එතමත්ථං භගවා අවොච. තත්ථෙතං ඉති වුච්චති:
2. “අනත්ථජනනො ලොභො ලොභො චිත්තප්පකොපනො, භයමන්තරතො ජාතං තං ජනො නාවබුජ්ඣති.
3. ලුද්ධො අත්ථං න ජානාති ලුද්ධො ධම්මං න පස්සති, අන්ධන්තමං තදා හොති යං ලොභො සහතෙ නරං.
4. යො ච ලොභං පහත්වාන ලොභනෙය්යෙ න ලුබ්භති, ලොභො පහීයතෙ තම්හා උදබින්දූව පොක්ඛරා.
5. අනත්ථජනනො දොසො දොසො චිත්තප්පකොපනො, භයමන්තරතො ජාතං තං ජනො නාවබුජ්ඣති.
6. දුට්ඨො අත්ථං න ජානාති දුට්ඨො ධම්මං න පස්සති, අන්ධන්තමං තදා හොති යං දොසො සහතෙ නරං.
7. යො ච දොසං පහත්වාන දොසනෙය්යෙ න දුස්සති, දොසො පහීයතෙ තම්හා තාලපක්කංව බන්ධනා.
8. අනත්ථජනනො මොහො මොහො චිත්තප්පකොපනො, භයමන්තරතො ජාතං තං ජනො නාවබුජ්ඣති.
9. මූළ්හො අත්ථං න ජානාති මූළ්හො ධම්මං න පස්සති, අන්ධන්තමං තදා හොති යං මොහො සහතෙ නරං
10. යො ච මොහං පහත්වාන මොහනෙය්යෙ න මුය්හති, මොහං විහන්ති සො සබ්බං ආදිච්චොවුදයං තම”න්ති.
අයම්පි අත්ථො වුත්තො භගවතා, ඉති මෙ සුතන්ති.
3. 4. 10.
[දෙවදත්තසුත්තං]
89. වුත්තං හෙතං භගවතා. වුත්තමරහතා’ති මෙ සුතං:
1. තීහි භික්ඛවෙ අසද්ධම්මෙහි අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො දෙවදත්තො ආපායිකො නෙරයිකො කප්පට්ඨො අතෙකිච්ඡො. කතමෙහි තීහි?
පාපිච්ඡතාය භික්ඛවෙ අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො දෙවදත්තො ආපායිකො නෙරයිකො කප්පට්ඨො අතෙකිච්ඡො. පාපමිත්තතාය භික්ඛවෙ අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො දෙවදත්තො ආපායිකො නෙරයිකො කප්පට්ඨො අතෙකිච්ඡො. සති ඛො පන උත්තරිකරණීයෙ ඔරමත්තකෙන විසෙසාධිගමෙන අන්තරා වොසානං ආපාදීති.
ඉමෙහි ඛො භික්ඛවෙ තීහි අසද්ධම්මෙහි අභිභූතො පරියාදින්නචිත්තො දෙවදත්තො ආපායිකො නෙරයිකො කප්පට්ඨො අතෙකිච්ඡොති.
එතමත්ථං භගවා අවොච. තත්ථෙතං ඉති වුච්චති:
2. “මා ජාතු කොචි ලොකස්මිං පාපිච්ඡො උදපජ්ජතු, තදමිනාපි ජානාථ පාපිච්ඡානං යථා ගති.
3. පණ්ඩිතො’ති සමඤ්ඤාතො භාවිතත්තො’ති සම්මතො, ජලං’ව යසසා අට්ඨා දෙවදත්තො’ති විස්සුතො.
4. සො පමාණමනුචිණ්ණො{1} ආසජ්ජ නං තථාගතං, අවීචිනිරයං පත්තො චතුද්වාරං භයානකං.
5. අදුට්ඨස්ස හි යො දුබ්භෙ පාපකම්මං අකුබ්බතො, තමෙව පාපං ඵුසති දුට්ඨචිත්තං අනාදරං.
6. සමුද්දං විසකුම්භෙන යො මඤ්ඤෙය්ය පදූසිතුං, න සො තෙන පදූසෙය්ය යස්මා{2} හි උද්ධී මහා.
7. එවමෙව තථාගතං යො වාදෙන විහිංසති, සමග්ගතං සන්තචිත්තං වාදො තම්හි න රූහති.
8. තාදිසං මිත්තං කුබ්බෙථ තඤ්ච සෙවෙය්ය පණ්ඩිතො, යස්ස මග්ගානුගො භික්ඛු ඛයං දුක්ඛස්ස පාපුණෙ’ති”.
අයම්පි අත්ථො වුත්තො භගවතා. ඉති මෙ සුතන්ති.
චතුත්ථො වග්ගො.
තස්සුද්දානං:
විතක්කා සක්කාර සද්ද චවමාන ලොකෙ, අසුභ ධම්ම අන්ධකාර මලං, දෙවදත්තො’ති තෙ දසා’ති.
පඤ්චමො වග්ගො
3. 5. 1.
[අග්ගප්පසාදසුත්තං]
90. වුත්තං හෙතං භගවතා. වුත්තමරහතා’ති මෙ සුතං:
1. තයො’මෙ භික්ඛවෙ අග්ගප්පසාදා. කතමෙ තයො?
යාවතා භික්ඛවෙ සත්තා අපදා වා ද්විපදා වා චතුප්පදා වා බහුප්පදා වා රූපිනො වා අරූපිනො වා සඤ්ඤිනො වා අසඤ්ඤිනො වා නෙවසඤ්ඤිනාසඤ්ඤිනො වා, තථාගතො තෙසං අග්ගමක්ඛායති යදිදං අරහං සම්මාසම්බුද්ධො. යෙ භික්ඛවෙ බුද්ධෙ පසන්නා අග්ගෙ තෙ පසන්නා. අග්ගෙ ඛො පන පසන්නානං අග්ගො විපාකො හොති.
යාවතා භික්ඛවෙ ධම්මා සඞ්ඛතා වා අසඞ්ඛතා වා විරාගො තෙසං අග්ගමක්ඛායති යදිදං මදනිම්මදනො පිපාසවිනයො ආලයසමුග්ඝාතො වට්ටුපච්ඡෙදො තණ්හක්ඛයො විරාගො නිරොධො නිබ්බානං. යෙ භික්ඛවෙ විරාගෙ ධම්මෙ පසන්නා අග්ගෙ තෙ පසන්නා. අග්ගෙ ඛො පන පසන්නානං අග්ගො විපාකො හොති.
යාවතා භික්ඛවෙ සඞ්ඝා වා ගණා වා තථාගතසාවකසඞ්ඝො තෙසං අග්ගමක්ඛායති. යදිදං චත්තාරි පුරිසයුගානි අට්ඨපුරිසපුග්ගලා. එස භගවතො සාවකසඞ්ඝො ආහුනෙය්යො පාහුනෙය්යො දක්ඛිණෙය්යො අඤ්ජලිකරණීයො අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්ස. යෙ භික්ඛවෙ සඞ්ඝෙ පසන්නා අග්ගෙ තෙ පසන්නා. අග්ගෙ ඛො පන පසන්නානං අග්ගො විපාකො හොති.
ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ තයො අග්ගප්පසාදා”ති.
එතමත්ථං භගවා අවොච. තත්ථෙතං ඉති වුච්චති:
2. “අග්ගතො වෙ පසන්නානං අග්ගං ධම්මං විජානතං, අග්ගෙ බුද්ධෙ පසන්නානං දක්ඛිණෙය්යෙ අනුත්තරෙ.
3. අග්ගෙ ධම්මෙ පසන්නානං විරාගූපසමෙ සුඛෙ, අග්ගෙ සඞ්ඝෙ පසන්නානං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තෙ අනුත්තරෙ.
4. අග්ගස්මිං දානං දදතං අග්ගං පුඤ්ඤං පවඩ්ඪති, අග්ගං ආයු ච වණ්ණො ච යසො කිත්ති සුඛං බලං.
5. අග්ගස්ස දාතා මෙධාවී අග්ගධම්මසමාහිතො, දෙවභූතො මනුස්සො වා අග්ගප්පත්තො පමොදතී”ති.
අයම්පි අත්ථො වුත්තො භගවතා. ඉති මෙ සුතන්ති.
3. 5. 2.
[ජීවිකාසුත්තං]
91. වුත්තං හෙතං භගවතා වුත්තමරහතා’ති මෙ සුතං:
1. අන්තමිදං භික්ඛවෙ ජීවිකානං යදිදං පිණ්ඩොල්යං, අභිසාපො’යං භික්ඛවෙ ලොකස්මිං පිණ්ඩොලො විචරසි පත්තපාණීති. තඤ්ච ඛො එතං භික්ඛවෙ කුලපුත්තා උපෙන්ති අත්ථවසිකා අත්ථවසං පටිච්ච, නෙව රාජාභිනීතා න චොරාභිනීතා න ඉණට්ටා න භයට්ටා න ආජීවිකාපකතා. අපි ච ඛො ඔතිණ්ණම්හා ජාතියා ජරාය මරණෙන සොකෙහි පරිදෙවෙහි දුක්ඛෙහි දොමනස්සෙහි උපායාසෙහි දුක්ඛාභිකිණ්ණා දුක්ඛපරෙතා අප්පෙවනාම ඉමස්ස කෙවලස්ස දුක්ඛක්ඛන්ධස්ස අන්තකිරියා පඤ්ඤායෙථාති.
එවං පබ්බජිතො චායං භික්ඛවෙ කුලපුත්තො හොති අභිජ්ඣාලු කාමෙසු තිබ්බසාරාගො බ්යාපන්නචිත්තො පදුට්ඨමනසඞ්කප්පො, මුට්ඨස්සති අසම්පජානො අසමාහිතො විබ්භන්තචිත්තො පාකතින්ද්රියො.
සෙය්යථාපි භික්ඛවෙ ඡවාලාතං උභතො පදිත්තං මජ්ඣෙගූථගතං නෙව ගාමෙ කට්ඨත්ථං ඵරති න අරඤ්ඤෙ, තථූපමාහං භික්ඛවෙ ඉමං පුග්ගලං වදාමි ගිහිභොගා ච පරිහීනො සාමඤ්ඤත්ථඤ්ච න පරිපූරෙතී’ති.
එතමත්ථං භගවා අවොච. තත්ථෙතං ඉති වුච්චති:
2. “ගිහිභොගා ච පරිහීනො සාමඤ්ඤත්ථඤ්ච දුබ්භගො, පරිධංසමානො පකිරෙති ඡවාලාතං ව නස්සති.
3. කාසාවකණ්ඨා බහවො පාපධම්මා අසඤ්ඤතා, පාපා පාපෙහි කම්මෙහි නිරයං තෙ උපපජ්ජරෙ.
4. සෙය්යො අයොගුළො භුත්තො තත්තො අග්ගිසිඛූපමො, යඤ්චෙ භුඤ්ජෙය්ය දුස්සීලො රට්ඨපිණ්ඩං අසඤ්ඤතො”ති.
අයම්පි අත්ථො වුත්තො භගවතා. ඉති මෙ සුතන්ති.
3. 5. 3.
[සඞ්ඝාටිකණ්ණසුත්තං]
92. වුත්තං හෙතං භගවතා. වුත්තමරහතා’ති මෙ සුතං:
1. සඞ්ඝාටිකණ්ණෙ චෙ’පි භික්ඛවෙ භික්ඛු ගහෙත්වා පිට්ඨිතො පිට්ඨිතො අනුබද්ධො අස්ස, පාදෙ පාදං නික්ඛිපන්තො. සො ච හොති අභිජ්ඣාලු කාමෙසු තිබ්බසාරාගො බ්යාපන්නචිත්තො පදුට්ඨමනසඞ්කප්පො මුට්ඨස්සති අසම්පජානො අසමාහිතො විබ්භන්තචිත්තො පාකතින්ද්රියො. අථ ඛො සො ආරකා’ව මය්හං, අහං ච තස්ස. තං කිස්ස හෙතු: ධම්මං හි සො භික්ඛවෙ භික්ඛු න පස්සති ධම්මං අපස්සන්තො න මං පස්සති.
යොජනසතෙ චෙ’පි සො භික්ඛවෙ භික්ඛු විහරෙය්ය සො ච හොති අනභිජ්ඣාලු කාමෙසු න තිබ්බසාරාගො අබ්යාපන්නචිත්තො අප්පදුට්ඨමනසඞ්කප්පො උපට්ඨිතස්සති සම්පජානො සමාහිතො එකග්ගචිත්තො සංවුතින්ද්රියො. අථ ඛො සො සන්තිකෙව මය්හං, අහං ච තස්ස. තං කිස්ස හෙතු: ධම්මං හි සො භික්ඛවෙ භික්ඛු පස්සති ධම්මං පස්සන්තො මං පස්සතීති.
එතමත්ථං භගවා අවොච. තත්ථෙතං ඉති වුච්චති:
2. “අනුබන්ධො’පි චෙ අස්ස මහිච්ඡො ච විඝාතවා, එජානුගො අනෙජස්ස නිබ්බුතස්ස අනිබ්බුතො, ගිද්ධො සො වීතගෙධස්ස පස්ස යාවඤ්ච ආරකා.
3. සො ව ධම්මමභිඤ්ඤාය ධම්මමඤ්ඤාය පණ්ඩිතො, රහදො’ව නිවාතෙ ච අනෙජො වූපසම්මති.
4. අනෙජො සො අනෙජස්සනිබ්බුතස්සචනිබ්බුතො, අගිද්ධො වීතගෙධස්ස පස්ස යාවඤ්ච සන්තිකෙ’ති”.
අයම්පි අත්ථො වුත්තො භගවතා. ඉති මෙ සුතන්ති.
3. 5. 4.
[අග්ගිසුත්තං]
93. වුත්තං හෙතං භගවතා වුත්තමරහතා’ති මෙ සුතං:
1. තයො’මෙ භික්ඛවෙ අග්ගී. කතමෙ තයො? රාගග්ගි දොසග්ගි මොහග්ගි. ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ තයො අග්ගීති.
එතමත්ථං භගවා අවොච. තත්ථෙතං ඉති වුච්චති:
2. “රාගග්ගි දහති මච්චෙ රත්තෙ කාමෙසු මුච්ඡිතෙ, දොසග්ගි පන බ්යාපන්නෙ නරෙ පාණාතිපාතිනො.
3. මොහග්ගි පන සම්මූළ්හෙ අරියධම්මෙ අකොවිදෙ, එතෙ අග්ගී අජානන්තී සක්කායාභිරතා පජා.
4. තෙ වඩ්ඪයන්ති නිරයං තිරච්ඡානඤ්ච යොනියො, අසුරං පෙත්තිවිසයං අමුත්තා මාරබන්ධනා.
5. යෙ ච රත්තින්දිවා යුත්තා සම්මාසම්බුද්ධසාසනෙ, තෙ නිබ්බාපෙන්ති රාගග්ගිං නිච්චං අසුභසඤ්ඤිනො.
6. දොසග්ගිං පන මෙත්තාය නිබ්බාපෙන්ති නරුත්තමා, මොහග්ගිං පන පඤ්ඤාය යායං නිබ්බෙධගාමිනී.
7. තෙ නිබ්බාපෙත්වා නිපකා රත්තින්දිවමතන්දිතා, අසෙසං පරිනිබ්බන්ති අසෙසං දුක්ඛමච්චගුං.
8. අරියද්දසා වෙදගුනො සම්මදඤ්ඤාය පණ්ඩිතා, ජාතික්ඛයමභිඤ්ඤාය නාගච්ඡන්ති පුනබ්භවන්ති”.
අයම්පි අත්ථො වුත්තො භගවතා. ඉති මෙ සුතන්ති.
3. 5. 5.
[උපපරික්ඛසුත්තං]
94. වුත්තං හෙතං භගවතා වුත්තමරහතා’ති මෙ සුතං:
1. තථා තථා භික්ඛවෙ භික්ඛු උපපරික්ඛෙය්ය යථා යථාස්ස උපපරික්ඛතො බහිද්ධා චස්ස විඤ්ඤාණං අවික්ඛිත්තං හොති අවිසටං, අජ්ඣත්තං අසණ්ඨිතං අනුපාදාය න පරිතස්සෙය්ය. බහිද්ධා චස්ස භික්ඛවෙ විඤ්ඤාණෙ අවික්ඛිත්තෙ අවිසටෙ සති අජ්ඣත්තං අසණ්ඨිතෙ අනුපාදාය අපරිතස්සතො ආයතිං ජාති ජරාමරණ දුක්ඛසමුදයසම්භවො න හොතී’ති.
එතමත්ථං භගවා අවොච. තත්ථෙතං ඉති වුච්චති:
2. “සත්තසඞ්ගපහීනස්ස නෙත්තිච්ඡින්නස්ස භික්ඛුනො, වික්ඛීණො ජාතිසංසාරො නත්ථි තස්ස පුනබ්භවො”ති.
අයම්පි අත්ථො වුත්තො භගවතා, ඉති මෙ සුතන්ති.
3. 5. 6.
[කාමූපපත්ති සුත්තං]
95. වුත්තං හෙතං භගවතා. වුත්තමරහතා’ති මෙ සුතං:
1. තිස්සො ඉමා භික්ඛවෙ කාමූපපත්තියො. කතමා තිස්සො? පච්චුපට්ඨිතකාමා, නිම්මානරතිනො, පරනිම්මිතවසවත්තිනො. ඉමා ඛො භික්ඛවෙ තිස්සො කාමූපපත්තියො”ති.
එතමත්ථං භගවා අවොච. තත්ථෙතං ඉති වුච්චති:
2. “පච්චුපට්ඨිතකාමා ච යෙ දෙවා වසවත්තිනො, නිම්මානරතිනො දෙවා යෙ චඤ්ඤෙ කාමභොගිනො.
3. ඉත්ථභාවඤ්ඤථාභාවං සංසාරං නාතිවත්තරෙ, එතමාදීනවං ඤත්වා කාමභොගෙසු පණ්ඩිතො, සබ්බෙ පරිච්චජෙ කාමෙ යෙ දිබ්බා යෙ ච මානුසා.
4. පියරූපසාතගධිතං ඡෙත්වා සොතං දුරච්චයං, අසෙසං පරිනිබ්බන්ති අසෙසං දුක්ඛමච්චගුං.
5. අරියද්දසා වෙදගුනො සම්මදඤ්ඤාය පණ්ඩිතා, ජාතික්ඛයමභිඤ්ඤාය නාගච්ඡන්ති පුනබ්භව”න්ති.
අයම්පි අත්ථො වුත්තො භගවතා. ඉති මෙ සුතන්ති.
3. 5. 7.
[කාමයොගසුත්තං]
96. වුත්තං හෙතං භගවතා වුත්තමරහතා’ති මෙ සුතං:
1. කාමයොගයුත්තො භික්ඛවෙ භවයොගයුත්තො ආගාමී හොති ආගන්තා ඉත්ථත්තං.
කාමයොගවිසඤ්ඤුත්තො භික්ඛවෙ භවයොගයුත්තො අනාගාමී හොති අනාගන්තා ඉත්ථත්තං.