12. යෙ මෙ පුබ්බෙ වියාකංසු{4} හුරං ගොතම සාසනා ඉච්චාසීති භවිස්සති සබ්බං තං ඉතිහීතිහං සබ්බං තං තක්කවඩ්ඪනං.
13. එකො තමනුදාසීනො ජුතිමා{1} සො පභඞ්කරො ගොතමො භූරිපඤ්ඤාණො ගොතමො භූරිමෙධසො.
14. යො මෙ ධම්මමදෙසෙසි සන්දිට්ඨිකමකාලිකං තණ්හක්ඛයමනීතිකං යස්ස නත්ථි උපමා ක්වචි.
15. කින්නු තම්හා විප්පවස්සි{2} මුහුත්තම්පි පිඞ්ගිය ගොතමා භූරිපඤ්ඤාණා ගොතමා භූරිමෙධසා.
16. යො තෙ ධම්මමදෙසෙසි සන්දිට්ඨිකමකාලිකං තණ්හක්ඛයමනීතිකං යස්ස නත්ථි උපමා ක්වචි.
17. නාහං තම්හා විප්පවසාමි මුහුත්තම්පි බ්රාහ්මණ ගොතමා භූරිපඤ්ඤාණා ගොතමා භූරිමෙධසා.
18. යො මෙ ධම්මමදෙසෙසි සන්දිට්ඨිකමකාලිකං තණ්හක්ඛයමනීතිකං යස්ස නත්ථි උපමා ක්වචි.
19. පස්සාමි නං මනසා චක්ඛුනා ව රත්තිං දිවං බ්රාහ්මණ අප්පමත්තො නමස්සමානො ‘විවසෙමි රත්තිං තෙනෙව මඤ්ඤාමි අවිප්පවාසං.
20. සද්ධා ච පීතී ච මනො සතී ච නාපෙන්ති මෙ ගොතමසාසනම්හා යං යං දිසං වජති භූරිපඤ්ඤො ස තෙන තෙනෙව නතො’හමස්මි.
21. ජිණ්ණස්ස මෙ දුබ්බලථාමකස්ස තෙනෙව කායො න පලෙති තත්ථ සංකප්පයත්තාය{*} වජාමි නිච්චං. මනොහි මෙ බ්රාහ්මණ තෙන යුත්තො.
22. පඞ්කෙ සයානො පරිඵන්දමානො දීපා දීපං උප්පලවිං{1} අථද්දසාසිං සම්බුද්ධං ඔඝතිණ්ණමනාසවං.
23. යථා අහු වක්කලි මුත්තසද්ධො භද්රාවුධො ආළවි ගොතමො ච එවමෙව ත්වම්පි පමුඤ්චස්සු සද්ධං ගමිස්සසි ත්වං පිඞ්ගිය මච්චුධෙය්යස්ස{2} පාරං.
24. එස භීයො පසීදාමි සුත්වාන මුනිනො වචො විවත්තච්ඡද්දො{3} සම්බුද්ධො අඛිලො පටිභානවා.
25. අධිදෙවෙ අභිඤ්ඤාය සබ්බං වෙදි පරොවරං{4} පඤ්හානන්තකරො සත්ථා කඞ්ඛීනං පටිජානතං.
26. අසංහීරං අසංකුප්පං යස්ස නත්ථි උපමා ක්වචි අද්ධා ගමිස්සාමි න මෙත්ථ කඞ්ඛා එවං මං ධාරෙහි අධිමුත්තචිත්තන්ති.
පිඞ්ගියසුත්තන්තං සොළසි පාරායනවග්ගො නිට්ඨිතො
1. අජිත සුත්තනිද්දෙසො
1. 1.
කෙනස්සු නිවුතො ලොකො (ඉච්චායස්මා අජිතො) කෙනස්සු නප්පකාසති කිස්සාභිලෙපනං බ්රූසි කිං සු තස්ස මහබ්භයං.
කෙනස්සු නිවුතො ලොකොති: නිරයලොකො තිරච්ඡාන ලොකො පෙත්තිවිසයලොකො{1} මනුස්සලොකො දෙවලොකො ඛන්ධලොකො ධාතුලොකො ආයතනලොකො අයං ලොකො පරො ලොකො බ්රහ්මලොකො දෙවලොකො අයං වුච්චති ලොකො, අයං ලොකො කෙන ආවුතො නිවුතො ඔවුතො{2} පිහිතො පටිච්ඡන්නො පටිකුජ්ජිතොති ‘කෙනස්සු නිවුතො ලොකො’.
ඉච්චායස්මා අජිතොති: ඉච්චාති: පදසන්ධි පදසංසග්ගො පදපාරිපූරි අක්ඛරසමවායො{3} බ්යඤ්ජනසිලිට්ඨතා පදානුපුබ්බතාපෙතං ‘ඉච්චාති’. ආයස්මා’ති: පියවචනං ගරුවචනං සගාරවසප්පතිස්සාධිවචනමෙතං ‘ආයස්මා’ති. අජිතොති: තස්ස බ්රාහ්මණස්ස නාමං සඞ්ඛා සමඤ්ඤා පඤ්ඤත්ති වොහාරො නාමං නාමකම්මං නාමධෙය්යං නිරුත්තිබ්යඤ්ජනං අභිලාපොති ‘ඉච්චායස්මා අජිතො’.
කෙනස්සු නප්පකාසතීති: කෙන ලොකො නප්පකාසති න භාසති න තපති න විරොචති න ඤායති න පඤ්ඤායතීති ‘කෙනස්සුනප්පකාසතීති’.
කිස්සාභිලෙපනං බ්රූසීති: කිං ලොකස්ස ලෙපනං ලග්ගනං බන්ධනං උපක්කිලෙසො. කෙන ලොකො ලිත්තො සංලිත්තො උපලිත්තො කිලිට්ඨො සංකිලිට්ඨො මක්ඛිතො සංසට්ඨො ලග්ගො ලග්ගිතො පළිබුද්ධො. බ්රූසි: ආචික්ඛසි දෙසෙසි පඤ්ඤපෙසි පට්ඨපෙසි විවරසි විභජසි උත්තානීකරොසි පකාසෙසීති ‘කිස්සාභිලෙපනං බ්රූසි’.
කිංසු තස්ස මහබ්භයන්ති: කිං ලොකස්ස භයං මහබ්භයං පීළනං ඝට්ටනං උපද්දවො උපසග්ගොති. ‘කිංසු තස්ස මහබ්භයං’.
තෙනාහ සො බ්රාහ්මණො-
කෙනස්සු නිවුතො ලොකො කෙනස්සු නප්පකාසති කිස්සාභිලෙපනං බ්රූසි කිංසු තස්ස මහබ්භයන්ති.
1. 2.
අවිජ්ජාය නිවුතො ලොකො (අජිතාති භගවා) විවිච්ඡා{1} පමාදා නප්පකාසති ජප්පාභිලෙපනං බ්රූමි දුක්ඛමස්ස මහබ්භයං.
අවිජ්ජාය නිවුතො ලොකොති: අවිජ්ජාති: දුක්ඛෙ අඤ්ඤාණං දුක්ඛසමුදයෙ අඤ්ඤාණං දුක්ඛනිරොධෙ අඤ්ඤාණං දුක්ඛනිරොධගාමිනියා-පටිපදාය අඤ්ඤාණං පුබ්බන්තෙ අඤ්ඤාණං අපරන්තෙ අඤ්ඤාණං පුබ්බන්තාපරන්තෙ අඤ්ඤාණං ඉදප්පච්චයතාපටිච්චසමුප්පන්නෙසු ධම්මෙසු අඤ්ඤාණං යං එවරූපං අඤ්ඤාණං අදස්සනං අනභිසමයො අනනුබොධො අසම්බොධො අප්පටිවෙධො අසඞ්ගාහනා අපරියොගාහනා අසමපෙක්ඛනා අපච්චවෙක්ඛනා අපච්චක්ඛකම්මං දුම්මෙජ්ඣං බාල්යං අසම්පජඤ්ඤං මොහො පමොහො සම්පමොහො අවිජ්ජා අවිජ්ජොඝො අවිජ්ජායොගො අවිජ්ජානුසයො අවිජ්ජාපරියුට්ඨානං අවිජ්ජාලඞ්ගී මොහො අකුසලමූලං, අයං වුච්චති අවිජ්ජා.
ලොකොති: නිරයලොකො තිරච්ඡානලොකො පෙත්තිවිසයලොකො මනුස්සලොකො දෙවලොකො ඛන්ධලොකො ධාතුලොකො ආයතනලොකො, අයං ලොකො පරොලොකො බ්රහ්මලොකො දෙවලොකො, අයං වුච්චති ‘ලොකො’. අයං ලොකො ඉමාය අවිජ්ජාය ආවුතො නිවුතො ඔවුතො පිහිතො පටිච්ඡන්නො පටිකුජ්ජිතො’ති ‘අවිජ්ජාය නිවුතො ලොකො’. අජිතාති: භගවා තං බ්රාහ්මණං නාමෙන ආලපති.
භගවාති: ගාරවාධිවචනං, අපිච භග්ගරාගොති භගවා, භග්ගදොසොති භගවා, භග්ගමොහොති භගවා, භග්ගමානොති භගවා, භග්ගදිට්ඨීති භගවා, භග්ගකණ්ඨකොති භගවා, භග්ගකිලෙසොති භගවා, භජි විභජි පවිභජි ධම්මරතනන්ති භගවා, භවානං අන්තකරොති භගවා, භාවිතකායො භාවිතසීලො භාවිතචිත්තො භාවිතපඤ්ඤොති භගවා. භජී වා භගවා අරඤ්ඤෙ වනපත්ථානි{2} පන්තානි සෙනාසනානි අප්පසද්දානි අප්පනිග්ඝොසානි විජනවාතානි මනුස්සරාහසෙය්යාකානි පටිසල්ලානසාරුප්පානීති භගවා, භාගී වා භගවා චීවර-පිණ්ඩපාත-සෙනාසන-ගිලානපච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරානන්ති භගවා, භාගී වා භගවා අත්ථරසස්ස ධම්මරසස්ස විමුත්තිරසස්ස අධිසීලස්ස අධිචිත්තස්ස අධිපඤ්ඤායාති භගවා,
භාගී වා භගවා චතුන්නං ඣානානං චතුන්නං අප්පමඤ්ඤානං චතුන්නං ආරුප්පසමාපත්තීනන්ති භගවා{1} භාගී, වා භගවා අට්ඨන්නං විමොක්ඛානං අට්ඨන්නං අභිභායතනානං නවන්නං අනුපුබ්බසමාපත්තීනන්ති භගවා, භාගී වා භගවා දසන්නං සඤ්ඤාභාවනානං දසන්නං කසිණසමාපත්තීනං ආනාපානසතිසමාධිස්ස අසුභසමාපත්තියාති භගවා, භාගී වා භගවා චතුන්නං සතිපට්ඨානානං චතුන්නං සම්මප්පධානානං චතුන්නං ඉද්ධිපාදානං පඤ්චන්නං ඉන්ද්රියානං පඤ්චන්නං බලානං සත්තන්නං බොජ්ඣඞ්ගානං අරියස්ස අට්ඨඞ්ගිකස්ස මග්ගස්සාති භගවා, භාගී වා භගවා දසන්නං තථාගතබලානං චතුන්නං වෙසාරජ්ජානං චතුන්නං පටිසම්භිදානං ඡන්නං අභිඤ්ඤානං ඡන්නං බුද්ධධම්මානන්ති භගවා, භගවාති නෙතං නාමං මාතරා කතං න පිතරා කතං න භාතරා කතං න භගිනියා කතං න මිත්තාමච්චෙහි කතං න ඤාතිසාලොහිතෙහි කතං න සමණබ්රාහ්මණෙහි කතං න දෙවතාහි කතං විමොක්ඛන්තිකමෙතං බුද්ධානං භගවන්තානං බොධියා මූලෙ සහ සබ්බඤ්ඤුතඤාණස්ස පටිලාභා සච්ඡිකාපඤ්ඤත්ති යදිදං භගවාති.
විවිච්ඡා පමාදා නප්පකාසතීති: විවිච්ඡා වුච්චති පඤ්ච මච්ඡරියානි ආවාසමච්ඡරියං කුලමච්ඡරියං ලාභමච්ඡරියං වණ්ණමච්ඡරියං ධම්මමච්ඡරියං යං එවරූපං මච්ඡෙරං මච්ඡරායනා මච්ඡරායිතත්තං වෙවිච්ඡං කදරියං කටුකඤ්චුකතා අග්ගහිතත්තං චිත්තස්ස ඉදං වුච්චති මච්ඡරියං. අපි ච ඛන්ධමච්ඡරියම්පි මච්ඡරියං. ධාතුමච්ඡරියම්පි මච්ඡරියං. ආයතනමච්ඡරියම්පි මච්ඡරියං. ගාහො වුච්චති මච්ඡරියං.
පමාදො වත්තබ්බො: කායදුච්චරිතෙ වා වචීදුච්චරිතෙ වා මනොදුච්චරිතෙ වා පඤ්චසු වා කාමගුණෙසු{2} චිත්තස්ස වොස්සග්ගො වොස්සග්ගානුප්පදානං කුසලානං වා ධම්මානං භාවනාය අසක්කච්චකිරියතා අසාතච්චකිරියතා අනට්ඨිතකිරියතා ඔලීනවුත්තිතා නික්ඛිත්තඡන්දතා නික්ඛිත්තධුරතා අනාසෙවනා අභාවනා අබහුලීකම්මං අනධිට්ඨානං අනනුයොගො පමාදො, යො එවරූපො පමාදො පමජ්ජනා පමජ්ජිතත්තං අයං වුච්චති පමාදො.
විවිච්ඡා පමාදා නප්පකාසතීති: ඉමිනා ච මච්ඡරියෙන ඉමිනා ච පමාදෙන ලොකො නප්පකාසති න භාසති න තපති න විරොචති න ඤායති න පඤ්ඤායතීති “විවිච්ඡා පමාදා නප්පකාසති”.
ජප්පාභිලෙපනං බ්රූමීති: ජප්පා වුච්චති තණ්හා යො රාගො සාරාගො අනුනයො අනුරොධො{1} නන්දි නන්දිරාගො චිත්තස්ස සාරාගො ඉච්ඡා මුච්ඡා අජ්ඣොසානං ගෙධො පළිගෙධො සඞ්ගො පඞ්කො එජා මායා ජනිකා සඤ්ජනනී සිබ්බනී ජාලිනී සරිතා විසත්තිකා සුත්තං විසටා{2} ආයූහනී දුතියා පණිධි භවනෙත්ති වනං වනථො සන්ථවො සිනෙහො අපෙක්ඛො පටිබන්ධු ආසා ආසිංසනා ආසිංසිතත්තං රූපාසා සද්දාසා ගන්ධාසා රසාසා ඵොට්ඨබ්බාසා ලාභාසා ධනාසා පුත්තාසා ජීවිතාසා ජප්පා පජප්පා අභිජප්පා ජප්පනා ජප්පිතත්තං ලොලුප්පං ලොලුප්පායනා ලොලුප්පායි තත්තං පුච්ඡඤ්චිකතා{3} සාදුකම්යතා{4} අධම්මරාගො විසමලොභො නිකන්ති නිකාමනා පත්ථනා පිහනා සම්පත්ථනා කාමතණ්හා භවතණ්හා විභවතණ්හා රූපතණ්හා අරූපතණ්හා නිරොධතණ්හා රූපතණ්හා සද්දතණ්හා ගන්ධතණ්හා රසතණ්හා ඵොට්ඨබ්බතණ්හා ධම්මතණ්හා ඔඝො යොගො ගන්ථො උපාදානං ආවරණං නීවරණං ඡදනං බන්ධනං උපක්කිලෙසො අනුසයො පරියුට්ඨානං ලතා වෙවිච්ඡං දුක්ඛමූලං දුක්ඛනිදානං දුක්ඛප්පභවො මාරපාසො මාරබලිසං මාරාමිසං මාරවිසයො මාරනිවාසො මාරගොචරො මාරබන්ධනං තණ්හානදී තණ්හාජාලං තණ්හාගද්දුලා තණ්හාසමුද්දො අභිජ්ඣා ලොභො අකුසලමූලං අයං වුච්චති ජප්පා, ලොකස්ස ලෙපනං ලග්ගනං බන්ධනං උපක්කිලෙසො ඉමාය ජප්පාය ලොකො ලිත්තො සංලිත්තො උපලිත්තො කිලිට්ඨො සංකිලිට්ඨො මක්ඛිතො{5} සංසට්ඨො ලග්ගො ලග්ගිතො{6} පලිබුද්ධොති බ්රූමි ආචික්ඛාමි දෙසෙමි පඤ්ඤපෙමි පට්ඨපෙමි විවරාමි විභජාමි උත්තානීකරොමි පකාසෙමීති ‘ජප්පාභිලෙපනං බ්රූමි.’
දුක්ඛමස්ස මහබ්භයන්ති: දුක්ඛන්ති ජාතිදුක්ඛං ජරාදුක්ඛං ව්යාධිදුක්ඛං මරණදුක්ඛං සොකපරිදෙවදුක්ඛං දොමනස්සුපායාසදුක්ඛං නෙරයිකං දුක්ඛං තිරච්ඡානයොනිකං දුක්ඛං{1} පෙත්තිවිසයිකං දුක්ඛං මානුසකං දුක්ඛං ගබ්භොක්කන්තිමූලකං දුක්ඛං ගබ්භට්ඨිතිමූලකං දුක්ඛං ගබ්භවුට්ඨානමූලකං{2} දුක්ඛං ජාතස්ස උපනිබන්ධකං දුක්ඛං ජාතස්ස පරාධෙය්යකං දුක්ඛං අත්තූපක්කමදුක්ඛං පරූපක්කමදුක්ඛං සඞ්ඛාරදුක්ඛං විපරිණාමදුක්ඛං චක්ඛුරොගො සොතරොගො ඝානරොගො ජිව්හාරොගො කායරොගො සීසරොගො කණ්ණරොගො මුඛරොගො දන්තරොගො කාසො සාසො පිනාසො ඩහො ජරො කුච්ඡිරොගො මුච්ඡා පක්ඛන්දිකා{3} සූලා විසූචිකා කුට්ඨං ගණ්ඩො කිලාසො සොසො අපමාරො දද්දු කණ්ඩු කච්ඡු රඛසා විතච්ඡිකා ලොහිතපිත්තං{4} මධුමෙහො අංසා පිළකා භගන්දලා පිත්තසමුට්ඨානා ආබාධා සෙම්හසමුට්ඨානා ආබාධා වාතසමුට්ඨානා ආබාධා සන්නිපාතිකා ආබාධා උතුපරිනාමජා ආබාධා විසමපරිහාරජා ආබාධා ඔපක්කමිකා ආබාධා කම්මවිපාකජා ආබාධා සීතං උණ්හං ජිඝච්ඡා පිපාසා උච්චාරො පස්සාවො ඩංස-මකස-වාතා-තප-සිරිංසප-සම්ඵස්සං දුක්ඛං මාතුමරණං දුක්ඛං{5} පිතුමරණං දුක්ඛං භාතුමරණං දුක්ඛං භගිනීමරණං දුක්ඛං පුත්තමරණං දුක්ඛං ධීතුමරණං දුක්ඛං ඤාතිව්යසනං දුක්ඛං භොගව්යසනං දුක්ඛං සීලව්යසනං දුක්ඛං දිට්ඨිව්යසනං දුක්ඛං යෙසං ධම්මානං ආදිතො සමුදාගමනං පඤ්ඤායති අත්ථංගමතො නිරොධො පඤ්ඤායති කම්මසන්නිස්සිතො විපාකො විපාකසන්නිස්සිතං කම්මං නාමසන්නිස්සිතං රූපං රූපසන්නිස්සිතං නාමං ජාතියා අනුගතං ජරාය අනුසටං{6} බ්යාධිනා අභිභූතං මරණෙන අබ්භාහතං දුක්ඛෙ පතිට්ඨිතං අතාණං අලෙණං අසරණං අසරණීභූතං, ඉදං වුච්චති දුක්ඛං. ඉදං දුක්ඛං ලොකස්ස භයං මහබ්භයං පීළනං ඝටනං උපද්දවො උපසග්ගොති “දුක්ඛමස්සමහබ්භයං”
තෙනාහ භගවා:
අවිජ්ජා නිවුතො ලොකො (අජිතාති භගවා) විවිච්ඡා පමාදා නප්පකාසති ජප්පාභිලෙපනං බ්රූමි දුක්ඛමස්ස මහබ්භයන්ති.
1. 3.
සවන්ති සබ්බධි සොතා (ඉච්චායස්මා අජිතො) සොතානං කිං නිවාරණං සොතානං සංවරං බ්රූහි කෙන සොතා පිථියරෙ.
සවන්ති සබ්බධි සොතාති: සොතාති තණ්හා සොතො දිට්ඨි සොතො කිලෙසසොතො දුච්චරිතසොතො අවිජ්ජාසොතො. සබ්බධීති සබ්බෙසු ආයතනෙසු. සවන්තීති සවන්ති ආසවන්ති සන්දන්ති පවත්තන්ති චක්ඛුතො රූපෙ සවන්ති ආසවන්ති සන්දන්ති පවත්තන්ති සොතතො සද්දෙ සවන්ති -පෙ- ඝානතො ගන්ධෙ සවන්ති -පෙ- ජිව්හාතො රසෙ සවන්ති-කායතො ඵොට්ඨබ්බෙ සවන්ති -පෙ- මනතො ධම්මෙ සවන්ති ආසවන්ති සන්දන්ති පවත්තන්ති, චක්ඛුතො රූපතණ්හා සවන්ති ආසවන්ති සන්දන්ති පවත්තන්ති’ සොතතො සද්දතණ්හා සවන්ති ආසවන්ති සන්දන්ති පවත්තන්ති ඝානතො ගන්ධතණ්හා -පෙ- ජිව්හාතො රසතණ්හා සවන්ති -පෙ- කායතො ඵොට්ඨබ්බතණ්හා සවන්ති -පෙ- මනතො ධම්මතණ්හා සවන්ති ආසවන්ති සන්දන්ති පවත්තන්තීති “සවන්ති සබ්බධි සොතා”.
ඉච්චායස්මා අජිතොති: ඉච්චාති: පදසන්ධි -පෙ- පදානුපුබ්බතාපෙතං ‘ඉච්චාති’. ආයස්මා’ති: පියවචනං -පෙ- අජිතොති: තස්ස බ්රාහ්මණස්ස නාමං -පෙ- අභිලාපොති ‘ඉච්චායස්මා අජිතො’.
සොතානං කිං නිවාරණන්ති- සොතානං කිං ආවරණං නීවරණං සංවරණං රක්ඛණං ගොපනන්ති “සොතානං කිං නිවාරණං”
සොතානං සංවරං බ්රූහීති සොතානං ආවරණං නීවරණං සංවරණං රක්ඛණං ගොපනං බ්රූහි ආචික්ඛ දෙසෙහි පඤ්ඤපෙහි පට්ඨපෙහි විවරාහි විභජාහි උත්තානීකරොහි පකාසෙහීති “සොතානං සංවරං බ්රූහි.” කෙන සොතා පිථියරෙති කෙන සොතා පිථීයන්ති පච්ඡිජ්ජන්ති න සවන්ති න ආසවන්ති න සන්දන්ති නප්පවත්තන්තීති “කෙන සොතා පිථියරෙ.”
තෙනාහ සො බ්රාහ්මණො:
සවන්ති සබ්බධි සොතා (ඉච්චායස්මා අජිතො) සොතානං කිං නිවාරණං සොතානං සංවරං බ්රූහි කෙන සොතා පිථීයරෙති.
1. 4.
යානි සොතානි ලොකස්මිං (අජිතාති භගවා) සති තෙසං නිවාරණං සොතානං සංවරං බ්රූමි පඤ්ඤායෙතෙ පිථීයරෙ.
යානි සොතානි ලොකස්මින්ති: යානි එතානි සොතානි මයා කිත්තිතානි පකිත්තිතානි ආචික්ඛිතානි දෙසිතානි පඤ්ඤාපිතානි පට්ඨපිතානි විවරිතානි විභජිතානි උත්තානීකතානි පකාසිතානි, සෙය්යථීදං: තණ්හාසොතො දිට්ඨිසොතො කිලෙසසොතො දුච්චරිතසොතො අවිජ්ජාසොතො, ලොකස්මින්ති-අපායලොකෙ මනුස්සලොකෙ දෙවලොකෙ ඛන්ධලොකෙ ධාතුලොකෙ ආයතනලොකෙති “යානි සොතානි ලොකස්මිං”. අජිතාති භගවා: තං බ්රාහ්මණං නාමෙන ආලපති.
සති තෙසං නිවාරණන්ති: සතී ති යා සති අනුස්සති පතිස්සති සති සරණතා{1} ධාරණතා අපිලාපනතා අසම්මුස්සනතා{2} සති සතින්ද්රියං සතිබලං සම්මාසති සතිසම්බොජ්ඣඞ්ගො එකායනො මග්ගො, අයං වුච්චති සති. නිවාරණන්ති ආවරණං නීවරණං සංවරණං රක්ඛණං ගොපනන්ති “සති තෙසං නිවාරණං”.
සොතානං සංවරං බ්රූමීති: සොතානං ආවරණං නීවරණං සංවරණං රක්ඛණං ගොපනං, බ්රූමි ආචික්ඛාමි -පෙ- උත්තානීකරොමි පකාසෙමීති “සොතානං සංවරං බ්රූමි”
පඤ්ඤායෙතෙ පිථියරෙති: “පඤ්ඤා”ති යා පඤ්ඤා පජානනා අමොහො ධම්මවිචයො -පෙ- සම්මාදිට්ඨි. පඤ්ඤායෙතෙ පිථියරෙති: පඤ්ඤාය එතෙ සොතා පිථීයන්ති පච්ඡිජ්ජන්ති න සවන්ති න ආසවන්ති න සන්දන්ති නප්පවත්තන්ති.
“සබ්බෙ සංඛාරා අනිච්චා”ති ජානතො පස්සතො පඤ්ඤාය එතෙ සොතා{3} පිථියන්ති පච්ඡිජ්ජන්ති න සවන්ති න ආසවන්ති න සන්දන්ති නප්පවත්තන්ති. “සබ්බෙ සඞ්ඛාරා දුක්ඛා”ති ජානතො පස්සතො පඤ්ඤායෙතෙ සොතා පිථියන්ති පච්ඡිජ්ජන්ති න සවන්ති න ආසවන්ති න සන්දන්ති නප්පවත්තන්ති. “සබ්බෙ සඞ්ඛාරා අනත්තා”ති ජානතො පස්සතො පඤ්ඤායෙතෙ සොතා පිථියන්ති පච්ඡිජ්ජන්ති න සවන්ති න ආසවන්ති න සන්දන්ති නප්පවත්තන්ති.
“අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරා”ති ජානතො පස්සතො පඤ්ඤායෙතෙ සොතා පිථියන්ති පච්ඡිජ්ජන්ති න සවන්ති න ආසවන්ති න සන්දන්ති නප්පවත්තන්ති. “සඞ්ඛාරපච්චයා විඤ්ඤාණ”න්ති -පෙ- විඤ්ඤාණපච්චයා නාමරූපන්ති -පෙ- නාමරූපපච්චයා සලායතනන්ති -පෙ- සලායතනපච්චයා ඵස්සො’ති -පෙ- ඵස්සපච්චයා වෙදනා’ති -පෙ- වෙදනාපච්චයා තණ්හා’ති -පෙ- තණ්හාපච්චයා උපාදානන්ති -පෙ- උපාදානපච්චයා භවො’ති -පෙ- භවපච්චයා ජාතී’ති -පෙ- ජාතිපච්චයා ජරාමරණන්ති -පෙ- ජානතො පස්සතො පඤ්ඤායෙතෙ සොතා පිථියන්ති පච්ඡිජ්ජන්ති න සවන්ති න ආසවන්ති න සන්දන්ති නප්පවත්තන්ති.
අවිජ්ජානිරොධා සඞ්ඛාරනිරොධො’ති -පෙ- සඞ්ඛාරනිරොධා විඤ්ඤාණනිරොධො’ති -පෙ- විඤ්ඤාණනිරොධා නාමරූපනිරොධො’ති -පෙ- නාමරූපනිරොධා සලායතනනිරොධො’ති -පෙ- සලායතනනිරොධා ඵස්සනිරොධො’ති -පෙ- ඵස්සනිරොධා වෙදනානිරොධො’ති -පෙ- වෙදනානිරොධා තණ්හානිරොධො’ති -පෙ- තණ්හානිරොධා උපාදානනිරොධො’ති -පෙ- උපාදානනිරොධා භවනිරොධො’ති -පෙ- භවනිරොධා ජාතිනිරොධො’ති -පෙ- ජාතිනිරොධා ජරාමරණනිරොධො’ති ජානතො පස්සතො පඤ්ඤායෙතෙ සොතා පිථියන්ති පච්ඡිජ්ජන්ති න සවන්ති න ආසවන්ති න සන්දන්ති නප්පවත්තන්ති.
ඉදං දුක්ඛන්ති -පෙ- අයං දුක්ඛසමුදයොති -පෙ- අයං දුක්ඛනිරොධොති -පෙ- අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනීපටිපදාති ජානතො පස්සතො පඤ්ඤායෙතෙ සොතා පිථියන්ති පච්ඡිජ්ජන්ති න සවන්ති න ආසවන්ති න සන්දන්ති නප්පවත්තන්ති.
ඉමෙ{1} ආසවා’ති -පෙ- අයං ආසවසමුදයො’ති -පෙ- අයං ආසවනිරොධොති -පෙ- අයං ආසවනිරොධගාමිනීපටිපදා’ති ජානතො පස්සතො පඤ්ඤායෙතෙ සොතා පිථියන්ති පච්ඡිජ්ජන්ති න සවන්ති න ආසවන්ති න සන්දන්ති නප්පවත්තන්ති.
ඉමෙ ධම්මා අභිඤ්ඤෙය්යාති -පෙ- ඉමෙ ධම්මා පරිඤ්ඤෙය්යාති -පෙ- ඉමෙ ධම්මා පහාතබ්බාති -පෙ- ඉමෙ ධම්මා භාවෙතබ්බාති, -පෙ- ඉමෙ ධම්මා සච්ඡිකාතබ්බාති ජානතො පස්සතො පඤ්ඤායෙතෙ සොතා පිථියන්ති පච්ඡිජ්ජන්ති න සවන්ති න ආසවන්ති න සන්දන්ති නප්පවත්තන්ති.
ඡන්නං ඵස්සායතනානං සමුදයඤ්ච අත්ථඞ්ගමඤ්ච අස්සාදඤ්ච ආදීනවඤ්ච නිස්සරණඤ්ච ජානතො පස්සතො පඤ්ඤායෙතෙ සොතා පිථියන්ති පච්ඡිජ්ජන්ති න සවන්ති න ආසවන්ති න සන්දන්ති නප්පවත්තන්ති.
පඤ්චන්නං උපාදානක්ඛන්ධානං සමුදයඤ්ච අත්ථඞ්ගමඤ්ච අස්සාදඤ්ච ආදීනවඤ්ච නිස්සරණඤ්ච ජානතො පස්සතො -පෙ- චතුන්නං මහාභූතානං සමුදයඤ්ච අත්ථඞ්ගමඤ්ච අස්සාදඤ්ච ආදීනවඤ්ච නිස්සරණඤ්ච ජානතො පස්සතො -පෙ- යං කිඤ්චි සමුදයධම්මං සබ්බං තං නිරොධධම්මන්ති ජානතො පස්සතො පඤ්ඤායෙතෙ සොතා පිථියන්ති පච්ඡිජ්ජන්ති න සවන්ති න ආසවන්ති න සන්දන්ති නප්පවත්තන්තීති. “පඤ්ඤායෙතෙ පිථියරෙ”
තෙනාහ භගවා:
“යානි සොතානි ලොකස්මිං (අජිතාති භගවා) සති තෙසං නිවාරණං සොතානං සංවරං බ්රූමි පඤ්ඤායෙතෙ පිථීයරෙ”ති.
1. 5.
පඤ්ඤා චෙව සතී චාපි (ඉච්චායස්මා අජිතො). නාමරූපඤ්ච මාරිස එතං මෙ පුට්ඨො පබ්රූහි කත්ථෙතං උපරුජ්ඣති.
පඤ්ඤාචෙව සතීචාපීති: පඤ්ඤා’ති යා පඤ්ඤා පජානනා විචයො පවිචයො ධම්මවිචයො සල්ලක්ඛණා උපලක්ඛණා පච්චුපලක්ඛණා පණ්ඩිච්චං කොසල්ලං නෙපුඤ්ඤං වෙභව්යා චින්තා උපරික්ඛා භූරී මෙධා පරිණායිකා විපස්සනා සම්පජඤ්ඤං පතොදො{1} පඤ්ඤා පඤ්ඤින්ද්රියං පඤ්ඤාබලං පඤ්ඤාසත්ථං පඤ්ඤාපාසාදො පඤ්ඤාආලොකො පඤ්ඤාඔභාසො පඤ්ඤාපජ්ජොතො පඤ්ඤාරතනං අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි. සතීති යා සති අනුස්සති -පෙ- සම්මාසතීති “පඤ්ඤා චෙව සතී චාපි”. ඉච්චායස්මා අජිතො. -පෙ- අභිලාපො’ති ඉච්චායස්මා අජිතො’
නාමරූපඤ්ච මාරිසාති ‘නාම’න්ති චත්තාරො අරූපිනො ඛන්ධා. “රූපන්ති චත්තාරො ච මහාභූතා චතුන්නං ච මහාභූතානං{2} උපාදායරූපං ‘මාරිසා’ති පියවචනං ගරුවචනං සගාරවසප්පතිස්සාධිවචනමෙතං ‘මාරිසාති’. “නාමරූපං ච මාරිස”.
එතං මෙ පුට්ඨො පබ්රූහීති ‘එතං මෙ’ති යං පුච්ඡාමි යං යාචාමි{1} යං අජ්ඣෙසාමි යං පසාදෙමි. පුට්ඨොති පුච්ඡිතො යාචිතො අජ්ඣෙසිතො පසාදිතො. පබ්රූහීති බ්රූහි ආචික්ඛාහි දෙසෙහි පඤ්ඤාපෙහි පට්ඨපෙහි විවරාහි විභජාහි උත්තානීකරොහි පකාසෙහීති. “එතං මෙ පුට්ඨො පබ්රූහි”.
කත්ථෙතං උපරුජ්ඣතීති කත්ථෙතං නිරුජ්ඣති වූපසම්මති අත්ථංගච්ඡති පටිප්පස්සම්භතීති “කත්ථෙතං උපරුජ්ඣති”
තෙනාහ සො බ්රාහ්මණො:
“පඤ්ඤාචෙව සතී චාපි (ඉච්චායස්මා අජිතො) නාමරූපඤ්ච මාරිස එතං මෙ පුට්ඨො පබ්රූහි කත්ථෙතං උපරුජ්ඣතී”ති.
1. 6.
යමෙතං පඤ්හං අපුච්ඡි-අජිත, තං වදාමි තෙ යත්ථ නාමං ච රූපං ච-අසෙසං උපරුජ්ඣති විඤ්ඤාණස්ස නිරොධෙන-එත්ථෙතං උපරුජ්ඣති.
යමෙතං පඤ්හං අපුච්ඡීති - යමෙතන්ති පඤ්ඤඤ්ච සතිඤ්ච නාමරූපඤ්ච. අපුච්ඡීති අපුච්ඡසි අයාචසි{2} අජ්ඣෙසසි{3} පසාදෙසීති. “යමෙතං පඤ්හං අපුච්ඡි”,
අජිත තං වදාමි තෙ’ති “අජිතා”ති භගවා තං බ්රාහ්මණං නාමෙන ආලපති. තන්ති පඤ්ඤඤ්ච සතිඤ්ච නාමරූපඤ්ච. වදාමීති වදාමි-ආචික්ඛාමි දෙසෙමි පඤ්ඤාපෙමි පට්ඨපෙමි විවරාමි විභජාමි උත්තානීකරොමි පකාසෙමීති. “අජිත තං වදාමි තෙ”.
යත්ථ නාමඤ්ච රූපඤ්ච අසෙසං උපරුජ්ඣතීති “නාමන්ති”: චත්තාරො අරූපිනො ඛන්ධා, රූපන්ති: චත්තාරො ච මහාභූතා චතුන්නං ච මහාභූතානං උපාදායරූපං. අසෙසන්ති සබ්බෙන සබ්බං සබ්බථා{4} සබ්බං අසෙසං නිස්සෙසං පරියාදියනවචනමෙතං “අසෙසන්ති. උපරුජ්ඣතීති නිරුජ්ඣති වූපසම්මති අත්ථං ගච්ඡති පටිප්පස්සම්භතීති “යත්ථ නාමඤ්ච රූපඤ්ච අසෙසං උපරුජ්ඣති”.
විඤ්ඤාණස්ස නිරොධෙන එත්ථෙතං උපරුජ්ඣතීති: සොතාපත්තිමග්ගඤාණෙන අභිසංඛාරවිඤ්ඤාණස්ස නිරොධෙන සත්ත භවෙ ඨපෙත්වා අනමතග්ගෙ සංසාරෙ යෙ උප්පජ්ජෙය්යුං{1} නාමං ච රූපං ච එත්ථෙතෙ නිරුජ්ඣන්ති වූපසම්මන්ති අත්ථං ගච්ඡන්ති පටිප්පස්සම්භන්ති, සකදාගාමිමග්ගඤාණෙන අභිසංඛාරවිඤ්ඤාණස්ස නිරොධෙන ද්වෙ භවෙ ඨපෙත්වා පඤ්චසු භවෙසු යෙ උප්පජ්ජෙය්යුං නාමං ච රූපං ච එත්ථෙතෙ නිරුජ්ඣන්ති වූපසම්මන්ති අත්ථං ගච්ඡන්ති පටිප්පස්සම්භන්ති. අනාගාමිමග්ගඤාණෙන අභිසංඛාරවිඤ්ඤාණස්ස නිරොධෙන එකං භවං{2} රූපධාතුයා වා අරූපධාතුයා වා යෙ උප්පජ්ජෙය්යුං නාමං ච රූපං ච එත්ථෙතෙ නිරුජ්ඣන්ති වූපසම්මන්ති අත්ථං ගච්ඡන්ති පටිප්පස්සම්භන්ති. අරහත්තමග්ගඤාණෙන අභිසංඛාරවිඤ්ඤාණස්ස නිරොධෙන යෙ උප්පජ්ජෙය්යුං නාමං ච රූපං ච එත්ථෙතෙ නිරුජ්ඣන්ති වූපසම්මන්ති අත්ථං ගච්ඡන්ති පටිප්පස්සම්භන්ති. අරහතො අනුපාදිසෙසාය නිබ්බානධාතුයා පරිනිබ්බායන්තස්ස චරිමවිඤ්ඤාණස්ස නිරොධෙන පඤ්ඤා ච සති ච නාමං ච රූපං ච එත්ථෙතෙ නිරුජ්ඣන්ති වූපසම්මන්ති අත්ථං ගච්ඡන්ති පටිප්පස්සම්භන්තීති ‘විඤ්ඤාණස්ස නිරොධෙන එත්ථෙතං උපරුජ්ඣති’
තෙනාහ භගවා:
යමෙතං පඤ්හං අපුච්ඡි-අජිත තං වදාමි තෙ යත්ථ නාමඤ්ච රූපඤ්ච-අසෙසං උපරුජ්ඣති විඤ්ඤාණස්ස නිරොධෙන-එත්ථෙතං උපරුජ්ඣතීති.
1. 7.
යෙ ච සඞ්ඛාතධම්මා{1} සෙ-යෙ ච සෙඛා පුථූ ඉධ තෙසං මෙ නිපකො ඉරියං-පුට්ඨො පබ්රූහි මාරිස.
යෙ ච සඞ්ඛාතධම්මා සෙ’ති: “සඞ්ඛාතධම්මා” වුච්චන්ති අරහන්තො ඛීණාසවා, කිංකාරණා සඞ්ඛාතධම්මා{1} වුච්චන්ති අරහන්තො ඛීණාසවා. තෙ සඞ්ඛාතධම්මා ඤාතධම්මා තුලිතධම්මා තීරිතධම්මා විභූතධම්මා විභාවිතධම්මා ‘සබ්බෙ සඞ්ඛාරා අනිච්චා’ති සඞ්ඛාතධම්මා ඤාතධම්මා තුලිතධම්මා තීරිතධම්මා විභූතධම්මා විභාවිතධම්මා ‘සබ්බෙ සඞ්ඛාරා දුක්ඛා’ති සඞ්ඛාතධම්මා -පෙ- ‘සබ්බෙ ධම්මා අනත්තා’ති සඞ්ඛාතධම්මා -පෙ- අවිජ්ජාපච්චයා සඞ්ඛාරාති සඞ්ඛාතධම්මා -පෙ- යං කිඤ්චි සමුදයධම්මං සබ්බං තං නිරොධධම්මන්ති සඞ්ඛාතධම්මා ඤාතධම්මා තුලිතධම්මා තීරිතධම්මා විභූතධම්මා විභාවිතධම්මා. අථ වා තෙසං ඛන්ධා සඞ්ඛතා ධාතුයො සඞ්ඛාතා ආයතනානි සඞ්ඛාතානි{2} ගතියො සඞ්ඛාතා උප්පත්තියො සඞ්ඛාතා පටිසන්ධි සඞ්ඛාතා භවා සඞ්ඛාතා සංසාරා සඞ්ඛාතා වට්ටා සඞ්ඛාතා{3} අථවා තෙ ඛන්ධපරියන්තෙ ඨිතා ධාතුපරියන්තෙ ඨිතා ආයතනපරියන්තෙ ඨිතා ගතිපරියන්තෙ ඨිතා උප්පත්තිපරියන්තෙ ඨිතා පටිසන්ධිපරියන්තෙ ඨිතා භවපරියන්තෙ ඨිතා සංසාරපරියන්තෙ ඨිතා වට්ටපරියන්තෙ ඨිතා අන්තිමෙ භවෙ ඨිතා අන්තිමෙ සමුස්සයෙ ඨිතා අන්තිමදෙහධරා අරහන්තො.
1. ‘තෙසා’යං{4} පච්ඡිමකොටි{5} චරිමො’යං සමුස්සයො ජාතිමරණසංසාරො නත්ථි තෙසං පුනබ්භවො’ති.
තං කාරණා සඞ්ඛාතධම්මා වුච්චන්ති අරහන්තො ඛීණාසවාති. ‘යෙ ච සඞ්ඛාතධම්මා සෙ’.
යෙ ච සෙඛා පුථු ඉධාති: සෙඛාති කිං කාරණා වුච්චන්ති සෙඛා සික්ඛන්තීති සෙඛා. කිඤ්ච සික්ඛන්ති: අධිසීලම්පි සික්ඛන්ති අධිචිත්තම්පි සික්ඛන්ති අධිපඤ්ඤම්පි සික්ඛන්ති. කතමා අධිසීලසික්ඛා: ඉධ භික්ඛු සීලවා හොති පාතිමොක්ඛසංවරසංවුතො විහරති ආචාරගොචරසම්පන්නො අණුමත්තෙසු වජ්ජෙසු භයදස්සාවී සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු, ඛුද්දකො’පි සීලක්ඛන්ධො{1} මහන්තො’පි සීලක්ඛන්ධො{2} සීලං පතිට්ඨා ආදි චරණං සංයමො සංවරො මුඛං පමුඛං කුසලානං ධම්මානං සමාපත්තියා. අයං අධිසීලසික්ඛා.
කතමා අධිචිත්තසික්ඛා: ඉධ භික්ඛු විවිච්චෙවකාමෙහි -පෙ- පඨමං ඣානං-දුතියං ඣානං- තතියං ඣානං-චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. අයං අධිචිත්තසික්ඛා.
කතමා අධිපඤ්ඤාසික්ඛා: ඉධ භික්ඛු පඤ්ඤවා හොති උදයත්ථගාමිනියා පඤ්ඤාය සමන්නාගතො අරියාය නිබ්බෙධිකාය සම්මා දුක්ඛක්ඛයගාමිනියා. සො ඉදං දුක්ඛන්ති යථාභූතං පජානාති, අයං දුක්ඛසමුදයොති -පෙ- අයං දුක්ඛනිරොධොති -පෙ- අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනීපටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති, ඉමෙ ආසවාති -පෙ- අයං ආසවසමුදයො’ති -පෙ- අයං ආසවනිරොධොති -පෙ- අයං ආසවනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති. අයං අධිපඤ්ඤාසික්ඛා.
ඉමා තිස්සො සික්ඛායො ආවජ්ජන්ති සික්ඛන්ති, ජානන්තා සික්ඛන්ති, පස්සන්තා සික්ඛන්ති, පච්චවෙක්ඛන්තා සික්ඛන්ති චිත්තං අධිට්ඨහන්තා සික්ඛන්ති, සද්ධාය අධිමුච්චන්තා සික්ඛන්ති, විරියං පග්ගණ්හන්තා සික්ඛන්ති, සතිං උපට්ඨපෙන්තා සික්ඛන්ති, චිත්තං සමාදහන්තා සික්ඛන්ති, පඤ්ඤාය පජානන්තා සික්ඛන්ති, අභිඤ්ඤෙය්යං අභිජානන්තා සික්ඛන්ති, පරිඤ්ඤෙය්යං පරිජානන්තා සික්ඛන්ති, පහාතබ්බං පජහන්තා සික්ඛන්ති, භාවෙතබ්බං භාවෙන්තා සික්ඛන්ති, සච්ඡිකාතබ්බං සච්ඡිකරොන්තා{3} සික්ඛන්ති, ආචරන්ති සමාචරන්ති සමාදාය වත්තන්ති. තංකාරණා වුච්චන්ති සෙඛා.{4}
පුථූ’ති: බහුකා. එතෙ සෙඛා සොතාපන්නා ච පටිපන්නා ච සකාදාගාමිනො ච පටිපන්නා ච අනාගාමිනො ච පටිපන්නා ච අරහන්තො ච පටිපන්නා ච.
ඉධා’ති: ඉමිස්සා දිට්ඨියා ඉමිස්සා ඛන්තියා ඉමිස්සා රුචියා ඉමස්මිං ආදායෙ ඉමස්මිං ධම්මෙ ඉමස්මිං විනයෙ ඉමස්මිං ධම්මවිනයෙ ඉමස්මිං පාවචනෙ ඉමස්මිං බ්රහ්මචරියෙ ඉමස්මිං සත්ථුසාසනෙ ඉමස්මිං අත්තභාවෙ ඉමස්මිං මනුස්සලොකෙ’ති. “යෙ ච සෙඛා පුථූ ඉධ”.
තෙසං මෙ නිපකො ඉරියං පුට්ඨො පබ්රූහි මාරිසාති ත්වං හි{1} නිපකො පණ්ඩිතො පඤ්ඤවා බුද්ධිමා ඤාණී විභාවී මෙධාවී. තෙසං සඞ්ඛාතධම්මානං ච සෙඛානං ච. ඉරියං’ති: චරියං වුත්තිං පවත්තිං ආචාරං ගොචරං විහාරං පටිපදං පුට්ඨො’ති: පුච්ඡිතො{1} යාචිතො අජ්ඣෙසිතො පසාදිතො. පබ්රූහීති බ්රූහි{2} ආචික්ඛාහි දෙසෙහි පඤ්ඤපෙහි පට්ඨපෙහි විවරාහි විභජාහි උත්තානීකරොහි පකාසෙහි. මාරිසාති පියවචනං ගරුවචනං සගාරවසප්පතිස්සාධිවචනමෙතං මාරිසාති. “තෙසං මෙ නිපකො ඉරියං පුට්ඨො පබ්රූහි මාරිස”
තෙනාහ සො බ්රාහ්මණො:
‘යෙ ච සඞ්ඛාතධම්මා සෙ-යෙ ච සෙඛා පුථූ ඉධ තෙසං මෙ නිපකො ඉරියං-පුට්ඨො පබ්රූහි මාරිසා’ති.
1. 8.
“කාමෙසු නාභිගිජ්ඣෙය්ය-මනසා නාවිලො සියා කුසලො සබ්බධම්මානං-සතො භික්ඛු පරිබ්බජෙ.”
කාමෙසු නාභිගිජ්ඣෙය්යාති: ‘කාමා’ති උද්දානතො ද්වෙ කාමා: වත්ථුකාමා ච කිලෙස කාමා ච. කතමෙ වත්ථුකාමා: මනාපිකා රූපා මනාපිකා සද්දා මනාපිකා ගන්ධා මනාපිකා රසා මනාපිකා ඵොට්ඨබ්බා අත්ථරණා පාපුරණා දාසිදාසා අජෙළකා කුක්කුටසූකරා හත්ථිගවාස්සවළවා ඛෙත්තං වත්ථුං හිරඤ්ඤං සුවණ්ණං ගාමනිගමරාජධානියො රට්ඨං ච ජනපදො ච කොසො ච කොට්ඨාගාරනං ච යං කිඤ්චි රජනීයං වත්ථු, වත්ථුකාමා.
අපි ච අතීතා කාමා අනාගතා කාමා පච්චුප්පන්නා කාමා අජ්ඣත්තා කාමා බහිද්ධා කාමා අජ්ඣත්තබහිද්ධා කාමා හීනා කාමා මජ්ඣිමා කාමා පණීතා කාමා ආපායිකා කාමා මානුසිකා කාමා දිබ්බා කාමා පච්චුපට්ඨිතා කාමා නිම්මිතා කාමා පරනිම්මිතා කාමා අනිම්මිතා කාමා පරිග්ගහිතා කාමා අපරිග්ගහිතා කාමා මමායිතා{3} කාමා අමමායිතා{4} කාමා සබ්බෙපි කාමාවචරා ධම්මා සබ්බෙපි රූපාවචරා ධම්මා සබ්බෙපි අරූපාවචරා ධම්මා තණ්හාවත්ථුකා තණ්හාරම්මණා කමනීයට්ඨෙන රජනීයට්ඨෙන මදනීයට්ඨෙන{*} කාමා. ඉමෙ වුච්චන්ති වත්ථුකාමා.
කතමෙ කිලෙසකාමා: ඡන්දො කාමො රාගො කාමො ඡන්දරාගො කාමො සඞ්කප්පො කාමො රාගො කාමො සඞ්කප්පරාගො කාමො, යො කාමෙසු කාමච්ඡන්දො කාමරාගො කාමනන්දි කාමතණ්හා කාමසිනෙහො කාමපිපාසා කාමපරිළාහො කාමගෙධො කාමමුච්ඡා කාමජ්ඣොසානං කාමොඝො කාමයොගො කාමූපාදානං කාමච්ඡන්දනීවරණං.
2. අද්දසං කාම, තෙ මූලං-සංකප්පා කාම, ජායසි න තං සංකප්පයිස්සාමි-එවං කාම, න හෙහිසී ති.
ඉමෙ වුච්චන්ති කිලෙසකාමා.