තං ඛො පනාහං භික්ඛවෙ නාඤ්ඤස්ස සමණස්ස වා බ්රාහ්මණස්ස වා සුත්වා වදාමි.
දිට්ඨා මයා භික්ඛවෙ සත්තා කායදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා වචීදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා මනොදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා, අරියානං උපවාදකා, මිච්ඡාදිට්ඨිකා මිච්ඡාදිට්ඨිකම්මසමාදානා. තෙ කායස්ස භෙදා පරම්මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපන්නා.
අපි ච භික්ඛවෙ යදෙව සාමං ඤාතං සාමං දිට්ඨං සාමං විදිතං තදෙවාහං වදාමි.
දිට්ඨා මයා භික්ඛවෙ සත්තා කායදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා වචීදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා මනොදුච්චරිතෙන සමන්නාගතා, අරියානං උපවාදකා, මිච්ඡාදිට්ඨිකා මිච්ඡාදිට්ඨිකම්මසමාදානා. තෙ කායස්ස භෙදා පරම්මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපන්නා’ති.
එතමත්ථං භගවා අවොච. තත්ථෙතං ඉති වුච්චති:
2. “මිච්ඡා මනං පනිධාය මිච්ඡා වාචං ච භාසිය,{1} මිච්ඡා කම්මානි කත්වාන කායෙන ඉධ පුග්ගලො.
3. අප්පස්සුතො’පුඤ්ඤකරො අප්පස්මිං ඉධ ජීවිතෙ, කායස්ස භෙදා දුප්පඤ්ඤො නිරයං සො උපපජ්ජතී”ති.
අයම්පි අත්ථො වුත්තො භගවතා. ඉති මෙ සුතන්ති.
3. 2. 2.
[සම්මාදිට්ඨිකම්මසමාදාන සුත්තං]
71. වුත්තං හෙතං භගවතා. වුත්තමරහතා’ති මෙ සුතං:
1. දිට්ඨා මයා භික්ඛවෙ සත්තා කායසුචරිතෙන සමන්නාගතා වචීසුචරිතෙන සමන්නාගතා මනොසුචරිතෙන සමන්නාගතා, අරියානං අනුපවාදකා, සම්මාදිට්ඨිකා සම්මාදිට්ඨිකම්මසමාදානා. තෙ කායස්ස භෙදා පරම්මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපන්නා.
තං ඛො පනාහං භික්ඛවෙ නාඤ්ඤස්ස සමණස්ස වා බ්රාහ්මණස්ස වා සුත්වා වදාමි.
දිට්ඨා මයා භික්ඛවෙ සත්තා කායසුචරිතෙන සමන්නාගතා, වචීසුචරිතෙන සමන්නාගතා, මනොසුචරිතෙන සමන්නාගතා, අරියානං අනුපවාදකා සම්මාදිට්ඨිකා සම්මාදිට්ඨිකම්මසමාදානා. තෙ කායස්ස භෙදා පරම්මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපන්නා.
අපි ච භික්ඛවෙ යදෙව සාමං ඤාතං සාමං දිට්ඨං සාමං විදිතං තදෙවාහං වදාමි.
දිට්ඨා මයා භික්ඛවෙ සත්තා කායසුචරිතෙන සමන්නාගතා වචීසුචරිතෙන සමන්නාගතා මනොසුචරිතෙන සමන්නාගතා අරියානං අනුපවාදකා, සම්මාදිට්ඨිකා සම්මාදිට්ඨිකම්මසමාදානා. තෙ කායස්ස භෙදා පරම්මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපන්නා’ති.
එතමත්ථං භගවා අවොච. තත්ථෙතං ඉති වුච්චති:
2. “සම්මා මනං පණිධාය සම්මාවාචං ච භාසිය,{1} සම්මා කම්මානි කත්වාන කායෙන ඉධ පුග්ගලො
3. බහුස්සුතො පුඤ්ඤකරො අප්පස්මිං ඉධ ජීවිතෙ, කායස්ස භෙදා සප්පඤ්ඤො සග්ගං සො උපපජ්ජතී”ති.
අයම්පි අත්ථො වුත්තො භගවතා. ඉති මෙ සුතන්ති.
3. 3. 3.
[නිස්සරණීය සුත්තං]
72. වුත්තං හෙතං භගවතා. වුත්තමරහතා’ති මෙ සුතං:
1. තිස්සො ඉමා භික්ඛවෙ නිස්සරණියා ධාතුයො. කතමා තිස්සො? කාමානමෙතං නිස්සරණං යදිදං නෙක්ඛම්මං. රූපානමෙතං නිස්සරණං යදිදං ආරුප්පං. යං ඛො පන කිඤ්චි භූතං සඞ්ඛතං පටිච්චසමුප්පන්නං, නිරොධො තස්ස නිස්සරණං. ඉමා ඛො භික්ඛවෙ තිස්සො නිස්සරණීයා ධාතුයො’ති.
එතමත්ථං භගවා අවොච. තත්ථෙතං ඉති වුච්චති:
2. “කාමනිස්සරණං ඤත්වා රූපානඤ්ච අතික්කමං සබ්බසඞ්ඛාරසමථං ඵුසං ආතාපි සබ්බදා.
3. ස වෙ සම්මද්දසො භික්ඛු යතො තත්ථ විමුච්චති අභිඤ්ඤා වොසිතො සන්තො ස වෙ යොගාතිගො මුනී”ති.
අයම්පි අත්ථො වුත්තො භගවතා. ඉති මෙ සුතන්ති.
3. 3. 4.
[සන්තතර සුත්තං]
73. වුත්තං හෙතං භගවතා. වුත්තමරහතා’ති මෙ සුතං:
1. රූපෙහි භික්ඛවෙ අරූපා සන්තතරා. අරූපෙහි නිරොධො සන්තතරො”ති.
එතමත්ථං භගවා අවොච. තත්ථෙතං ඉති වුච්චති:
2. “යෙ ච රූපූපගා සත්තා යෙ ච ආරුප්පඨායිනො{1} නිරොධං අප්පජානන්තා, ආගන්තාරො පුනබ්භවං.
3. යෙ ච රූපෙ පරිඤ්ඤාය අරූපෙසු අසණ්ඨිතා, නිරොධෙ යෙ විමුච්චන්ති තෙ ජනා මච්චුහායිනො.
4. කායෙන අමතං ධාතුං ඵුසයිත්වා නිරූපධිං, උපධිප්පටිනිස්සග්ගං සච්ඡිකත්වා අනාසවො, දෙසෙති සම්මාසම්බුද්ධො අසොකං විරජං පදන්ති.”
අයම්පි අත්ථො වුත්තො භගවතා. ඉති මෙ සුතන්ති.
3. 3. 5.
[පුත්තසුත්තං]
74. වුත්තං හෙතං භගවතා. වුත්තමරහතා’ති මෙ සුතං:
1. තයො’මෙ භික්ඛවෙ පුත්තා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? අතිජාතො අනුජාතො අවජාතො’ති.
කථඤ්ච භික්ඛවෙ පුත්තො අතිජාතො හොති? ඉධ භික්ඛවෙ පුත්තස්ස මාතාපිතරො හොන්ති න බුද්ධං සරණං ගතා, න ධම්මං සරණං ගතා, න සඞ්ඝං සරණං ගතා. පාණාතිපාතා අප්පටිවිරතා, අදින්නාදානා අප්පටිවිරතා, කාමෙසු මිච්ඡාචාරා අප්පටිවිරතා, මුසාවාදා අප්පටිවිරතා, සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨානා අප්පටිවිරතා, දුස්සීලා පාපධම්මා. පුත්තො ච නෙසං හොති, බුද්ධං සරණං ගතො, ධම්මං සරණං ගතො, සඞ්ඝං සරණං ගතො. පාණාතිපාතා පටිවිරතො, අදින්නාදානා පටිවිරතො, කාමෙසු මිච්ඡාචාරා පටිවිරතො, මුසාවාදා පටිවිරතො, සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨානා පටිවිරතො, සීලවා කල්යාණධම්මො. එවං ඛො භික්ඛවෙ පුත්තො අතිජාතො හොති.
කථඤ්ච භික්ඛවෙ පුත්තො අනුජාතො හොති? ඉධ භික්ඛවෙ පුත්තස්ස මාතාපිතරො හොන්ති බුද්ධං සරණං ගතා, ධම්මං සරණං ගතා, සඞ්ඝං සරණං ගතා. පාණාතිපාතා පටිවිරතා, අදින්නාදානා පටිවිරතා, කාමෙසු මිච්ඡාචාරා පටිවිරතා, මුසාවාදා පටිවිරතා, සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨානා පටිවිරතා, සීලවන්තො කල්යාණධම්මා. පුත්තො ච නෙසං හොති බුද්ධං සරණං ගතො, ධම්මං සරණං ගතො, සඞ්ඝං සරණං ගතො. පාණාතිපාතා පටිවිරතො, අදින්නාදානා පටිවිරතො, කාමෙසු මිච්ඡාචාරා පටිවිරතො, මුසාවාදා පටිවිරතො, සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨානා පටිවිරතො, සීලවා කල්යාණධම්මො. එවං ඛො භික්ඛවෙ පුත්තො අනුජාතො හොති.
කථඤ්ච භික්ඛවෙ පුත්තො අවජාතො හොති? ඉධ භික්ඛවෙ පුත්තස්ස මාතාපිතරො හොන්ති බුද්ධං සරණං ගතා, ධම්මං සරණං ගතා, සඞ්ඝං සරණං ගතා. පාණාතිපාතා පටිවිරතා, අදින්නාදානා පටිවිරතා, කාමෙසු මිච්ඡාචාරා පටිවිරතා, මුසාවාදා පටිවිරතා, සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨානා පටිවිරතා, සීලවන්තො කල්යාණධම්මා. පුත්තො ච නෙසං හොති න බුද්ධං සරණං ගතො, න ධම්මං සරණං ගතො, න සඞ්ඝං සරණං ගතො. පාණාතිපාතා අප්පටිවිරතො, අදින්නාදානා අප්පටිවිරතො, කාමෙසු මිච්ඡාචාරා අප්පටිවිරතො, මුසාවාදා අප්පටිවිරතො, සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨානා අප්පටිවිරතො, දුස්සීලො පාපධම්මො. එවං ඛො භික්ඛවෙ පුත්තො අවජාතො හොති. ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ තයො පුත්තා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මින්ති.
එතමත්ථං භගවා අවොච. තත්ථෙතං ඉති වුච්චති:
2. “අතිජාතං අනුජාතං පුත්තමිච්ඡන්ති පණ්ඩිතා, අවජාතං න ඉච්ඡන්ති යො හොති කුලගන්ධනො.
3. එතෙ ඛො පුත්තා ලොකස්මිං යෙ භවන්ති උපාසකා, සද්ධා සීලෙන සම්පන්නා වදඤ්ඤූ වීතමච්ඡරා, චන්දො අබ්භඝනා මුත්තො පරිසාසු විරොචරෙ”ති.
අයම්පි අත්ථො වුත්තො භගවතා. ඉති මෙ සුතන්ති.
3. 3. 6.
[වුට්ඨිසුත්තං]
75. වුත්තං හෙතං භගවතා. වුත්තමරහතා’ති මෙ සුතං:
1. තයො’මෙ භික්ඛවෙ පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං. කතමෙ තයො? අවුට්ඨිකසමො පදෙසවස්සී සබ්බත්ථාභිවස්සී.
කථඤ්ච භික්ඛවෙ පුග්ගලො අවුට්ඨිකසමො හොති? ඉධ භික්ඛවෙ එකච්චො පුග්ගලො සබ්බෙසඤ්ඤෙව න දාතා හොති, සමණබ්රාහ්මණකපණද්ධික වණිබ්බක යාචකානං අන්නං පානං වත්ථං යානං මාලාගන්ධවිලෙපනං සෙය්යාවසථ පදීපෙය්යං. එවං ඛො භික්ඛවෙ පුග්ගලො අවුට්ඨිකසමො හොති.
කථඤ්ච භික්ඛවෙ පුග්ගලො පදෙසවස්සී හොති? ඉධ භික්ඛවෙ එකච්චො පුග්ගලො එකච්චානං දාතා හොති, එකච්චානං න දාතා හොති සමණබ්රාහ්මණකපණද්ධික වණිබ්බක යාචකානං අන්නං පානං වත්ථං යානං මාලාගන්ධවිලෙපනං සෙය්යාවසථ පදීපෙය්යං. එවං ඛො භික්ඛවෙ පුග්ගලො පදෙසවස්සී හොති.
කථඤ්ච භික්ඛවෙ පුග්ගලො සබ්බත්ථාභිවස්සී හොති? ඉධ භික්ඛවෙ එකච්චො පුග්ගලො සබ්බෙසඤ්ච දෙති සමණබ්රාහ්මණ කපණද්ධිකවණිබ්බක යාචකානං අන්නං පානං වත්ථං යානං මාලාගන්ධවිලෙපනං සෙය්යාවසථ පදීපෙය්යං. එවං ඛො භික්ඛවෙ පුග්ගලො සබ්බත්ථාභිවස්සී හොති. ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ තයො පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මින්ති.
එතමත්ථං භගවා අවොච. තත්ථෙතං ඉති වුච්චති:
2. “න සමණෙ න බ්රාහ්මණෙ න කපණද්ධිකවණිබ්බකෙ, ලද්ධාන සංවිභජති අන්නං පානඤ්ච භොජනං තං වෙ අවුට්ඨිකසමො’ති, ආහු නං පුරිසාධමං.
3. එකච්චානං න දදාති එකච්චානං පවෙච්ඡති, තං වෙ පදෙසවස්සීති ආහු මෙධාවිනො ජනා.
4. සුභික්ඛවාචො පුරිසො සබ්බභූතානුකම්පකො, ආමොදමානො පකිරෙති දෙථ දෙථාති භාසති.
5. යථාපි මෙඝො ථනයිත්වා ගජ්ජයිත්වා පවස්සති, ථලං නින්නඤ්ච පූරෙති අභිසන්දන්තො’ව වාරිනා.
6. එවමෙව ඉධෙකච්චො පුග්ගලො හොති තාදිසො ධම්මෙන සංහරිත්වාන උට්ඨානාධිගතං ධනං තප්පෙති අන්නපානෙන සම්මා පත්තෙ වණිබ්බකෙති.”
අයම්පි අත්ථො වුත්තො භගවතා, ඉති මෙ සුතන්ති.
3. 3. 7.
[සුඛපත්ථනාසුත්තං]
76. වුත්තං හෙතං භගවතා. වුත්තමරහතා’ති මෙ සුතං:
1. තීණිමානි භික්ඛවෙ සුඛානි පත්ථයමානො සීලං රක්ඛෙය්ය පණ්ඩිතො. කතමානි තීණි? ‘පසංසා මෙ ආගච්ඡතූ’ති සීලං රක්ඛෙය්ය පණ්ඩිතො, භොගා මෙ උප්පජ්ජන්තූ’ති සීලං රක්ඛෙය්ය පණ්ඩිතො, කායස්ස භෙදා පරම්මරණා සුගතිං සග්ගං ලොකං උපපජ්ජිස්සාමීති සීලං රක්ඛෙය්ය පණ්ඩිතො. ඉමානි ඛො භික්ඛවෙ තීණි සුඛානි පත්ථයමානො සීලං රක්ඛෙය්ය පණ්ඩිතො’ති.
එතමත්ථං භගවා අවොච. තත්ථෙතං ඉති වුච්චති:
2. “සීලං රක්ඛෙය්ය මෙධාවී පත්ථයානො තයො සුඛෙ, පසංසං විත්තලාභඤ්ච පෙච්ච සග්ගෙ පමොදනං.
3. අකරොන්තො’පි චෙ පාපං කරොන්තමුපසෙවති, සඞ්කියො හොති පාපස්මිං අවණ්ණො චස්ස රූහති.
4. යාදිසං කුරුතෙ මිත්තං යාදිසං චූපසෙවති, ස වෙ තාදිසකො හොති සහවාසො’පි තාදිසො.
5. සෙවමානො සෙවමාන, සම්ඵුට්ඨො සම්ඵුසං පරං, සරො දිද්ධො කලාපං’ව, අලිත්තමුපලිම්පති, උපලෙපභයා ධීරො නෙව පාපසඛා සියා.
6. පූතිමච්ඡං කුසග්ගෙන යො නරො උපනය්හති, කුසා’පි පූතී වායන්ති එවං බාලූපසෙවනා.
7. තගරඤ්ච පලාසෙන යො නරො උපනය්හති, පත්තා’පි සුරභි වායන්ති එවං ධීරූපසෙවනා.
8. තස්මා පත්තපුටස්සෙව ඤත්වා සම්පාකමත්තනො, අසන්තෙ නොපසෙවෙය්ය සන්තෙ සෙවෙය්ය පණ්ඩිතො, අසන්තො නිරයං නෙන්ති සන්තො පාපෙන්ති සුග්ගති”න්ති.
අයම්පි අත්ථො වුත්තො භගවතා, ඉති මෙ සුතන්ති.
3. 3. 8.
[භිදුරසුත්තං]
77. වුත්තං හෙතං භගවතා. වුත්තමරහතා’ති මෙ සුතං:
1. භිදුරායං භික්ඛවෙ කායො විඤ්ඤාණං විරාගධම්මං සබ්බෙ උපධී අනිච්චා දුක්ඛා විපරිණාමධම්මා’ති.
එතමත්ථං භගවා අවොච. තත්ථෙතං ඉති වුච්චති:
2. “කායං ච භිදුරං{1} ඤත්වා විඤ්ඤාණං ච පභඞ්ගුරං{2} උපධීසු භයං දිස්වා ජාතිමරණමච්චගා{3} සම්පත්වා පරමං සන්තිං කාලං කඞ්ඛති භාවිතත්තො’ති.”
අයම්පි අත්ථො වුත්තො භගවතා. ඉති මෙ සුතන්ති.
3. 3. 9.
[ධාතුසංසන්දන සුත්තං]
78. වුත්තං හෙතං භගවතා වුත්තමරහතා’ති මෙ සුතං:
1. “ධාතුසො භික්ඛවෙ සත්තා සත්තෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති. හීනාධිමුත්තිකා සත්තා හීනාධිමුත්තිකෙහි සත්තෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති. කල්යාණාධිමුත්තිකා සත්තා කල්යාණාධිමුත්තිකෙහි සත්තෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති.
අතීතම්පි භික්ඛවෙ අද්ධානං ධාතුසො සත්තා සත්තෙහි සද්ධිං සංසන්දිංසු, සමිංසු. හීනාධිමුත්තිකා සත්තා හීනාධිමුත්තිකෙහි සත්තෙහි සද්ධිං සංසන්දිංසු සමිංසු කල්යාණාධිමුත්තිකා සත්තා කල්යාණාධිමුත්තිකෙහි සත්තෙහි සද්ධිං සංසන්දිංසු සමිංසු.
අනාගතම්පි භික්ඛවෙ අද්ධානං ධාතුසො සත්තා සත්තෙහි සද්ධිං සංසන්දිස්සන්ති සමෙස්සන්ති. හීනාධිමුත්තිකා සත්තා හීනාධිමුත්තිකෙහි සත්තෙහි සද්ධිං සංසන්දිස්සන්ති සමිස්සන්ති. කල්යාණාධිමුත්තිකා සත්තා කල්යාණාධිමුත්තිකෙහි සත්තෙහි සද්ධිං සංසන්දිස්සන්ති සමිස්සන්ති.
එතරහි’පි භික්ඛවෙ පච්චුප්පනං අද්ධානං ධාතුසො’ව සත්තා සත්තෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති, සමෙන්ති. හීනාධිමුත්තිකා සත්තා හීනාධිමුත්තිකෙහි සත්තෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති සමෙන්ති, කල්යාණාධිමුත්තිකා සත්තා කල්යාණාධිමුත්තිකෙහි සත්තෙහි සද්ධිං සංසන්දන්ති, සමෙන්තී’ති.
එතමත්ථං භගවා අවොච. තත්ථෙතං ඉති වුච්චති:
2. “සංසග්ගා වනථො ජාතො අසංසග්ගෙන ඡිජ්ජති, පරිත්තං දාරුමාරුය්හ යථා සීදෙ මහණ්ණවෙ.
3. එවං කුසීතමාගම්ම සාධුජීවීපි සීදති, තස්මා තං පරිවජ්ජෙය්ය කුසීතං හීනවීරියං.
4. පවිවිත්තෙහි අරියෙහි පහිතත්තෙහි ඣායිභි, නිච්චං ආරද්ධවිරියෙහි පණ්ඩිතෙහි සහා වසෙ’ති.”
අයම්පි අත්ථො වුත්තො භගවතා. ඉති මෙ සුතන්ති.
3. 3. 10.
[පරිහාන සුත්තං]
79. වුත්තං හෙතං භගවතා වුත්තමරහතා’ති මෙ සුතං:
1. තයො’මෙ භික්ඛවෙ ධම්මා සෙඛස්ස භික්ඛුනො පරිහානාය සංවත්තන්ති. කතමෙ තයො? ඉධ භික්ඛවෙ සෙඛො භික්ඛු කම්මාරාමො හොති කම්මරතො කම්මාරාමතමනුයුත්තො, භස්සාරාමො හොති භස්සරතො භස්සාරාමතමනුයුත්තො, නිද්දාරාමො හොති නිද්දාරතො නිද්දාරාමතමනුයුත්තො. ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ තයො ධම්මා සෙඛස්ස භික්ඛුනො පරිහානාය සංවත්තන්ති.
තයො’මෙ භික්ඛවෙ ධම්මා සෙඛස්ස භික්ඛුනො අපරිහානාය සංවත්තන්ති. කතමෙ තයො? ඉධ භික්ඛවෙ සෙඛො භික්ඛු න කම්මාරාමො හොති න කම්මරතො න කම්මාරාමතමනුයුත්තො, න භස්සාරාමො හොති න භස්සරතො න භස්සාරාමතමනුයුත්තො න නිද්දාරාමො හොති න නිද්දාරතො න නිද්දාරාමතමනුයුත්තො. ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ තයො ධම්මා සෙඛස්ස භික්ඛුනො අපරිහානාය සංවත්තන්ති.
එතමත්ථං භගවා අවොච. තත්ථෙතං ඉති වුච්චති: