ජිනඤ්ච වණ්ණං අසමං වග්ගුපරි සුදෙසිතා ජාතකන්ති පඤ්ච වීසති, මහෙසිනො බ්රහ්මචරිත්තමුත්තම මවොච ගාථා අත්ථවතී සුබ්යඤ්ජනා’ති.
6. ඡක්කනිපාතො
1. අවාරියවග්ගො
848. මාස්සු කුජ්ඣි{1} භූමිපති මාස්සු කුජ්ඣි රථෙසභ, කුද්ධං අප්පටිකුජ්ඣන්තො රාජා රට්ඨස්ස පූජිතො.
849. ගාමෙ වා යදි වාරඤ්ඤෙ නින්නෙ වා යදි වා ථලෙ, සබ්බත්ථමනුසාසාමි මාස්සු කුජ්ඣි රථෙසභ.
850. අවාරියපිතා නාම අහු ගඞ්ගාය නාවිකො, පුබ්බෙ ජනං තාරයිත්වා{2} පච්ඡා යාචති වෙතනං තෙනස්ස භණ්ඩනං හොති න ච භොගෙහි වඩ්ඪති.
851. අතිණ්ණංයෙව යාචස්සු අපාරං තාත නාවික, අඤ්ඤො හි තිණ්ණස්ස මනො අඤ්ඤො හොති තරෙසිනො{3}.
852. ගාමෙ වා යදි වාරඤ්ඤෙ නින්නෙ වා යදි වා ථලෙ, සබ්බත්ථ අනුසාසාමි මාස්සු කුජ්ඣිත්ථ නාවික.
853. යා යෙවානුසාසනියා රාජා ගාමවරං අදා, තායෙවානුසාසනියා නාවිකො පහරී මුඛං.
854. භත්තං භින්නං හතා භරියා ගබ්භො ච පතිතො ඡමා, මිගොව ජාතරූපෙන න තෙනත්ථං අවඩ්ඪිතුන්ති{4}.
1. අවාරියජාතකං.
855. මා තාත කුජ්ඣි න හි සාධු කොධො බහුම්පි තෙ අදිට්ඨං අස්සුතඤ්ච, මාතා පිතා දිසතා සෙතකෙතු ආචරියමාහු දිසතං පසත්ථා.
856. අගාරිනො අන්නදපාණවත්ථදා අව්හායිකා තම්පි දිසං වදන්ති එසා දිසා පරමා සෙතකෙතු යං පත්වා දුක්ඛී සුඛිනො භවන්ති.
857. ඛරාජිනා ජටිලා පඞ්කදන්තා දුමුක්ඛරූපා යෙ මෙ ජපන්ති මන්තෙ, කච්චි නු තෙ මානුසිකෙ පයොගෙ ඉදං විදූ පරිමුත්තා අපායා.
858. පාපානි කම්මානි කරිත්ව රාජ බහුස්සුතො නෙව චරෙය්ය ධම්මං, සභස්සවෙදාපි න තං පටිච්ච දුක්ඛා පමුඤ්චෙ චරණං අපත්වා
859. සහස්සවෙදොපි න තං පටිච්ච දුක්ඛා පමුඤ්චෙ චරණං අපත්වා, මඤ්ඤාමි වෙදා අඵලා භවන්ති සසඤ්ඤමං{1} චරණඤ්ඤෙව සච්චං.
860. නහෙව වෙදා අඵලා භවන්ති සසංයමං චරණඤ්චෙව{2} සච්චං, කිත්තිං හි පප්පොති අධිච්ච වෙදෙ සන්තං පුතොති{3} චරණෙන දන්තොති.
2. සෙතකෙතුජාතකං.
861. පඞ්කො ච කාමා පලිපො ච{4} කාමා භයඤ්ච මෙතං තිමූලං පවුත්තං, රජො ච ධූමො ච මයා පකාසිතා{5} හිත්වා තුවං පබ්බජ බ්රහ්මදත්ත.
862. ගථිතො ච රත්තො අධිමුච්ඡිතො ච කාමෙස්වාහං{6} බ්රාහ්මණ භිංසරූපං, තං නුස්සහෙ ජිවිකත්ථො පහාතුං කාහාමි පුඤ්ඤානි අනප්පකානි.
863. යො අත්ථකාමස්ස හිතානුකම්පිනො ඔවජ්ජමානො න කරොති සාසනං, ඉදමෙව සෙය්යො ඉති මඤ්ඤමානො පුනප්පුනං ගබ්භමුපෙති මන්දො.
864. සො ඝොරරූපං නිරයං උපෙති සුභාසුභං මුත්තකරීසපූරං, සත්තා සකායෙ න ජහන්ති ගිද්ධා යෙ හොන්ති කාමෙසු අවීතරාගා.
865. මීළ්හෙන ලිත්තා රුහිරෙන මක්ඛිතා සෙම්හෙන ලිත්තා උපනික්ඛමන්ති, යං යං හි කායෙන ඵුසන්ති තාවදෙ සබ්බං අසාතං දුක්ඛමෙව{8} කෙවලං.
866. දිස්වා වදාමි නහි අඤ්ඤතො සවං පුබ්බෙනිවාසං බහුකං සරාමි, චිත්රාහි ගාථාහි සුභාසිතාහි දරීමුඛො නිජ්ඣාපයී සුමෙධන්ති.
3. දරීමුඛජාතකං.
867. කාකොළා{1} කාකසඞ්ඝා ච මයඤ්ච පත්තං වරා, සබ්බෙව සදිසා භොම ඉමං ආගම්ම පබ්බතං.
868. ඉධ සීහා ච ව්යග්ඝා ච සිගාලා ච මිගාධමා, සබ්බෙව සදිසා හොන්ති අයං කො නාම පබ්බතො.
869. ඉමං නෙරුන්ති ජානන්ති මනුස්සා පබ්බතුත්තමං, ඉධ වණ්ණෙන සම්පන්නා වසන්ති සබ්බපාණිනො.
870. අමානනා යත්ථ සියා සන්තානං වා විමානනා, හීනසම්මානනා වා’පි න තත්ථ වසතිං වසෙ.
871. යත්ථාලසො ච{2} දක්ඛො ච සූරො භීරූ ච පූජියා, න තත්ථ සන්තො නිවසන්ති{3} අවිසෙසකරෙ නාගෙ{4}.
872. නායං නෙරු විභජති හීනමුක්කට්ඨමජ්ඣිමෙ{5} අවිසෙසකරො නෙරු හන්ද නෙරුං ජහාමසෙති.
4. නෙරුජාතකං.
873. ආසාවතී නාම ලතා ජාතා චිත්තලතාවනෙ, තස්සා වස්සසහස්සෙන එකං නිබ්බත්තතෙ ඵලං. තං දෙවා පටිරුපාසන්ති තාව දුරඵලං සතිං{6}.
874. ආසිංසෙව තුවං රාජ ආසඵලවතී සුඛා, ආසිංසෙථෙව සො පක්ඛී ආසිංසෙථෙව{7} සො දිජො.
875. තස්ස චාසා සමිජ්ඣිත්ථ තාව දුරගතා සතී{8} ආසිංසෙව තුවං රාජ ආසා ඵලවතී සුඛා.
876. සම්පෙසි{1} ඛො මං වාචාය න ච සම්පෙසි කම්මුනා, මාලා සෙරෙය්යකස්සෙව වණ්ණවන්නා අගන්ධිකා.
877. අඵලං මධුරං වාචං යො මිත්තෙසු පකුබ්බති, අද්දං අවිස්සජං භොගං සන්ධි තෙනස්ස ජීරති.
878. යං හි කයිරා තං හි වදෙ යං න කයිරා න තං වදෙ, අකරොන්තං භාසමානං පරිජානන්ති පණ්ඩිතා.
879. බලඤ්ච වත මෙ ඛීණං පථෙය්යඤ්ච න විජ්ජති, සඞ්කෙ පාණූපරොධාය හන්දන්දානි වජාමහං.
880. එතදෙව හි මෙ නාම යං නාමස්මිං රථෙසභ, ආගමෙහි මහාරාජ පිතරං ආමන්තයාමහ’න්ති.
5. ආසඞ්කජාතකං.
881. න මෙ රුච්චි මිගාලොප යස්ස තෙ තාදිසා ගති, අතුච්චං තාත පතසි අභූමිං තාත සෙවසි.
882. චතුක්කණ්ණංව කෙදාරං යදා තෙ පඨවී{2} සියා, තාතො තාත නිවත්තස්සු මාස්සු එත්තො පරං ගමි.
883. සන්ති අඤ්ඤෙපි සකුණා පත්තයානා විහඞ්ගමා, අක්ඛිත්තා වාතවෙගෙන නට්ඨා තෙ සස්සතීසමා.
884. අකත්වා අපරණ්ණස්ස{3} පිතු වුද්ධස්ස සාසනං{4}, කාළෙ වාතෙ{5} අතික්කම්ම වෙරම්බානං වසං ගතො{6}.
885. තස්ස පුත්තා ච දාරා ච යෙ චඤ්ඤෙ අනුජීවිනො, සබ්බෙ ව්යසනමාපාදුං අනොවාදකරෙ දිජෙ.
886. එවම්පි ඉධ වුද්ධානං{7} යො වාක්යං නාවබුජ්ඣති, අතිසීමං චරො දිත්තො ගිජ්ඣොවාතීතසාසනො. සබ්බෙ සංඛ්ය නපප්පොන්ති අකත්වා බුද්ධසාසනන්ති.
6. මිගාලොපජාතකං.
887. කා නු කාළෙන වණ්ණෙන න චාසි පියදස්සනා, කා වා ත්වං කස්ස වා ධීතා කථං ජානෙමු තං මයං.
888. මහාරාජස්සභං ධීතා විරූපක්ඛස්ස චණ්ඩියා, අහං කාළී අලක්ඛිකා කාළකණ්ණීති මං විදූ ඔකාසං යාචිතො දෙහි වසෙමු තව සන්තිකෙ
889. කිං සීලෙ කිං සමාචාරෙ පුරිසෙ නිවිසසෙ{1} තුවං, පුට්ඨා මෙ කාළි අක්ඛාහි යථා ජානෙමු තං මයං.
890. මක්ඛී පළාසී සාරම්භී ඉස්සුකී මච්ඡරී සඨො, සො මය්හං පුරිසො කන්තො ලද්ධං යස්ස{2} විනස්සති.
891. කොධනො උපනාහී ච පිසුනො ච විභෙදකො. කණ්ටකවාචො{*} ඵරුසො සො මෙ කන්තතරො තතො.
892. අජ්ජසුවෙති පුරිසො සදත්ථං නාවබුජ්ඣති, ඔවජ්ජමානො කුප්පති සෙය්යසො අතිමඤ්ඤති.
893. දවප්පලුද්ධො{3} පුරිසො සබ්බමිතෙතහි ධංසති, සො මය්හං පුරිසො කන්තො තස්මිං හොමි අනාමයා.
894. අපෙහි එත්තො ත්වං කාළි නෙතං අම්හෙසු විජ්ජති, අඤ්ඤං ජනපදං ගච්ඡ නිගමෙ රාජධානියො.
895. අහම්පි ඛො තං ජානාමි නෙතං තුම්හෙසු විජ්ජති, සන්ති ලොකෙ අලක්ඛිකා සඞ්ඝරන්ති බහුං ධනං අහං දෙවො ච මෙ භාතා උභො නං විධමාමසෙ.
896. කානු දිබ්බෙන වණ්ණෙන පථබ්යා සුප්පතිට්ඨිතා, කා වා ත්වං කස්ස වා ඨිතා කථං ජානෙමු තං මයං.
897. මහාරාජස්සහං ධීතා ධතරට්ඨස්ස සිරීමතො, අහං සිරි ච ලක්ඛී ච භුරිපඤ්ඤාති මං විදූ. ඔකාසං යාචිතො දෙහි වසෙමු තව සන්තිකෙ.
898. කිං සීලෙ කිං සමාචාරෙ පුරිසෙ නිවිසසෙ තුවං, පුට්ඨා මෙ ලක්ඛි අක්ඛාහි යථා ජානෙමු තං මයං.
899. යො චාපි සීතෙ අථවාපි උණ්හෙ වාතාතපෙ ඩංසසිරිංසපෙ ච, ඛුදං පිපාසං අභිභුය්ය සබ්බං රත්තින්දිවං යො සතතං නියුත්තො. කාලගතඤ්ච න හාපෙති අත්ථං සො මෙ මනාපො නිවසෙව{1} තම්හි.
900. අක්කොධනො{2} මිත්තවා චාගවා ච සීලූපපන්නො අසඨොජුභූතො, සඞ්ගාහකො සඛිලො සණ්හවාචො මහත්තපත්තොපි නිවාතවුත්ති.
901. තස්මාහං පොසෙ විපුලා භවාමි උම්මී{3} සමුද්දස්ස යථාපි වණ්ණං, යො චාපි මිත්තෙ අථවා අමිත්තෙ සෙට්ඨෙ සරික්ඛෙ අථවාපි හීනෙ.
902. අත්ථං චරන්තං අථවා අනත්ථං ආවී රහො සඞ්ගහමෙව වත්තෙ, වාචං න වජ්ජා ඵරුසං කදාචි මතස්ස ජීවස්ස ව තස්ස හොමි.
903. එතෙසු යො අඤ්ඤතරං ලභිත්වා කන්තා සිරී මජ්ජති අප්පපඤ්ඤො{*}, තං දිත්තරූපං විසමං චරන්තං කරීසජාතං ව{4} විවජ්ජයාමි.
904. අත්තානා කුරුතෙ ලක්ඛිං අලක්ඛිං කුරුතත්තනා, න හි ලක්ඛිං අලක්ඛිං වා අඤ්ඤො අඤ්ඤස්ස කාරකො’ති.
7. සිරිකාලකණ්ණිජාතකං.
905. සුචිත්තපත්තච්ඡදන තම්බචූළ විහඞ්ගම, ඔරොහ දුමසාඛාය{1} මුධා භරියා භවාමි තෙ.
906. චතුප්පදී ත්වං කල්යාණි ද්විපදාහං{2} මනොරමෙ, මිගී පක්ඛී අසංයුත්තා අඤ්ඤං පරියෙස සාමිකං.
907. කොමාරිකා තෙ හෙස්සාමි මඤ්ජුකා පියභාණිනි, වින්ද මං අරියෙන වෙදෙන සාවයා මං යදිච්ඡසි.
908. සකුණාදිනි{3} ලොහිතපෙ චොරී කුක්කුටපොථිනි, න ත්වං අරියෙන වෙදෙන මමං භත්තාර මිච්ඡසි.
909. එවම්පි චතුරා නාරී දිස්වාන{4} පවරං නරං, නෙන්ති සණ්හාහි වාචාහි බිළාරී විය කුක්කුටං.
910. යො වෙ{5} උප්පතිතං අත්ථං නඛිප්පමනුබුජ්ඣති, අමිත්තවසමන්වෙති පච්ඡා ච මනුතප්පති.
911. යො ච උප්පතිතං අත්ථං ඛිප්පමෙව නිබොධති, මුච්චතෙ සත්තුසම්බාධා කුක්කුටොව බිළාරියා’ති.
8. කුක්කුටජාතකං.
912. ධම්මං චරථ ඤාතයො ධම්මං චරථ භද්දං වො, ධම්මචාරී සුඛං සෙති අස්මිං ලොකෙ පරම්හි ච.
913. භද්දකො වතයං පක්ඛී දිජො පරමධම්මිකො, එකපාදෙන තිට්ඨන්තො ධම්මමෙවානාසාසති.
914. නාස්ස සීලං විජානාථ අනඤ්ඤාය පසංසථ, භුත්වා අණ්ඩඤ්ච ඡාපෙ ච ධම්මො ධම්මොති භාසති.
915. අඤ්ඤං භණති වාචාය අඤ්ඤං කායෙන කුබ්බති, වාචාය නො ච කායෙන තං ධම්මං අධිට්ඨිතො.
916. වාචාය සඛිලො මනොවිදුග්ගො ඡන්නො කූපසයොව කණ්හසප්පො, ධම්මධජො ගාමනිගමාසු සාධු සම්මතො දුජ්ජානො පුරිසෙන ඛාලිසෙන.
917. ඉමං තුණ්ඩෙහි පක්ඛෙහි පාදා චිමං විහෙඨථ, ඡවං හිමං විනාසෙථ නායං සංවාසනාරහො’ති.
9. ධම්මධජජාතකං.
918. සචෙ බ්රාහ්මණ ගච්ඡසි සාකෙතං අඤ්ජනාවනං, වජ්ජාසි නන්දියං නාම පුත්තං අස්මාකඔරසං. මාතා පිතා ච තෙ වුද්ධා තෙ තං ඉච්ඡන්ති පස්සිතුං.
919. භුත්තා මයා නිවාපානි රාජිනො පානභොජනං, තං රාජපිණ්ඩං අවභොත්තුං නාහං බ්රාහ්මණමුස්සහෙ.
920. ඔදහිස්සාමහං පස්සං ඛුරප්පාණිස්ස රාජිනො, තදාහං සුඛිතො මුත්තො අපි පස්සෙය්ය මාතරං.
921. මිගරාජා පුරෙ ආසිං කොසලස්ස නිකෙතවෙ, නන්දියො නාම නාමෙන අභිරූපො චතුප්පදො.
922. තං මං වධිතුමාගඤ්ජි දායස්මිං අඤ්ජනාවනෙ, ධනුං අදෙජ්ඣං කත්වාන උසුං සන්ධාය කොසලො.
923. තස්සාහං ඔදහිං පස්සං ඛුරප්පාණිස්ස රාජිනො, තදාහං සුඛිතො මුත්තො මාතරං දට්ඨුමාගතො’ති.
10. නන්දියමිග{1}ජාතකං.
අවාරියවග්ගො පඨමො.
තස්සුද්දානං:
අථ කුජ්ඣරථෙසභකෙතුවරො දරීමුඛ සනෙරුතා ච පුන, ආසානන්දසිරී ච සුචිත්තවරො අථධම්මිකනන්දි මිගෙන දස.
2. සෙනකවග්ගො
924. සච්චං කිරෙව මාහංසු භස්තං{1} බාලොති පණ්ඩිතා, පස්ස බාලො රහොකම්මං ආවිකුබ්බං න බුජ්ඣති,
925. ත්වං නුඛො සම්ම බාලොසි ඛරපුත්ත විජානහි, රජ්ජුයා හි පරික්ඛිත්තො වඞ්කොට්ඨො ඔහිතො මුඛො.
926. අපරම්පි{2} සම්ම තෙ බාල්යං{3} යො මුත්තො න පලායසි, සො ච බාලතරො සම්ම යං ත්වං වහසි සෙනකං.
927. යන්නු සම්මා අහං බාලො අජරාජ විජානහි, අථ කෙන සෙනකො බාලො තං මෙ අක්ඛාහි පුච්ඡිතො
928. උත්තමත්ථං ලභිත්වාන භරියාය යො පදස්සති{4}, තෙන ජහිස්සතත්තානං{5} සා චෙවස්ස{6} න හෙස්සති.
929. න වෙ පියං මෙති ජනින්ද තාදිසො අත්තං නිරං කත්වා පියානි සෙවති, අත්තාව සෙය්යො පරමාව සෙය්යා ලබ්භා පියා ඔචිතත්ථෙන පච්ඡාති.
1. ඛරපුත්තජාතකං.