12. තිත්තිරජාතකං.
ගිජ්ඣවග්ගො පඨමො.
තස්සුද්දානං:
වරගිජ්ඣ සමජ්ජනං හංසවරො නිධිසව්හය හාරිත පාටලිකො, අජරාමර ධංක තිතික්ඛකුතො අථ ද්වාදස පෙක්ඛන දද්දරීති.
නවකනිපාතං නිට්ඨිතං.
10. දසකනිපාතො
1355. චතුද්වාරමිදං නගරං ආයසං{1} දළ්හ පාකාරං, ඔරුද්ධ පති{2}රුද්ධොස්මි කිං පාපං පකතං මයා.
1356. සබ්බෙ අපිහිතා ද්වාරා ඔරුද්ධොස්මිං යථා ද්විජො{3}, කිමාධිකරණං{4} යක්ඛ චක්කාභිනිහතො අහං.
1357. ලද්ධා සතසහස්සානි අතිරෙකානි වීසති, අනුකම්පකානං ඤාතීනං වචනං සම්ම නාකරි.
1358. ලඞ්ඝිං සමුද්දං පක්ඛන්දි සාගරං අප්පසිද්ධිකං. චතුබ්භි{5} අට්ඨජ්ඣගමා අට්ඨාහිපි සොළස, සොළසාහි ච බත්තිංසා{6} අත්රිච්ඡං{7} චක්කමාසදො; ඉච්ඡාහතස්ස පොසස්ස චක්කං භමති මත්ථකෙ.
1359. උපරි විසාලා දුප්පූරා ඉච්ඡා විසටගාමිනී, යෙ ච තං අනුගිඣන්ති තෙ හොන්ති චක්කධාරිනො.
1360. බහුං භණ්ඩං{8} අපහාය{9} මග්ගං අප්පටිවෙක්ඛිය, යෙසං චෙතං අසඞ්ඛාතං{10} තෙ හොන්ති චක්කධාරිනො.
1361. කම්මං සමෙක්ඛෙ විපුලඤ්ච භොගං ඉච්ඡා නං සෙවෙය්ය{11} අනත්ථසංහිතං. කරෙය්ය වාක්යං අනුකම්පකානං තං තාදිසං නාතිවත්තෙය්ය චක්කං.
1362. කීව{12} චිරං නු මෙ යක්ඛ චක්කං සිරසි ඨස්සති, කති වස්සසහස්සානි තං මෙ අක්ඛාහි පුච්ඡිතො.
1363. අතිසාරො අච්චසරො මිත්තවින්ද සුණොහි මෙ, චක්කං තෙ සිරමාවිද්ධං න තං ජීවං පමොක්ඛසීති.
1. චතුද්වාරජාතකං.
1364. කණ්හොවතායං පුරිසො කණ්හං භුඤ්ජති භොජනං, කණ්හෙ භූමිප්පදෙසස්මිං න මය්හං මනසො පියො.
1365. න කණ්හො තචසා හොති අන්තොසාරො බ්රාහ්මණො යස්මිං පාපානි කම්මානි සචෙ කණ්හො සුජම්පති.
1366. එතස්මිං තෙ සුලපිතෙ පතිරූපෙ සුභාසිතෙ, වරං බ්රාහ්මණ තෙ දම්මී යං කිඤ්චි මනසිච්ඡසි.
1367. වරං චෙ මෙ අදො සක්ක සබ්බභූතානමිස්සර, සුනික්කොධං{1} සුනිද්දොසං නිල්ලොභං වුත්තිමත්තනො. නිස්නෙහමභිකඞ්ඛාමි එතෙ මෙ චතුරො වරෙ.
1368. කින්නු කොධෙ ච දොසෙ වා ලොභෙ ස්නෙහෙව බ්රාහ්මණ, ආදීනවං සම්පස්සසි{2} තං මෙ අක්ඛාහි පුච්ඡිතො.
1369. අප්පො හුත්වා බහු හොති වඩ්ඪතෙ සො අඛන්තිජො, ආසඞ්ගි බහුපායාසො තස්මා කොධං න රොචයෙ.
1370. දුට්ඨස්ස ඵරුසා වාචා පරාමාසො අනන්තරා, තතො පාණි තතො දණ්ඩො සත්ථස්ස පරමා ගති{3} දොසො කොධසමුට්ඨානො තස්මා දොසං න රොචයෙ.
1371. අලොපසහසාකාරා නිකතී වඤ්චනානි ච, දිස්සන්ති ලොභධම්මෙසු තස්මා ලොභං න රොචයෙ.
1372. ස්නෙහ සඞ්ගථීතා ගන්ථා{4} සෙන්ති මනොමයා පුථු, තෙ භුසං උපතාපෙන්ති තස්මා ස්නෙහං න රොචයෙ.
1373. එතස්මිං තෙ සුලපිතෙ පතිරූපෙ සුභාසිතෙ, වරං බ්රාහ්මණ තෙ දම්මි යං කිඤ්චි මනසිච්ඡසි.
1374. වරං චෙ මෙ අදො සක්ක සබ්බභූතානමිස්සර, අරඤ්ඤෙ මෙ විහරතො නිච්චං එකවිහාරිනො. ආබාධා මා උප්පජ්ජෙය්යුං අන්තරායකරා භුසා.
1375. එතස්මිං තෙ සුලපිතෙ පතිරූපෙ සුභාසිතෙ, වරං බ්රාහ්මණ තෙ දම්මි යං කිඤ්චි මනසිච්ඡසි.
1376. වරං චෙ මෙ අදො සක්ක සබ්බභූතානමිස්සර න මනො වා සරීරං වා මඞ්කතෙ සක්ක කස්සචි කදාචි උපහඤ්ඤෙථ එතං සක්ක වරං වරෙති.
2. කණ්හජාතකං.
1377. යො කොපනෙය්යෙ න කරොති කොපං, න කුජ්ඣති සප්පුරිසො කදාචි, කුද්ධොපි යො නාවිකරොති කොපං තං වෙ නරං සමණං{1} ආහු ලොකෙ.
1378. ඌනොදරො{2} යො සහතෙ ජිඝච්ඡං දන්තො තපස්සි{3} මිතපානභොජනො, ආහාරහෙතු න කරොති පාපං තං වෙ නරං සමණං ආහු ලොකෙ.
1379. ඛිඩ්ඩං රතිං විප්පජහිත්ව{4} සබ්බං න චාලිකං භාසති කිඤ්චි ලොකෙ, විභූසනට්ඨානා විරතො මෙථුනස්මා තං වෙ නරං සමණං ආහු ලොකෙ.
1380. පරිග්ගහං ලොභධම්මඤ්ච සබ්බං යො වෙ පරිඤ්ඤාය පරිබ්බජෙති, දන්තං ඨිතත්තං අමමං නිරාසං තං වෙ නරං සමණං ආහු ලොකෙ.
1381. පුච්ඡාම කත්තාරං අනොමපඤ්ඤං ගාථාසු නො විග්ගහො අත්ථි ජාතො, ඡින්දජ්ජ කඞ්ඛං විචිකිච්ඡිතානි තයජ්ජ කඞ්ඛං විතරෙමු සබ්බෙ.
1382. යෙ පණ්ඩිතා අත්ථදස්සා භවන්ති භාසන්ති තෙ යොනිසො තත්ථ කාලෙ, කථං නු ගාථානං{5} අභාසිතානං අත්ථං නයෙය්යුං කුසලා ජනින්ද.
1383. කථං හවෙ භාසති නාගරාජා කථං පන ගරුළො වෙනතෙය්යො,{6} ගන්ධබ්බරාජා පන කිං වදෙති කථං පන කුරුනං රාජසෙට්ඨො.
1384. ඛන්තිං හවෙ භාසති නාගරාජා අප්පාහාරං ගරුළො වෙනතෙය්යො ගන්ධබ්බරාජා රතිවිප්පහානං අකිඤ්චනං කුරුනං රාජසෙට්ඨා’ති.{*}
1385. සබ්බානි එතානි සුභාසිතානි නහෙත්ථ දුබ්භාසිතමත්ථි කිඤ්චි, යස්මිඤ්ච එතානි පතිට්ඨිතානි අරාව නාභ්යා{7} සුසමොහිතානි, චතුබ්භි ධම්මෙහි සමඞ්ගිභූතං තං වෙ නරං සමණං ආහු ලොකෙ.
1386. තුවං{1} සෙට්ඨො ත්වමනුත්තරොසි ත්වං ධම්මගූ ධම්මවිදූ සුමෙධො පඤ්ඤාය පඤ්හං සමධිග්ගහෙත්වා, අච්ඡෙච්ඡි ධීරො විචිකිච්ඡිතානි අච්ඡෙච්ඡි{2} කඞ්ඛං විචිකිච්ඡිතානි චුන්දො යථා නාගදන්තං ඛරෙන.
1387. නීලුප්පලාභං විමලං අනග්ඝං වත්ථං ඉමං{3} ධූමසමානවණ්ණං, පඤ්හස්ස වෙය්යාකරණෙන තුට්ඨො දදාමි තෙ ධම්මපූජාය ධීර.
1388. සුණ්ණමාලං සතපත්තඵුල්ලං{4} සකෙසරං රතනසහස්සමණ්ඩිතං පඤ්හස්ස වෙය්යාකරණෙන තුට්ඨො දදාමි තෙ ධම්මපූජාය ධීර.
1389. මණිං අනග්ඝං රුචිරං පභස්සරං, කණ්ඨාවසත්තං මණිභූසිතං මෙ, පඤ්හස්ස වෙය්යාකරණෙන තුට්ඨො දදාමි තෙ ධම්මපූජාය ධීර.
1390. ගවං සහස්සං උසභඤ්ච නාගං ආජඤ්ඤයුත්තෙ ච රථෙ දස ඉමෙ, පඤ්හස්ස වෙය්යාකරණෙන තුට්ඨො දදාමි තෙ ගාමවරානි සොළසාති.
3. චතුපොසථිකජාතකං.{*}
1391. බහුස්සුතො සුතධම්මොසි සඞ්ඛ දිට්ඨා තයා සමණබ්රාහ්මණා ච, අථක්ඛණෙ දස්සයසෙ විලාපං අඤ්ඤොනු කො තෙ පටිමන්තකො මයා.
1392. සුබ්භූ සුභා සුප්පටිමුත්තකම්බු පග්ගය්හ සොවණ්ණමයාය{5} පාතියා{6}, භුඤ්ජස්සු භත්තං ඉති මං වදෙති සද්ධා{7} චිත්තා තමහං නොති බ්රූමි.
1393. එතාදිසං බ්රාහ්මණ දිස්වා{1} යක්ඛං පුච්ඡෙය්ය පොසො සුඛමාසසානො{2} උට්ඨෙහි තං පඤ්ජලිකාහි පුච්ඡ{3} දෙවීනුසි ත්වං උද මානුසී නු.
1394. යං ත්වං සුඛෙනාභිසමෙක්ඛසෙ මං භුඤ්ජස්සු භත්තං ඉති මං වදෙසි, පුච්ඡාමි තං නාරි මහානුභාවෙ{4} දෙවීනුසි ත්වං උද මානුසී නු.
1395. දෙවී අහං සඞ්ඛ මහානුභාවා ඉධාගතා සාගරවාරිමජ්ඣෙ, අනුකම්පිකා නො ච පදුට්ඨචිත්තා තමෙව අත්ථාය ඉධාගතොස්මි.
1396. ඉධන්නපානං සයනාසනඤ්ච යානානි නානා විවිධානි සඞ්ඛ, සබ්බස්ස ත්යාහං පටිපාදයාමි යං කිඤ්චි තුය්හං මනසාභිපත්ථිතං.
1397. යං කිඤ්චි යිට්ඨංව හුතං ව මය්හං සබ්බස්ස නො ඉස්සරා ත්වං සුගත්තෙ, සුස්සොණි සුබ්භූ සුවිලාකමජ්ඣෙ කිස්ස මෙ කම්මස්ස අයං විපාකො.
1398. ඝම්මෙ පථෙ බ්රාහ්මණ එකභික්ඛුං උග්ඝට්ටපාදං තසිතං කිලන්තං, පටිපාදයි සඞ්ඛ උපාහනාහි සා දක්ඛිණා කාමදුහා තවජ්ජ.
1399. සා හොතු නාවා ඵලකූප්පන්නා අනවස්සුතා එරකවාතයුත්තා, අඤ්ඤස්ස යානස්ස න හෙත්ථ භූමි අජ්ජෙව මං මොලිනං පාපයස්සු.
1400. සා තත්ථ චිත්තා{5} සුමනා පතීතා නාවං සුචිත්තං අභිනිම්මිනිත්වා, ආදාය සඞ්ඛං පුරිසෙන සද්ධිං උපානයී නගරං සාධු රම්ම’න්ති.
4. සඞ්ඛජාතකං.
1401. යො තෙ ඉමං විසාලක්ඛිං පියං සම්මිල්ලභාසිනිං{1}, ආදාය බලා ගච්ඡෙය්ය කින්නු කයිරාසි බ්රාහ්මණ.
1402. උප්පජ්ජ{2} මෙ න මුච්චෙය්ය න මෙ මුච්චෙය්ය{3} ජීවතො රජංව විපුලා වුට්ඨි ඛිප්පමෙව නිවාරයෙ.
1403. යන්නු පුබ්බෙ විකත්ථිත්ථො{4} බලම්හි ච අපස්සිතො, ස්වාජ්ජ{5} තුණ්හීකකොදානි{6} සඞ්ඝාටිං සිබ්බමච්ඡසි.
1404. උප්පජ්ජ මෙ න මුච්චිත්ථ{7} නමෙ මුච්චිත්ථ ජීවතො රජංව විපුලා වුට්ඨි ඛිප්පමෙව නිවාරයිං.
1405. කින්තෙ උප්පජ්ජි නො මුච්චි{7} කින්තෙ නො මුච්චි ජීවතො, රජංව විපුලා වුට්ඨි කතමං ත්වං නිවාරයී.
1406. යම්හි ජාතෙ න පස්සති අජාතෙ සාධු පස්සති, සො මෙ උප්පජ්ජි නො මුච්චි කොධො දුම්මෙධගොචරො.
1407. යෙන ජාතෙන නන්දන්ති අමිත්තා දුක්ඛමෙසිනො, සො මෙ උප්පජ්ජි නො මුච්චි කොධො දුම්මෙධගොචරො.
1408. යස්මිඤ්ච ජයමානස්මිං සදත්ථං නාවබුජ්ඣති. සො මෙ උප්පජ්ජි නො මුච්චි කොධො දුම්මෙධගොචරො.
1409. යෙනාභිභූතො කුසලං ජහාති පරක්කරෙ විපුලඤ්චාපි අත්ථං, ස භීමසෙනො බලවා පමද්දී කොධො මහාරාජ න මෙ අමුච්චථ.
1410. කට්ඨස්මිං මන්ථමානස්මිං පාවකො නාම ජායති, තමෙව කට්ඨං ඩහති යස්මා සො ජායතෙ ගිනි.
1411. එවං මන්දස්ස පොසස්ස බාලස්ස අවිජානතො සාරම්භා ජායතෙ කොධො සොපි තෙනෙව ඩය්හති{1}.
1412. අග්ගීව තිණකට්ඨස්මිං කොධො යස්ස පවඩ්ඪති, නිහීයති තස්ස යසො කාළපක්ඛෙව චන්දිමා.
1413. අනින්ධො{2} ධූමකෙතුව කොධො යස්සූපසම්මති, ආපූරති තස්ස යසො සුක්කපක්ඛෙව චන්දිමාති.
5. චුල්ලබොධිජාතකං.
1414. සත්තාහමෙවාහං පසන්නචිත්තො පුඤ්ඤත්ථිකො අචරිං{3} බ්රහ්මචරියං අථාපරං යං චරිතං මමයිදං{4}, වස්සානි පඤ්ඤාස සමාධිකානි අකාමකො වාපි අහං චරාමි එතෙන සච්චෙන සුවත්ථි හොතු හතං විසං ජීවතු යඤ්ඤදත්තො.
1415. යස්මා දානං නාභිනන්දිං කදාචි දිස්වානාහං අතිථිං වාසකාලෙ, නචාපි මෙ අප්පියතං අවෙදුං බහුස්සුතා සමණා බ්රාහ්මණා ච{5} අකාමකො වා හි අහං දදාමි, එතෙන සච්චෙන සුවත්ථි හොතු හතං විසං ජීවතු යඤ්ඤදත්තො.
1416. ආසීවිසො තාත පහූතතෙජො{6} යො තං අදංසි{7} ඛිලරා{8} උදිච්ච තස්මිඤ්ච මෙ අප්පියතාය අජ්ජ, පිතරඤ්ච තෙ නත්ථි කොචි විසෙසො එ තෙන සච්චෙන සුවත්ථි හොතු හතං විසං ජීවතු යඤ්ඤදත්තො.
1417. සන්තා දන්තා යෙව පරිබ්බජන්ති අඤ්ඤත්ර කණ්හා අනකාමරූපා, දීපායන කිස්ස ජිගුච්ඡමානො අකාමකො චරසි බ්රහ්මචරියං.
1418. සද්ධාය නික්ඛම්ම පුනං{1} නිවත්තො සො එළමුගොව බලො{2}වතායං, එතස්ස වාදස්ස ජිගුච්ඡමානො අකාමකො චරාමි බ්රහ්මචරියං විඤ්ඤුප්පසත්ථඤ්ච{3} සතඤ්ච ඨානං එවම්පහං පුඤ්ඤකාරො භවාමි.
1419. සමණෙ තුවං බ්රාහ්මණෙ අද්ධිකෙ ච සන්තප්පයාසි අන්නපානෙන භික්ඛං, ඔපානභූතං ච ඝරං තවයිදං අන්නෙන පානෙන උපෙතරූපං අථ කිස්ස වාදස්ස ජිගුච්ඡමානො අකාමකො දානමිමං දදාසි.
1420. පිතරො ච මෙ ආසුං පිතාමහා ච සද්ධා අහූ{4} දානපතී වදඤ්ඤූ තං කුල්ලවත්තං{5} අනුවත්තමානො, මාහං කුලෙ අන්තිම ගන්ධිනො අහුං එතස්ස වාදස්ස ජිගුච්ඡමානො අකාමකො දානමිමං දදාසි.
1421. දහරිං කුමාරිං අසමත්ථපඤ්ඤං යං තානයිං{6} ඤාතිකුලා සුගත්තෙ න චාපි මෙ අප්පියතං අවෙදි, අඤ්ඤත්ර කාමා පරිචාරයන්තී{7} අථ කෙන වණ්ණෙන මයා තෙ{8} භොති සංවාසධම්මො අහු එවරූපො.
1422. ආරා දූරෙ න ඉධ{9} කදාචි අත්ථි පරම්පරා නාම කුලෙ ඉමස්මිං තං කුල්ලවත්තං අනුවත්තමානා, මාහං කුලෙ අන්තිමගන්ධිනී අහුං එතස්ස වාදස්ස ජිගුච්ඡමානා අකාමිකා{10} බද්ධචරාස්මි තුය්හං.
1423. මණ්ඩව්ය භාසිස්සං අභාසනෙය්යං{11} තං ඛම්යතං පුත්තහෙතු මමජ්ජ, පුත්තපෙමා{12} න ඉධ පරත්ථි කිඤ්චි. සො නො අයං ජීවති යඤ්ඤදත්තොති.
6. කණ්හදීපායනජාතකං.
1424. නචාහමෙතං ජානාමි කොවායං කස්ස චාති වා{1}, යථා සාඛො වදී එවං නිග්රොධ කින්ති මඤ්ඤසි.
1425. තතො ගලවිනීතෙන පුරිසා නීහරිංසු මං, දත්වා මුඛ පහාරානි සාඛස්ස වචනං කරා.
1426. එතාදිසං දුම්මතිනා අකතඤ්ඤූන{2}දුබ්භිනා, කතං අනරියං සාඛෙන සාඛිනා තෙ ජනාධිප.
1427. නචාහං මෙතං ජානාමි නපි මෙ කොචි සංසති, යම්මෙ ත්වං සම්ම අක්ඛාසි සාඛෙන කඩ්ඪනං කතං{3}.
1428. සඛීනං සාජීවකාරො මම සාඛස්ස චූභයං, ත්වං නො ඉස්සරියං දාතා මනුසෙස්සු මහග්ගතං. තයම්භා ලභිතා ඉද්ධි එත්ථ මෙ නත්ථි සංසයො.
1429. යථාපි බීජං අග්ගිස්මිං ඩය්හති න විරූහති, එවං කතං අසප්පුරිසෙ නස්සති න විරූහති.
1430. කතඤ්ඤුම්භී ච පොසම්භි සීලවන්තෙ අරියවුත්තිනෙ, සුඛෙත්තෙ විය බීජානි කතං තම්හි න නස්සති.
1431. ඉමඤ්ච ජම්මං{4} නෙකතිකං අසප්පුරිසචින්තකං{5}, හනත්තු සාඛං සත්ථීහි නාස්ස ඉච්ඡාමි ජීවිතං.
1432. ඛම්යතස්ස{6} මහාරාජ පාණා දුප්පටිආනයා, ඛම දෙව අසප්පුරිසස්ස නාස්ස ඉච්ඡාමහං වධං.
1433. නිග්රොධමෙව සෙවෙය්ය න සාඛමුපසංවසෙ, නිග්රොධස්මිං මතං සෙය්යො යඤ්චෙ සාඛස්මි ජීවිතන්ති.
7. නිග්රොධජාතකං.
1434. න තක්කළා සන්ති න ආලුපානි න බිළාලියො න කලම්බානි තාත, එකො අරඤ්ඤම්හි සුසානමජ්ඣෙ කිමත්ථිකො තාත ඛණාසි{1} කාසුං.
1435. පිතාමහො තාත සුදුබ්බලො තෙ අනෙකව්යාධීහි දුඛෙන{2} ඵුට්ඨො, තමජ්ජහං නිඛණිස්සාමි සොබ්භෙ නහිස්ස තං ජීවිතං රොචයාමි
1436. සඞ්කප්පමෙතං පටිලද්ධ පාපං අච්චාහිතං කම්ම කරොසි ලුද්දං. මයාපි තාත පටිලච්ඡසෙ තුවං එතාදිසං කම්ම{3} ජරූපනීතො{4}, තං කුල්ලවත්තං අනුවත්තමානො අහම්පි තං නිඛණිස්සාමි සොබ්භෙ.
1437. ඵරුසාහි වාචාහි පකුබ්බමානෙ ආසජ්ජ මං ත්වං වදසෙ කුමාර, පුත්තො මම ඔරසකො සමානො අහිතානුකම්පී මෙ ත්වංසි පුත්ත.
1438. න තාහං{5} තාත අහිතානුකම්පී හිතානුකම්පී තෙ අහංපි තාත, පාපඤ්ච තං කම්ම පකුබ්බමානං අරහාමි නො වාරයිතුං තතො හි.
1439. යො මාතරං පිතරං වා වසිට්ඨ{6} අදූසකෙ හිංසති පාපධම්මො, කායස්ස භෙදා අභිසම්පරායං අසංසයං සො නිරයං පරෙති.
1440. යො මාතරං පිතරං වා වසිට්ඨ අන්නෙන පානෙන උපට්ඨහාති, කායස්ස භෙදා අභිසම්පරායං අසංසයං සො සුගතිං පරෙති.
1441. න මෙ ත්වං පුත්ත අහිතානුකම්පී හිතානුකම්පී මෙ ත්වංසි පුත්ත, අහඤ්ච තං මාතරා වුච්චමානො එතාදිසං කම්ම කරොමි ලුද්දං.