3785. තථෙව සන්ති මනුජා ධම්මෙ ධම්මපදං විදූ,{2} මග්ගො සග්ගස්ස ලොකස්ස යථා ජානාසි ත්වං ඉසෙ.
3786. උට්ඨානපාරිචරියාය මාතාපිතු සුඛාවහං, තං මං පුඤ්ඤාභිවාරෙති අරියමග්ගාවරො නරො.
3787. සුණන්තු භොන්තො වචනං භාතු{3} රජ්ඣාවරා මම, කුලවංසං මහාරාජ පොරාණං පරිහාපයං අධම්මචාරී{4} යො ජෙට්ඨො නිරයං සො උපපජ්ජති.
3788. යෙ ච ධම්මස්ස කුසලා පොරාණස්ස දිසම්පති, චාරිත්තෙන ච සම්පන්නා න තෙ ගච්ඡන්ති දුග්ගතිං.
3789. මාතාපිතා ච භාතා ච භගිනී ඤාතිබන්ධවා, සබ්බෙ ජෙට්ඨස්ස තෙ භාරා එවං ජානාහි භාරත.{1}
3790. ආදියිත්වා ගරුං භාරං නාවිකො විය උස්සහෙ, ධම්මඤ්ච නප්පමජ්ජාමි{2} ජෙට්ඨොචස්මි රථෙසභ.
3791. අධිගතම්භා{3} තමෙ ඤාණං ජාලංව ජාතවෙදතො,{4} එවමෙව නො භවං ධම්මං කොසියො පවිදංසයි.
3792. යථා උදයමාදිච්චො වාසුදෙවො පභඞ්කරො, පාණිනං පවිදංසෙති රූපං කල්යාණපාපකං එවමෙව නො භවං ධම්මං කොසියො පවිදංසයි.
3793. එවං මෙ යාචමානස්ස අඤ්ජලිං නාවඛුජ්ඣථ, තව බද්ධචරො{5} හෙස්සං වුට්ඨිතො පරිචාරකො.{6}
3794. අද්ධා නන්ද පජානාසි සද්ධම්මං සබ්භි දෙසිතං, අරියො අරියසමාචාරො බාළ්හං ත්වං මම රුච්චසි.
3795. භවන්තං වදාමි භොතිඤ්ච සුණාථ වචනං මම, නායං භාරො භාරමත්තො අහු මය්හං කුදාචනං.
3796. තං මං උපට්ඨිතං සන්තං මාතාපිතු සුඛාවහං, නන්දො අජ්ඣාචරං කත්වා උපට්ඨානාය යාචති.
3797. යො චෙ ඉච්ඡති කාමෙන සන්තානං බ්රහ්මචාරිනං, නන්දං වො චරථ එකො කං නන්දො උපතිට්ඨතු.
3798. තයා තාත අනුඤ්ඤාතා සොණ තං නිස්සිතා මයං, උපඝායිතුං{1} ලභෙ නන්දං මුද්ධනි බ්රහ්මචාරිනං.
3799. අස්සත්ථස්සෙව තරුණං පවාළං මාලුතෙරිතං, චිරස්සං නන්දං දිස්වාන හදයං මෙ පවෙධති.
3800. යදා සුත්තාපි සුපිනෙ{2} නන්දං පස්සාමි ආගතං, උදග්ගා සුමනා හොමි නන්දො නො ආගතො අයං.
3801. යදා ච පටිබුජ්ඣිත්වා නන්දං පස්සාමි නාගතං, භීයො{3} ආවිසතී සොකො දොමනස්සඤ්චනප්පකං.
3802. සාහං අජ්ජ චිරස්සම්පි නන්දං පස්සාමි ආගතං භත්තු ච මය්හඤ්ච පියො නන්දො නො පාවිසී ඝරං.
3803. පිතු ච{4} නන්දො සුප්පියො{5} යං නන්දො නප්පවසෙ ඝරා,{6} ලභතු තාත නන්දො තං මං නන්දො උපතිට්ඨතු.
3804. අනුකම්පිකා{7} පතිට්ඨා ච පුබ්බෙ රසදදී ච නො, මග්ගො සග්ගස්ස ලොකස්ස මාතා තං වරතෙ ඉසෙ.
3805. පුබ්බෙ රසදදී ගොත්තී මාතා පුඤ්ඤූපසඤ්හිතා, මග්ගො සග්ගස්ස ලොකස්ස මාතා තං වරතෙ ඉසෙ.
3806. ආකක්ඛමානා පුත්තඵලං දෙවතාය නමස්සති, නක්ඛත්තානි ච පුච්ඡති උතුසංවච්ඡරානි ච.
3807. තස්සා උතුසිනාතාය හොති ගබ්භස්සවක්කමො,{8} තෙන දොහළිනී හොති සුහදා තෙන වුච්චති.
3808. සංවච්ඡරං වා ඌනං වා පරිහරිත්වා විජායති, තෙන සා ජනයන්තීති ජනෙත්තී තෙන වුච්චති.
3809. ථනක්ඛීරෙන ගීතෙන අඞ්ගපාපූරණෙන ච, රොදන්තං පුත්තං තොසෙති{1} තොසෙන්ති තෙන වුච්චති.
3810. තතො වාතාතපෙ ඝොරෙ මමං{2} කත්වා උදික්ඛති, දාරකං අප්පජානන්තං{3} පොසෙන්ති තෙන වුච්චති.
3811. යඤ්ච මාතු ධනං හොති යඤ්ච හොති පිතුද්ධනං, උභයම්පෙතස්ස ගොපෙති අපි පුත්තස්ස නො සියා එවං පුත්ත අදුං පුත්ත ඉති මාතා විහඤ්ඤති.
3812. පමත්තං පරදාරෙසු නිසීථෙ{4} පත්තයොබ්බනෙ, සායං පුත්තං අනායන්තං ඉති මාතා විහඤ්ඤති.
3813. එවං කිච්ඡා භතො පොසො මාතු අපරිචාරකො, මාතරි මිච්ඡා චරිත්වාන නිරයං සො උපපජ්ජති.
3814. එවං කිච්ඡා භතො පොසො පිතු අපරිවාරකො,{5} පිතරි මිච්ඡා චරිත්වාන නිරයං සො උපපජ්ජති.
3815. ධනාපි{6} ධනකාමානං නස්සති ඉති මෙ සුතං. මාතරං අපරිචරිත්වාන කිච්ඡං වා සො නිගච්ඡති.
3816. ධනාපි ධනකාමානං නස්සති ඉති මෙ සුතං. පිතරං අපරිචරිත්වාන කිච්ඡං වා සො නිගච්ඡති.
3817. ආනන්දො ච පමාදො ච සදා හසිතකීළිතං, මාතරං පරිචරිත්වාන ලබ්භමෙතං{7} විජානතො.
3818. ආනන්දො ච පමාදො ච සදා හසිතකීළිතං, පිතරං පරිචරිත්වාන ලබ්භමෙතං විජානතො.
3819. දානඤ්ච පියවාචා ච අත්ථචරියා ච යා ඉධ, සමානත්තතා ච ධම්මෙසු තත්ථ තත්ථ යථාරහං.
3820. එතෙ ඛො සඞ්ගහා ලොකෙ රථස්සාණීව යායතො, එතෙ ච සඞ්ගහා නාස්සු න මාතා පුත්තකාරණා උඅභෙථ මානං පූජං වා පිතා වා පුත්තකාරණා.
3821. යස්මා ච සඞ්ගහා{1} එතෙ සමවෙක්ඛන්ති පණ්ඩිතා, තස්මා මහන්තං පප්පොන්ති පාසංසා{2} ච භවන්ති තෙ.
3822. බ්රහ්මමාති මාතාපිතරො පුබ්බාචරියාති වුච්චරෙ, ආහුනෙය්යා ච පුත්තානං පජාය අනුකම්පකා.
3823. තස්මා හි තෙ නමස්සෙය්ය සක්කරෙය්යාථ{3} පණ්ඩිතො, අන්නෙන අථො පානෙන වත්ථෙන සයනෙන ච උච්ඡාදනෙන නහාපන්නෙ පාදානං ධොවනෙන ච.
3824. තාය නං පාරිචරියාය මාතාපිතුසු පණ්ඩිතා,{4} ඉධෙව{5} පසංසන්ති පෙච්ච සග්ගෙ පමොදතීති.
සොණනන්දජාතකං.
සත්තතිනිපාතො නිට්ඨිතො.
තස්සුද්දානං:
අථ සත්තතිමම්හි නිපාතවරෙ ස භවං තු කුසාවති රාජවරො, අථ සොණනන්දවරො ච පුන අභිවාසිත සත්තතිමම්භි සුතෙති.
21. අසීතිනිපාතො
1. චුල්ලහංසජාතකං.
3825. සුමුඛ අනුපචිනන්තා පක්කමන්ති විහඞ්ගමා, ගච්ඡ තුවම්පි මා කඞ්ඛි නත්ථි බද්ධෙ{1} සහායතා.
3826. ගච්ඡෙවාහං න වා ගච්ඡෙ න තෙන අමරො සියං, සුඛිතං තං උපාසිත්වා දුක්ඛිතං තං කථං ජහෙ.
3827. මරණං වා තයා සද්ධිං ජීවිතං වා තයා විනා, තදෙව මරණං සෙය්යො යඤ්චෙ ජීවෙ තයා විනා.{*}
3828. නෙස ධම්මො මහාරාජ යං තං එවං ගතං{2} ජහෙ, යා ගති තුය්හං සා මය්හං රුච්චතෙ විහගාධිප.{3}
3829. කා නු පාසෙන බුද්ධස්ස{4} ගති අඤ්ඤා මහානසා, සා කථං චෙතයානස්ස මුත්තස්ස තව රුච්චති.
3830. කං වා ත්වං පස්සසෙ අත්ථං මම තුය්හඤ්ච පක්ඛිම, ඤාතීනං වාවසිට්ඨානං උභින්නං ජීවිතක්ඛයෙ.
3831. යං නු කඤ්චනදෙපිච්ඡ{5} අන්ධෙන තමසා ගතං, තාදිසෙ සඤ්චජං පාණං කමත්ථමභිජොතයෙ.
3832. කථන්නු පතතං සෙට්ඨ ධම්මෙ අත්ථං න ඛුජ්ඣසෙ, ධම්මො අපචිතො සන්තො අත්ථං දස්සෙති පාණිනං.
3833. සොහං ධම්මං අවෙක්ඛන්තො ධම්මා චත්ථං සමුට්ඨිතං, භත්තිඤ්ච තයි සම්පස්සං නාවකඞ්ඛාමි ජීවිතං.
3834. අද්ධා එසො සතං ධම්මො යො මිතෙතා මිත්තමාපදෙ, නච්චජෙ ජීවිතස්සාපි හෙතු ධම්මං අනුස්සරං.
3835. ස්වායං ධමෙමා ච තෙ චිණ්ණො භත්ති ච විදිතා මයි, කාමං කරස්සු මය්හෙතං ගච්ඡෙවානුමතො මයා.
3836. අපි ත්වෙවං ගතෙ කාලෙ යං බද්ධං ඤාතීනං මයා, තයා තං බුද්ධිසම්පන්න අස්ස පරමසංවුතං.
3837. ඉච්චෙවං මන්තයන්තානං අරියානං අරියවුත්තිනං, පච්චදිස්සථ නෙසාදො ආතුරානමිවන්තකො.
3838. තෙ සත්තුං අභිසංචික්ඛ දීඝරත්තං හිතා දිජා, තුණ්හීමාසිත්ථ උභයො න ච සඤ්චෙසුමාසනා.
3839. ධතරට්ඨෙ ච දිස්වාන සමුඩ්ඪෙන්තෙ තතො තතො, අභික්කමථ වෙගෙන ද්විජසත්තු ද්විජාධිපෙ.
3840. සො ච වෙගෙනභික්කම්ම ආසජ්ජ පරමෙ දිජෙ, පච්චකම්පිත්ථ නෙසාදො බද්ධා ඉති විචින්තයං.
3841. එකඤ්ච බද්ධමාසීනං අබද්ධඤ්ච පුනාපරං, ආසජ්ජ බද්ධමාසීනං පෙක්ඛමානමදීනවං.
3842. තතො සො විමතො යෙව පණ්ඩරෙ අජ්ඣභාසථ, පවද්ධකායෙ ආසීනෙ දිජසඞ්ඝගණාධිපෙ.
3843. යන්නු පාසෙන මහතා බද්ධො න කුරුතෙ දිසං, අථ කස්මා අබද්ධො ත්වං බලී පක්ඛී න ගච්ඡසි.
3844. කින්නු තායං දිජො හොති මුත්තො බද්ධං උපාසසි, ඔහාය සකුණා යන්තී කිං එකො අවහීයසි.
3845. රාජා මෙසො දිජාමිත්ත සඛා පාණසමො ච මෙ, නෙව නං විජහිස්සාමි යාව කාලස්ස පරියායං.
3846. කථං පනායං විහගො නාද්දසා පාසමොඩ්ඩිතං, පදං හෙතං මහන්තානං බොද්ධුමරහන්ති ආපදං.
3847. යදා පරාභවො හොති පොසො ජීවිතසඞ්ඛයෙ, අථ ජාලඤ්ච පාසඤ්ච ආසාජ්ජපි න බුජ්ඣති.
3848. අපි ත්වෙව මහාපඤ්ඤ පාසා බහුවිධා තතා, ගුළ්හමාසජ්ජ බජ්ඣන්ති අථෙවං ජීවිතක්ඛයෙ.
3849. අපිනායං තයා සද්ධිං සම්භාසස්ස සුඛුද්රයො, අපි නො අනුමඤ්ඤසි අපි නො ජීවිතං දදෙ.
3850. න චෙව මෙ ත්වං බද්ධොසි නපි ඉච්ඡාමි තෙ වධං, කාමං ඛිප්පමිතො ගන්ත්වා ජිව ත්වං අනිඝො චිරං.
3851. න වාහමෙතං{1} ඉච්ඡාමි අඤ්ඤත්රෙතස්ස ජීවිතා, සචෙ එකෙන තුට්ඨොසි මුඤ්චෙතං මඤ්ච භක්ඛය.
3852. ආරොහපරිණාහෙන තුල්යස්මා වයසා උභො, න තෙ ලාභෙන ජිනත්ථි{2} එතෙන නිමිනා තුවං.
3853. තදිඞ්ඝ සමවෙක්ඛස්සු හොතු ගිද්ධි තවාස්මසු, මං පුබ්බෙ බන්ධ පාසෙන පච්ඡා මුඤ්ච දිජාධිපං.
3854. තාවදෙව ච තෙ ලාභො කතස්ස යාචනාය ච, මිත්ති ච ධතරට්ඨෙහි යාවජීවාය තෙ සියා.
3855. පස්සන්තු නො මහාසඞ්ඝා තයා මුත්තං ඉතො ගතං, මිත්තාමච්චා ච භත්තා ච පුත්තදාරා ච බන්ධවා.
3856. න ච තෙ තාදිසා මිත්තා බහුන්නං{3} ඉධ විජ්ජති, යථා ත්වං ධතරට්ඨස්ස පාණසාධාරණො සඛා.
3857. සො තෙ සහායං මුඤ්චාමි හොතු රාජා තවානුගො, කාමං ඛිප්පමිතො ගන්ත්වා ඤාතිමජ්ඣෙ විරොචථ.
3858. සො පතීතො පමුත්තෙන භත්තුනා භත්තුගාරවො, අජ්ඣභාසථ වක්කඞ්ගො වාචං කණ්ණසුඛං භණං.
3859. එවං ලුද්දක නන්දස්සු සහ සබ්බෙහි ඤාතිභි, යථාහමජ්ජ නන්දාමි මුත්තං දිස්වා දිජාධිපං.
3860. එහි තං අනුසික්ඛාමි යථා තුවම්පි ලච්ඡසෙ, ලාභං යථායං{4} ධතරට්ඨො පාපං කිඤ්චි න දක්ඛති.
3861. ඛිප්පමන්තෙ පුරං නෙත්වා{5} රඤ්ඤො දස්සෙහි නො උභො, අබද්ධෙ පකතීභූතෙ කාජෙ උභයතෙ ඨිතෙ.
3862. ධතරට්ඨා මහාරාජ හංසාධිපතිනො ඉමෙ, අයං හි රාජා හංසානං අයං සෙනාපතීතරො,
3863. අසංසයං ඉමං දිස්වා හංසරාජං නරාධිපො, පතීතො සුමනො විත්තො බහුං දස්සති තෙ ධනං.
3864. තස්ස තං වචනං සුත්වා කම්මනා{1} උපපාදයි, ඛිප්පමන්තෙපුරං ගන්ත්වා රඤ්ඤො හංසෙ අදස්සයි. අබද්ධෙ පකතීභූතෙ කාජෙ උභයතො ඨිතෙ.
3865. ධතරට්ඨා මහාරාජ හංසාධිපතිනො ඉමෙ, අයං හි රාජා හංසානං අයං සෙනාපතීතරො.
3866. කථං පනිමෙ විහගා{2} තව හත්ථත්ථමාගතා, කථං ලුද්දො මහන්තානං ඉස්සරෙමිධමජ්ඣගා.
3867. විහිතා සන්ති මෙ පාසා පල්ලලෙසු ජනාධිප, යං යදායතනං මඤ්ඤෙ දිජානං පාණරොධනං.
3868. තාදිසං පාසමාසජ්ජ හංසරාජා අබජ්ඣථ, තං අබද්ධො උපාසීනො මමායං අජ්ඣභාසථ.
3869. සුදුක්කරං අනරියෙහි දහතෙ භාවමුත්තමං, භත්තුරත්ථෙ පරක්කන්තො ධම්මෙ යුත්තො විහඞ්ගමො.
3870. අත්තනායං චජිත්වාන ජීවිතං ජීවිතාරහො, අනුත්ථුනන්තො ආසීනො භත්තු යාචිත්ථ ජීවිතං.
3871. තස්ස තං වචනං සුත්වා පසාදමහමජ්ඣගං, තතො නං පාමුවිං පාසා අනුඤ්ඤාසිං සුඛෙන ච.
3872. සො පතීතො පමුත්තෙන භත්තුනා භත්තුගාරවො, අජ්ඣභාසථ වක්කඞ්ගො වාචං කණ්ණසුඛං භණං.
3873. එවං ලුද්දක නන්දස්සු සහ සබ්බෙහි ඤාතිභි, යථාහමජ්ජ නන්දාමි මුත්තං දිස්වා දිජාධිපං.
3874. එහි තං අනුසික්ඛාමි යථා ත්වම්පි ලච්ඡසෙ, ලාභං යථායං ධතරට්ඨො පාපං කිඤ්චි නදක්ඛති.{1}
3875. ඛිප්පමන්තෙපුරං ගන්ත්වා රඤ්ඤො දස්සෙහි නො උභො, අබද්ධෙ පකතීභූතෙ කාජෙ උභයතො ඨිතෙ.
3876. ධතරට්ඨා මහාරාජ හංසාධිපතිනො ඉමෙ, අයං හි රාජා හංසානං අයං සෙනාපතීතරො.
3877. අසංසයං ඉමං දිස්වා හංසරාජං නරාධිපො, පතීතො සුමනො විත්තො බහුං දස්සති තෙ ධනං.
3878. එවමෙතස්ස වචනා ආනීතාමෙ උභො මයා, එත්ථෙව හි ඉමෙ අස්සු උභො අනුමතා මයා.