10. ඉමෙ ඛො භන්තෙ, සක්කො දෙවානමින්දො බ්රහ්මුනො සනංකුමාරස්ස භගවතො අට්ඨ යථාභුච්චෙ වණ්ණෙ පයිරුදාහාසි. තෙන සුදං භන්තෙ, බ්රහ්මා සනංකුමාරො අත්තමනො හොති පමුදිතො පීතිසොමනස්සජාතො භගවතො අට්ඨ යථාභුච්චෙ වණ්ණෙ සුත්වා. අථ භන්තෙ, බ්රහ්මා සනංකුමාරො ඔළාරිකං අත්තභාවං අභිනිම්මිනිත්වා කුමාරවණ්ණී හුත්වා පඤ්චසිඛො දෙවානං තාවතිංසානං පාතුරහොසි. සො වෙහාසං අබ්භුග්ගන්ත්වා ආකාසෙ අන්තළික්ඛෙ පල්ලඞ්කෙන නිසීදි. සෙය්යථාපි භන්තෙ, බලවා පුරිසො සුපච්චත්ථතෙ වා පල්ලඞ්කෙ සමෙ වා භූමිභාගෙ පල්ලඞ්කෙන නිසීදෙය්ය, එවමෙව ඛො භන්තෙ, බ්රහ්මා සනංකුමාරො වෙහාසං අබ්භුග්ගන්ත්වා ආකාසෙ අන්තලික්ඛෙ පල්ලඞ්කෙන නිසීදිත්වා දෙවෙ තාවතිංසෙ ආමන්තෙසි:
ගොවින්දබ්රාමණවත්ථු
11. තං කිම්මඤ්ඤන්ති භොන්තො දෙවා තාවතිංසා. යාව දීඝරත්තං මහාපඤ්ඤො’ව සො භගවා අහොසි. භූතපුබ්බං භො රාජා දිසම්පති නාම අහොසි, දිසම්පතිස්ස රඤ්ඤො ගොවින්දො නාම බ්රාහ්මණො පුරොහිතො අහොසි. දිසම්පතිස්ස රඤ්ඤො රෙණු නාම කුමාරො පුත්තො අහොසි. ගොවින්දස්ස බ්රාහ්මණස්ස ජොතිපාලො නාම මාණවො පුත්තො අහොසි. ඉති රෙණු ච රාජපුත්තො ජොතිපාලො ච මාණවො අඤ්ඤෙ ච ඡ ඛත්තියා ඉච්චෙතෙ අට්ඨ සහායා අහෙසුං.
අථ ඛො භො අහොරත්තානං අච්චයෙන ගොවින්දො බ්රාහ්මණො කාලමකාසි. ගොවින්දෙ බ්රාහ්මණෙ කාලකතෙ රාජා දිසම්පති පරිදෙවෙසී “යස්මිං වත භො මයං සමයෙ ගොවින්දෙ බ්රාහ්මණෙ සබ්බකිච්චානි සම්මා වොස්සජ්ජිත්වා පඤ්චහි කාමගුණෙහි සමප්පිතා සමඞ්ගීභූතා පරිචාරෙම තස්මිං නො සමයෙ ගොවින්දො බ්රාහ්මණො කාලකතො”ති. එවං වුත්තෙ භො රෙණු රාජපුත්තො රාජානං දිසම්පතිං එතදවොච: “මා ඛො ත්වං දෙව ගොවින්දෙ බ්රාහ්මණෙ කාලකතෙ අතිබාළ්හං පරිදෙවෙසි. අත්ථි දෙව ගොවින්දස්ස බ්රාහ්මණස්ස ජොතිපාලො නාම මාණවො පුත්තො පණ්ඩිතතරො චෙව පිතරා අලමත්ථදසතරො චෙව පිතරා. යෙ’පි’ස්ස පිතා අත්ථෙ අනුසාසි. තෙ’පි ජොතිපාලස්සෙව මාණවස්ස අනුසාසනියා”ති. ‘එවං කුමාරා’ති. ‘එවං දෙවා’ති.
12. අථ ඛො භො රාජා දිසම්පති අඤ්ඤතරං පුරිසං ආමන්තෙසි, ‘එහි ත්වං අම්භො පුරිස, යෙන ජොතිපාලො නාම මාණවො තෙනුපසඞ්කම. උපසඞ්කමිත්වා ජොතිපාලං මාණවං එවං වදෙහි: භවමත්ථු භවන්තං ජොතිපාලං මාණවං, රාජා දිසම්පති භවන්තං ජොතිපාලං මාණවං ආමන්තයති, රාජා දිසම්පති භොතො ජොතිපාලස්ස මාණවස්ස දස්සනකාමො’ති. ‘එවං දෙවා’ති ඛො භො සො පුරිසො දිසම්පතිස්ස රඤ්ඤො පටිස්සුත්වා යෙන ජොතිපාලො මාණවො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා ජොතිපාලං මාණවං එතදවොච: “භවමත්ථු භවන්තං ජොතිපාලං මාණවං, රාජා දිසම්පති භවන්තං ජොතිපාලං මාණවං ආමන්තයති, රාජා දිසම්පති භොතො ජොතිපාලස්ස මාණවස්ස දස්සනකාමො”ති. ‘එවං භො’ති ඛො සො ජොතිපාලො මාණවො තස්ස පුරිසස්ස පටිස්සුත්වා යෙන රාජා දිසම්පති තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා දිසම්පතිනා රඤ්ඤා සද්ධිං සම්මොදි, සම්මොදනීයං කථං සාරාණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො භො ජොතිපාලං මාණවං රාජා දිසම්පති එතදවොච: “අනුසාසතු නො භවං ජොතිපාලො, මා නො භවං ජොතිපාලො අනුසාසනියා පච්චබ්යාහාසි, පෙත්තිකෙ තං ඨානෙ ඨපෙස්සාමි, ගොවින්දියෙ අභිසිඤ්චිස්සාමී”ති. ‘එවං භො’ති ඛො සො ජොතිපාලො මාණවො දිසම්පතිස්ස රඤ්ඤො පච්චස්සොසි.
13. අථ ඛො භො රාජා දිසම්පති ජොතිපාලං මාණවං ගොවින්දියෙ අභිසිඤ්චි, පෙත්තිකෙ ඨානෙ ඨපෙසි. අභිසිත්තො ජොතිපාලො මාණවො ගොවින්දියෙ, පෙත්තිකෙ ඨානෙ ඨපිතො, යෙ’පි’ස්ස පිතා අත්ථෙ අනුසාසි තෙපි අත්ථෙ අනුසාසති, යෙ’පි’ස්ස පිතා අත්ථෙ නානුසාසි තෙ’පි අත්ථෙ අනුසාසති, යෙ’පි’ස්ස පිතා කම්මන්තෙ අභිසම්භොසි, තෙ’පි කම්මන්තෙ අභිසම්භොති, යෙ’පි’ස්ස පිතා කම්මන්තෙ නාභිසම්භොසි තෙ’පි කම්මන්තෙ අභිසම්භොති. තමෙනං මනුස්සා එවමාහංසු: “ගොවින්දො වත භො බ්රාහ්මණො, මහාගොවින්දො වත භො බ්රාහ්මණො”ති. ඉමිනා ඛො එවං භො පරියායෙන ජොතිපාලස්ස මාණවස්ස ගොවින්දො මහාගොවින්දො’ත්වෙව සමඤ්ඤා උදපාදි.
රජසංවිභාගො
14. අථ ඛො භො මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො යෙන තෙ ඡ ඛත්තියා තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා තෙ ඡ ඛත්තියෙ එතදවොච: දිසම්පති ඛො භො රාජා ජිණ්ණො වුද්ධො මහල්ලකො අද්ධගතො වයො අනුප්පත්තො. කො නු ඛො පන භො ජානාති ජීවිතං, ඨානං ඛො පනෙතං විජ්ජති යං දිසම්පතිම්හි රඤ්ඤෙ කාලකතෙ රාජකත්තාරො රෙණුං රාජපුත්තං රජ්ජෙ අභිසිඤ්චෙය්යුං, ආයන්තු භොන්තො යෙන රෙණු රාජපුත්තො තෙනුපසඞ්කමථ. උපසඞ්කමිත්වා රෙණුං රාජපුත්තං එවං වදෙථ: “මයං ඛො භොතො රෙණුස්ස සහායා පියා මනාපා අප්පටිකූලා, යංසුඛො භවං තංසුඛා මයං. යංදුක්ඛො භවං තංදුක්ඛා මයං. දිසම්පති ඛො භො රාජා ජිණ්ණො වුද්ධො මහල්ලකො අද්ධගතො වයො අනුප්පත්තො. කො නු ඛො පන භො ජානාති ජීවිතං, ඨානං ඛො පනෙතං විජ්ජති යං දිසම්පතිම්හි රඤ්ඤෙ කාලකතෙ රාජ කත්තාරො භවන්තං රෙණුං රජ්ජෙ අභිසිඤ්චෙය්යුං. සචෙ භවං රෙණු රජ්ජං ලභෙථ, සංවිභජෙථ නො රජ්ජෙනා”ති.
‘එවං භො’ති ඛො භො තෙ ඡ ඛත්තියා මහාගොවින්දස්ස බ්රාහ්මණස්ස පටිස්සුත්වා යෙන රෙණු රාජපුත්තො තෙනුපසඞ්කමිංසු. උපසඞ්කමිත්වා රෙණුං රාජපුත්තං එතදවොචුං: “මයං ඛො භොතො රෙණුස්ස සහායා පියා මනාපා අප්පටිකූලා. යංසුඛො භවං තංසුඛා මයං, යංදුක්ඛො භවං තංදුක්ඛා මයං. දිසම්පති ඛො භො රාජා ජිණ්ණො වුද්ධො මහල්ලකො අද්ධගතො වයො අනුප්පත්තො. කො නු ඛො පන භො ජානාති ජීවිතං. ඨානං ඛො පනෙතං විජ්ජති යං දිසම්පතිම්හි රඤ්ඤෙ කාලකතෙ රාජකත්තාරො භවන්තං රෙණුං රජ්ජෙ අභිසිඤ්චෙය්යුං. සචෙ භවං රෙණු රජ්ජං ලභෙථ, සංවිභජෙථ නො රජ්ජෙනා”ති. “කො නු ඛො භො අඤ්ඤො මම විජිතෙ සුඛමෙධෙථ{1} අඤ්ඤත්ර භවන්තෙහි. සචාහං භො රජ්ජං ලභිස්සාමි සංවිභජිස්සාමි වො රජ්ජෙනා”ති.
15. අථ ඛො භො අහොරත්තානං අච්චයෙන රාජා දිසම්පති කාලමකාසි. දිසම්පතිම්හි රඤ්ඤෙ කාලකතෙ රාජකත්තාරො රෙණුං රාජපුත්තං රජ්ජෙ අභිසිඤ්චිංසු. අභිසිත්තො රෙණු රජ්ජෙන පඤ්චහි කාමගුණෙහි සමප්පිතො සමඞ්ගිභූතො පරිචාරෙති. අථ ඛො භො මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො යෙන තෙ ඡ ඛත්තියා තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා තෙ ඡ ඛත්තියෙ එතදවොච: දිසම්පති ඛො භො රාජා කාලකතො අභිසිත්තො රෙණු රජ්ජෙන, පඤ්චහි කාමගුණෙහි සමප්පිතො සමඞ්ගිභූතො පරිචාරෙති. කො නු ඛො පන භො ජානාති. මදනීයා කාමා. ආයන්තු භොන්තො යෙන රෙණු රාජා තෙනුපසඞ්කමථ, උපසඞ්කමිත්වා රෙණුං රාජානං එවං වදෙථ: දිසම්පති ඛො භො රාජා කාලකතො. අභිසිත්තො භවං රෙණු රජ්ජෙන. සරති භවං තං වචනන්ති.
‘එවං භො’ති ඛො භො තෙ ඡ ඛත්තියා මහාගොවින්දස්ස බ්රාහ්මණස්ස පටිස්සුත්වා යෙන රෙණු රාජා තෙනුපසඞ්කමිංසු, උපසඞ්කමිත්වා රෙණුං රාජානං එතදවොචුං: දිසම්පති ඛො භො රාජා කාලකතො, අභිසිත්තො භවං රෙණු රජ්ජෙන. සරති භවං තං වචනන්ති.’ ‘සරාමහං භො තං වචනං කො නු ඛො භො පහොති ඉමං මහාපථවිං උත්තරෙන ආයතං දක්ඛිණෙන සකටමුඛං සත්තධා සමං සුවිභත්තං විභජිතුන්ති.” ‘කො නු ඛො භො අඤ්ඤො පහොති අඤ්ඤත්ර මහාගොවින්දෙන බ්රාහ්මණෙනා’ති.
16. අථ ඛො භො රෙණු රාජා අඤ්ඤතරං පුරිසං ආමන්තෙසි: එහි ත්වං අම්භො පුරිස, යෙන මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො තෙනුපසඞ්කම, උපසඞ්කමිත්වා මහාගොවින්දං බ්රාහ්මණං එවං වදෙහි: ‘රාජා තං භන්තෙ රෙණු ආමන්තෙතී’ති. ‘එවං දෙවා’ති ඛො භො සො පුරිසො රෙණුස්ස රඤ්ඤො පටිස්සුත්වා යෙන මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා මහාගොවින්දං බ්රාහ්මණං එතදවොච: ‘රාජා තං භන්තෙ රෙණු ආමන්තෙතී’ති. ‘එවං භො’ති ඛො සො මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො තස්ස පුරිසස්ස පටිස්සුත්වා යෙන රෙණු රාජා තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා රෙණුනා රඤ්ඤා සද්ධිං සම්මොදි, සම්මොදනීයං කථං සාරාණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො භො මහාගොවින්දං බ්රාහ්මණං රෙණු රාජා එතදවොච: එතු භවං ගොවින්දො, ඉමං මහාපථවිං උත්තරෙන ආයතං දක්ඛිණෙන සකටමුඛං සත්තධා සමං සුවිභත්තං විභජතූ’ති. ‘එවං භො’ති ඛො සො මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො රෙණුස්ස රඤ්ඤො පටිස්සුත්වා ඉමං මහාපථවිං උත්තරෙන ආයතං දක්ඛිණෙන සකටමුඛං සත්තධා සමං සුවිභත්තං විභජි සබ්බානි සකටමුඛානි පට්ඨපෙසි තත්ර සුදං මජ්ඣෙ රෙණුස්ස රඤ්ඤො ජනපදො හොති.
“දන්තපුරං කලිඞ්ගානං{1} අස්සකානඤ්ච පොතනං මාහිස්සතී අවන්තීනං සොවීරානඤ්ච රොරුකං මිථිලා ච විදෙහානං චම්පා අඞ්ගෙසු මාපිතා, බාරාණසී ච කාසීනං එතෙ ගොවින්දමාපිතා”ති.
17. අථ ඛො භො තෙ ඡ ඛත්තියා යථාසකෙන ලාභෙන අත්තමනා අහෙසුං පරිපුණ්ණසඞ්කප්පා “යං වත නො අහොසි ඉච්ඡිතං යං ආකඞ්ඛිතං යං අධිප්පෙතං යං අධිපත්ථිතං. තං නො ලද්ධන්ති.”
“සත්තභූ බ්රහ්මදත්තො ච වෙස්සභූ භරතො සහා රෙණු ද්වෙ ච ධතරට්ඨා{2} තදාසුං සත්තභාරතා”ති.
පඨමභාණවාරං නිට්ඨිතං.
කිත්තිසද්දබ්භුග්ගමනං
18. අථ ඛො භො තෙ ඡ ඛත්තියා යෙන මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො තෙනුපසඞ්කමිංසු. උපසඞ්කමිත්වා මහාගොවින්දං බ්රාහ්මණං එතදවොචුං: “යථා ඛො භවං ගොවින්දො රෙණුස්ස රඤ්ඤො සහායො පියො මනාපො අප්පටික්කූලො. එවමෙව ඛො භවං ගොවින්දො අම්හාකම්පි සහායො පියො මනාපො අප්පටික්කූලො. අනුසාසතු නො භවං ගොවින්දො, මා නො භවං ගොවින්දො අනුසාසනියා පච්චබ්යාකාසී’ති. “එවං භො”ති ඛො සො මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො තෙසං ඡන්නං ඛත්තියානං පච්චස්සොසි. අථ ඛො භො මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො සත්ත ච රාජානො ඛත්තියෙ මුද්ධාවසිත්තෙ රජ්ජෙ අනුසාසි, සත්ත ච බ්රාහ්මණමහාසාලෙ, සත්ත ච න්හාතකසතානි මන්තෙ වාචෙසි.
19. අථ ඛො භො මහාගොවින්දස්ස බ්රාහ්මණස්ස අපරෙන සමයෙන එවං කල්යාණො කිත්තිසද්දො අබ්භුග්ගඤ්ඡි” සක්ඛී මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො බ්රහ්මානං පස්සති, සක්ඛී මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො බ්රාහ්මුනා සාකච්ඡෙති සල්ලපති මන්තෙතී’ති. අථ ඛො භො මහාගොවින්දස්ස බ්රාහ්මණස්ස එතදහොසි: මය්හං ඛො එවං කල්යාණො කිත්තිසද්දො අබ්භුග්ගතො.{1} සක්ඛි මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො බ්රහ්මානං පස්සති, සක්ඛි මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො බ්රහ්මුනා සාකච්ඡෙති සල්ලපති මන්තෙතී’ති. න ඛො පනාහං බ්රහ්මානං පස්සාමි න බ්රහ්මුනා සාකච්ඡෙමි, න බ්රහ්මුනා සල්ලපාමි න බ්රහ්මුනා මන්තෙමි, සුතං ඛො පන මෙතං බ්රාහ්මණානං වුද්ධානං මහල්ලකානං ආචරියපාචරියානං භාසමානානං: “යො වස්සිකෙ චත්තාරො මාසෙ පටිසල්ලීයති කරුණං ඣානං ඣායති, සො බ්රහ්මානං පස්සති බ්රහ්මුනා සාකච්ඡෙති බ්රහ්මුනා සල්ලපති බ්රහ්මුනා මන්තෙතී’ති. යන්නූනාහං වස්සිකෙ චත්තාරො මාසෙ පටිසල්ලීයෙය්යං කරුණං ඣානං ඣායෙය්යන්ති.”
20. අථ ඛො භො මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො යෙන රෙණු රාජා තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා රෙණුං රාජානං එතදවොච: මය්හං ඛො භො එවං කල්යාණො කිත්තිසද්දො අබ්භුග්ගතො, සක්ඛි මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො බ්රහ්මානං පස්සති, සක්ඛි මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො බ්රහ්මුනා සාකච්ඡෙති සල්ලපති මන්තෙතීති. න ඛො පනාහං භො බ්රාහ්මනං පස්සාමි, න බ්රහ්මුනා සාකච්ඡෙමි න බ්රහ්මුනා සල්ලපාමි න බ්රහ්මුනා මන්තෙමි.
සුතං ඛො පන මෙතං බ්රාහ්මණානං වුද්ධානං මහල්ලකානං ආචරියපාචරියානං භාසමානානං: යො වස්සිකෙ චත්තාරො මාසෙ පටිසල්ලීයති කරුණං ඣානං ඣායති, සො බ්රහ්මානං පස්සති බ්රහ්මුනා සාකච්ඡෙති බ්රහ්මුනා සල්ලපති බ්රහ්මුනා මන්තෙතීති. ඉච්ඡාමහං භො වස්සිකෙ චත්තාරො මාසෙ පටිසල්ලීයිතුං, කරුණං ඣානං ඣායිතුං, නාම්හි කෙනචි උපසඞ්කමිතබ්බො අඤ්ඤත්ර එකෙන භත්තාභිහාරෙනා”ති. “යස්ස’දානි භවං ගොවින්දො කාලං මඤ්ඤතී”ති.
21. අථ ඛො සො මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො යෙන තෙ ඡ ඛත්තියා තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා තෙ ඡ ඛත්තියෙ එතදවොච: මය්හං ඛො භො එවං කල්යාණො කිත්තිසද්දො අබ්භුග්ගතො සක්ඛි මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො බ්රහ්මානං පස්සති සක්ඛී මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො බ්රහ්මුනා සාකච්ඡෙති සල්ලපති මන්තෙතී’ති. න ඛො පනාහං භො බ්රහ්මානං පස්සාමි න බ්රහ්මුනා සාකච්ඡෙමි න බ්රහ්මුනා සල්ලපාමි න බ්රහ්මුනා මන්තෙමි. සුතං ඛො පන මෙතං බ්රාහ්මණානං වුද්ධානං මහල්ලකානං ආචරියපාචරියානං භාසමානානං: යො වස්සිකෙ චත්තාරො මාසෙ පටිසල්ලීයති කරුණං ඣානං ඣායති, සො බ්රහ්මානං පස්සති බ්රහ්මුනා සාකච්ඡෙති බ්රහ්මුනා සල්ලපති බ්රහ්මුනා මන්තෙතී’ති. ඉච්ඡාමහං භො වස්සිකෙ චත්තාරො මාසෙ පටිසල්ලීයිතුං, කරුණං ඣානං ඣායිතුං නාම්හි කෙනචි උපසඞ්කමිතබ්බො අඤ්ඤත්ර එකෙන භත්තාභිහාරෙනා”ති. ‘යස්ස’දානි භවං ගොවින්දො කාලං මඤ්ඤතී’ති.
22. අථ ඛො භො මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො යෙන සත්ත ච බ්රාහ්මණමහාසාලා සත්ත ච න්හාතකසතානි තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා සත්ත ච බ්රාහ්මණමහාසාලෙ සත්ත ච න්හාතකසතානි එතදවොච: ‘මය්හං ඛො භො එවං කල්යාණො කිත්තිසද්දො අබ්භුග්ගතො. සක්ඛී මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො බ්රහ්මානං පස්සති සක්ඛී මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො බ්රහ්මුනා සාකච්ඡෙති සල්ලපති මන්තෙතී’ති. න ඛො පනාහං භො බ්රහ්මානං පස්සාමි න බ්රහ්මුනා සාකච්ඡෙමි න බ්රහ්මුනා සල්ලපාමි න බ්රහ්මුනා මන්තෙමි. සුතං ඛො පන මෙතං බ්රාහ්මණානං වුද්ධානං මහල්ලකානං ආචරියපාචරියානං භාසමානානං: යො වස්සිකෙ චත්තාරො මාසෙ පටිසල්ලීයති, කරුණං ඣානං ඣායති සො බ්රහ්මානං පස්සති බ්රහ්මුනා සාකච්ඡෙති බ්රහ්මුනා සල්ලපති බ්රහ්මුනා මන්තෙතීති. තෙනහි ‘භො යථාසුතෙ යථාපරියත්තෙ මන්තෙ විත්ථාරෙන සජ්ඣායං කරොථ, අඤ්ඤමඤ්ඤං ච මන්තෙ වාචෙථ. ඉච්ඡාමහං භො වස්සිකෙ චත්තාරො මාසෙ පටිසල්ලීයිතුං, කරුණං ඣානං ඣායිතුං, නාම්හි කෙනචි උපසඞ්කමිතබ්බො අඤ්ඤත්ර එකෙන භත්තාභිහාරෙනා”ති. “යස්ස’දානි භවං ගොවින්දො කාලං මඤ්ඤතී”ති.
23. අථ ඛො භො මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො යෙන චත්තාරීසා භරියා සාදිසියො තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා චත්තාරීසා භරියා සාදිසියො එතදවොච: “මය්හං ඛො භොතී එවං කල්යාණො කිත්තිසද්දො අබ්භුග්ගතො; සක්ඛි මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො බ්රහ්මානං පස්සති, සක්ඛි මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො බ්රහ්මුනා සාකච්ඡෙති සල්ලපති මන්තෙතී’ති. න ඛො පනාහං භොතී බ්රහ්මානං පස්සාමි න බ්රහ්මුනා සාකච්ඡෙමි න බ්රහ්මුනා සල්ලපාමි න බ්රහ්මුනා මන්තෙමි. සුතං ඛො පන මෙතං බ්රාහ්මණානං වුද්ධානං මහල්ලකානං ආචරියපාචරියානං භාසමානානං: යො වස්සිකෙ චත්තාරො මාසෙ පටිසල්ලීයති, කරුණං ඣානං ඣායති, සො බ්රහ්මානං පස්සති බ්රහ්මුනා සාකච්ඡෙති බ්රහ්මුනා සල්ලපති බ්රහ්මුනා මන්තෙතී’ති. ඉච්ඡාමහං භොතී වස්සිකෙ චත්තාරො මාසෙ පටිසල්ලීයිතුං, කරුණං ඣානං ඣායිතුං. නාම්හි කෙනචි උපසඞ්කමිතබ්බො අඤ්ඤත්ර එකෙන භත්තාභිහාරෙනා”ති. “යස්ස’දානි භවං ගොවින්දො කාලං මඤ්ඤතී”ති.
24. අථ ඛො භො මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො පුරත්ථිමෙන නගරස්ස නවං සන්ථාගාරං කාරාපෙත්වා වස්සිකෙ චත්තාරො මාසෙ පටිසල්ලීයි, කරුණං ඣානං ඣායි. නාස්සු’ධ කොචි උපසඞ්කමති{1} අඤ්ඤත්ර එකෙන භත්තාභිහාරෙන. අථ ඛො භො මහාගොවින්දස්ස බ්රාහ්මණස්ස චතුන්නං මාසානං අච්චයෙන අහු දෙව උක්කණ්ඨනා අහු පරිතස්සනා: සුතං ඛො පන මෙතං බ්රාහ්මණානං වුද්ධානං මහල්ලකානං ආචරියපාචරියානං භාසමානානං: යො වස්සිකෙ චත්තාරො මාසෙ පටිසල්ලීයති, කරුණං ඣානං ඣායති, සො බ්රහ්මානං පස්සති බ්රහ්මුනා සාකච්ඡෙති බ්රහ්මුනා සල්ලපති බ්රහ්මුනා මන්තෙතී’ති. න ඛො පනාහං බ්රහ්මානං පස්සාමි, න බ්රහ්මුනා සාකච්ඡෙමි, න බ්රහ්මුනා සල්ලපාමි, න බ්රහ්මුනා මන්තෙමී’ති.
බ්රහ්මුනා සාකච්ඡා
25. අථ ඛො භො බ්රහ්මා සනංකුමාරො මහාගොවින්දස්ස බ්රාහ්මණස්ස චෙතසා චෙතොපරිවිතක්කමඤ්ඤාය, සෙය්යථාපි නාම බලවා පුරිසො සමිඤ්ජිතං වා බාහං පසාරෙය්ය පසාරිතං වා බාහං සමිඤ්ජෙය්ය, එවමෙව බ්රහ්මලොකෙ අන්තරහිතො මහාගොවින්දස්ස බ්රාහ්මණස්ස සම්මුඛෙ පාතුරහොසි. අථ ඛො භො මහාගොවින්දස්ස බ්රාහ්මණස්ස අහුදෙව භයං, අහු ඡම්භිතත්තං, අහු ලොමහංසො, යථා තං අදිට්ඨපුබ්බං රූපං දිස්වා. අථ ඛො භො මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො භීතො සංවිග්ගො ලොමහට්ඨජාතො බ්රහ්මානං සනංකුමාරං ගාථාය අජ්ඣභාසි:
“වණ්ණවා යසවා සිරිමා කො නු ත්වමසි මාරිස, අජානන්තා තං පුච්ඡාම කථං ජානෙමු තං මයන්ති.”
“මං වෙ කුමාරං ජානන්ති බ්රහ්මලොකෙ සනන්තනං සබ්බෙ ජානන්ති මං දෙවා එවං ගොවින්ද ජානහි”.
“ආසනං උදකං පජ්ජං මධුපාකඤ්ච{1} බ්රහ්මුනො, අග්ඝෙ භවන්තං පුච්ඡාම අග්ඝං කුරුතු නො භවං”{a}
“පටිග්ගණ්හාම තෙ අග්ඝං යං ත්වං ගොවින්ද භාසසි, දිට්ඨධම්මහිතත්ථාය සම්පරාය සුඛාය ච. කතාවකාසො පුච්ඡස්සු යං කිඤ්චිමභිපත්ථිතන්ති.”{b}
26. අථ ඛො භො මහාගොවින්දස්ස බ්රාහ්මණස්ස එතදහොසි: “කතාවකාසො ඛො’ම්හි බ්රහ්මුනා සනඞ්කුමාරෙන. කින්නු ඛො අහං බ්රහ්මානං සනඞ්කුමාරං පුච්ඡෙය්යං, දිට්ඨධම්මිකං වා අත්ථං සම්පරායිකං වා”ති. අථ ඛො භො මහාගොවින්දස්ස බ්රාහ්මණස්ස එතදහොසි: “කුසලො ඛො අහං දිට්ඨධම්මිකානං අත්ථානං, අඤ්ඤෙපි මං දිට්ඨධම්මිකං අත්ථං පුච්ඡන්ති, යන්නූනාහං බ්රහ්මානං සනඞ්කුමාරං සම්පරායිකඤ්ඤෙව අත්ථං පුච්ඡෙය්යන්ති. අථ ඛො භො මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො බ්රහ්මානං සනඞ්කුමාරං ගාථාය අජ්ඣභාසි:
“පුච්ඡාමි බ්රහ්මානං සනඞ්කුමාරං කඞ්ඛී අකඞ්ඛිං පරවෙදියෙසු, කත්ථට්ඨිතො කිම්හි ච සික්ඛමානො පප්පොති මච්චො අමතං බ්රාහ්මලොකන්ති.{c}
“හිත්වා මමත්තං මනුජෙසු බ්රහ්මෙ එකොදිභූතො කරුණාධිමුත්තො,{2} නිරාමගන්ධො විරතො මෙථුනස්මා එත්ථ ඨිතො එත්ථ ච සික්ඛමානො පප්පොති මච්චො අමතං බ්රහ්මලොකන්ති.”{d}
27. ‘හිත්වා මමත්තන්ති’ අහං භොතො ආජානාමි, ඉධෙකච්චො අප්පං වා භොගක්ඛන්ධං පහාය මහන්තං වා භොගක්ඛන්ධං පහාය අප්පං වා ඤාතිපරිවට්ටං පහාය මහන්තං වා ඤාතිපරිවට්ටං පහාය කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජති. ඉති හිත්වා මමත්තං තාහං භොතො ආජානාමි. ‘එකොදිභූතො’ති අහං භොතො ආජානාමි. ඉධෙකච්චො විවිත්තං සෙනාසනං භජති අරඤ්ඤං රුක්ඛමූලං පබ්බතං කන්දරං ගිරිගුහං සුසානං වනපත්ථං අබ්භොකාසං පලාලපුඤ්ජං, ඉති ‘එකොදිභූතො’ති අහං භොතො ආජානාමි.
‘කරුණාධිමුත්තො’ති අහං භොතො ආජානාමි. ඉධෙකච්චො කරුණාසහගතෙන චෙතසා එකං දිසං ඵරිත්වා විහරති, තථා දුතියං, තථා තතියං, තථා චතුත්ථං, ඉති උද්ධමධො තිරියං සබ්බධි සබ්බත්තතාය සබ්බාවන්තං ලොකං කරුණාසහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්යාපජ්ජෙන ඵරිත්වා විහරති. ඉති කරුණාධිමුත්තොති. අහං භොතො ආජානාමි. ආමගන්ධෙ ච ඛො අහං භොතො භාසමානස්ස න ආජානාමි.
“කෙ ආමගන්ධා මනුජෙසු බ්රහ්මෙ එතෙ අවිද්වා ඉධ බ්රූහි ධීර, කෙනාවුතා වාති පජා කුරූරා{1} ආපායිකා නිවුතබ්රහ්මලොකා”ති.{e}
කොධො මොසවජ්ජං නිකති ච දොබ්භො{2} කදරියතා අතිමානො උසුය්යා, ඉච්ඡා විවිච්ඡා පරහෙඨනා ච ලොභො ච දොසො ච මදො ච මොහො.
එතෙසු යුත්තා අනිරාමගන්ධා ආපායිකා නිවුතබ්රහ්මලොකාති.{f}
28. ‘යථා ඛො අහං භොතො ආමගන්ධෙ භාසමානස්ස ආජානාමි. තෙ න සුනිම්මදයා අගාරං අජ්ඣාවසතා. පබ්බජිස්සාමහං භො අගාරස්මා අනගාරියන්ති.’ ‘යස්ස’දානි භවං ගොවින්දො කාලං මඤ්ඤතී’ති.
රෙණුරාජා මන්තනා
29. අථ ඛො භො මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො යෙන රෙණු රාජා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා රෙණුං රාජානං එතදවොච: අඤ්ඤං’දානි භවං පුරොහිතං පරියෙසතු යො භොතො රජ්ජං අනුසාසිස්සති. ඉච්ඡාමහං භො අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතුං. යථා ඛො පන මෙ සුතං බ්රහ්මුනො ආමගන්ධෙ භාසමානස්ස තෙ න සුනිම්මදයා අගාරං අජ්ඣාවසතා. පබ්බජිස්සාමහං භො අගාරස්මා අනගාරියන්ති.”
“ආමන්තයාමි රාජානං රෙණුං භූමිපතිං අහං ත්වං පජානස්සු රජ්ජෙන නාහං පොරොහිච්චෙ රමෙ”{g}.
“සචෙ තෙ ඌනං කාමෙහි අහං පරිපූරයාමි තෙ, යො තං හිංසති වාරෙමි භූමි සෙනාපතී අහං.” තුවං පිතා අහං පුත්තො මා නො ගොවින්ද පාජහි”{h}
“න මත්ථි ඌනං කාමෙහි හිංසිතා මෙ න විජ්ජති. අමනුස්සවචො සුත්වා තස්මා’හං න ගහෙ රමෙ. අමනුස්සො කථංවණ්ණො කං තෙ අත්ථං අභාසථ.{i} යං ච සුත්වා ජහාසි නො ගෙහෙ අම්හෙ ච කෙවලෙ”.{j}
“උපවුත්ථස්ස මෙ පුබ්බෙ යට්ඨුකාමස්ස මෙ සතො. අග්ගි පජ්ජලිතො ආසි කුසපත්තපරිත්ථතො{k} තතො මෙ බ්රහ්මා පාතුරහු බ්රහ්මාලොකා සනන්තනො. සො මෙ පඤ්හං වියාකාසි තං සුත්වා න ගහෙ රමෙ”{l}
“සද්දහාමි අහං භොතො යං ත්වං ගොවින්ද භාසසි. අමනුස්සවචො සුත්වා කථං වත්තෙථ අඤ්ඤථා.{m} තෙ තං අනුවත්තිස්සාම සත්ථා ගොවින්ද නො භවං. මණි යථා වෙළුරියො අකාචො විමලො සුභො, එවං සුද්ධා චරිස්සාම ගොවින්දස්සානුසාසනෙ”ති.
“සචෙ භවං ගොවින්දො අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිස්සති, මයම්පි අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිස්සාම. අථ යා තෙ ගති සා නො ගති භවිස්සතී”ති.
ඡක්ඛත්තියාමන්තනා
28. අථ ඛො භො මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො යෙන තෙ ඡ ඛත්තියා තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා තෙ ඡ ඛත්තියෙ එතදවොච: “අඤ්ඤං’දානි භවන්තො පුරොහිතං පරියෙසන්තු, යො භවන්තානං රජ්ජෙ අනුසාසිස්සති. ඉච්ඡාමහං භො අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතුං. යථා ඛො පන මෙ සුතං බ්රහ්මුනො ආමගන්ධෙ භාසමානස්ස, තෙ න සුනිම්මදයා අගාරං අජ්ඣාවසතා. පබ්බජිස්සාමහං භො අගාරස්මා අනගාරියන්ති.” අථ ඛො භො තෙ ඡ ඛත්තියා එකමන්තං අපක්කම්ම එවං සමචින්තෙසුං. “ඉමෙ ඛො බ්රාහ්මණා නාම ධනලුද්ධා, යන්නූන මයං මහාගොවින්දං බ්රාහ්මණං ධනෙන සික්ඛෙය්යාමා”ති. තෙ මහාගොවින්දං බ්රාහ්මණං උපසඞ්කමිත්වා එවමාහංසු, “සංවිජ්ජති ඛො භො ඉමෙසු සත්තසු රජ්ජෙසු පහූතං සාපතෙය්යං, තතො භොතො යාවතකෙන අත්ථො තාවතකං ආහරීයතන්ති.”
“අලං භො මමපිදං පහූතං සාපතෙය්යං භවන්තානං යෙව වාහසා. තමහං සබ්බං පහාය අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිස්සාමි. යථා ඛො පන මෙ සුතං බ්රහ්මුනො ආමගන්ධෙ භාසමානස්ස, තෙ න සුනිම්මදයා අගාරං අජ්ඣාවසතා. පබ්බජිස්සාමහං භො අගාරස්මා අනගාරියන්ති.
අථ ඛො භො තෙ ඡ ඛත්තියා එකමන්තං අපක්කම්ම එවං සමචින්තෙසුං: ඉමෙ ඛො බ්රාහ්මණා නාම ඉත්ථිලුද්ධා. යන්නූන මයං මහාගොවින්දං බ්රාහ්මණං ඉත්ථීහි සික්ඛෙය්යාමා”ති. තෙ මහාගොවින්දං බ්රාහ්මණං උපසඞ්කමිත්වා එවමාහංසු: සංවිජ්ජන්ති ඛො භො ඉමෙසු සත්තසු රජ්ජෙසු පහූතා ඉත්ථියො, තතො භොතො යාවතිකාහි අත්ථො, තාවතිකා ආනීය්යන්තන්ති.
අලං භො, මමපි තා චත්තාරීසා භරියා තාදිසියො තා’පාහං සබ්බා පහාය අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිස්සාමි. යථා ඛො පන මෙ සුතං බ්රහ්මුනො ආමගන්ධෙ භාසමානස්ස, තෙ න සුනිම්මදයා අගාරං අජ්ඣාවසතා. පබ්බජිස්සාමහං භො අගාරස්මා අනගාරියන්ති”.
29. සචෙ භවං ගොවින්දො අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිස්සති, මයම්පි අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිස්සාම. අථ යා තෙ ගති සා නො ගති භවිස්සතීති.
“සචෙ ජහථ කාමානි යත්ථ සත්තො පුථුජ්ජනො, ආරභව්හො දළ්හා හොථ ඛන්තීබලසමාහිතා.{n}
එස මග්ගො උජු මග්ගො එස මග්ගො අනුත්තරො, සද්ධම්මො සබ්භි රක්ඛිතො බ්රහ්මලොකූපපත්තියා”ති:{o}
30. “තෙන හි භවං ගොවින්දො සත්ත වස්සානි ආගමෙතු, සත්තන්නං වස්සානං අච්චයෙන මයම්පි අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිස්සාම, අථ යා තෙ ගති සා නො ගති භවිස්සතී”ති.
“අතිචිරං ඛො භො සත්ත වස්සානි. නාහං සක්කොමි භවන්තෙ සත්තවස්සානි ආගමෙතුං. කො නු ඛො පන භො ජානාති ජීවිතානං ගමනීයො සම්පරායො මන්තායං බොද්ධබ්බං, කත්තබ්බං කුසලං චරිතබ්බං බ්රහ්මචරියං, නත්ථි ජාතස්ස අමරණං. යථා ඛො පන මෙ සුතං බ්රහ්මුනො ආමගන්ධො භාසමානස්ස තෙ න සුනිම්මදයා අගාරං අජ්ඣාවසතා, පබ්බජිස්සාමහං භො අගාරස්මා අනගාරියන්ති.” “තෙන හි භවං ගොවින්දො ඡබ්බස්සානි ආගමෙතු -පෙ- පඤ්ච වස්සානි ආගමෙතු -පෙ- චත්තාරි වස්සානි ආගමෙතු -පෙ- තීණි වස්සානි ආගමෙතු -පෙ- ද්වෙ වස්සානි ආගමෙතු -පෙ- එකං වස්සං ආගමෙතු එකස්ස වස්සස්ස අච්චයෙන මයම්පි අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිස්සාම, අථ යා තෙ ගති සා නො ගති භවිස්සතී”ති.
“අතිචිරං ඛො භො එකං වස්සං, නාහං සක්කොමි භවන්තෙ එකං වස්සං ආගමෙතුං. කො නු ඛො පන භො ජානාති ජීවිතානං ගමනීයො සම්පරායො මන්තායං බොද්ධබ්බං. කත්තබ්බං කුසලං, චරිතබ්බං බ්රහ්මචරියං, නත්ථි ජාතස්ස අමරණං. යථා ඛො පන මෙ සුතං බ්රහ්මුනො ආමගන්ධෙ භාසමානස්ස, තෙ න සුනිම්මදයා අගාරං අජ්ඣාවසතා, පබ්බජිස්සාමහං භො අගාරස්මා අනගාරියන්ති.
“තෙන හි භවං ගොවින්දො සත්ත මාසානි ආගමෙතු, සත්තන්නං මාසානං අච්චයෙන මයම්පි අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිස්සාම අථ යා තෙ ගති සා නො ගති භවිස්සතී”ති.
“අති චිරං ඛො භො සත්ත මාසානි, නාහං සක්කොමි භවන්තෙ සත්ත මාසානි ආගමෙතුං. කො නු ඛො පන භො ජානාති ජීවිතානං? ගමනීයො සම්පරායො, මන්තායං බොද්ධබ්බං කත්තබ්බං කුසලං චරිතබ්බං බ්රහ්මචරියං නත්ථි ජාතස්ස අමරණං. යථා ඛො පන මෙ සුතං බ්රහ්මුනො ආමගන්ධෙ භාසමානස්ස තෙ න සුනිම්මදයා අගාරං අජ්ඣාවසතා පබ්බජිස්සාමහං භො අගාරස්මා අනගාරියන්ති.”
“තෙන හි භවං ගොවින්දො ඡ මාසානි ආගමෙතු -පෙ- පඤ්ච මාසානි ආගමෙතු -පෙ- චත්තාරි මාසානි ආගමෙතු -පෙ- තීණි මාසානි ආගමෙතු -පෙ- ද්වෙ මාසානි ආගමෙතු -පෙ- එකං මාසං ආගමෙතු -පෙ- අද්ධමාසං ආගමෙතු. අද්ධමාසස්ස අච්චයෙන මයම්පි අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිස්සාම, අථ යා තෙ ගති සා නො ගති භවිස්සතී”ති.
අතිචිරං ඛො භො අද්ධමාසො. නාහං සක්කොමි භවන්තෙ අද්ධමාසං ආගමෙතුං. කො නු ඛො පන භො ජානාති ජීවිතානං. ගමනීයො සම්පරායො, මන්තායං බොද්ධබ්බං කත්තබ්බං කුසලං චරිතබ්බං බ්රහ්මචරියං, නත්ථි ජාතස්ස අමරණං. යථා ඛො පන මෙ සුතං බ්රහ්මුනො ආමගන්ධෙ භාසමානස්ස තෙ න සුනිම්මදයා අගාරං අජ්ඣාවසතා, පබ්බජිස්සාමහං භො අගාරස්මා අනගාරියන්ති.”
තෙන හි භවං ගොවින්දො සත්තාහං ආගමෙතු, යාව මයං සකෙ පුත්තභාතරො රජ්ජෙන{1} අනුසාසිස්සාම, සත්තාහස්ස අච්චයෙන මයම්පි අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිස්සාම, අථ යා තෙ ගති සා නො ගති භවිස්සතී”ති.
“න චිරං ඛො භො සත්තාහං, ආගමෙස්සාමහං භවන්තෙ සත්තාහන්ති.”
බ්රාහ්මණමහාසාලාදීනං ආමන්තනා
30. අථ ඛො භො මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො යෙන තෙ සත්ත ච බ්රාහ්මණමහාසාලා සත්ත ච න්හාතකසතානි තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා සත්ත ච බ්රාහ්මණමහාසාලෙ සත්ත ච න්හාතකසතානි එතදවොච: අඤ්ඤං’දානි භවන්තො ආචරියං පරියෙසන්තු යො භවන්තානං මන්තෙ වාචෙස්සති. ඉච්ඡාමහං භො අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතුං යථා ඛො පන මෙ සුතං බ්රහ්මුනො ආමගන්ධෙ භාසමානස්ස. තෙ න සුනිම්මදයා අගාරං අජ්ඣාවසතා, පබ්බජිස්සාමහං භො අගාරස්මා අනගාරියන්ති.”
“මා භවං ගොවින්දො අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජි. පබ්බජ්ජා භො අප්පෙසක්ඛා ච අප්පලාභා ච බ්රහ්මඤ්ඤං මහෙසක්ඛඤ්ච මහාලාභඤ්චාති.
“මා භවන්තො එවං අවචුත්ථ “පබ්බජ්ජා අප්පෙසක්ඛා ච අප්පලාභා ච, බ්රහ්මඤ්ඤං මහෙසක්ඛඤ්ච මහාලාභඤ්චා”ති. කො නු ඛො භො අඤ්ඤත්ර මයා මහෙසක්ඛතරො වා මහාලාභතරො වා? අහං හි භො එතරහි රාජා’ව රඤ්ඤං, බ්රහ්මා’ව බ්රහ්මානං, දෙවතා’ව ගහපතිකානං. තමහං සබ්බං පහාය අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිස්සාමි. යථා ඛො පන මෙ සුතං බ්රහ්මුනො ආමගන්ධෙ භාසමානස්ස, තෙ න සුනිම්මදයා අගාරං අජ්ඣාවසතා. පබ්බජිස්සාමහං භො අගාරස්මා අනගාරියන්ති.
“සචෙ භවං ගොවින්දො අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිස්සති, මයම්පි අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිස්සාම. අථ යා තෙ ගති සා නො ගති භවිස්සතී”ති.
භරියානං ආමන්තනා
31. අථ ඛො භො මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො යෙන චත්තාරිසා ච භරියා සාදිසියො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා චත්තාරිසා භරියා සාදිසියො එතදවොච: “යා භොතීනං ඉච්ඡති සකානි වා ඤාතිකුලානි ගච්ඡතු, අඤ්ඤං වා භත්තාරං පරියෙසතු. ඉච්ඡාමහං භොතී අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතුං. යථා ඛො පන මෙ සුතං බ්රහ්මුනො ආමගන්ධෙ භාසමානස්ස, තෙ න සුනිම්මදයා අගාරං අජ්ඣාවසතා. පබ්බජිස්සාමහං භොතී අගාරස්මා අනගාරියන්ති.”
“ත්වඤ්ඤෙව නො ඤාති ඤාතිකාමානං, ත්වං පන භත්තා භත්තුකාමානං. සචෙ භවං ගොවින්දො අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිස්සති, මයම්පි අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිස්සාම, අථ යා තෙ ගති සා නො ගති භවිස්සතී”ති.
මහාගොවින්දපබ්බජ්ජා
32. අථ ඛො භො මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො තස්ස සත්තාහස්ස අච්චයෙන කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජි. පබ්බජිතං පන මහාගොවින්දං බ්රාහ්මණං සත්ත ච රාජානො ඛත්තියා මුද්ධාවසිත්තා, සත්ත ච බ්රාහ්මණමහාසාලා සත්ත ච න්හාතකසතානි, චත්තාරිසා ච භරියා සාදිසියො, අනෙකානි ච ඛත්තියසහස්සානි අනෙකානි ච බ්රාහ්මණසහස්සානි, අනෙකානි ච ගහපතිසහස්සානි, අනෙකෙහි ච ඉත්ථාගාරෙහි ඉත්ථිකායො කෙසමස්සුං ඔහාරෙත්වා කාසායානි වත්ථානි අච්ඡාදෙත්වා මහාගොවින්දං බ්රාහ්මණං අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතං අනුපබ්බජිංසු. තාය සුදං භො පරිසාය පරිවුතො මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො ගාමනිගමරාජධානීසු චාරිකං චරති. යං ඛො පන භො තෙන සමයෙන මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො ගාමං වා නිගමං වා උපසඞ්කමති තත්ථ රාජා’ව හොති රඤ්ඤං, බ්රහ්මා’ව බ්රාහ්මණානං, දෙවතා’ව ගහපතිකානං.
තෙන ඛො පන සමයෙන මනුස්සා ඛිපන්ති වා උපක්ඛලන්ති වා තෙ එවමාහංසු: ‘නමත්ථු මහාගොවින්දස්ස බ්රාහ්මණස්ස, නමත්ථු සත්ත පුරොහිතස්සා’ති.
33. මහාගොවින්දො භො බ්රාහ්මණො මෙත්තාසහගතෙන චෙතසා එකං දිසං ඵරිත්වා විහාසි, තථා දුතියං, තථා තතියං, තථා චතුත්ථං, ඉති උද්ධමධො තිරියං සබ්බධි සබ්බත්තතාය සබ්බාවන්තං ලොකං මෙත්තාසහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්යාපජ්ජෙන ඵරිත්වා විහාසි. කරුණාසහගතෙන චෙතසා -පෙ- මුදිතාසහගතෙන චෙතසා -පෙ- උපෙක්ඛාසහගතෙන චෙතසා එකං දිසං ඵරිත්වා විහාසි. තථා දුතියං, තථා තතියං, තථා චතුත්ථං, ඉති උද්ධමධො තිරියං සබ්බධි සබ්බත්තතාය සබ්බාවන්තං ලොකං උපෙක්ඛාසහගතෙන චෙතසා විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්යාපජ්ජෙන ඵරිත්වා විහාසි. සාවකානඤ්ච බ්රහ්මලොකසහබ්යතාය මග්ගං දෙසෙසි.
34. යෙ ඛො පන භො තෙන සමයෙන මහාගොවින්දස්ස බ්රාහ්මණස්ස සාවකා සබ්බෙන සබ්බං සාසනං ආජානිංසු. තෙ කායස්ස භෙදා පරම්මරණා සුගතිං බ්රහ්මලොකං උපපජ්ජිංසු. යෙ න සබ්බෙන සබ්බං සාසනං ආජානිංසු, තෙ කායස්ස භෙදා පරම්මරණා අප්පෙකච්චෙ පරනිම්මිතවසවත්තීනං දෙවානං සහබ්යතං උපපජ්ජිංසු. අප්පෙකච්චෙ නිම්මානරතීනං දෙවානං සහබ්යතං උපපජ්ජිංසු. අප්පෙකච්චෙ තුසිතානං දෙවානං සහබ්යතං උපපජ්ජිංසු. අප්පෙකච්චෙ යාමානං දෙවානං සහබ්යතං උපපජ්ජිංසු, අප්පෙකච්චෙ තාවතිංසානං දෙවානං සහබ්යතං උපපජ්ජිංසු, අප්පෙකච්චෙ චාතුමහාරාජිකානං දෙවානං සහබ්යතං උපපජ්ජිංසු, යෙ සබ්බනිහීනං කායං පරිපූරෙසුං තෙ ගන්ධබ්බකායං පරිපූරෙසුං.
ඉති ඛො පන සබ්බෙසං යෙව තෙසං කුලපුත්තානං අමොඝා පබ්බජ්ජා අහොසි අවඤ්ඣා සඵලා සඋද්රයා”ති.
35. “සරති තං භගවා”ති.
“සරාමහං පඤ්චසිඛ, අහං තෙන සමයෙන මහාගොවින්දො බ්රාහ්මණො අහොසිං. අහං තෙසං සාවකානං බ්රහ්මලොකසහබ්යතාය මග්ගං දෙසෙසිං. තං ඛො පන මෙ පඤ්චසිඛ, බ්රහ්මචරියං න නිබ්බිදාය න විරාගාය න නිරොධාය න උපසමාය න අභිඤ්ඤාය න සම්බොධාය න නිබ්බානාය සංවත්තති, යාවදෙව බ්රහ්ම ලොකූපපත්තියා.
ඉදං ඛො පන මෙ පඤ්චසිඛ, බ්රහ්මචරියං එකන්තනිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය උපසමාය අභිඤ්ඤාය සම්බොධාය නිබ්බානාය සංවත්තති’ති. කතමඤ්ච තං පඤ්චසිඛ, බ්රහ්මචරියං එකන්ත නිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය උපසමාය අභිඤ්ඤාය සම්බොධාය නිබ්බානාය සංවත්තති? අයමෙව අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො, සෙය්යථිදං? සම්මාදිට්ඨි සම්මාසඞ්කප්පො සම්මාවාචා සම්මාකම්මන්තො සම්මාආජීවො සම්මාවායාමො සම්මාසති සම්මාසමාධි. ඉදං ඛො තං පඤ්චසිඛ, බ්රහ්මචරියං එකන්තනිබ්බිදාය විරාගාය නිරොධාය උපසමාය අභිඤ්ඤාය සම්බොධාය නිබ්බානාය සංවත්තති.
36. යෙ ඛො පන මෙ පඤ්චසිඛ සාවකා සබ්බෙන සබ්බං සාසනං ආජානන්ති, තෙ ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරන්ති. යෙ න සබ්බෙන සබ්බං සාසනං ආජානන්ති, තෙ පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සඤ්ඤොජනානං පරික්ඛයා ඔපපාතිකා හොන්ති, තත්ථ පරිනිබ්බායිනො අනාවත්තිධම්මා තස්මා ලොකා. යෙ න සබ්බෙන සබ්බං සාසනං ආජානන්ති, අප්පෙකච්චෙ තිණ්ණං සඤ්ඤොජනානං පරික්ඛයා තනුත්තා සකදාගාමිනො හොන්ති, සකිදෙව ඉමං ලොකං රාගදොසමොහානං ආගන්ත්වා දුක්ඛස්සන්තං කරිස්සන්ති. යෙ න සබ්බෙන සබ්බං සාසනං ආජානන්ති අප්පෙකච්චෙ තිණ්ණං සඤ්ඤොයොජනානං පරික්ඛයා සොතාපන්නා හොන්ති අවිනිපාතධම්මා නියතා සම්බොධිපරායණා. ඉති ඛො පඤ්චසිඛ, සබ්බෙසං යෙව ඉමෙසං කුලපුත්තානං අමොඝා පබ්බජ්ජා අවඤ්ඣා සඵලා සඋද්රයා”ති.
ඉදමවො ච භගවා අත්තමනො පඤ්චසිඛො ගන්ධබ්බපුත්තො භගවතො භාසිතං අභිනන්දිත්වා අනුමොදිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා තත්ථෙවන්තරධායී ති.
මහාගොවින්දසුත්තං ඡට්ඨං.
7.
මහාසමයසුත්තං
1. එවං මෙ සුතං: එකං සමයං භගවා සක්කෙසු විහරති කපිලවත්ථුස්මිං මහාවනෙ මහතා භික්ඛුසඞ්ඝෙන සද්ධිං පඤ්චමත්තෙහි භික්ඛුසතෙහි සබ්බෙහෙව අරහන්තෙහි. දසහි ච ලොකධාතූහි දෙවතා යෙභුය්යෙන සන්නිපතිතා හොන්ති භගවන්තං දස්සනාය භික්ඛුසඞ්ඝඤ්ච. අථ ඛො චතුන්නං සුද්ධාවාසකායිකානං දෙවතානං{1} එතදහොසි:
“අයං ඛො භගවා සක්කෙසු විහරති කපිලවත්ථුස්මිං මහාවනෙ මහතා භික්ඛුසඞ්ඝෙන සද්ධිං පඤ්චමත්තෙහි භික්ඛුසතෙහි සබ්බෙහෙව අරහන්තෙහි. දසහි ච ලොකධාතූහි දෙවතා යෙභුය්යෙන සන්නිපතිතා හොන්ති භගවන්තං දස්සනාය භික්ඛුසඞ්ඝඤ්ච, යන්නූන මයම්පි යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමෙය්යාම. උපසඞ්කමිත්වා භගවතො සන්තිකෙ පච්චෙකං ගාථං{2} භාසෙය්යාමා”ති.
2. අථ ඛො තා දෙවතා සෙය්යථාපි නාම බලවා පුරිසො සමිඤ්ජිතං{3} වා බාහං පසාරෙය්ය, පසාරිතං වා බාහං සමිඤ්ජෙය්ය,{4} එවමෙව සුද්ධාවාසෙසු දෙවෙසු අන්තරහිතා භගවතො පුරතො පාතුරහෙසුං.{5} අථ ඛො තා දෙවතා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං අට්ඨංසු. එකමන්තං ඨිතා ඛො එකා දෙවතා භගවතො සන්තිකෙ ඉමං ගාථං අභාසි:
“මහාසමයො පවනස්මිං දෙවකායා සමාගතා, ආගතම්හ ඉමං ධම්මසමයං දක්ඛිතායෙ අපරාජිතසඞ්ඝන්ති.”
අථ ඛො අපරා දෙවතා භගවතො සන්තිකෙ ඉමං ගාථං අභාසි:
“තත්ර භික්ඛවො සමාදහංසු චිත්තමත්තනො උජුකමකංසු, සාරථීව නෙත්තානි ගහෙත්වා ඉන්ද්රියානි රක්ඛන්ති පණ්ඩිතා”ති.
අථ ඛො අපරා දෙවතා භගවතො සන්තිකෙ ඉමං ගාථං අභාසි:
“ඡෙත්වා ඛීලං ඡෙත්වා පලිඝං ඉන්දඛීලං ඌහච්ච{1} මනෙජා, තෙ චරන්ති සුද්ධා විමලා චක්ඛුමතා සුදන්තා සුසු නාගා’ති.
අථ ඛො අපරා දෙවතා භගවතො සන්තිකෙ ඉමං ගාථං අභාසි:
“යෙ කෙචි බුද්ධං සරණං ගතාසෙ න තෙ ගමිස්සන්ති අපායභූමිං{2} පහාය මානුසං දෙහං දෙවකායං පරිපූරෙස්සන්තී’ති.
3. අථ ඛො භගවා භික්ඛූ ආමන්තෙසි, “යෙභුය්යෙන භික්ඛවෙ, දසසු ලොකධාතූසු දෙවතා සන්නිපතිතා හොන්ති, තථාගතං දස්සනාය භික්ඛුසඞ්ඝඤ්ච, යෙ පි තෙ භික්ඛවෙ අහෙසුං, අතීතමද්ධානං අරහන්තො සම්මාසම්බුද්ධා, තෙසම්පි භගවන්තානං එතංපරමා{3} යෙව දෙවතා සන්නිපතිතා අහෙසුං සෙය්යථාපි මය්හං එතරහි. යෙ පි තෙ භික්ඛවෙ, භවිස්සන්තිඅනාගතමද්ධානංඅරහන්තොසම්මාසම්බුද්ධා, තෙසම්පි භගවන්තානං එතංපරමා යෙව දෙවතා සන්නිපතිතා භවිස්සන්ති සෙය්යථාපි මය්හං එතරහි. ආචික්ඛිස්සාමි භික්ඛවෙ දෙවකායානං නාමානි, කිත්තයිස්සාමි භික්ඛවෙ දෙවකායානං නාමානි, දෙසිස්සාමි භික්ඛවෙ දෙවකායානං නාමානි. තං සුණාථ සාධුකං මනසි කරොථ භාසිස්සාමී”ති.
“එවම්භන්තෙ”ති ඛො තෙ භික්ඛූ භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච:
4. සිලොකමනුකස්සාමි යත්ථ භුම්මා තදස්සිතා, යෙ සීතා ගිරිගබ්භරං{4} පහිතත්තා සමාහිතා.