ගොතමො භූරිමෙධසොති-‘භූරි’ වුච්චති පඨවී{1} භගවා තාය පඨවිසමාය පඤ්ඤාය විපුලාය විත්ථතාය සමන්නාගතො. ‘මෙධා’ වුච්චති පඤ්ඤා. යා පඤ්ඤා පජානනා -පෙ- අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි” භගවා ඉමාය මෙධාය උපෙතො සමුපෙතො උපාගතො සමුපාගතො උප්පන්නො සම්පන්නො{2} සමන්නාගතො. තස්මා බුද්ධො සුමෙධසොති{3} ‘ගොතමො භූරිමෙධසො’.
තෙනාහ ථෙරො පිඞ්ගියො:
“එකො තමොනුදාසීනො ජුතිමා සො පභඞ්කරො, ගොතමො භූරිපඤ්ඤාණො ගොතමො භූරිමෙධසො”ති.
14.
යො මෙ ධම්මමදෙසෙසි සන්දිට්ඨිකමකාලිකං, තණ්හක්ඛයමනීතිකං යස්ස නත්ථි උපමා ක්වචි.
යො මෙ ධම්මමදෙසෙසීති-‘යො’ති “යො සො භගවා සයම්භූ අනාචරියකො පුබ්බෙ අනනුස්සුතෙසු ධම්මෙසු සාමං සච්චානි අභිසම්බුජ්ඣි, තත්ථ ච සබ්බඤ්ඤුතං පත්තො බලෙසු ච වසීභාවං. ධම්මදෙසෙසීති ‘ධම්ම’න්ති ආදිකල්යාණං -පෙ- සාත්ථං සබ්යඤ්ජනං කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්රහ්මචරියං චත්තාරො සතිපට්ඨානෙ -පෙ- අරියං අට්ඨඞ්ගිකං මග්ගං නිබ්බානඤ්ච නිබ්බානගාමිනිඤ්ච පටිපදං ආචික්ඛ, දෙසෙහි පඤ්ඤපෙසි පට්ඨපෙසි විවරි විභජි උත්තානීඅකාසි පකාසෙසීති ‘යො මෙ ධම්ම මදෙසෙසි.’
සන්දිට්ඨිකමකාලිකන්ති: සන්දිට්ඨිකං අකාලිකං එහිපස්සිකං ඔපනයිකං{4} පච්චත්තං වෙදිතබ්බං විඤ්ඤූහීති. එවම්පි{5} සන්දිට්ඨිකං. අථවා යො දිට්ඨෙව ධම්මෙ අරියං අට්ඨඞ්ගිකං මග්ගං භාවෙති, තස්ස මග්ගස්ස අනන්තරා සමනන්තරා{6} අධිගච්ඡතෙව{7} ඵලං වින්දති පටිලභතීති එවම්පි සන්දිට්ඨිකමකාලිකං, යථා මනුස්සා කාලිකං ධනං දත්වා අනන්තරා න ලභන්ති{8} කාලං ආගමෙන්ති, නෙවායං ධම්මො. යො දිට්ඨෙව ධම්මෙ අරියං අට්ඨඞ්ගිකං මග්ගං භාවෙති, තස්ස මග්ගස්ස අනන්තරා සමනන්තරා{6} අධිගච්ඡතෙව ඵලං වින්දති පටිලභති න පරත්ථ න පරලොකෙ{9} එවං අකාලිකන්ති ‘සන්දිට්ඨිකමකාලිකං’.
තණ්හක්ඛයමනීතිකන්ති: ‘තණ්හා’ති ‘රූපතණ්හා -පෙ- ධම්මතණ්හා’ තණ්හක්ඛයන්ති: තණ්හක්ඛයං රාගක්ඛයං දොසක්ඛයං මොහක්ඛයං ගතික්ඛයං උපපත්තික්ඛයං පටිසන්ධික්ඛයං භවක්ඛයං සංසාරක්ඛයං වට්ටක්ඛයං. අනීතිකන්ති ‘ඊති’ වුච්චන්ති කිලෙසා ච ඛන්ධා ච අභිසඞ්ඛාරා ච, ඊතිප්පහානං ඊතිවූපසමං ඊතිපටිනිස්සග්ගං ඊතිපටිප්පස්සද්ධිං අමතං නිබ්බානන්ති ‘තණ්හක්ඛයමනීතිකං’.
යස්ස නත්ථි උපමා ක්වචීති: ‘යස්සා’ති නිබ්බානස්ස නත්ථි උපමාති, උපමා නත්ථි උපනිධා නත්ථි, සදිසං නත්ථි{1} පටිභාගො නත්ථි න සන්ති න සංවිජ්ජන්ති නූපලබ්භති, ක්වචීති: ක්වචි කිම්හිචි කත්ථචි අජ්ඣත්තං වා බහිද්ධා වා අජ්ඣත්තබහිද්ධා වා’ති ‘යස්ස නත්ථි උපමා ක්වචි.’
තෙනාහ ථෙරො පිඞ්ගියො:
“යො මෙ ධම්මමදෙසෙසි සන්දිට්ඨිකමකාලිකං, තණ්හක්ඛයමනීතිකං යස්ස නත්ථි උපමා ක්වචීති.
15.
කින්නු තම්හා විප්පවසසි{2} මුහුත්තම්පි පිඞ්ගිය, ගොතමා භූරිපඤ්ඤාණා ගොතමා භූරිමෙධසා.
කින්නු තම්හා විප්පවසසීති: කින්නු බුද්ධම්හා විප්පවසසි අපෙසි අපගච්ඡසි{3} විනා හොසීති ‘කින්නු තම්හා විප්පවසසි. ‘
මුහුත්තමපි පිඞ්ගියාති: මුහුත්තමපි ඛණමපි ලයමපි වයමපී අද්ධම්පීති මුහුත්තමපි’ පිඞ්ගියාති බාවරී තං ජාමාතරං නාමෙන ආලපති.
ගොතමා භූරිපඤ්ඤාණාති: ගොතමා භූරිපඤ්ඤාණා ඤාණපඤ්ඤාණා පඤ්ඤාධජා පඤ්ඤාකෙතුම්හා පඤ්ඤාධිපතෙය්යම්හා විචයබහුලා පවිචයබහුලා පෙක්ඛායනබහුලා සමෙක්ඛායනබහුලා{4} විභූතවිහාරිම්හා තච්චරිතා තබ්බහුලා තග්ගරුකා තන්නින්නා තප්පොනා තප්පබ්භාරා තදධිමුත්තා තදධිපතෙය්යම්හාති ‘ගොතමා භූරිපඤ්ඤාණා.’
ගොතමා භූරි මෙධසාති ‘භූරි’ වුච්චති පඨවී, භගවා තාය පඨවිසමාය පඤ්ඤාය විපුලාය විත්ථතාය සමන්නාගතො. ‘මෙධා’ වුච්චති පඤ්ඤා “යා පඤ්ඤා පජානනා -පෙ- අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි” භගවා ඉමාය මෙධාය පඤ්ඤාය උපෙතො සමුපෙතො උපගතො සමුපගතො උපපන්නො සම්පන්නො සමන්නාගතො. තස්මා බුද්ධො සුමෙධසොති. ‘ගොතම භූරිමෙධසා’.
තෙනාහ සො බ්රාහ්මණො:
“කින්නුතම්භා විප්පවසසි මුහුත්තමපි පිඞ්ගිය ගොතමා භූරිපඤ්ඤාණා ගොතමා භූරිමෙධෙසා”ති
16.
යො තෙ ධම්මමදෙසෙසි සන්දිට්ඨිකමකාලිකං, තණ්හක්ඛයමනීතිකං යස්ස නත්ථි උපමා ක්වචි.
යො තෙ ධම්මමදෙසෙසීති-‘යො’ති “යො සො භගවා -පෙ- තත්ථ ච සබ්බඤ්ඤුතං පත්තො, බලෙසු ච වසීභාවං. ධම්මදෙසෙසීති ‘ධම්ම’න්ති-ආදිකල්යාණං මජ්ඣෙකල්යාණං -පෙ- නිබ්බානං ච නිබ්බානගාමිනිං ච පටිපදං ආචික්ඛි දෙසෙහි පඤ්ඤපෙහි පට්ඨපෙහි විවරි විභජි උත්තානීඅකාසි පකාසෙසීති ‘යො තෙ ධම්මමදෙසෙසි.’
සන්දිට්ඨිකමකාලිකන්ති: සන්දිට්ඨිකං අකාලිකං එහිපස්සිකං ඔපනයිකං පච්චත්තං වෙදිතබ්බං විඤ්ඤූහීති එවම්පි සන්දිට්ඨිකං. අථවා යො දිට්ඨෙව ධම්මෙ අරියං අට්ඨඞ්ගිකං මග්ගං භාවෙති, තස්ස මග්ගස්ස අනන්තරා සමනන්තරා අධිගච්ඡතෙව ඵලං වින්දති පටිලභතීති එවම්පි සන්දිට්ඨිකං. අකාලිකන්ති: යථා මනුස්සා කාලිකං ධනං දත්වා අනන්තරා න ලබ්භන්ති කාලං ආගමෙන්ති, නෙවායං ධම්මො. යො දිට්ඨෙව ධම්මෙ අරියං අට්ඨඞ්ගිකං මග්ගං භාවෙති, තස්ස මග්ගස්ස අනන්තරා සමනන්තරා අධිගච්ඡතෙව ඵලං, වින්දති පටිලභති න පරත්ථ න පරලොකෙ, එවං අකාලිකන්ති ‘සන්දිට්ඨිකමකාලිකං’.
තණ්හක්ඛයමනීතිකන්ති. ‘තණ්හා’ති රූපතණ්හා, සද්දතණ්හා -පෙ- ධම්මතණ්හා. තණ්හක්ඛයන්ති: තණ්හක්ඛයං රාගක්ඛයං දොසක්ඛයං මොහක්ඛයං ගතික්ඛයං උපපත්තික්ඛයං පටිසන්ධික්ඛයං භවක්ඛයං සංසාරක්ඛයං වට්ටක්ඛයං. අනීතිකන්ති: ‘ඊති’ වුච්චන්ති කිලෙසා ච ඛන්ධා ච අභිසඞ්ඛාරා ච. ඊතිප්පහානං ඊතිවූපසමං ඊතිපටිනිස්සග්ගං ඊතිපටිප්පස්සද්ධිං අමතං නිබ්බානන්ති ‘තණ්හක්ඛයමනීතිකං’
යස්ස නත්ථි උපමා ක්වචීති-යස්සාති නිබ්බානස්ස, නත්ථි උපමාති උපමා නත්ථි, උපනිධා නත්ථිං{1} සදිසං නත්ථි{2} පටිභාගො නත්ථි’ න සන්ති න සංවිජ්ජති නූපලබ්භති ක්වචීති: ක්වචි කිම්හිචි කත්ථචි අජ්ඣත්තා වා බහිද්ධා අජ්ඣත්තබහිද්ධා වාති යස්ස නත්ථි උපමා ක්වචි.’
තෙනාහ සො බාවාරි බ්රාහ්මණො:
“යො තෙ ධම්මමදෙසෙසි සන්දිට්ඨිකමකාලිකං, තණ්හක්ඛයමනීතිකං යස්ස නත්ථි උපමා ක්වචීති.
17.
නාහං තම්හා විප්පවසාමි මුහුත්තම්පි බ්රාහ්මණ, ගොතමා භූරිපඤ්ඤාණා ගොතමා භූරිමෙධසා.
නාහං තම්හා විප්පවසාමීති: නාහං බුද්ධම්හා විප්පවසාමි, අපෙමි අපගච්ඡාමි විනා හොමීති ‘නාහං තම්හා විප්පවසාමි’.
මුහුත්තම්පි බ්රාහ්මණාති: මුහුත්තම්පි ඛණම්පි ලයම්පි වයම්පි අද්ධම්පීති ‘මුහුත්තම්පි’. බ්රාහ්මණාති ගාරවෙන මාතුලං ආලපති.
ගොතමා භූරිපඤ්ඤාණාති: ගොතමා භූරිපඤ්ඤාණා ඤාණපඤ්ඤාණා පඤ්ඤාධජා පඤ්ඤාකෙතුම්හා පඤ්ඤාධිපතෙය්යම්හා විචයබහුලා පවිචයබහුලා පෙක්ඛායනබහුලා සමෙක්ඛායනබහුලා විභුතවිහාරිම්හා තච්චරිතා තබ්බහුලා තග්ගරුකා තන්නින්නා තප්පොනා තප්පබ්භාරා තදධිමුත්තා තදධි පතෙය්යම්හාති ගොතමා භූරිපඤ්ඤාණා.
ගොතමා භූරිමෙධසාති: භූරි වුච්චති පඨවී. භගවා තාය පඨවිසමාය පඤ්ඤාය විපුලාය විත්ථතාය සමන්නාගතො. ‘මෙධා’ වුච්චති පඤ්ඤා, යා පඤ්ඤා පජානනා -පෙ- අමොහො ධම්මවිචයො සම්මාදිට්ඨි. භගවා ඉමාය මෙධාය පඤ්ඤාය උපෙතො සමුපෙතො උපගතො සමුපගතො උපපන්නො සම්පන්නො සමන්නාගතො, තස්මා බුද්ධො සුමෙධසොති ‘ගොතමො භූරිමෙධසා’
තෙනාහ ථෙරො පිඞ්ගියො:
“නාහං තම්හා විප්පවසාමි මුහුත්තම්පි බ්රාහ්මණ, ගොතමා භූරිපඤ්ඤාණා ගොතමා භූරිමෙධසා”ති.
18.
යො මෙ ධම්මමදෙසෙසි සන්දිට්ඨිකමකාලිකං, තණ්හක්ඛයමනීතිකං යස්ස නත්ථි උපමා ක්වචි.
යො මෙ ධම්මමදෙසෙසීති-යො සො භගවා සයම්භූ අනාචරියකො පුබ්බෙ අනනුස්සුතෙසු ධම්මෙසු සාමං සච්චානි අභිසම්බුජ්ඣි, තත්ථ ච සබ්බඤ්ඤුතං පත්තො බලෙසු ච වසීභාවං. ධම්මදෙසෙසීති ‘ධම්ම’න්ති-ආදිකල්යාණං -පෙ- පරියොසානකල්යාණං සාත්ථං සබ්යඤ්ජනං කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්රහ්මචරියං චත්තාරො සතිපට්ඨානෙ චත්තාරො සම්මප්පධානෙ චත්තාරො ඉද්ධිපාදෙ පඤ්චින්ද්රියානි පඤ්ච බලානි සත්ත බොජ්ඣඞ්ගෙ අරියං අට්ඨඞ්ගිකං මග්ගං නිබ්බානං ච නිබ්බානගාමිනිං ච පටිපදං ආචික්ඛ, දෙසෙහි පඤ්ඤපෙහි පට්ඨපෙසි විවරි විභජි උත්තානීඅකාසි පකාසෙසීති ‘යො මෙ ධම්මමදෙසෙසි.’
සන්දිට්ඨික මකාලිකන්ති: සන්දිට්ඨිකං අකාලිකං එහිපස්සිකං ඔපනයිකං පච්චත්තං වෙදිතබ්බං විඤ්ඤූහීති. එවම්පි සන්දිට්ඨිකං, අථවා යො දිට්ඨෙව ධම්මෙ අරියං අට්ඨඞ්ගිකං මග්ගං භාවෙති, තස්ස මග්ගස්ස අනන්තරා සමනන්තරා අධිගච්ඡතෙව ඵලං වින්දති පටිලභතීති එවම්පි සන්දිට්ඨිකං. අකාලිකන්ති: යථා මනුස්සා කාලිකං ධනං දත්වා අනන්තරා න ලභන්ති, කාලං ආගමෙන්ති, නෙවායං ධම්මො යො දිට්ඨෙව ධම්මෙ අරියං අට්ඨඞ්ගිකං මග්ගං භාවෙති. තස්ස මග්ගස්ස අනන්තරා සමනන්තරා අධිගච්ඡතෙව ඵලං වින්දති පටිලභති න පරත්ථ න පරලොකෙති ‘එවං අකාලිකන්ති ‘සන්දිට්ඨික මකාලිකං’.
තණ්හක්ඛයමනීතිකන්ති. ‘තණ්හා’ති රූපතණ්හා -පෙ- ධම්මතණ්හා. තණ්හක්ඛයන්ති: තණ්හක්ඛයං රාගක්ඛයං දොසක්ඛයං මොහක්ඛයං ගතික්ඛයං උපපත්තික්ඛයං පටිසන්ධික්ඛයං භවක්ඛයං සංසාරක්ඛයං වට්ටක්ඛයං. අනීතිකන්ති: ‘ඊති’ වුච්චන්ති කිලෙසා ච ඛන්ධා ච අභිසඞ්ඛාරා ච. ඊතිප්පහානං ඊතිවූපසමං ඊතිපටිනිස්සග්ගං ඊතිපටිප්පස්සද්ධිං අමතං නිබ්බානන්ති ‘තණ්හක්ඛයමනීතිකං’
යස්ස නත්ථි උපමා ක්වචීති-‘යස්සා’ති නිබ්බානස්ස, නත්ථි උපමාති: උපමා නත්ථි, උපනිධා නත්ථි{1} සදිසං නත්ථි පටිභාගො නත්ථි, න සන්ති න සංවිජ්ජති නූපලබ්භති ක්වචීති: ක්වචි කිම්හිචි කත්ථචි අජ්ඣත්තා වා බහිද්ධා අජ්ඣත්තබහිද්ධා වා’ති යස්ස නත්ථි උපමා ක්වචි.’
තෙනාහ ථෙරො පිඞ්ගියො:
“යො මෙ ධම්මමදෙසෙසි සන්දිට්ඨික මකාලිකං, තණ්හක්ඛයමනීතිකං යස්ස නත්ථි උපමා ක්වචී”ති.
19.
පස්සාමි නං මනසා චක්ඛුනා වා{2}. රත්තිං දිවං බ්රාහ්මණ, අප්පමත්තො, නමස්සමානො විවසෙමි රත්තිං{3}. තෙනෙව මඤ්ඤාමි අවිප්පවාසං.
පස්සාමි නං මනසා චක්ඛුනා වාති: යථා චක්ඛුමා පුරිසො ආලොකෙ රූපගතානි පස්සෙය්ය, දක්ඛෙය්ය ඔලොකෙය්ය නිජ්ඣායෙය්ය උපපරික්ඛෙය්ය එවමෙවාහං බුද්ධං භගවන්තං මනසා පස්සාමි, දක්ඛාමි ඔලොකෙමි නිජ්ඣායාමි උපපරික්ඛාමීති ‘පස්සාමි නං මනසා චක්ඛුනා වා’.
රත්තිං දිවං බ්රාහ්මණ අප්පමත්තොති-රත්තිං ච දිවා ච බුද්ධානුස්සතිං මනසා භාවෙන්තො, අප්පමත්තොති ‘රත්තිං දිවං බ්රාහ්මණ අප්පමත්තො’.
නමස්සමානො විවසෙමි රත්තින්ති-‘නමස්සමානො’ති කායෙන වා නමස්සමානො, වාචාය වා නමස්සමානො, චිත්තෙන වා නමස්සමානො, අන්වත්ථපටිපත්තියා වා නමස්සමානො, ධම්මානුධම්මපටිපත්තියා වා නමස්සමානො, සක්කාරයමානො,{1}. ගරුකාරයමානො{2}. මානයමානො පූජයමානො රත්තිං දිවං විවසෙමි, අතිනාමෙමි අතික්කමාමීති ‘නමස්සමානො විවසෙමි රත්තිං’.
තෙනෙව මඤ්ඤාමි අවිප්පවාසන්ති: තාය බුද්ධානුස්සතියා භාවෙන්තො. අවිප්පවාසොති තං මඤ්ඤාමි අවිප්පවුත්ථොති{3} ‘තං මඤ්ඤාමි ජානාමි එවං ජානාමි එවං ආජානාමි, එවං විජානාමි, එවං පටිවිජානාමි, එවං පටිවිජ්ඣාමීති ‘තෙනෙව මඤ්ඤාමි අවිප්පවාසං.’
තෙනාහ ථෙරො පිඞ්ගියො:
“පස්සාමි නං මනසා චක්ඛුනා වා රත්තිං දිවං බ්රාහ්මණ අප්පමත්තො, නමස්සමානො විවසෙමි රත්තිං තෙනෙව මඤ්ඤාමි අවිප්පවාස”න්ති.
20.
සද්ධා ච පීතී ච මනො සතී ච{4} නාපෙන්ති මෙ ගොතමසාසනම්හා, යං යං දිසං වජති{5} භූරිපඤ්ඤො ස තෙ න තෙනෙව නතො’හමස්මි.
සද්ධා ච පීතී ච මනො සතීචාති-‘සද්ධා’ති “යා ච භගවන්තං ආරබ්භ සද්ධා සද්දහනා ඔකප්පනා අභිප්පසාදො{6} සද්ධා සද්ධින්ද්රියං සද්ධාබලං -පෙ- පීතීති: “යා භගවන්තං ආරබ්භ පීති පාමොජ්ජං{7} ආමොදනා{8} පමොදනා හාසො පහාසො විත්ති තුට්ඨි ඔදග්යං අත්තමනතා චිත්තස්ස”. මනොති “යං ච භගවන්තං ආරබ්භ චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජාමනොවිඤ්ඤාණධාතු”. සතීති: “යා භගවන්තං ආරබ්භ සති අනුස්සති -පෙ- සම්මාසතීති” සද්ධා ච පීතී ච මනො සතීච’.
නාපෙන්ති මෙ ගොතමසාසනම්හාති: ඉමෙ චත්තාරො ධම්මා ගොතමසාසනා බුද්ධසාසනා ජිනසාසනා තථාගතසාසනා දෙවදෙවසාසනා අරහන්තසාසනා. නාපෙන්තීති නාපෙන්ති න ගච්ඡන්ති න විජහන්ති න විනාසෙන්තීති ‘නාපෙන්ති මෙ ගොතමසාසනම්හා’.
යං යං දිසං වජති භූරිපඤ්ඤොති: ‘යං යං දිසන්’ති පුරත්ථිමං වා දිසං පච්ඡිමං වා දිසං දක්ඛිණං වා දිසං උත්තරං වා දිසං වජති ගච්ඡති කමති අභික්කමති, භූරිපඤ්ඤොති: භූරිපඤ්ඤො මහාපඤ්ඤො තික්ඛපඤ්ඤො පුථුපඤ්ඤො හාසපඤ්ඤො ජවනපඤ්ඤො නිබ්බෙධිකපඤ්ඤො. ‘භූරි’ වුච්චති පඨවී, තාය පඨවිසමාය පඤ්ඤාය විපුලාය විත්ථතාය සමන්නාගතොති ‘යං යං වජති භූරිපඤ්ඤො’.
ස තෙන තෙනෙව නතො ‘හමස්මීති: සො යෙන බුද්ධො තෙන තෙනෙව නතො තන්නින්නො තප්පොනො තප්පභාරො තදධිමුත්තො තදධිපතෙය්යොති ‘ස තෙන තෙනෙව නතො ‘හමස්මි’.
තෙනාහ ථෙරො පිඞ්ගියො:
“සද්ධා ච පීතී ච මනො සතී ච නාපෙන්ති මෙ ගොතමසාසනම්හා, යං යං දිසං වජති භූරිපඤ්ඤො ස තෙන තෙනෙව නතො‘හමස්මී”ති.
21.
ජිණ්ණස්ස මෙ දුබ්බලථාමකස්ස තෙනෙව කායො න පලෙති{1} තත්ථ, සඞ්කප්පයත්තාය{2} වජාමි නිච්චං මනො හි මෙ බ්රාහ්මණ තෙන යුත්තො.
ජිණ්ණස්ස මෙ දුබ්බලථාමකස්සාති-‘ජිණ්ණස්සා’ති ජිණ්ණස්ස වුද්ධස්ස මහල්ලකස්ස අද්ධගතස්ස වයො අනුපත්තස්ස දුබ්බලථාමකස්සාති: දුබ්බලථාමකස්ස අප්පථාමකස්ස පරිත්තථාමකස්සාති ‘ජිණ්ණස්ස මෙ දුබ්බලථාමකස්ස’.
තෙනෙව කායො න පලෙති තත්ථාති: කායො යෙන බුද්ධො තෙන න පලෙති න වජති න ගච්ඡති නාභික්කමතීති ‘තෙනෙව කායො න පලෙති තත්ථ’.
සඞ්කප්පයත්තාය වජාමි නිච්චන්ති-සඞ්කප්පගමනෙන චිතක්කගමනෙන ඤාණගමනෙන පඤ්ඤාගමනෙන බුද්ධිගමනෙන වජාමි ගච්ඡාමි අභික්කමාමීති ‘සඞ්කප්පයත්තාය වජාමි නිච්චං’.
මනො හි මෙ බ්රාහ්මණ තෙන යුත්තොති ‘මනො’ති “යං චිත්තං මනො මානසං -පෙ- තජ්ජා මනො විඤ්ඤාණධාතු. මනො හි මෙ බ්රාහ්මණ තෙන යුත්තොති: මනො යෙන බුද්ධො තෙන යුත්තො පයුත්තො සංයුත්තොති ‘මනො හි මෙ බ්රාහ්මණ තෙන යුත්තො:
තෙනාහ ථෙරො පිඞ්ගියො.
“ජිණ්ණස්ස මෙ දුබ්බලථාමකස්ස තෙනෙව කායො න පලෙති තත්ථ, සංකප්පයත්තාය වජාමි නිච්චං මනො හි මෙ බ්රාහ්මණ තෙන යුත්තො”ති.
22.
පඞ්කෙ සයානො පරිඵන්දමානො දීපා දීපං{1} උපප්ලවිං,{2} අථද්දසාසිං සම්බුද්ධං ඔඝතිණ්ණමනාසවං.
පඞ්කෙ සයානො පරිඵන්දමානොති-‘පඞ්කෙ සයානො’ති කාමපඞ්කෙ කාමකද්දමෙ කාමකිලෙසෙ කාමපලිපෙ{3} කාමපරිළාහෙ කාමපළිබොධෙ සෙමානො සයමානො වසමානො ආවසමානො පරිවසමානොති පඞ්කෙ සයානො. පරිඵන්දමානොති: තණ්හාඵන්දානාය ඵන්දමානො, දිට්ඨිඵන්දනාය ඵන්දමානො, කිලෙසඵන්දනාය ඵන්දමානො පයොගඵන්දනාය ඵන්දමානො, විපාකඵන්දනාය ඵන්දමානො, මනොදුච්චරිතඵන්දනාය ඵන්දමානො, රත්තො රාගෙන ඵන්දමානො, දුට්ඨො දොසෙන ඵන්දමානො, මූළ්හො මොහෙන ඵන්දමානො, විනිබද්ධො{4}’ මානෙන ඵන්දමානො, පරාමට්ඨො දිට්ඨියා ඵන්දමානො, වික්ඛෙපගතො උද්ධච්චෙන ඵන්දමානො, අනිට්ඨං ගතො විචිකිච්ඡාය ඵන්දමානො, ථාමගතො අනුසයෙහි ඵන්දමානො, ලාභෙන ඵන්දමානො, අලාභෙන ඵන්දමානො, යසෙන ඵන්දමානො, අයසෙන ඵන්දමානො, පසංසාය ඵන්දමානො, නින්දාය ඵන්දමානො, සුඛෙන ඵන්දමානො, දුක්ඛෙන ඵන්දමානො,
ජාතියා ඵන්දමානො, ජරාය ඵන්දමානො, බ්යාධිනා ඵන්දමානො, මරණෙන ඵන්දමානො, සොකපරිදෙව දුක්ඛදොමනස්සූපායාසෙහි ඵන්දමානො, නෙරයිකෙන දුක්ඛෙන ඵන්දමානො, තිරච්ඡානයොනිකෙන දුක්ඛෙන ඵන්දමානො, පෙත්තිවිසයිකෙන{1} දුක්ඛෙන ඵන්දමානො, මානුසකෙන{2} දුක්ඛෙන ඵන්දමානො, ගබ්භොක්කන්තිමූලකෙන දුක්ඛෙන ඵන්දමානො, ගබ්භට්ඨිතිමූලකෙන දුක්ඛෙන ඵන්දමානො, ගබ්භවුට්ඨානමූලකෙන දුක්ඛෙන ඵන්දමානො, ජාතස්සුපනිබන්ධකෙන දුක්ඛෙන-ජාතස්ස පරාධෙය්යකෙන දුක්ඛෙන-අත්තූපක්කමෙන දුක්ඛෙන-පරූපක්කමෙන දුක්ඛෙන-සඞ්ඛාරදුක්ඛෙන-විපරිනාමදුක්ඛෙන-චක්ඛුරොගෙන දුක්ඛෙන-සොතරොගෙන දුක්ඛෙන-ඝානරොගෙන දුක්ඛෙන-ජිව්හාරොගෙන දුක්ඛෙන-කායරොගෙන දුක්ඛෙන-සීසරොගෙන දුක්ඛෙන-කණ්ණරොගෙන දුක්ඛෙන-මුඛරොගෙන දුක්ඛෙන-දන්තරොගෙන දුක්ඛෙන-කාසෙන සාසෙන පිනාසෙන ඩහෙන{3} ජරෙන කුච්ඡිරොගෙන මුච්ඡාය පක්කන්දිකාය සූලාය විසුචීකාය කුට්ඨෙන ගණ්ඩෙන කිලාසෙන සොසෙන අපමාරෙන දද්දුයා කණ්ඩුයා කච්ඡුයා රඛසාය විතච්ඡිකාය ලොහිතපිත්තෙන{4} මධුමෙහෙන අංසාය පිළකාය භගන්දලෙන පිත්තසමුට්ඨානෙන ආබාධෙන සෙම්හසමුට්ඨානෙන ආබාධෙන වාතසමුට්ඨානෙන ආබාධෙන සන්නිපාතිකෙන ආබාධෙන උතුපරිණාමජෙන ආබාධෙන විසමපරිහාරජෙන ආබාධෙන ඔපක්කමිකෙන ආබාධෙන කම්මවිපාකජෙන ආබාධෙන සීතෙන උණ්හෙන ජිඝච්ඡාය පිපාසාය උච්චාරෙන පස්සාවෙන ඩංසමකසවාතාතපසිරිංසපසම්ඵස්සෙන දුක්ඛෙන මාතුමරණෙන දුක්ඛෙන පිතුමරණෙන දුක්ඛෙන පුත්තමරණෙන දුක්ඛෙන ධීතුමරණෙන දුක්ඛෙන ඤාතිව්යසනෙන දුක්ඛෙන භොගව්යසනෙන දුක්ඛෙන රොගව්යසනෙන දුක්ඛෙන සීලව්යසනෙන දුක්ඛෙන දිට්ඨිව්යසනෙන දුක්ඛෙන ඵන්දමානො සම්ඵන්දමානො විප්ඵන්දමානො වෙධමානො පවෙධමානො සම්පවෙධමානොති ‘පඞ්කෙසයානො පරිඵන්දමානො’.
දීපා දීපං උපපලවින්ති සත්ථාරතො සත්ථාරං ධම්මක්ඛානතො ධම්මක්ඛානං ගණතො ගණං දිට්ඨියා දිට්ඨිං පටිපදාය පටිපදං මග්ගතො මග්ගං ප්ලවිං උප්ලවිං උපප්ලවිං සමුපප්ලවින්ති (දීපාදීපං උපප්ලවිං.)
අථද්දසාසිං සම්බුද්ධන්ති-‘අථා’ති පදසන්ධි පදසංසග්ගො පදපාරිපූරි අක්ඛරසමවායො බ්යඤ්ජනසිලිට්ඨතා පදානුපුබ්බතා{1} පෙතං ‘අථා’ති, අද්දසාසින්ති: අද්දසං අද්දක්ඛිං අපස්සිං පටිවිජ්ඣං බුද්ධොති: යො සො භගවා සයම්භූ අනාචරියකො -පෙ- සච්ඡිකාපඤ්ඤත්ති යදිදං බුද්ධොති, ‘අථද්දසාසිං සම්බුද්ධං’.
ඔඝතිණ්ණමනාසවන්ති-‘ඔඝතිණ්ණ’න්ති භගවා කාමොඝං තිණ්ණො, භවොඝං තිණ්ණො, දිට්ඨොඝං තිණ්ණො, අවිජ්ජොඝං තිණ්ණො, සබ්බසංසාරපථං තිණ්ණො, උත්තිණ්ණො නිත්තිණ්ණො අතික්කන්තො සමතික්කන්තො වීතිවත්තො සො වුත්ථවාසො චිණ්ණචරණො -පෙ- ජාතිමරණසංසාරො නත්ථි තස්ස පුනබ්භවො”ති ’ඔඝතිණ්ණං’. අනාසවන්ති: චත්තාරො ආසවා: කාමාසවො භවාසවො දිට්ඨාසවො අවිජ්ජාසවො, තෙ ආසවා බුද්ධස්ස භගවතො පහීනා උච්ඡින්නමූලා තාලාවත්ථුකතා අනභාවකතා ආයතිං අනුප්පාදධම්මා, තස්මා බුද්ධො අනාසවො ති ‘ඔඝතිණ්ණමනාසවං’.
තෙනාහ ථෙරො පිඞ්ගියො:
“පඞ්කෙ සයානො පරිඵන්දමානො දීපාදීපං උපප්ලවිං,{2} අථද්දසාසිං සම්බුද්ධං ඔඝතිණ්ණමනාසව”න්ති.”
23.
යථා අහු වක්කලි මුත්තසද්ධො භද්රාවුධො ආළවි ගොතමො ච, එවමෙව ත්වම්පි පමුඤ්චස්සු සද්ධං ගමිස්සසි ත්වං පිඞ්ගිය මච්චුධෙය්යස්ස පාරං.
යථා අහු වක්කලි මුත්තසද්ධො භද්රාවුධො ආලවිගොතමො චාති යථා වක්කලිථෙරො මුත්තසද්ධො{3} සද්ධාගරුකො සද්ධාපුබ්බඞ්ගමො සද්ධාධි මුත්තො{4} සද්ධාධිපතෙය්යො අරහත්තප්පත්තො, යථා භද්රාවුධො ථෙරො මුත්තසද්ධො සද්ධාගරුකො සද්ධා පුබ්බඞ්ගමො සද්ධාධිමුත්තො සද්ධාධිපතෙය්යො අරහත්තප්පත්තො. යථා ආලවිගොතමො ථෙරො මුත්තසද්ධො සද්ධාගරුකො සද්ධාපුබ්බඞ්ගමො සද්ධාධිමුත්තො සද්ධාධිපතෙය්යො අරහත්තප්පත්තොති යථා අහු වක්කලි මුත්තසද්ධො භද්රාවුධො ආලවිගොතමො ච.
එවමෙව ත්වම්පි පමුඤ්චස්සු සද්ධන්ති-එවමෙව ත්වම්පි{1} සද්ධං මුඤ්චස්සු පමුඤ්චස්සු සම්පමුඤ්චස්සු අධිමුඤ්චස්සු ඔකප්පෙහි. ‘සබ්බෙ සඞ්ඛාරා අනිච්චා’ති සද්ධං මුඤ්චස්සු පමුඤ්චස්සු සම්පමුඤ්චස්සු අධිමුඤ්චස්සු ඔකප්පෙහි, ‘සබ්බෙ සඞ්ඛාරා දුක්ඛා’ති-සබ්බෙ ධම්මා අනත්තාති සද්ධං මුඤ්චස්සු පමුඤ්චස්සු සම්පමුඤ්චස්සු අධිමුච්චස්සු ඔකප්පෙහි, -පෙ- ‘යං කිඤ්චි සමුදයධම්මං සබ්බං තං නිරොධ ධම්ම’න්ති සද්ධං මුඤ්චස්සු පමුඤ්චස්සු සම්පමුඤ්චස්සු අධිමුච්චස්සු ඔකප්පෙහීති ‘එවමෙව ත්වම්පි’ පමුච්චස්සු සද්ධං’.
ගමිස්සසි ත්වං පිඞ්ගිය මච්චුධෙය්යස්ස පාරන්ති: ‘මච්චුධෙය්යං’ වුච්චති කිලෙසා ච ඛන්ධා ච අභිසඞ්ඛාරා ච. මච්චුධෙය්යස්ස පාරං වුච්චති අමතං නිබ්බානං “යො සො සබ්බසඞ්ඛාරසමථො සබ්බූපධිපටිනිස්සග්ගො තණ්හක්ඛයො විරාගො නිරොධො නිබ්බානං. ගමිස්සසි ත්වං පිඞ්ගිය මච්චුධෙය්යස්ස පාරන්ති: ත්වං පාරං ගමිස්සසි පාරං අධිගමිස්සසි පාරං පස්සිස්සසි පාරං සච්ඡිකරිස්සසීති ‘ගමිස්සසි ත්වං පිඞ්ගිය මච්චුධෙය්යස්ස පාරං’.
තෙනාහ භගවා:
යථා අහු වක්කලි මුත්තසද්ධො භද්රාවුධො ආලවිගොතමො ච, එවමෙව ත්වම්පි පමුඤ්චස්සු සද්ධං ගමිස්සසි ත්වං පිඞ්ගිය මච්චුධෙය්යස්ස පාරන්ති.
24.
එස භීයො පසීදාමි සුත්වාන මුනිනො වචො, විවත්තච්ඡදො{3} සම්බුද්ධො අඛිලො පටිභානවා.
එස භීයො පසීදාමීති-එස භීයො පසීදාමි, භීයො භීයො සද්දහාමි භීයො භීයො ඔකප්පෙමි, භීයො භීයො අධිමුච්චාමි, ‘සබ්බෙ සඞ්ඛාරා අනිච්චා’ති භීයො භීයො පසීදාමි, භීයො භීයො සද්දහාමි, භීයො භීයො ඔකප්පෙමි, භීයො භීයො අධිමුච්චාමි, ‘සබ්බෙ සඞ්ඛාරා දුක්ඛා’ති භීයො භීයො පසීදාමි -පෙ- ‘සබ්බෙ ධම්මා අනත්තා’ති භීයො භීයො පසීදාමි -පෙ- ‘යං කිඤ්චි සමුදය ධම්මං සබ්බං තං නිරොධධම්ම’න්ති භීයො භීයො පසීදාමි, භීයො භීයො සද්දහාමි, භීයො භීයො ඔකප්පෙමි, භීයො භීයො අධිමුච්චාමීති ‘එස භීයො පසීදාමි’.
සුත්වාන මුනිනො වචොති-‘මුනී’ති ‘මොනං’ වුච්චති ඤාණං -පෙ- සඞ්ගජාලමතිච්ච සො මුනී. සුත්වාන මුනිනො වචොති තුය්හං වචනං බ්යප්පථං දෙසනං අනුසාසනං අනුසිට්ඨිං{1} සුත්වාන{2} උග්ගහෙත්වාන උපධාරයිත්වාන උපලක්ඛියිත්වානාති ‘සුත්වාන මුනිනො වචො’.
විවත්තච්ඡදො සම්බුද්ධොති-‘ඡදන’න්ති පඤ්ච ඡදනානීති: තණ්හාඡදනං දිට්ඨිඡදනං කිලෙසඡදනං දුච්චරිතඡදනං අවිජ්ජාඡදනං තානි ඡදනානි බුද්ධස්ස භගවතො විවටානි{3} විද්ධංසිතානි උග්ඝටිතානි සමුග්ඝටිතානි පහීනානි සමුච්ඡින්නානි වූපසන්තානි පටිප්පස්සද්ධානි අභබ්බුප්පත්තිකානි ඤාණග්ගිනා දඩ්ඪානි, තස්මා බුද්ධො විවත්තච්ඡදො. ‘බුද්ධො’ති යො සො භගවා -පෙ- සච්ඡිකාපඤ්ඤත්ති යදිදං බුද්ධොති ‘විවත්තච්ඡදො සම්බුද්ධො’.
අඛිලො පටිභානවාති ‘අඛිලො’ති රාගො ඛිලො දොසො ඛිලො මොහො ඛිලො කොධො ඛිලො උපනාහො ඛිලො -පෙ- සබ්බාකුසලාභිසංඛාරා ඛිලා. තෙ ඛිලා බුද්ධස්ස භගවතො පහීනා උච්ඡින්නමූලා තාලාවත්ථුකතා අනභාවකතා{4} ආයතිං අනුප්පාදධම්මා, තස්මා බුද්ධො අඛිලො. පටිභානවාති: තයො පටිභානවන්තො: පරියත්තිපටිභානවා පරිපුච්ඡාපටිභානවා. අධිගමපටිභානවා: කතමො පරියත්ති පටිභානවා: ඉධෙකච්චස්ස පකතියා{5} පරියාපුතං{6} ‘හොති: සුත්තං ගෙය්යං ව්යාකරණං ගාථං උදානං ඉතිවුත්තකං ජාතකං අබ්භුතධම්මං වෙදල්ලං’ තස්ස පරියත්තිං නිස්සාය පටිභාති අයං පරියත්තිපටිභානවා.
කතමො පරිපුච්ඡා පටිභානවා: ඉධෙකච්චො පරිපුච්ඡිතො හොති අත්ථෙ ච ඤායෙ ච ලක්ඛණෙ ච කාරණෙ ච ඨානාඨානෙ ච. තස්ස පරිපුච්ඡං නිස්සාය පටිභාති අයං පරිපුච්ඡාපටිභානවා. කතමො අධිගමපටිභානවා: ඉධෙකච්චස්ස අධිගතා හොන්ති චත්තාරො සතිපට්ඨානා චත්තාරො සම්මප්පධානා චත්තාරො ඉද්ධිපාදා පඤ්චින්ද්රියානි පඤ්ච බලානි සත්ත බොජ්ඣඞ්ගා අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො චත්තාරො ච අරියමග්ගා චත්තාරි ච සාමඤ්ඤඵලානි චතස්සො පටිසම්භිදායො ඡ ච අභිඤ්ඤායො. තස්ස අත්ථො ඤාතො, ධම්මො ඤාතො, නිරුත්ති ඤාතා. අත්ථෙ ඤාතෙ අත්ථො පටිභාති, ධම්මෙ ඤාතෙ ධම්මො පටිභාති, නිරුත්තියා ඤාතාය නිරුත්ති පටිභාති. ඉමෙසු තීසු ඤාණෙසු ඤාණං පටිභානපටිසම්භිදා. භගවා ඉමාය පටිභානපටිසම්භිදාය උපෙතො සමුපෙතො උපගතො සමුපගතො උපපන්නො සම්පන්නො සමන්නාගතො තස්මා බුද්ධො පටිභානවා. යස්ස පරියත්ති නත්ථි, පරිපුච්ඡා නත්ථි, අධිගමො නත්ථි, කිං තස්ස පටිභායිස්සතීති ‘අඛිලො පටිභානවා’.
තෙනාහ ථෙරො පිඞ්ගියො:
“එස භීයො පසීදාමි සුත්වාන මුනිනො වචො, විවත්තච්ඡදො සම්බුද්ධො අඛිලො පටිභානවා”ති.
25.
අධිදෙවෙ අභිඤ්ඤාය සබ්බං වෙදි පරොපරං, පඤ්හානන්තකරො සත්ථා කඞ්ඛීනං පටිජානතං.
අධිදෙවෙ අභිඤ්ඤායාති-දෙවා’ති තයො දෙවා සම්මුතිදෙවා උප්පත්තිදෙවා විසුද්ධිදෙවා. කතමෙ සම්මුතිදෙවා: ‘සම්මුතිදෙවා’ වුච්චන්ති රාජානො ච රාජකුමාරා ච දෙවියො ච, ඉමෙ වුච්චන්ති සම්මුතිදෙවා. කතමෙ උප්පත්තිදෙවා: ‘උප්පත්තිදෙවා’ වුච්චන්ති චාතුම්මහාරාජිකා දෙවා තාවතිංසා දෙවා -පෙ- බ්රහ්මකායිකා දෙවා යෙ ච දෙවා තදුත්තරි ඉමෙ වුච්චන්ති උප්පත්තිදෙවා. කතමෙ විසුද්ධිදෙවා: ‘විසුද්ධිදෙවා’ වුච්චන්ති තථාගතා තථාගතසාවකා අරහන්තො ඛීණාසවා, යෙ ච පච්චෙකසම්බුද්ධා, ඉමෙ වුච්චන්ති විසුද්ධිදෙවා. භගවා සම්මුතිදෙවෙ අධිදෙවාති{1} අභිඤ්ඤාය උප්පත්තිදෙවෙ අධිදෙවාති{1}. අභිඤ්ඤාය විසුද්ධිදෙවෙ අධිදෙවාති අභිඤ්ඤාය ජානිත්වා තුලයිත්වා තීරයිත්වා විභාවයිත්වා විභූතං කත්වාති අධිදෙවෙ අභිඤ්ඤාය.
සබ්බං වෙදි පරොපරන්ති: භගවා අත්තනො ච පරෙසං ච අධිදෙවකරෙ ධම්මෙ වෙදි අඤ්ඤාසි අපස්සි{2}. පටිවිජ්ඣ. කතමෙ අත්තනො අධිදෙවකරා ධම්මා: සම්මාපටිපදා අනුලොමපටිපදා අපච්චනීකපටිපදා අන්වත්ථපටිපදා ධම්මානුධම්මපටිපදා සීලෙසු පරිපුරිකාරිතා ඉන්ද්රියෙසු ගුත්තද්වාරතා භොජනෙ මත්තඤ්ඤුතා ජාගරියානුයොගො සතිසම්පජඤ්ඤං චත්තාරො සතිපට්ඨානා -පෙ- අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො. ඉමෙ වුච්චන්ති අත්තනො අධිදෙවකරා ධම්මා. කතමෙ පරෙසං අධිදෙවකරා ධම්මා: සම්මාපටිපදා -පෙ- අරියො අට්ඨඞ්ගිකො මග්ගො. ඉමෙ වුච්චන්ති පරෙසං අධිදෙවකරා ධම්මා. එවං භගවා අත්තනො ච පරෙසං ච අධිදෙවකරෙ ධම්මෙ වෙදි අඤ්ඤාසි. අපස්සි{2} පටිවිජ්ඣීති ‘සබ්බං වෙදි පරොපරං’.
පඤ්හානන්තකරො සත්ථාති: භගවා පාරායනිකපඤ්හානං අන්තකරො පරියන්තකරො පරිච්ඡෙදකරො පරිවටුමකරො. සභියපඤ්හානං අන්තංකරො පරියන්තකරො, පරිච්ඡෙදකරො පරිවටුමකරො සක්කපඤ්හානං සුයාමපඤ්හානං භික්ඛුපඤ්හානං භික්ඛුනී පඤ්හානං උපාසකපඤ්හානං උපාසිකාපඤ්හානං රාජපඤ්හානං ඛත්තියපඤ්හානං බ්රාහ්මණ-වෙස්ස- සුද්දපඤ්හානං දෙව පඤ්හානං බ්රහ්මපඤ්හානං අන්තකරො පරියන්තකරො පරිච්ඡෙදකරො පරිවටුමකරොති පඤ්හානන්තකරො. සත්ථාති: භගවා සත්ථවාහො යථා සත්ථවාහො සත්ථෙ{1}. කන්තාරං තාරෙති, චොරකන්තාරං තාරෙති, වාළකන්තාරං තාරෙති, දුබ්භික්ඛකන්තාරං තාරෙති, නිරුදකකන්තාරං තාරෙති, උත්තාරෙති නිත්තාරෙති පතාරෙති ඛෙමන්තභූමිං{2} සංපාපෙති. එවමෙව භගවා සත්ථවාහො සත්තෙ කන්තාරං තාරෙති ජාතිකන්තාරං තාරෙති, ජරා-ව්යාධි-මරණ-සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සුපායාසකන්තාරං තාරෙති, රාගකන්තාරං තාරෙති, දොස-මොහ -මාන-දිට්ඨි-කිලෙස-දුච්චරිතකන්තාරං තාරෙති, රාගගහනං තාරෙති, දොසගහනං-මොහගහනං-දිට්ඨි-කිලෙස-දුච්චරිතගහනං තාරෙති උත්තාරෙති නිත්තාරෙති පතාරෙති ඛෙමන්තභූමිං අමතං නිබ්බානං සම්පාපෙතීති එවම්පි භගවා සත්ථවාහො,
අථවා භගවා නෙතා විනෙතා අනුනෙතා පඤ්ඤාපෙතා නිජ්ඣාපෙතා පෙක්ඛෙතා{3} පසාදෙතාති එවම්පි භගවා සත්ථවාහො. අථවා භගවා අනුප්පන්නස්ස මග්ගස්ස උප්පාදෙතා අසඤ්ජාතස්ස මග්ගස්ස සඤ්ජනෙතා. අනක්ඛාතස්ස මග්ගස්ස අක්ඛාතා, මග්ගඤ්ඤූ මග්ගවිදූ මග්ගකොවිදො මග්ගානුගා ච පනස්ස{4} එතරහි සාවකා විහරන්ති පච්ඡා සමන්නාගතාති එවම්පි භගවා සත්ථවාහොති.
කඞ්ඛීනං පටිජානතන්ති: සකඞ්ඛා ආගන්ත්වා නික්කඞ්ඛා{5} සම්පජ්ජන්ති සලෙඛා{6} ආගන්ත්වා නිල්ලෙඛා සම්පජ්ජන්ති සද්වෙළ්හකා ආගන්ත්වා නිද්වෙළ්හකා සම්පජ්ජන්ති සවිචිකිච්ඡා ආගන්ත්වා නිබ්බිචිකිච්ඡා සම්පජ්ජන්ති සරාගා ආගන්ත්වා වීතරාගා සම්පජ්ජන්ති සදොසා ආගන්ත්වා වීතදොසා සම්පජ්ජන්ති සමොහා ආගන්ත්වා වීතමොහා සම්පජ්ජන්ති සකිලෙසා ආගන්ත්වා නික්කිලෙසා සම්පජ්ජන්තීති ‘කඞ්ඛීනං පටිජානතං’
තෙනාහ ථෙරො පිඞ්ගියො: