අථ පච්ඡා අම්හාකං ආසනං හොති. යෙ තෙ භන්තෙ, දෙවා භගවති බ්රහ්මචරියං චරිත්වා අධුනූපපන්නා තාවතිංසකායං, තෙ අඤ්ඤෙ දෙවෙ අතිරොචන්ති වණ්ණෙන චෙව යසසා ච. තෙනස්සුදං භන්තෙ, දෙවා තාවතිංසා අත්තමනා හොන්ති පමුදිතා පීතිසොමනස්සජාතා, “දිබ්බා වත භො කායා පරිපූරන්ති හායන්ති අසුරා කායා”ති. අථ ඛො භන්තෙ, සක්කො දෙවානමින්දො දෙවානං තාවතිංසානං සම්පසාදං විදිත්වා ඉමාහි ගාථාහි අනුමොදි:
මොදන්ති වත භො දෙවා තාවතිංසා සහින්දකා{1} තථාගතං නමස්සන්තා ධම්මස්ස ච සුධම්මතං.{a}
නවෙ දෙවෙ ච පස්සන්තා වණ්ණවන්තෙ යසස්සිනෙ,{2} සුගතස්මිං බ්රහ්මචරියං චරිත්වාන ඉධාගතෙ.
තෙ අඤ්ඤෙ අතිරොචන්ති වණ්ණෙන යසසායුනා සාවකා භූරිපඤ්ඤස්ස විසෙසූපගතා ඉධ.
ඉදං දිස්වාන නන්දන්ති තාවතිංසා සහින්දකා, තථාගතං නමස්සන්තා ධම්මස්ස ච සුධම්මතන්ති.
11. තෙන සුදං භන්තෙ, දෙවා තාවතිංසා භිය්යොසොමත්තාය අත්තමනා හොන්ති පමුදිතා පීතිසොමනස්සජාතා ‘දිබ්බා වත භො කායා පරිපූරන්ති හායන්ති අසුරා කායා’ති.
අථ ඛො භන්තෙ, යෙනත්ථෙන දෙවා තාවතිංසා සුධම්මායං සභායං සන්නිසින්නා හොන්ති සන්නිපතිතා, තං අත්ථං චින්තයිත්වා තං අත්ථං මන්තයිත්වා වුත්තවචනාපි තං{3} චත්තාරො මහාරාජානො තස්මිං අත්ථෙ හොන්ති. පච්චනුසිට්ඨවචනාපි{4} තං චත්තාරො මහාරාජානො තස්මිං අත්ථෙ හොන්ති, සකෙසු සකෙසු ආසනෙසු ඨිතා අවිපක්කන්තා.{5}
“තෙ වුත්තවාක්යා රාජානො, පටිග්ගය්හානුසාසනිං විප්පසන්නමනා සන්තා අට්ඨංසු සම්හි ආසනෙ”ති.
13. අථ ඛො භන්තෙ, උත්තරාය දිසාය උළාරො ආලොකො සඤ්ජායි, ඔභාසො පාතුරහොසි, අතික්කම්මෙව දෙවානං දෙවානුභාවං. අථ ඛො භන්තෙ, සක්කො දෙවානමින්දො දෙවෙ තාවතිංසෙ ආමන්තෙසි. යථා ඛො මාරිසා නිමිත්තානි දිස්සන්ති උළාරො ආලොකො සඤ්ජායති. ඔභාසො පාතුභවති, බ්රහ්මා පාතුභවිස්සති, බ්රහ්මුනො හෙතං පුබ්බනිමිත්තං පාතුභාවාය යදිදං ආලොකො සඤ්ජායති ඔභාසො පාතුභවතී ති.
“යථා නිමිත්තා දිස්සන්ති බ්රහ්මා පාතුභවිස්සති, බ්රහ්මුනො හෙතං නිමිත්තං ඔභාසො විපුලො මහාති.”
සනඞ්කුමාරකථා
14. අථ ඛො භන්තෙ, දෙවා තාවතිංසා යථාසකෙසු ආසනෙසු නිසීදිංසු ‘ඔභාසමෙතං ඤස්සාම යංවිපාකො භවිස්සති සච්ඡිකත්වා’ව නං ගමිස්සාමා ති. චත්තාරො පි මහාරාජානො යථාසකෙසු ආසනෙසු නිසීදිංසු “ඔභාසමෙතං ඤස්සාම යංවිපාකො භවිස්සති, සච්ඡිකත්වා’ව නං ගමිස්සාමා’ති. ඉදං සුත්වා දෙවා තාවතිංසා එකග්ගා සමාපජ්ජිංසු “ඔභාසමෙතං ඤස්සාම, යංවිපාකො භවිස්සති, සච්ඡිකත්වා’ව නං ගමිස්සාමා”ති.
යදා භන්තෙ, බ්රහ්මා සනංකුමාරො දෙවානං තාවතිංසානං පාතුභවති ඔළාරිකං අත්තභාවං අභිනිම්මිනිත්වා පාතුභවති. යො ඛො පන භන්තෙ, බ්රහ්මුනො පකතිවණ්ණො, අනභිසම්භවනීයො සො දෙවානං තාවතිංසානං චක්ඛුපථස්මිං. යදා භන්තෙ, බ්රහ්මා සනංකුමාරො දෙවානං තාවතිංසානං පාතුභවති සො අඤ්ඤෙ දෙවෙ අතිරොචති වණ්ණෙන චෙව යසසා ච. සෙය්යථාපි භන්තෙ, සොවණ්ණො විග්ගහො මානුසං විග්ගහං අතිරොචති, එවමෙව ඛො භන්තෙ යදා බ්රහ්මා සනංකුමාරො දෙවානං තාවතිංසානං පාතුභවති, සො අඤ්ඤෙ දෙවෙ අතිරොචති වණ්ණෙන චෙව යසසා ච. යදා භන්තෙ, බ්රහ්මා සනංකුමාරො දෙවානං තාවතිංසානං පාතුභවති, න තස්සං පරිසායං කොචි දෙවො අභිවාදෙති වා පච්චුට්ඨෙති වා ආසනෙන වා නිමන්තෙති. සබ්බෙව තුණ්හීභූතා පඤ්ජලිකා පල්ලඞ්කෙන නිසීදන්ති ‘යස්සදා’නි දෙවස්ස ඉච්ඡිස්සති බ්රහ්මා සනංකුමාරො තස්ස දෙවස්ස පල්ලඞ්කෙ නිසීදිස්සතී’ති. යස්ස ඛො පන භන්තෙ, දෙවස්ස බ්රහ්මා සනංකුමාරො පල්ලඞ්කෙ නිසීදති, උළාරං සො ලභති දෙවො වෙදපටිලාභං උළාරං සො ලභති දෙවො සොමනස්සපටිලාභං. සෙය්යථාපි භන්තෙ, රාජා ඛත්තියො මුද්ධාවසිත්තො අධුනාභිසිත්තො රජ්ජෙන, උළාරං සො ලභති වෙදපටිලාභං, උළාරං සො ලභති සොමනස්සපටිලාභං, එවමෙව ඛො භන්තෙ, යස්ස දෙවස්ස බ්රහ්මා සනංකුමාරො පල්ලඞ්කෙ නිසීදති උළාරං සො ලභති දෙවො වෙදපටිලාභං. උළාරං සො ලභති දෙවො සොමනස්සපටිලාභං.
15. අථ භන්තෙ, බ්රහ්මා සනංකුමාරො ඔළාරිකං අත්තභාවං අභිනිම්මිනිත්වා කුමාරවණ්ණී හුත්වා පඤ්චසිඛො දෙවානං තාවතිංසානං පාතුරහොසි. සො වෙහාසං අබ්භුග්ගන්ත්වා ආකාසෙ අන්තළික්ඛෙ පල්ලඞ්කෙන නිසීදි. සෙය්යථාපි භන්තෙ, බලවා පුරිසො සුපච්චත්ථතෙ වා පල්ලඞ්කෙ සමෙ වා භූමිභාගෙ පල්ලඞ්කෙන නිසීදෙය්ය, එවමෙව ඛො භන්තෙ, බ්රහ්මා සනංකුමාරො වෙහාසං අබ්භුග්ගන්ත්වා ආකාසෙ අන්තළික්ඛෙ පල්ලඞ්කෙන නිසීදිත්වා දෙවානං තාවතිංසානං සම්පසාදං විදිත්වා ඉමාහි ගාථාහි අනුමොදි:
“මොදන්ති වත භො දෙවා තාවතිංසා සහින්දකා, තථාගතං නමස්සන්තා ධම්මස්ස ච සුධම්මතං.
නවෙ දෙවෙ ච පස්සන්තා වණ්ණවන්තෙ යසස්සිනෙ, සුගතස්මිං බ්රහ්මචරියං චරිත්වාන ඉධාගතෙ.
තෙ අඤ්ඤෙ අතිරොචන්ති වණ්ණෙන යසසායුනා, සාවකා භූරිපඤ්ඤස්ස විසෙසූපගතා ඉධ.
ඉදං දිස්වාන නන්දන්ති තාවතිංසා සහින්දකා, තථාගතං නමස්සන්තා ධම්මස්ස ච සුධම්මතන්ති.”
16. ඉදමත්ථං භන්තෙ, බ්රහ්මා සනංකුමාරො භාසිත්ථ. ඉදමත්ථං භන්තෙ, බ්රහ්මුනො සනංකුමාරස්ස භාසතො අට්ඨඞ්ගසමන්නාගතො සරො හොති: විස්සට්ඨො ච විඤ්ඤෙය්යො ච මඤ්ජු ච සවනීයො ච බින්දු ච අවිසාරී ච ගම්භීරො ච නින්නාදී ච. යථාපරිසං ඛො පන භන්තෙ, බ්රහ්මා සනංකුමාරො සරෙන විඤ්ඤාපෙති. න චස්ස බහිද්ධා පරිසාය ඝොසො නිච්ඡරති. යස්ස ඛො පන භන්තෙ, එවං අට්ඨඞ්ගසමන්නාගතො සරො හොති, සො වුච්චති ‘බ්රහ්මස්සරො’ති. අථ ඛො භන්තෙ, බ්රහ්මා සනංකුමාරො තෙත්තිංස අත්තභාවෙ අභිනිම්මිනිත්වා දෙවානං තාවතිංසානං පච්චෙකපල්ලඞ්කෙසු පච්චෙකපල්ලඞ්කෙන නිසීදිත්වා දෙවෙ තාවතිංසෙ ආමන්තෙසි: “තං කිම්මඤ්ඤන්ති භොන්තො දෙවා තාවතිංසා. යාවඤ්ච සො භගවා බහුජනහිතාය පටිපන්නො බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං. යෙ හි කෙචි භො බුද්ධං සරණං ගතා ධම්මං සරණං ගතා සඞ්ඝං සරණං ගතා සීලෙසු පරිපූරකාරිනො, තෙ කායස්ස භෙදා පරම්මරණා අප්පෙකච්චෙ පරනිම්මිතවසවත්තීනං දෙවානං සහබ්යතං උපපජ්ජන්ති අප්පෙකච්චෙ නිම්මානරතීනං දෙවානං සහබ්යතං උපපජ්ජන්ති, අප්පෙකච්චෙ තුසිතානං දෙවානං සහබ්යතං උපපජ්ජන්ති, අප්පෙකච්චෙ යාමානං දෙවානං සහබ්යතං උපපජ්ජන්ති, අප්පෙකච්චෙ තාවතිංසානං දෙවානං සහබ්යතං උපපජ්ජන්ති, අප්පෙකච්චෙ චාතුම්මහාරාජිකානං දෙවානං සහබ්යතං උපපජ්ජන්ති, යෙ සබ්බනිහීනං කායං පරිපූරෙන්ති, තෙ ගන්ධබ්බකායං පරිපූරෙන්තී ති.
ඉදමත්ථං භන්තෙ, බ්රහ්මා සනංකුමාරො භාසිත්ථ. ඉදමත්ථං භන්තෙ බ්රහ්මුනො සනංකුමාරස්ස භාසතො ඝොසො යෙව. දෙවා මඤ්ඤන්ති ය්වායං මම පල්ලඞ්කෙ, ස්වායං එකො’ව භාසතී’ති.
“එකස්මිං භාසමානස්මිං සබ්බෙ භාසන්ති නිම්මිතා,{a} එකස්මිං තුණ්හිමාසීනෙ සබ්බෙ තුණ්හීභවන්ති තෙ.
තදා සු දෙවා මඤ්ඤන්ති තාවතිංසා සහින්දකා, ය්වායං මම පල්ලඞ්කස්මිං ස්වායං එකො’ව භාසතී ති.”
17. අථ ඛො භන්තෙ, බ්රහ්මා සනංකුමාරො එකත්තෙන අත්තානං උපසංහාසි. එකත්තෙන අත්තානං උපසංහරිත්වා සක්කස්ස දෙවානමින්දස්ස පල්ලඞ්කෙ පල්ලඞ්කෙන නිසීදිත්වා දෙවෙ තාවතිංසෙ ආමන්තෙසි:
ඉද්ධිපාද භාවනා
18. තං කිම්මඤ්ඤන්ති භොන්තො දෙවා තාවතිංසා යාවසුපඤ්ඤත්තා චිමෙ තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන චත්තාරො ඉද්ධිපාදා පඤ්ඤත්තා ඉද්ධිපහුතාය ඉද්ධිවිසවිතාය ඉද්ධිවිකුබ්බනතාය. කතමෙ චත්තාරො? ඉධ භො භික්ඛු ඡන්දසමාධිපධානසඞ්ඛාරසමන්නාගතං ඉද්ධිපාදං භාවෙති, විරියසමාධිපධානසඞ්ඛාරසමන්නාගතං ඉද්ධිපාදං භාවෙති, චිත්තසමාධිපධානසඞ්ඛාරසමන්නාගතං ඉද්ධිපාදං භාවෙති, වීමංසාසමාධිපධානසඞ්ඛාරසමන්නාගතං ඉද්ධිපාදං භාවෙති. ඉමෙ ඛො භො තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන චත්තාරො ඉද්ධිපාදා පඤ්ඤත්තා ඉද්ධිපහුතාය ඉද්ධිවිසවිතාය ඉද්ධිවිකුබ්බනතාය. යෙ හි කෙචි භො අතීතමද්ධානං සමණා වා බ්රාහ්මණා වා අනෙකවිහිතං ඉද්ධිවිධං පච්චනුභොසුං, සබ්බෙ තෙ ඉමෙසං යෙව චතුන්නං ඉද්ධිපාදානං භාවිතත්තා බහුලීකතත්තා. යෙ පි හි කෙචි භො අනාගතමද්ධානං සමණා වා බ්රාහ්මණා වා අනෙකවිහිතං ඉද්ධිවිධං පච්චනුභොස්සන්ති, සබ්බෙ තෙ ඉමෙසං යෙව චතුන්නං ඉද්ධිපාදානං භාවිතත්තා බහුලීකතත්තා. යෙපි හි කෙචි භො එතරහි සමණා වා බ්රාහ්මණා වා අනෙකවිහිතං ඉද්ධිවිධං පච්චනුභොන්ති සබ්බෙ තෙ ඉමෙසං යෙව චතුන්නං ඉද්ධිපාදානං භාවිතත්තා බහුලීකතත්තා.
පස්සන්ති නො භොන්තො දෙවා තාවතිංසා මම පි මං එවරූපං ඉද්ධානුභාවන්ති?
‘එවං මහාබ්රහ්මෙ’ති.
‘අහම්පි ඛො භො, ඉමෙසං යෙව චතුන්නං ඉද්ධිපාදානං භාවිතත්තා බහුලීකතත්තා එවං මහිද්ධිකො එවංමහානුභාවො’ති.
ඉදමත්ථං භන්තෙ, බ්රහ්මා සනංකුමාරො භාසිත්ථ. ඉදමත්ථං භන්තෙ බ්රහ්මා සනංකුමාරො භාසිත්වා දෙවෙ තාවතිංසෙ ආමන්තෙසි.
ඔකාසාධිගමා
19. තං කිම්මඤ්ඤන්ති භොන්තො දෙවා තාවතිංසා යාවඤ්චිදං තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන තයො ඔකාසාධිගමා අනුබුද්ධා සුඛස්ස අධිගමාය. කතමෙ තයො? ඉධ භො එකච්චො සංසට්ඨො විහරති කාමෙහි, සංසට්ඨො අකුසලෙහි ධම්මෙහි. සො අපරෙන සමයෙන අරියධම්මං සුණාති, යොනිසො මනසි කරොති, ධම්මානුධම්මං පටිපජ්ජති. සො අරියධම්මසවනං ආගම්ම යොනිසොමනසිකාරං ධම්මානුධම්මපටිපත්තිං අසංසට්ඨො විහරති කාමෙහි, අසංසට්ඨො අකුසලෙහි ධම්මෙහි. තස්ස අසංසට්ඨස්ස කාමෙහි අසංසට්ඨස්ස අකුසලෙහි ධම්මෙහි උප්පජ්ජති සුඛං. සුඛා භිය්යො සොමනස්සං. සෙය්යථාපි භො මුදා පාමොජ්ජං ජායෙථ, එවමෙව ඛො භො අසංසට්ඨස්ස කාමෙහි අසංසට්ඨස්ස අකුසලෙහි ධම්මෙහි උප්පජ්ජති සුඛං. සුඛා භිය්යො සොමනස්සං. අයං ඛො භො තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන පඨමො ඔකාසාධිගමො අනුබුද්ධො සුඛස්ස අධිගමාය.
පුන චපරං භො, ඉධෙකච්චස්ස ඔළාරිකා කායසඞ්ඛාරා අප්පටිප්පස්සද්ධා හොන්ති, ඔළාරිකා වචීසඞ්ඛාරා අප්පටිප්පස්සද්ධා හොන්ති, ඔළාරිකා චිත්තසඞ්ඛාරා අප්පටිප්පස්සද්ධා හොන්ති, සො අපරෙන සමයෙන අරියධම්මං සුණාති යොනිසො මනසි කරොති ධම්මානුධම්මං පටිපජ්ජති. තස්ස අරියධම්මසවනං ආගම්ම යොනිසො මනසිකාරං ධම්මානුධම්මප්පටිපත්තිං ඔළාරිකා කායසඞ්ඛාරා පටිප්පස්සම්භන්ති, ඔළාරිකා වචීසඞ්ඛාරා පටිප්පස්සම්භන්ති, ඔළාරිකා චිත්තසඞ්ඛාරා පටිප්පස්සම්භන්ති. තස්ස ඔළාරිකානං කායසඞ්ඛාරානං පටිප්පස්සද්ධියා ඔළාරිකානං වචීසඞ්ඛාරානං පටිප්පස්සද්ධියා ඔළාරිකානං චිත්තසඞ්ඛාරානං පටිප්පස්සද්ධියා උප්පජ්ජති සුඛං. සුඛා භිය්යො සොමනස්සං. සෙය්යථාපි භො, මුදා පාමොජ්ජං ජායෙථ. එවමෙව ඛො භො ඔළාරිකානං කායසඞ්ඛාරානං පටිප්පස්සද්ධියා ඔළාරිකානං වචීසඞ්ඛාරානං පටිප්පස්සද්ධියා ඔළාරිකානං චිත්තසඞ්ඛාරානං පටිප්පස්සද්ධියා උප්පජ්ජති සුඛං. සුඛා භිය්යො සොමනස්සං. අයං ඛො භො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන දුතියො ඔකාසාධිගමො අනුබුද්ධො සුඛස්ස අධිගමාය.
පුන චපරං භො, ඉධෙකච්චො ඉදං කුසලන්ති යථාභූතං නප්පජානාති. ඉදං අකුසලන්ති යථාභූතං නප්පජානාති. ඉදං සාවජ්ජං ඉදං අනවජ්ජං ඉදං සෙවිතබ්බං ඉදං න සෙවිතබ්බං ඉදං හීනං ඉදං පණීතං ඉදං කණ්හසුක්කසප්පටිභාගන්ති යථාභූතං නප්පජානාති. සො අපරෙන සමයෙන අරියධම්මං සුණාති යොනිසො මනසි කරොති ධම්මානුධම්මං පටිපජ්ජති. සො අරියධම්මසවනං ආගම්ම යොනිසොමනසිකාරං ධම්මානුධම්මප්පටිපත්තිං ඉදං කුසලන්ති යථාභූතං පජානාති, ඉදං අකුසලන්ති යථාභූතං පජානාති, ඉදං සාවජ්ජං ඉදං අනවජ්ජං ඉදං සෙවිතබ්බං ඉදං න සෙවිතබ්බං ඉදං හීනං ඉදං පණීතං ඉදං කණ්හසුක්කසප්පටිභාගන්ති යථාභූතං පජානාති. තස්ස එවං ජානතො එවං පස්සතො අවිජ්ජා පහීයති, විජ්ජා උප්පජ්ජති. තස්ස අවිජ්ජාවිරාගා විජ්ජුප්පාදා උප්පජ්ජති සුඛං, සුඛා භිය්යො සොමනස්සං. සෙය්යථාපි භො, මුදා පාමොජ්ජං{1} ජායෙථ, එවමෙව ඛො භො, අවිජ්ජාවිරාගා විජ්ජුප්පාදා උප්පජ්ජති සුඛං සුඛා භිය්යො සොමනස්සං. අයං ඛො භො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන තතියො ඔකාසාධිගමො අනුබුද්ධො සුඛස්ස අධිගමාය.
ඉමෙ ඛො භො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන තයො ඔකාසාධිගමා අනුබුද්ධා සුඛස්ස අධිගමායාති. ඉදමත්ථං භන්තෙ, බ්රහ්මා සනංකුමාරො භාසිත්ථ. ඉදමත්ථං භන්තෙ බ්රහ්මා සනංකුමාරො භාසිත්වා දෙවෙ තාවතිංසෙ ආමන්තෙසි:
සතිපට්ඨානා
20. තං කිම්මඤ්ඤන්ති භොන්තො දෙවා තාවතිංසා යාව සුපඤ්ඤත්තාචිමෙ තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන, චත්තාරො සතිපට්ඨානා කුසලස්සාධිගමාය. කතමෙ චත්තාරො? ඉධ භො, භික්ඛු අජ්ඣත්තං කායෙ කායානුපස්සී විහරති ආතාපී සම්පජානො සතිමා විනෙය්ය ලොකෙ අභිජ්ඣාදොමනස්සං. අජ්ඣත්තං කායෙ කායානුපස්සී විහරන්තො තත්ථ සම්මා සමාධියති සම්මා විප්පසීදති. සො තත්ථ සම්මාසමාහිතො සම්මාවිප්පසන්නො බහිද්ධා පරකායෙ ඤාණදස්සනං අභිනිබ්බත්තෙති.
අජ්ඣත්තං වෙදනාසු වෙදනානුපස්සී විහරති, -පෙ- බහිද්ධා පරවෙදනාසු ඤාණදස්සනං අභිනිබ්බත්තෙති.
අජ්ඣත්තං චිත්තෙ චිත්තානුපස්සී විහරති -පෙ- බහිද්ධා පරචිත්තෙ ඤාණදස්සනං අභිනිබ්බත්තෙති.
අජ්ඣත්තං ධම්මෙසු ධම්මානුපස්සී විහරති ආතාපී සම්පජානො සතිමා විනෙය්ය ලොකෙ අභිජ්ඣාදොමනස්සං, අජ්ඣත්තං ධම්මෙසු ධම්මානුපස්සී විහරන්තො තත්ථ සම්මා සමාධියති සම්මා විප්පසීදති. සො තත්ථ සම්මා සමාහිතො සම්මා විප්පසන්නො බහිද්ධා පරධම්මෙසු ඤාණදස්සනං අභිනිබ්බත්තෙති. ඉමෙ ඛො භො, තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන චත්තාරො සතිපට්ඨානා පඤ්ඤත්තා කුසලස්ස අධිගමායාති.
ඉදමත්ථං භන්තෙ, බ්රහ්මා සනංකුමාරො භාසිත්ථ. ඉදමත්ථං භන්තෙ, බ්රහ්මා සනංකුමාරො භාසිත්වා දෙවෙ තාවතිංසෙ ආමන්තෙසි.
සමාධිපරික්ඛාරා
21. තං කිම්මඤ්ඤන්ති භොන්තො දෙවා තාවතිංසා යාවසුපඤ්ඤත්තාචිමෙ තෙන භගවතා ජානතා පස්සතා අරහතා සම්මාසම්බුද්ධෙන සත්ත සම්මාසමාධිපරික්ඛාරා සම්මාසමාධිස්ස භාවනාය සම්මාසමාධිස්ස පාරිපූරියා. කතමෙ සත්ත? සම්මාදිට්ඨි සම්මාසංකප්පො සම්මාවාචා සම්මාකම්මන්තො සම්මාආජීවො සම්මාවායාමො සම්මාසති.
යා ඛො භො, ඉමෙහි සත්තහි අඞ්ගෙහි චිත්තස්ස එකග්ගතා පරික්ඛතා, අයං වුච්චති භො, අරියො සම්මාසමාධි සඋපනිසො ඉතිපි සපරික්ඛාරො ඉතිපි. සම්මාදිට්ඨිස්ස භො සම්මාසඞ්කප්පො පහොති, සම්මාසඞ්කප්පස්ස සම්මාවාචා පහොති, සම්මාවාචස්ස සම්මාකම්මන්තො පහොති, සම්මාකම්මන්තස්ස සම්මාආජීවො පහොති, සම්මාආජීවස්ස සම්මාවායාමො පහොති, සම්මාවායාමස්ස සම්මාසති පහොති, සම්මාසතිස්ස සම්මාසමාධි පහොති, සම්මාසමාධිස්ස සම්මාඤාණං පහොති, සම්මාඤාණස්ස සම්මාවිමුත්ති පහොති. යං හි තං භො සම්මා වදමානො වදෙය්ය, ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො සන්දිට්ඨිකො අකාලිකො එහිපස්සිකො ඔපනයිකො පච්චත්තං වෙදිතබ්බො විඤ්ඤූහි අපාරුතා අමතස්ස ද්වාරා ති, ඉද මෙතං සම්මා වදමානො වදෙය්ය. ස්වාක්ඛාතො හි භො, භගවතා ධම්මො සන්දිට්ඨිකො අකාලිකො එහිපස්සිකො ඔපනයිකො{1} පච්චත්තං වෙදිතබ්බො විඤ්ඤූහි. අපාරුතා අමතස්ස ද්වාරා ති.
යෙ හි කෙචි භො, බුද්ධෙ අවෙච්චප්පසාදෙන සමන්නාගතා, ධම්මෙ අවෙච්චප්පසාදෙන සමන්නාගතා, සඞ්ඝෙ අවෙච්චප්පසාදෙන සමන්නාගතා, අරියකන්තෙහි සීලෙහි සමන්නාගතා. යෙ චිමෙ ඔපපාතිකා ධම්මවිනීතා සාතිරෙකානි චතුවීසතිසතසහස්සානි මාගධකා පරිචාරකා අබ්භතීතා කාලකතා තිණ්ණං සඤ්ඤොජනානං පරික්ඛයා සොතාපන්නා අවිනිපාතධම්මා නියතා සම්බොධිපරායණා. අත්ථි චෙවෙ ත්ථ සකදාගාමිනො.
අත්ථායං{1} ඉතරා පජා පුඤ්ඤභාගාති මෙ මනො, සඞ්ඛාතුං නො පි සක්කොමි මුසාවාදස්ස ඔත්තපන්ති.{2}
22. ඉදමත්ථං භන්තෙ, බ්රහ්මා සනංකුමාරො භාසිත්ථ. ඉදමත්ථං භන්තෙ, බ්රහ්මුනො සනංකුමාරස්ස භාසතො වෙස්සවණස්ස මහාරාජස්ස එවං චෙතසො පරිවිතක්කො උදපාදි. ‘අච්ඡරියං වත භො. අබ්භුතං වත භො, එවරූපොපි නාම උළාරො සත්ථා භවිස්සති, එවරූපං උළාරං ධම්මක්ඛානං, එවරූපා උළාරා විසෙසාධිගමා පඤ්ඤායිස්සන්තී’ති. අථ භන්තෙ, බ්රහ්මා සනංකුමාරො වෙස්සවණස්ස මහාරාජස්ස චෙතසා චෙතො පරිවිතක්කමඤ්ඤාය වෙස්සවණං මහාරාජානං එතදවොච: “තං කිම්මඤ්ඤති භවං වෙස්සවණො මහාරාජා. අතීතම්පි අද්ධානං එවරූපො උළාරො සත්ථා අහොසි, එවරූපං උළාරං ධම්මක්ඛානං, එවරූපා උළාරා විසෙසාධිගමා පඤ්ඤායිංසු. අනාගතම්පි අද්ධානං එවරූපො උළාරො සත්ථා භවිස්සති. එවරූපං උළාරං ධම්මක්ඛානං, එවරූපා උළාරා විසෙසාධිගමා පඤ්ඤායිස්සන්තී”ති.
23. ඉදමත්ථං භන්තෙ, බ්රහ්මා සනංකුමාරො දෙවානං තාවතිංසානං අභාසි. ඉදමත්ථං වෙස්සවණො මහාරාජා බ්රහ්මුනො සනංකුමාරස්ස දෙවානං තාවතිංසානං භාසතො සම්මුඛා සුතං සම්මුඛා පටිග්ගහිතං සයං පරිසායං ආරොචෙසි. ඉදමත්ථං ජනවසභො යක්ඛො වෙස්සවණස්ස මහාරාජස්ස සයං පරිසායං භාසතො සම්මුඛා සුතං සම්මුඛා පටිග්ගහිතං භගවතො ආරොචෙසි. ඉදමත්ථං භගවා ජනවසභස්ස යක්ඛස්ස සම්මුඛා සුත්වා සම්මුඛා පටිග්ගහෙත්වා සාමඤ්ච අභිඤ්ඤාය ආයස්මතො ආනන්දස්ස ආරොචෙසි. ඉදමත්ථං ආයස්මා ආනන්දො භගවතො සම්මුඛා සුත්වා සම්මුඛා පටිග්ගහෙත්වා ආරොචෙසි භික්ඛූනං භික්ඛුනීනං උපාසකානං උපාසිකානං ‘තයිදං බ්රහ්මචරියං ඉද්ධඤ්චෙව ඵීතඤ්ච විත්ථාරිතං බාහුජඤ්ඤං පුථුභූතං යාව දෙවමනුස්සෙහි සුප්පකාසිතන්ති.
ජනවසභසුත්තං පඤ්චමං.
6.
මහාගොවින්දසුත්තං
1. එවං මෙ සුතං. එකං සමයං භගවා රාජගහෙ විහරති ගිජ්ඣකූටෙ පබ්බතෙ. අථ ඛො පඤ්චසිඛො ගන්ධබ්බපුත්තො අභික්කන්තාය රත්තියා අභික්කන්තවණ්ණො කෙවලකප්පං ගිජ්ඣකූටං පබ්බතං ඔභාසෙත්වා යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං අට්ඨාසි. එකමන්තං ඨිතො ඛො පඤ්චසිඛො ගන්ධබ්බපුත්තො භගවන්තං එතදවොච: යං ඛො මෙ භන්තෙ, දෙවානං තාවතිංසානං සම්මුඛා සුතං සම්මුඛා පටිග්ගහිතං, ආරොචෙමෙතං භගවතො’ති. ‘ආරොචෙහි මෙ ත්වං පඤ්චසිඛා’ති භගවා අවොච.
දෙවසභා
2. “පුරිමානි භන්තෙ, දිවසානි පුරිමතරානි තදහුපොසථෙ පණ්ණරසෙ පවාරණාය පුණ්ණාය පුණ්ණමාය රත්තියා කෙවලකප්පා ච දෙවා තාවතිංසා සුධම්මායං සභායං සන්නිසින්නා හොන්ති සන්නිපතිතා මහතී ච දිබ්බපරිසා සමන්තතො සන්නිසින්නා හොන්ති සන්නිපතිතා. චත්තාරො ච මහාරාජානො චතුද්දිසා සන්නිසින්නා හොන්ති. පුරත්ථිමාය දිසාය ධතරට්ඨො මහාරාජා පච්ඡිමාභිමුඛො නිසින්නො හොති දෙවෙ පුරක්ඛත්වා. දක්ඛිණාය දිසාය විරූළ්හකො මහාරාජා උත්තරාභිමුඛො නිසින්නො හොති දෙවෙ පුරක්ඛත්වා. පච්ඡිමාය දිසාය විරූපක්ඛො මහාරාජා පුරත්ථාභිමුඛො නිසින්නො හොති දෙවෙ පුරක්ඛත්වා. උත්තරාය දිසාය වෙස්සවණො මහාරාජා දක්ඛිණාභිමුඛො නිසින්නො හොති දෙවෙ පුරක්ඛත්වා. යදා භන්තෙ කෙවලකප්පා ච දෙවා තාවතිංසා සුධම්මායං සභායං සන්නිසින්නා හොන්ති සන්නිපතිතා මහතී ච දිබ්බපරිසා සමන්තතො සන්නිසින්නා හොන්ති සන්නිපතිතා චත්තාරො ච මහාරාජානො චතුද්දිසා නිසින්නා හොන්ති ඉදං තෙසං හොති ආසනස්මිං අථ පච්ඡා අම්හාකං ආසනං හොති. යෙ තෙ භන්තෙ, දෙවා භගවති බ්රහ්මචරියං චරිත්වා අධුනූපපන්නා තාවතිංසකායං, තෙ අඤ්ඤෙ දෙවෙ අතිරොචන්ති වණ්ණෙන චෙව යසසා ච. තෙනසුදං භන්තෙ, දෙවා තාවතිංසා අත්තමනා හොන්ති පමුදිතා පීතිසොමනස්සජාතා ‘දිබ්බා වත භො කායා පරිපූරෙන්ති හායන්ති අසුරා කායා’ති.
3. අථ ඛො භන්තෙ, සක්කො දෙවානමින්දො දෙවානං තාවතිංසානං සම්පසාදං විදිත්වා ඉමාහි ගාථාහි අනුමොදි:
“මොදන්ති වත භො දෙවා තාවතිංසා සහින්දකා, තථාගතං නමස්සන්තා ධම්මස්ස ච සුධම්මතං.
නවෙ දෙවෙ ච පස්සන්තා වණ්ණවන්තෙ යසස්සිනෙ, සුගතස්මිං බ්රහ්මචරියං චරිත්වාන ඉධාගතෙ.
තෙ අඤ්ඤෙ අතිරොචන්ති වණ්ණෙන යසසායුනා, සාවකා භූරිපඤ්ඤස්ස විසෙසූපගතා ඉධ,
ඉධං දිස්වාන නන්දන්ති තාවතිංසා සහින්දකා, තථාගතං නමස්සන්තා ධම්මස්ස ච සුධම්මතන්ති”.
තෙන සුදං භන්තෙ, දෙවා තාවතිංසා භිය්යොසොමත්තාය අත්තමනා හොන්ති පමුදිතා පීතිසොමනස්සජාතා ‘දිබ්බා වත භො කායා පරිපූරන්ති හායන්ති අසුරා කායා{1}’ති.
අට්ඨ යථාභුච්චවණ්ණා
4. අථ ඛො භන්තෙ, සක්කො දෙවානමින්දො දෙවානං තාවතිංසානං සම්පසාදං විදිත්වා දෙවෙ තාවතිංසෙ ආමන්තෙසි ‘ඉච්ඡෙය්යාථ නො තුම්හෙ මාරිසා තස්ස භගවතො අට්ඨ යථාභුච්චෙ වණ්ණෙ සොතුන්ති’.
‘ඉච්ඡාම{2} මයං මාරිසා තස්ස භගවතො අට්ඨ යථාභුච්චෙ වණ්ණෙ සොතුන්ති’.
අථ ඛො භන්තෙ, සක්කො දෙවානමින්දො දෙවානං තාවතිංසානං භගවතො අට්ඨ යථාභුච්චෙ වණ්ණෙ පයිරුදාහාසි:
තං කිම්පඤ්ඤන්ති භොන්තො දෙවා තාවතිංසා යාවඤ්ච{3} සො භගවා බහුජනහිතාය පටිපන්නො බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං, එවං බහුජනහිතාය පටිපන්නං බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං ඉමිනාපඞ්ගෙන සමන්නාගතං සත්ථාරං නෙව අතීතංසෙ සමනුපස්සාම න පනෙතරහි අඤ්ඤත්ර තෙන භගවතා. (1)
ස්වාක්ඛාතො ඛො පන තෙන භගවතා ධම්මො සන්දිට්ඨිකො අකාලිකො එහිපස්සිකො ඔපනයිකො පච්චත්තං වෙදිතබ්බො විඤ්ඤූහි. එවං ඔපනයිකස්ස{1} ධම්මස්ස දෙසෙතාරං ඉමිනාපඞ්ගෙන සමන්නාගතං සත්ථාරං නෙව අතීතංසෙ සමනුපස්සාම න පනෙතරහි අඤ්ඤත්ර තෙන භගවතා. (2)
ඉදං කුසලන්ති ඛො පන තෙන භගවතා සුප්පඤ්ඤත්තං. ඉදං අකුසලන්ති සුප්පඤ්ඤත්තං. ඉදං සාවජ්ජං -පෙ- ඉදං අනවජ්ජං -පෙ- ඉදං සෙවිතබ්බං -පෙ- ඉදං න සෙවිතබ්බං -පෙ- ඉදං හීනං -පෙ- ඉදං පණීතං -පෙ- ඉදං කණ්හසුක්කසප්පටිභාගන්ති සුප්පඤ්ඤත්තං. එවං කුසලාකුසලසාවජ්ජානවජ්ජසෙවිතබ්බාසෙවිතබ්බහීනප්පණීතකණ්හසුක්ක සප්පටිභාගානං ධම්මානං පඤ්ඤපෙතාරං ඉමිනාපඞ්ගෙන සමන්නාගතං සත්ථාරං නෙව අතීතංසෙ සමනුපස්සාම න පනෙතරහි අඤ්ඤත්ර තෙන භගවතා. (3)
සුප්පඤ්ඤත්තා ඛො පන තෙන භගවතා සාවකානං නිබ්බානගාමිනී පටිපදා. සංසන්දති නිබ්බානඤ්ච පටිපදා ච සෙය්යථාපි නාම ගඞ්ගොදකං යමුනොදකෙන සංසන්දති සමෙති එවමෙව සුපඤ්ඤත්තා තෙන භගවතා සාවකානං නිබ්බානගාමිනීපටිපදා සංසන්දති නිබ්බානඤ්ච පටිපදා ච. එවං නිබ්බානගාමිනියා පටිපදාය පඤ්ඤපෙතාරං ඉමිනා පඞ්ගෙන සමන්නාගතං සත්ථාරං නෙව අතීතංසෙ සමනුපස්සාම න ච පනෙතරහි, අඤ්ඤත්ර තෙන භගවතා. (4)
අභිනිප්ඵන්නො ඛො පන තස්ස භගවතො ලාභො අභිනිප්ඵන්නො සිලොකො යාව මඤ්ඤෙ ඛත්තියා සම්පියායමානරූපා විහරන්ති. විගතමදො ඛො පන සො භගවා ආහාරං ආහාරෙති. එවං විගතමදං ආහාරං ආහරයමානං{2} ඉමිනා පඞ්ගෙන සමන්නාගතං සත්ථාරං නෙව අතීතංසෙ සමනුපස්සාම න පනෙතරහි අඤ්ඤත්ර තෙන භගවතා. (5)
ලද්ධසහායො ඛො පන සො භගවා සෙඛානඤ්චෙව පටිපන්නානං ඛීණාසවානඤ්ච වුසිතවතං. තෙ භගවා අපනුජ්ජ එකාරාමතං අනුයුත්තො පි විහරති. එවං එකාරාමතං අනුයුත්තං ඉමිනාපඞ්ගෙන සමන්නාගතං සත්ථාරං නෙව අතීතංසෙ සමනුපස්සාම න පනෙතරහි අඤ්ඤත්ර තෙන භගවතා. (6)
යථාවාදී ඛො පන සො භගවා තථාකාරී, යථාකාරී තථාවාදී, ඉති යථාවාදී තථාකාරී යථාකාරී තථාවාදී. එවං ධම්මානුධම්මප්පටිපන්නං ඉමිනාපඞ්ගෙන සමන්නාගතං සත්ථාරං නෙව අතීතංසෙ සමනුපස්සාම න පනෙතරහි, අඤ්ඤත්ර තෙන භගවතා. (7)
තිණ්ණවිචිකිච්ඡො ඛො පන සො භගවා විගතකථංකථො පරියොසිතසංකප්පො අජ්ඣාසයං ආදිබ්රහ්මචරියං එවං තිණ්ණවිචිකිච්ඡං විගතකථංකථං පරියොසිතසංකප්පං අජ්ඣාසයං ආදිබ්රහ්මචරියං. ඉමිනාපඞ්ගෙන සමන්නාගතං සත්ථාරං නෙව අතීතංසෙ සමනුපස්සාම, න පනෙතරහි, අඤ්ඤත්ර තෙන භගවතා ති. (8)
5. ඉමෙ ඛො භන්තෙ, සක්කො දෙවානමින්දො දෙවානං තාවතිංසානං භගවතො අට්ඨ යථාභුච්චෙ වණ්ණෙ පයිරුදාහාසි. තෙන සුදං භන්තෙ දෙවා තාවතිංසා භිය්යොසොමත්තාය අත්තමනා හොන්ති පමුදිතා පීතිසොමනස්සජාතා භගවතො අට්ඨ යථාභුච්චෙ වණ්ණෙ සුත්වා. තත්ර භන්තෙ එකච්චෙ දෙවා එවමාහංසු:
අහො වත මාරිසා චත්තාරො සම්මාසම්බුද්ධා ලොකෙ උප්පජ්ජෙය්යුං ධම්මඤ්ච දෙසෙය්යුං යථරිවභගවා, තදස්ස බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානන්ති.
එකච්චෙ දෙවා එවමාහංසු: තිට්ඨන්තු මාරිසා චත්තාරො සම්මාසම්බුද්ධා, අහො වත මාරිසා තයො සම්මාසම්බුද්ධා ලොකෙ උප්පජ්ජෙය්යුං ධම්මඤ්ච දෙසෙය්යුං යථරිව භගවා, තදස්ස බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානන්ති.
එකච්චෙ දෙවා එවමාහංසු: තිට්ඨන්තු මාරිසා තයො සම්මාසම්බුද්ධා, අහො වත මාරිසා ද්වෙ සම්මාසම්බුද්ධා ලොකෙ උප්පජ්ජෙය්යුං ධම්මඤ්ච දෙසෙය්යුං යථරිව භගවා. තදස්ස බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානන්ති.
6. එවං වුත්තෙ භන්තෙ, සක්කො දෙවානමින්දො දෙවෙ තාවතිංසෙ එතදවොච: අට්ඨානං ඛො එතං මාරිසා අනවකාසො යං එකිස්සා ලොකධාතුයා ද්වෙ අරහන්තො සම්මාසම්බුද්ධා අපුබ්බං අචරිමං උප්පජ්ජෙය්යුං. නෙතං ඨානං විජ්ජති. අහො වත මාරිසා සො භගවා අප්පාබාධො අප්පාතඞ්කො චිරං දීඝමද්ධානං තිට්ඨෙය්ය. තදස්ස බහුජනහිතාය බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානන්ති.
අථ ඛො භන්තෙ, යෙනත්ථෙන දෙවා තාවතිංසා සුධම්මායං සභායං සන්නිසින්නා හොන්ති සන්නිපතිතා, තං අත්ථං චින්තයිත්වා තං අත්ථං මන්තයිත්වා වුත්තවචනා නාමිදං චත්තාරො මහාරාජානො තස්මිං අත්ථෙ හොන්ති. පච්චානුසිට්ඨවචනා නාමිදං චත්තාරො මහාරාජානො තස්මිං අත්ථෙ හොන්ති. සකෙසු සකෙසු ආසනෙසු ඨිතා අවිපක්කන්තා.
“තෙ වුත්තවාක්යා රාජානො පටිග්ගය්හානුසාසනිං විප්පසන්නමනා සන්තා අට්ඨංසු සම්හි ආසනෙ”ති.
7. අථ ඛො භන්තෙ, උත්තරාය දිසාය උළාරො ආලොකො සඤ්ජායි ඔභාසො පාතුරහොසි අතික්කම්මෙව දෙවානං දෙවානුභාවං. අථ ඛො භන්තෙ, සක්කො දෙවානමින්දො දෙවෙ තාවතිංසෙ ආමන්තෙසි:
යථා ඛො මාරිසා නිමිත්තානි දිස්සන්ති උළාරො ආලොකො සඤ්ජායති ඔභාසො පාතුභවති බ්රහ්මා පාතුභවිස්සති බ්රහ්මුනො හෙතං පුබ්බනිමිත්තං පාතුභාවාය යදිදං ආලොකො සඤ්ජායති ඔභාසො පාතුභවතී ති.
“යථා නිමිත්තා දිස්සන්ති බ්රහ්මා පාතුභවිස්සති, බ්රහ්මුනො හෙතං නිමිත්තං ඔභාසො විපුලො මහා”ති.
සනඞ්කුමාරකථා
8. අථ ඛො භන්තෙ, දෙවා තාවතිංසා යථාසකෙසු ආසනෙසු නිසීදිංසු: “ඔභාසමෙතං ඤස්සාම, යංවිපාකො භවිස්සති සච්ඡි කත්වා’ව නං ගමිස්සාමා”ති. චත්තාරො’පි මහාරාජානො යථාසකෙසු ආසනෙසු නිසීදිංසු, “ඔභාසමෙතං ඤස්සාම, යංවිපාකො භවිස්සති සච්ඡි කත්වා’ව නං ගමිස්සාමා”ති. ඉදං සුත්වා දෙවා තාවතිංසා එකග්ගා සමාපජ්ජිංසු ඔභාසමෙතං ඤස්සාම, යංවිපාකො භවිස්සති සච්ඡිකත්වා’ව නං ගමිස්සාමා’ති.
යදා භන්තෙ, බ්රහ්මා සනංකුමාරො දෙවානං තාවතිංසානං පාතුභවති ඔළාරිකං අත්තභාවං අභිනිම්මිනිත්වා පාතුභවති. යො ඛො පන භන්තෙ, බ්රහ්මුනො පකතිවණ්ණො අනභිසම්භවනීයො සො දෙවානං තාවතිංසානං චක්ඛුපථස්මිං. යදා භන්තෙ, බ්රහ්මා සනංකුමාරො දෙවානං තාවතිංසානං පාතුභවති සො අඤ්ඤෙ දෙවෙ අතිරොචති වණ්ණෙන චෙව යසසා ච. සෙය්යථාපි භන්තෙ, සොවණ්ණො විග්ගහො මානුසං විග්ගහං අතිරොචති, එවමෙව ඛො භන්තෙ, යදා බ්රහ්මා සනංකුමාරො දෙවානං තාවතිංසානං පාතුභවති, සො අඤ්ඤෙ දෙවෙ අතිරොචති වණ්ණෙන චෙව යසසා ච. යදා භන්තෙ, බ්රහ්මා සනංකුමාරො දෙවානං තාවතිංසානං පාතුභවති, න තස්සං පරිසායං කොචි දෙවො අභිවාදෙති වා පච්චුට්ඨෙති වා ආසනෙන වා නිමන්තෙති. සබ්බෙව තුණ්හීභූතා පඤ්ජලිකා පල්ලඞ්කෙන නිසීදන්ති ‘යස්ස’දානි දෙවස්ස පල්ලඞ්කං ඉච්ඡිස්සති බ්රහ්මා සනංකුමාරො තස්ස දෙවස්ස පල්ලඞ්කෙ නිසීදිස්සතී’ති. යස්ස ඛො පන භන්තෙ, දෙවස්ස බ්රහ්මා සනංකුමාරො පල්ලඞ්කෙ නිසීදති උළාරං සො ලභති දෙවො වෙදපටිලාභං. උළාරං සො ලභති දෙවො සොමනස්සපටිලාභං. සෙය්යථාපි භන්තෙ, රාජා ඛත්තියො මුද්ධාවසිත්තො අධුනාභිසිත්තො රජ්ජෙන, උළාරං සො ලභති වෙදපටිලාභං උළාරං සො ලභති සොමනස්සපටිලාභං, එවමෙව ඛො භන්තෙ, යස්ස දෙවස්ස බ්රහ්මා සනංකුමාරො පල්ලඞ්කෙ නිසීදති උළාරං සො ලභති දෙවො වෙදපටිලාභං. උළාරං සො ලභති දෙවො සොමනස්සපටිලාභං.
9. අථ භන්තෙ, බ්රහ්මා සනංකුමාරො දෙවානං තාවතිංසානං සම්පසාදං විදිත්වා අන්තරහිතො ඉමාහි ගාථාහි අනුමොදි:
“මොදන්ති වත භො දෙවා තාවතිංසා සහින්දකා, තථාගතං නමස්සන්තා ධම්මස්ස ච සුධම්මතං.
නවෙ දෙවෙ ච පස්සන්තා වණ්ණවන්තෙ යසස්සිනෙ, සුගතස්මිං බ්රහ්මචරියං චරිත්වාන ඉධාගතෙ.
තෙ අඤ්ඤෙ අතිරොචන්ති වණ්ණෙන යසසායුනා, සාවකා භූරිපඤ්ඤස්ස විසෙසූපගතා ඉධ.
ඉදං දිස්වාන නන්දන්ති තාවතිංසා සහින්දකා, තථාගතං නමස්සන්තා ධම්මස්ස ච සුධම්මතන්ති.
10. ඉමමත්ථං භන්තෙ, බ්රහ්මා සනංකුමාරො අභාසිත්ථ. ඉමමත්ථං භන්තෙ, බ්රහ්මුනො සනංකුමාරස්ස භාසතො අට්ඨඞ්ගසමන්නාගතො සරො හොති විස්සට්ඨො ච විඤ්ඤෙය්යො ච මඤ්ජු ච සවනීයො ච බින්දු ච අවිසාරී ච ගම්භීරො ච නින්නාදී ච. යථාපරිසං ඛො පන භන්තෙ, බ්රහ්මා සනංකුමාරො සරෙන විඤ්ඤාපෙති, න චස්ස බහිද්ධා පරිසාය ඝොසො නිච්ඡරති. යස්ස ඛො පන භන්තෙ, එවං අට්ඨඞ්ගසමන්නාගතො සරො හොති සො වුච්චති බ්රහ්මස්සරොති.
11. අථ ඛො භන්තෙ, දෙවා තාවතිංසා බ්රහ්මානං සනංකුමාරං එතදවොචුං: “සාධු මහාබ්රහ්මෙ එතදෙව මයං සඞ්ඛාය මොදාම. අත්ථි ච සක්කෙන දෙවානමින්දෙන තස්ස භගවතො අට්ඨ යථාභුච්චා වණ්ණා භාසිතා, තෙ ච මයං සඞ්ඛාය මොදාමා”ති. අථ ඛො භන්තෙ, බ්රහ්මා සනංකුමාරො සක්කං දෙවානමින්දං එතදවොච: “සාධු දෙවානමින්ද, මයම්පි තස්ස භගවතො අට්ඨ යථාභුච්චෙ වණ්ණෙ සුණෙය්යාමා”ති.
‘එවං මහාබ්රහ්මෙ’ති ඛො භන්තෙ, සක්කො දෙවානමින්දො බ්රහ්මුනො සනංකුමාරස්ස භගවතො අට්ඨ යථාභුච්චෙ වණ්ණෙ පයිරුදාහාසි.
තං කිම්මඤ්ඤති භවං මහාබ්රහ්මා යාවඤ්ච සො භගවා බහුජනහිතාය පටිපන්නො බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං, එවං බහුජනහිතාය පටිපන්නං බහුජනසුඛාය ලොකානුකම්පාය අත්ථාය හිතාය සුඛාය දෙවමනුස්සානං, ඉමිනාපඞ්ගෙන සමන්නාගතං සත්ථාරං නෙව අතීතංසෙ සමනුපස්සාම, න පනෙතරහි අඤ්ඤත්ර තෙන භගවතා.
ස්වාක්ඛාතො ඛො පන තෙන භගවතා ධම්මො සන්දිට්ඨිකො අකාලිකො එහිපස්සිකො ඔපනයිකො පච්චත්තං වෙදිතබ්බො විඤ්ඤූහි. එවං ඔපනයිකස්ස ධම්මස්ස දෙසෙතාරං ඉමිනා පඞ්ගෙන සමන්නාගතං සත්ථාරං නෙව අතීතංසෙ සමනුපස්සාම න පනෙතරහි අඤ්ඤත්ර තෙන භගවතා.
ඉදං කුසලන්ති ඛො පන තෙන භගවතා සුප්පඤ්ඤත්තං ඉදං අකුසලන්ති සුපඤ්ඤත්තං, ඉදං සාවජ්ජං ඉදං අනවජ්ජං ඉදං සෙවිතබ්බං ඉදං න සෙවිතබ්බං ඉදං හීනං ඉදං පණීතං ඉදං කණ්හසුක්කසප්පටිභාගන්ති සුපඤ්ඤත්තං, එවං කුසලාකුසලසාවජ්ජානවජ්ජසෙවිතබ්බාසෙවිතබ්බහීනපණීතකණ්හසුක්කසප්පටිභාගානං ධම්මානං පඤ්ඤාපෙතාරං ඉමිනාපඞ්ගෙන සමන්නාගතං සත්ථාරං නෙව අතීතංසෙ සමනුපස්සාම, න පනෙතරහි අඤ්ඤත්ර තෙන භගවතා.
සුප්පඤ්ඤත්තා ඛො පන තෙන භගවතා සාවකානං නිබ්බානගාමිනී පටිපදා සංසන්දති නිබ්බානඤ්ච පටිපදා ච. සෙය්යථාපි නාම ගඞ්ගොදකං යමුනොදකෙන සංසන්දති සමෙති. එවමෙව සුප්පඤ්ඤත්තා තෙන භගවතා සාවකානං නිබ්බානගාමිනී පටිපදා සංසන්දති නිබ්බානඤ්ච පටිපදා ච. එවං නිබ්බානගාමිනියා පටිපදාය පඤ්ඤාපෙතාරං ඉමිනාපඞ්ගෙන සමන්නාගතං සත්ථාරං නෙව අතීතංසෙ සමනුපස්සාම, න පනෙතරහි අඤ්ඤත්ර තෙන භගවතා.
අභිනිප්ඵන්නො ඛො පන තස්ස භගවතො ලාභො, අභිනිප්ඵන්නො සිලොකො යාව ඛත්තියා සම්පියායමානරූපා විහරන්ති. විගතමදො ඛො පන මඤ්ඤෙ සො භගවා ආහාරං ආහාරෙති, එවං විගතමදං ආහාරං ආහරයමානං ඉමිනාපඞ්ගෙන සමන්නාගතං සත්ථාරං නෙව අතීතංසෙ සමනුපස්සාම, න පනෙතරහි අඤ්ඤත්ර තෙන භගවතා.
ලද්ධසහායො ඛො පන සො භගවා සෙඛානඤ්චෙව පටිපන්නානං ඛීණාසවානඤ්ච වුසිතවතං, සො භගවා අපනුජ්ජ එකාරාමතං අනුයුත්තො විහරති, එවං එකාරාමතං අනුයුත්තං ඉමිනාපඞ්ගෙන සමන්නාගතං සත්ථාරං නෙව අතීතංසෙ සමනුපස්සාම, න පනෙතරහි අඤ්ඤත්ර තෙන භගවතා.
යථාවාදී ඛො පන සො භගවා තථාකාරී, යථාකාරී තථාවාදී. ඉති යථාවාදී තථාකාරී, යථාකාරී තථාවාදී. එවං ධම්මානුධම්මපටිප්පන්නං ඉමිනාපඞ්ගෙන සමන්නාගතං සත්ථාරං නෙව අතීතංසෙ සමනුපස්සාම, න පනෙතරහි අඤ්ඤත්ර තෙන භගවතා.
තිණ්ණවිචිකිච්ඡො ඛො පන සො භගවා විගතකථංකථො පරියොසිතසංකප්පො අජ්ඣාසයං ආදිබ්රහ්මචරියං, එවං තිණ්ණවිචිකිච්ඡං විගතකථංකථං පරියොසිතසඞ්කප්පං අජ්ඣාසයං ආදිබ්රහ්මචරියං. ඉමිනාපඞ්ගෙන සමන්නාගතං සත්ථාරං නෙව අතීතංසෙ සමනුපස්සාම, න පනෙතරහි අඤ්ඤත්ර තෙන භගවතා ති.