපුප්ඵඡන්නං{4} ඔභාසතී විජ්ජුරිවන්තලික්ඛෙ.
5723. අන්නෙන පානෙන උපෙතරූපං නච්චෙති ගීතෙහි ච වාදිතෙහි, පරිපූරං කඤ්ඤාහි අලඞ්කතාහි උපසොභති වත්ථපිළන්ධනෙන.
5724. සො පුණ්ණකො කුරූනං කත්තසෙට්ඨං. නිසීදයි පච්ඡතො ආසනස්මිං, ආදාය කත්තාරං අනොමපඤ්ඤං උපානයී භවනං{5} නාගරඤ්ඤො.
5725. පත්වාන ඨානං අතුලානුභාවං අට්ඨාසි කත්තා පච්ඡතො පුණ්ණකස්ස සාමග්ගිපෙක්ඛී පන නාගරාජා පුබ්බෙව ජාමාතරමජ්ඣභාසථ.
5726. යන්නු තුවං අගමා මච්චලොකං අන්වෙසමානො හදයං පණ්ඩිතස්ස, කච්චි සමිද්ධෙන ඉධානුපත්තො ආදාය කත්තාරං අනොමපඤ්ඤං.
5727. අයං හි සො ආගතො යං ත්වමිච්ඡසි ධම්මෙන ලද්ධො මම ධම්මපාලො, තං පස්සථ සම්මුඛා{6} භාසමානං සුඛො භවෙ සප්පුරිසෙහි සඞ්ගමො.
කාළාගිරිකණ්ඩං.
5728. අදිට්ඨපුබ්බං දිස්වාන මච්චො මච්චුභයද්දිතො,{1} ව්යම්හිතො නාභිවාදෙති නයිදං පඤ්ඤවතාමිව.
5729. නචම්භි ව්යම්භිතො නාග නච මච්චුභයද්දීතො, න වජ්ඣො අභිවාදෙය්ය වජ්ඣං වා නාභිවාදයෙ.
5730. කථං නු අභිවාදෙය්ය අභිවාදාපයෙථ වෙ, යං නරො හන්තුමිච්ඡෙය්ය තං කම්මං න උපපජ්ජති.
5731. එවමෙතං යථා බ්රූසි සච්චං භාසසි පණ්ඩිත, න වජ්ඣො අභිවාදෙය්ය වජ්ඣං වා නාභිවාදයෙ.
5732. කථං නු{2} අභිවාදෙය්ය අභිවාදාපයෙථ වෙ, යං නරො හන්තුමිච්ඡෙය්ය තං කම්මං න උපපජ්ජති.
5733. අසස්සතං සස්සතං නු තවයිදං ඉද්ධීජුතී බලවිරියූපපත්ති, පුච්ඡාමි තං නාගරාජෙතමත්ථං කථන්නු තෙ ලද්ධමිදං විමානං.
5734. අධිච්ච ලද්ධං පරිණාමජං තෙ සයං කතං උදාහු දෙවෙහි දින්නං, අක්ඛාහි මෙ නාගරාජෙතමත්ථං යථෙව තෙ ලද්ධමිදං විමානං.
5735. නාධිච්ච ලද්ධං පරිණාමජං මෙ න සයං කතං නපි{3} දෙවෙහි දින්නං, සකෙහි කමෙම්හි අපාපකෙහි පුඤ්ඤෙහි මෙ ලද්ධමිදං විමානං.
5736. කිං තෙ වතං කිං පන බ්රහ්මචරියං කිස්ස සුචිණ්ණස්ස අයං විපාකො, ඉදධීජුතී බලවිරියූපපත්ති ඉදං ච තෙ නාග මහාවිමානං.
5737. අහඤ්ච භරියා ච මනුස්සලොකෙ සද්ධා උභො දානපතී අහුම්හා, ඔපානභූතං මෙ ඝරං තදාසි සන්තප්පිතා සමණබ්රාහ්මණා ච.
5738. මාලඤ්ච ගන්ධඤ්ච විලෙපනඤ්ච පදීපියා සෙය්යමුපස්සයඤ්ච, අච්ඡාදනං සයනං අන්නපානං සක්කච්ච දානානි අදම්හ තත්ථ.
5739. තං මෙ වතං තං පන බ්රහ්මචරියං තස්ස සුචිණ්ණස්ස අයං විපාකො, ඉදධීජුතී බලවිරියූපපත්ති ඉදඤ්ච මෙ ධීර මහාවිමානං.
5740. එවං චෙ තෙ ලද්ධමිදං විමානං ජානාසි පුඤ්ඤානං ඵලූපපත්ති, තස්මාහි ධම්මං චර අප්පමත්තො යථා විමානං පුන මාවසෙසි.
5741. නයිධ සන්ති සමණබ්රාහ්මණා වා යෙසන්නපානානි දදෙමු කත්තෙ, අක්ඛාහි මෙ පුච්ඡිතො එතමත්ථං යථා විමානං පුන මාවසෙම.
5742. භොගී හි තෙ සන්ති ඉධුපපන්තා පුත්තා ච දාරා අනුජීවිනො ච, තෙසු තුවං වචසා කම්මනා ච අසම්පදුට්ඨො ච භවාහි නිච්චං.
5743. එවං තුවං නාග අසම්පදොසං අනුපාලයං වචසා කම්මනා ච, ඨත්වා ඉධ යාවතායුං විමානෙ උද්ධං ඉතො ගච්ඡසි දෙවලොකං.
5744. අද්ධා හි සො සොචති රාජසෙට්ඨො තයා විනා යස්ස තුවං සජීවො, දුක්ඛූපනීතොපි{1} තයා සමෙච්ච වින්දෙය්ය පොසො සුඛමාතුරොපි.
5745. අද්ධා සතං භාසසි නාග ධම්මං අනුත්තරං අත්ථපදං සුචිණ්ණං එතාදිසීයාසු හි ආපදාසු පඤ්ඤායතෙ මාදිසානං විසෙසො.
5746. අක්ඛෙහි නො තායං මුධා නු ලද්ධො අක්ඛෙහි නො තායමජෙසි ජූතෙ, ධම්මෙන ලද්ධො ඉති තාය මාහ{1} කථං තුවං හත්ථමිමස්සමාගතො.
5747. යොමිස්සරො තත්ථ අහොසි රාජා තමයමක්ඛෙහි{2} අජෙසි ජූතෙ, සො මං ජිතො රාජා ඉමස්සදාසි ධම්මෙන ලද්ධොස්මි අසාහසෙන.
5748. මහොරගො අත්තමනො උදග්ගො සුත්වාන ධීරස්ස සුභාසිතානි, හත්ථෙ ගහෙත්වාන අනොමපඤ්ඤං පාවෙක්ඛි භරියාය තදා සකාසෙ.
5749. යෙන ත්වං විමලෙ පණ්ඩු යෙන භත්තං න රුච්චති, න ච මෙ තාදිසො වණ්ණො අයමෙසො තමොනුදො.
5750. යස්ස තෙ හදයෙනත්ථො ආගතායං පභඞ්කරො, තස්ස වාක්යං නිසාමෙහි දුල්ලභං දස්සනං පුන.
5751. දිස්වාන තෙ විමලා භූරිපඤ්ඤං දසඞ්ගුලිං පඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වා, හට්ඨෙන භාවෙන පතීතරූපා ඉච්චබ්රවි කුරූනං කත්තසෙට්ඨං.
5752. අදිට්ඨපුබ්බං දිස්වාන මච්චො මච්චුභයද්දිතො, ව්යම්හිතො නාභිවාදෙති න ඉදං පඤ්ඤවතාමිව.
5753. න චම්හි ව්යම්භිතො නාගි න ච මච්චුභයද්දීතො,{3} න වජ්ඣො අභිවාදෙය්ය වජ්ඣං වා නාභිවාදයෙ.
5754. කථං නු අභිවාදෙය්ය අභිවාදාපයෙථ වෙ, යං නරො භන්තුමිච්ඡෙය්ය තං කම්මං නූපපජ්ජති.
5755. එවමෙතං යථා බ්රූසි සච්චං භාසසි පණ්ඩිත, න වජ්ඣො අභිවාදෙය්ය වජ්ඣං වා නාභිවාදයෙ.
5756. කථං නො{4} අභිවාදෙය්ය අභිවාදාපයෙථ වෙ, යං නරො භන්තුමිච්ඡෙය්ය තං කම්මං නූපපජ්ජති.
5757. අසස්සතං සස්සතං නු තවයිදං ඉද්ධී ජුතී බල විරියූපපත්ති, පුච්ඡාමි තං නාගකඤ්ඤෙ තමත්ථං කථන්නු තෙ ලද්ධමිදං විමානං.
5758. අධිච්ච ලද්ධං පරිණාමජං තෙ සයං කතං උදාහු දෙවෙහි දින්නං, අක්ඛාහි මෙ නාගකඤ්ඤෙ තමත්ථං යථෙව තෙ ලද්ධමිදං විමානං.
5759. නාධිච්ච ලද්ධං න පරිණාමජං මෙ න සයං කතං නපි දෙවෙහි දින්නං, සකෙහි කම්මෙහි අපාපකෙහි පුඤ්ඤෙහි මෙ ලද්ධමිදං විමානං.
5760. කිං තෙ වතං කිං පන බ්රහ්මචරියං කිස්ස සුචිණ්ණස්ස අයං විපාකො, ඉද්ධී ජුතී බල විරියූපපත්තී ඉදං ච තෙ නාග මහාවිමානං.
5761. අහඤ්ච ඛො සාමිකො චාපි මය්හං සද්ධා උභො දානපතී අහුම්හා, ඔපානභූතං මෙ ඝරං තදාසි සන්තප්පිතා සමණබ්රාහ්මණා ච.
5762. මාලඤ්ච ගන්ධඤ්ච විලෙපනඤ්ච පදීපියං සෙය්යමුපස්සයඤ්ච, අච්ඡාදනං සයන{1}මථන්නපානං සක්කච්ච දානානි අදම්හ තත්ථ.
5763. තං මෙ වතං තං පන බ්රහ්මචරියං තස්ස සුචිණ්ණස්ස අයං විපාකො, ඉද්ධී ජුතී බල විරියූපපත්ති ඉදඤ්ච මෙ ධීර මහාවිමානං.
5764. එවඤ්ච තෙ ලද්ධමිදං විමානං ජානාසි පුඤ්ඤානං ඵලූපපත්තිං, තස්මා හි ධම්මං චර අප්පමත්තා යථා විමානං පුනමාවසෙසි.
5765. නයිධ සන්ති සමණබ්රාහ්මණා වා යෙසන්නපානානි දදෙමු කත්තෙ, අක්ඛාහි මෙ පුච්ඡිතො එතමත්ථං යථා විමානං පුනමාවසෙම.
5766. භොගී හි තෙ සන්ති ඉධූපපන්නා පුත්තා ච දාරා අනුජීවිනො ච, තෙසු තුවං වචසා කම්මුනා ච අසම්පදුට්ඨො ච භවාහි නිච්චං.
5767. එවං තුවං නාග අසම්පදොසං අනුපාලය වචසා කම්මුනා ච, ඨත්වා ඉධ යාවතායුං විමානෙ උද්ධං ඉතො ගච්ඡසි දෙවලොකං.
5768. අද්ධා හි සො සොචති රාජසෙට්ඨො තයා විනා යස්ස තුවං සජීවො, දුක්ඛූපනීතොපි තයා සමෙච්ච වින්දෙය්ය පොසො සුඛමාතුරොපි.
5769. අද්ධා සතං භාසසි නාගි ධම්මං අනුස්සරං අත්ථපදං සුචිණ්ණං එතාදිසියාසු හි ආපදාසු පඤ්ඤායතෙ මාදිසානං විසෙසො.
5770. අක්ඛෙහි නො තායං මුධා නු ලද්ධො අක්ඛෙහි නො තායං මජෙසි ජූතෙ, ධම්මෙන ලද්ධො ඉති තායමාහ කථං තුවං හත්ථමිමස්සමාගතො.
5771. යො මිස්සරො තත්ථ අහොසි රාජා තමයමක්ඛෙහි අජෙසි ජූතෙ, සො මං ජිතො රාජා ඉමස්සදාසි ධම්මෙන ලද්ධොස්මි අසාහසෙන.
5772. යදෙව වරුණො නාගො පඤ්හං පුච්ඡිත්ථ පණ්ඩිතං, තදෙව නාගකඤ්ඤාපි පඤ්හං පුච්ඡිත්ථ පණ්ඩිතං.
5773. යථෙව වරුණං නාගං ධීරො තොසෙසි පුච්ඡිතො, තථෙව නාගකඤ්ඤම්පි ධීරො තොසෙසි පුච්ඡිතො.
5774. උභොපි තෙ අත්තමනෙ විදිත්වා මහොරගං නාගකඤ්ඤඤ්ච ධීරො, අච්ඡම්භී අභීතො අලොමහට්ඨො ඉච්චබ්රවී වරුණං නාගරාජං.
5775. මා රොධයි නාග අයාහමස්මි යෙන තව අත්ථො ඉදං සරීරං, හදයෙන මංසෙන කරොති කිච්චං සයං කරිස්සාමි යථාමතින්තෙ.
5776. පඤ්ඤා හවෙ හදයං පණ්ඩිතානං තෙත්යම්හ පඤ්ඤාය මයං සුතුට්ඨා, අනූනනාමො ලභතජ්ජ දාරං අජ්ජෙව තං කුරුයො පාපයාතු.
5777. ස පුණ්ණකො අත්තමනො උදග්ගො ඉරන්දතිං නාගකඤ්ඤං ලභිත්වා, හට්ඨෙන භාවෙන පතීතරූපො ඉච්චබ්රවී කුරුනං කත්ත{1}සෙට්ඨං.
5778. භරියාය මං ත්වං අකරී සමඞ්ගිං,{2} අහඤ්ච තෙ විධුර කරොමි කිච්චං, ඉමඤ්ච තෙ මණිරතනං දදාමි අජ්ජෙව තං කුරුයො පාපයාමි.
5779. අජෙය්යමෙසා තව හොතු මෙත්ති භරියාය කච්චාන පියාය සද්ධිං ආනන්දි විත්තො සුමනො පතීතො. දත්වා මණිං මඤ්ච නයින්දපන්නං.
5780. ස පුණ්ණකො කුරූනං කත්තසෙට්ඨං නිසීදයී පුරතො ආසනස්මිං, ආදාය{3} කත්තාරං අනොමපඤ්ඤං{4} උපානයී{5} නගරං ඉන්දපත්තං.
5781. මනො මනුස්සස්ස යථාපි ගච්ඡෙ තතොපි සඞ්ඛිප්පතරං අහොසි, ස පුණ්ණකො කුරුනං කත්තසෙට්ඨං උපානයී නගරං ඉන්දපත්තං.
5782. එතින්දපත්තං නගරං පදිස්සති රම්මානි ච අම්බවනානි භාගසො, අහඤ්ච භරියාය සමඞ්ගිභූතො තුවඤ්ච පත්තොසි සකං නිකෙතං.
5783. ස පුණ්ණකො කුරූනං කත්තසෙට්ඨං{1} ඔරොපිය ධම්මසභාය මජ්ඣෙ, ආජඤ්ඤමාරුය්හ අනොමවණ්ණො පක්කාමි{2} වෙහාසයමන්තලික්ඛෙ{*}.
5784. තං දිස්වා රාජා පරමප්පතීතො උට්ඨාය බාහාහි පලිස්සජිත්වා, අවිකම්පයං ධම්මසභාය මජ්ඣෙ නිසීදයි පමුඛං ආසනස්මිං.
5785. ත්වං නො විනෙතාසි{3} රථංව නද්ධං{4} නන්දන්ති තං කුරුයො දස්සනෙන, අක්ඛාහි මෙ පුච්ඡිතො එතමත්ථං කථං පමොක්ඛො අහු මාණවස්ස.
5786. යං මාණවොත්යාභිවදී ජනින්ද න සො මනුස්සො නරවිරියසෙට්ඨ{5} යදි තෙ සුතො පුණ්ණකො නාම යක්ඛො රඤ්ඤො කුවෙරස්ස හි සො සජීවො.
5787. භූමින්ධරො වරුණො නාම නාගො බ්රහා සුචී වණ්ණබලූපපන්නො, තසසානුජං ධීතරං කාමයානො ඉරන්දතී නාම සා නාගකඤ්ඤා.
5788. තස්සා සුමජ්ඣාය පියාය හෙතු පතාරයිත්ථ මරණාය මය්හං, සො චෙව භරියාය සමඞ්ගිභූතො අහඤ්චනුඤ්ඤාතො මණී ච ලද්ධො.
5789. රුක්ඛො හි මය්හං පද්වාරෙ{6} සුජාතො පඤ්ඤාක්ඛන්ධො සීලමයස්ස සාඛා,{7} අත්ථෙ ච ධම්මෙ ච ඨිතො නිපාකො ගවප්ඵලො{8} හත්ථිගවස්සඡන්නො.
5790. නච්චගීතතුරියාභිනාදිතෙ උච්ඡිජ්ජසෙනං පුරිසො අභාසි, සො නො අයං ආගතො සන්තිකෙතං රුක්ඛස්සිමස්සාපචිතිං කරොථ.
5791. යෙ කෙචි විත්තා මම පච්චයෙන සබ්බෙව තෙ පාතුකරොන්තු අජ්ජ, තිබ්බානි කත්වාන උපායනානි රුක්ඛස්සිමස්සාපචිතිං කරොථ.
5792. යෙ කෙචි බද්ධා මම අත්ථි රට්ඨෙ සබ්බෙව තෙ බන්ධනා මොචයන්තු, යථෙවයං බන්ධනස්මා පමුත්තො ඉමෙව තෙ මුච්චරෙ බන්ධනස්මා.
5793. උන්නඞ්ගලා මාසමිමං කරොන්තු මංසොදනං බ්රාහ්මණා භක්ඛයන්තු, අමජ්ජපා මජ්ජරහො{1} පිපන්තු පුණ්ණාභි ථාලාහි{2} පලිස්සුතාහි.
5794. මහාපථං නිච්ච සමව්භයන්තු තිබ්බඤ්ච රක්ඛං විදහන්තු රට්ඨෙ, යථඤ්ඤමඤ්ඤං න විහෙඨයෙය්යුං රුක්ඛස්සිමස්සාපචිතිං කරොථ.
5795. ඔරොධා ච කුමාරා ච වෙසියානා ච බ්රාහ්මණා, බහුං අන්නඤ්ච පානඤ්ච පණ්ඩිතස්සාභිහාරයුං.
5796. හත්ථාරුහා{3} අනීකට්ඨා රථිකා පත්තිකාරකා,{4} බහුං අන්නඤ්ච පානඤ්ච පණ්ඩිතස්සාභිහාරයුං.
5797. සමාගතා ජානපදා නෙගමා ච සමාගතා, බහුං අන්නඤ්ච පානඤ්ච පණ්ඩිතස්සාභිහාරයුං.
5798. බහුජ්ජනො{5} පසන්තොසි දිස්වා පණ්ඩිතමාගතෙ, පණ්ඩිතම්හි අනුප්පත්තෙ චෙලුක්ඛෙපො අවත්තථාති.{6}
විධුරපණ්ඩිතජාතකං අට්ඨමං.
9. උම්මග්ගජාතකං
5799. සබ්බසංහාරකො නත්ථි සුද්ධං කඞ්ගු පවායති, අලිකං භාසතයං ධුත්තී සච්චමාහු මහල්ලිකා.
සත්තදාරකපඤ්හා.
5800. හංසි තුවං එවං මඤ්ඤෙසි සෙය්යො පුත්තෙන පිතාති රාජසෙට්ඨ, හන්දස්සතරස්ස තෙ අයං අස්සතරස්ස හි ගද්රභො පිතා.
ගද්රභපඤ්හො.
එකූනවීසතිපඤ්හා නිට්ඨිතා.
5801. නායං පුරෙ උන්නමති තොරණග්ගෙ කකණ්ටකො, මහොසධ විජානාහි කෙන ථද්ධො කකණ්ටකො.
5802. අලද්ධපුබ්බං ලද්ධාන අද්ධමාසං කකණ්ටකො, අතිමඤ්ඤති රාජානං වෙදෙහං මිථිලග්ගහං.