Cariyāpiṭaka

Basket of Conduct

Buddha Jayanthi Tipitaka · pathnirvana/tipitaka.lk · CC BY-ND 4.0 · Fetched 2026-04-25 · 461 segments

පෙන්වන කොටස් 101-200 න් 461

81. අන්වද්ධමාසෙ පණ්ණරසෙ පුණ්ණමාසෙ උපොසථෙ පච්චයං නාගමාරුය්හ දානං දාතුං උපාගමිං.
82. කාලිඞ්ගරට්ඨවිසයා බ්රාහ්මණා උපගඤ්ජු මං ආයාවුං මං හත්ථිනාගං ධඤ්ඤං මඞ්ගලසම්මතං.
83. අවුට්ඨිකො ජනපදො දුබ්භික්ඛො ඡාතකො මහා දදාහි පවරං නාගං සබ්බසෙතං ගජුත්තමං.
84. දදාමි න විකම්පාමි යං මං යාචන්ති බ්රාහ්මණා සන්තං නප්පතිගූහාමි{1} දානෙ මෙ රමතී{2} මනො.
85. න මෙ යාචකමනුප්පත්තෙ පටික්ඛෙපො අනුච්ඡවො මා මෙ භිජ්ජි සමාදානං දස්සාමි විපුලං ගජං.
86. නාගං ගහෙත්වා සොණ්ඩාය භිඞ්කාරෙ{3} රතනාමයෙ ජලං හත්ථෙ ආකිරිත්වා බ්රාහ්මණානං අදං ගජං.
87. පුනාපරං දදන්තස්ස සබ්බසෙතං ගජුත්තමං තදාපි පඨවී කම්පි සිනෙරුවනවටංසකා.
88. තස්ස නාගස්ස දානෙන සිවයො කුද්ධා සමාගතා පබ්බොජෙසුං සකා රට්ඨා “වඞ්කං ගච්ඡතු පබ්බතං.”
89. තෙසං නිච්ඡුභ{4} මානානං අකම්පිතමසණ්ඨිතං මහාදානං පවත්තෙතුං එකං වරමයාචිසං{5}.
90. යාචිතා සිවයො සබ්බෙ එකං වරමදංසු මෙ සාවයිත්වා කණ්ණභෙරිං මහාදානං දදාමහං.
91. අථෙත්ථ වත්තතී සද්දො තුමුලො භෙරවො මහා දානෙන මං{6} නීහරන්ති පුන දානං දදාතයං{7}.
92. හත්ථි{8} අස්සෙ රථෙ දත්වා දාසිදාසං ගවං ධනං මහාදානං දදිත්වාන නගරා නික්ඛමිං තදා.
93. නික්ඛමිත්වාන නගරා නිවත්තිත්වා විලොකිතෙ තදාපි පඨවී කම්පී සිනෙරුවනවටංසකා.
94. චතුවාහිං රථං දත්වා ඨත්වා චාතුම්මහාපථෙ{1}. එකාකියො අදුතියො මද්දිදෙවිං ඉදමබ්රුවිං.
95. “ත්වං මද්දි කණ්හං ගණ්හාහි, ලහුකා එසා කනිට්ඨිකා{2} අහං ජාලිං ගහෙස්සාමි ගරුකො භාතිකො හි සො.
96. පදුමං පුණ්ඩරීකං’ව මද්දිකණ්හාජිනග්ගහී අහං සුවණ්ණබිම්බංව ජාලිං ඛත්තියමග්ගහිං.
97. අභිජාතා සුඛුමාලා ඛත්තියා චතුරො ජනා විසමං සමං අක්කමන්තා වඞ්කං ගච්ඡාම පබ්බතං.
98. යෙ කෙචි මනුජා එන්ති{3} අනුමග්ගෙ පටිප්පථෙ මග්ගං තෙ පටි පුච්ඡාම කුහිං වඞ්කතපබ්බතො{4}
99. තෙ තත්ථ අම්හෙ පස්සිත්වා කරුණං ගිරමුදීරයුං දුක්ඛන්තෙ පටිවෙදෙන්ති දූරෙ වඞ්කතපබ්බතො.
100. යදි සස්සන්ති පවනෙ දාරකා ඵලිතෙ{5} දුමෙ තෙසං ඵලානං හෙතුම්හි උපරොදන්ති දාරකා.
101. රොදන්තෙ දාරකෙ දිස්වා උබ්බිග්ගා{6} විපුලා දුමා සයමෙවොනමිත්වාන උපගච්ඡන්ති දාරකෙ.
102. ඉදං අච්ඡරියං දිස්වා අබ්භුතං ලොමහංසනං සාධුකාරං පවත්තෙසි මද්දී සබ්බඞ්ගසොභනා.
103. අච්ඡෙරං වත ලොකස්මිං අබ්භුතං ලොමහංසනං වෙස්සන්තරස්ස තෙජෙන සයමෙවොනතා දුමා.
104. සඞ්ඛිපිංසු පථං යක්ඛා අනුකම්පාය දාරකෙ නික්ඛන්තදිවසෙ යෙව{7} චෙතරට්ඨමුපාගමුං.
105. සට්ඨිරාජසහස්සානි තදවසන්ති මාතුලෙ{1} සබ්බෙ පඤ්ජලිකා හුත්වා රොදමානා උපාගමුං.
106. තත්ථ වත්තෙත්වා සල්ලාපං චෙතෙහි චෙතපුත්තෙහි තෙ තතො නික්ඛමිත්වාන වඞ්කං අගමුං පබ්බත.
107. ආමන්තයිත්වා දෙවින්දො විස්සකම්මං{2} මහිද්ධිකං අස්සමං සුකතං රම්මං පණ්ණසාලං සුමාපය.
108. සක්කස්ස වචනං සුත්වා විස්සකම්මො මහිද්ධිකො අස්සමං සුකතං රම්මං පණ්ණසාලං සුමාපයී”,
109. අජ්ඣොගහෙත්වා පවනං අප්පසද්දං නිරාකුලං. චතුරො ජනා මයං තත්ථ වසාම පබ්බතන්තරෙ.
110. අහඤ්ච මද්දිදෙවී ච ජාලී කණ්හාජිනා චුභො අඤ්ඤමඤ්ඤං සොකනුදා වසාම අස්සමෙ තදා.
111. දාරකෙ අනුරක්ඛන්තො අසුඤ්ඤො{3} හොමි අස්සමෙ මද්දී ඵලං ආහරති{4} පොසෙති සා තයො ජනෙ.
112. පවනෙ වසමානස්ස අද්ධිකො මං උපාගමි ආයාචි පුත්තකෙ මය්හං ජාලිං කණ්හාජිනඤ්චුභො.
113. යාචකං උපගතං දිස්වා හාසො මෙ උපපජ්ජථ උභො පුත්තෙ ගහෙත්වාන අදාසිං බ්රාහ්මණෙ තදා.
114. සකෙ පුත්තෙ චජන්තස්ස ජුජකෙ{5} බ්රාහ්මණෙ යදා තදාපි පඨවී කම්පි සිනෙරුවනවටංසකා.
115. පුනදෙව සක්කො ඔරුය්හ හුත්වා බ්රාහ්මණසන්නිභො ආයාචිමං මද්දිදෙවිං සීලවන්තිං{6} පතිබ්බතං.
116. මද්දිං හත්ථෙ ගහෙත්වාන උදකඤ්ජලි පූරිය{1} පසන්තමනසඞ්කප්පො තස්ස මද්දිමදාසහං.
117. මද්දියා දීයමානාය ගගනෙ දෙවා පමොදිතා තදාපි පඨවී කම්පි සිනෙරුවනවටංසකා.
118. ජාලිං කණ්හාජිනං ධීතං මද්දිදෙවිං පතිබ්බතං චජමානො න චින්තෙසිං බොධියායෙව කාරණා.
119. න මෙ දෙස්සා උභො පුත්තා මද්දි දෙවි න දෙස්සියා සබ්බඤ්ඤුතං පියං මය්හං තස්මා පියෙ අදාසහං.
120. පුනාපරං බ්රහාරඤ්ඤෙ මාතාපිතුසමාගමෙ කරුණං පරිදෙවන්තෙ’ සල්ලපන්තෙ සුඛං දුඛං{2}
121. හිරොත්තප්පෙන ගරුනා{3} උභින්නං උපසඞ්කමිං තදාපි පඨවී කම්පි සිනෙරුවනවටංසකා.
122. පුනාපරං බ්රහාරඤ්ඤෙ නික්ඛමිත්වා සඤාතිභි පවිසාමි{4} පුරං රම්මං ජෙතුත්තර{5} පුරුත්තමං.
123. රතනානි සත්ත වස්සිංසු මහාමෙඝො පවස්සථ තදාපි පඨවී කම්පි සිනෙරුවනවටංසකා.
124. අචෙතනා’යං පඨවී අවිඤ්ඤාය සුඛං දුඛං සාපි දානබලා මය්හං සත්තක්ඛත්තුං පකම්පථාති.
වෙස්සන්තරචරියං නවමං.
10. සසපණ්ඩිත චරියං
125. පුනාපරං යදා හොමි සසකො පවනචාරිකො{1} තිණපණ්ණසාකඵලහක්ඛො පරහෙඨනවිවජ්ජිතො.
126. මක්කෙටා ච සිගාලො ච{2} උද්දපොතො චහං තදා වසාම එකසාමන්තා සායං පාතො පදිස්සරෙ{3}.
127. අහං තෙ අනුසාසාමි කිරියෙ කල්යාණපාපකෙ පාපානි පරිවජ්ජෙථ කල්යාණෙභිනිවිස්සථ.
128. උපොසථම්හි දිවසෙ චන්දං දිස්වාන පූරිතං එතෙසං තත්ථ ආචික්ඛිං{4} දිවසො අජ්ජුපොසථො.
129. දානානි පටියාදෙථ දක්ඛිණෙය්යස්ස දාතවෙ දත්වා දානං දක්ඛිණෙය්යෙ උපවස්සථුපොසථන්ති.
130. තෙ{5} මෙ සාධූති වත්වාන යථාසත්ති යථාබලං දානානි පටියාදෙත්වා දක්ඛිණෙය්යං ගවෙසිසුං{6}.
131. අහං නිස්සජ්ජ චින්තෙසිං දානං දක්ඛිණානුච්ඡවං යදිහං ලභෙ දක්ඛිණෙය්යං කිං මෙ දානං භවිස්සති.
132. න මෙ අත්ථි තිලා මුග්ගා මාසා වා තණ්ඩුලා ඝතං අහං තිණෙන යාපෙමි නසක්කා තිණ දාතවෙ.
133. යදි කොචි එති{7} දක්ඛිණෙය්යො භික්ඛාය මම සන්තිකෙ දජ්ජාහං සකමත්තානං න සො තුච්ඡො ගමිස්සති.
134. මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය සක්කො බ්රාහ්මණවණ්ණිනා{8} ආසයං මෙ උපාගඤ්ජි දානං වීමංසනාය මෙ.
135. තමහං දිස්වාන සන්තුට්ඨො ඉදං වචනමබ්රුවිං සාධු ඛොසි අනුප්පත්තො ඝාස හෙතු මමන්තිකෙ.
136. අදින්නපුබ්බං{1} දානවරං අජ්ජ දස්සාමි තෙ අහං තුවං සීලගුණූපෙතො අයුත්තන්තෙ පරහෙඨනං.
137. එහි අග්ගිං පදීපෙහි නානා කට්ඨෙ සමානිය අහං පචිස්සමත්තානං පක්කං ත්වං භක්ඛයිස්සසි.
138. සාධූති සො හට්ඨමනො නානා කට්ඨෙ සමානයි මහන්තං අදාසි චිතකං කත්වා නඞ්ගාර{2} ගබ්භකං.
139. අග්ගිං තත්ථ පදීපෙසි යථාසො ඛිප්පං මහා භවෙ ඵොටෙත්වා රජගතෙ ගත්තෙ එකමන්තං උපාවිසිං.
140. යදා මහා කට්ඨපුඤ්ජො ආදිත්තො’ධම ධමායති{3} තදුප්පතිත්වා පපතිං{4} මජ්ඣෙ ජාලසිඛන්තරෙ
141. යථා සීතොදකං නාම පවිට්ඨං යස්ස කස්සචි සමෙති දරථපරිළාහං අස්සාදං දෙති පීති ච{5}
142. තථෙව ජලිතං අග්ගිං පවිට්ඨස්ස මමං{6} තදා සබ්බං සමෙති දරථං යථා සීතොදකං විය.
143. ඡවි චම්මං මංසංනහරුං{7} අට්ඨිං හදය බන්ධනං කෙවලං සකලං කායං බ්රාහ්මණස්ස අදාසහන්ති
සසපණ්ඩිත චරියං දසමං.
අකිත්ති බ්රාහ්මණො සඞ්ඛො කුරුරාජා ධනඤ්ජයො මහා සුදස්සනො රාජා මහාගොවින්ද බ්රාහ්මණො.
නිමි චන්ද කුමාරො ච සිවි වෙස්සන්තරො සසො අහමෙව තදා ආසිං යො තෙ දානවරෙ අදා.
එතෙ දානපරික්ඛාරා එතෙ දානස්ස පාරමී ජීවිතං{8} යාචකෙ දත්වා ඉමං පාරමි{9} පූරයිං.
භික්ඛායුපගතං දිස්වා සකත්තානං පරිච්චජිං දානෙන මෙ සමො නත්ථි එසා මෙ දානපාරමීති.
දානපාරමිතා නිට්ඨිතා.
2. සීලපාරමිතා
1. මාතුපොසක චරියං
144. යදා අහොසි{1} පවනෙ කුඤ්ජරො මාතුපොසකො න තදා අත්ථි මහියා ගුණෙන මම සාදිසො.
145. පවනෙ දිස්වා වනචරො රඤ්ඤො මං පටිවෙදයි තවානුච්ඡවො මහාරාජ ගජො වසති කානනෙ.
146. න තස්ස පරිඛාය’ත්ථෙ{2} නපි ආළ්හකකාසුයා{3} සමං ගහිතෙ සොණ්ඩාය සයමෙව ඉධෙහිති{4}.
147. තස්ස තං වචනං සුත්වා රාජාපි තුට්ඨමානසො පෙසෙසි හත්ථිදමකං ඡෙකාචරියං සුසික්ඛිතං.
148. ගන්ත්වාන{5} සො හත්ථිදමකො අද්දස පදුමස්සරෙ භිසමුලාලං උද්ධරන්තං යාපනත්ථාය මාතුයා.
149. විඤ්ඤාය මෙ සීලගුණං ලක්ඛණං උපධාරයි එහි පුත්තාති වත්වාන මම සොණ්ඩාය අග්ගහි.
150. යම්මෙ තදා පාකතිකං සරීරානුගතං බලං අජ්ජ නාගසහස්සානං බලෙන සමසාදිසං.
151. යදිහං තෙසං පකුප්පෙය්යං උපෙතානං{6} ගහනාය මං පටිබලො භවෙ තෙසං යාව රජ්ජම්පි මානුසං.
152. අපි චාහං සීල{7} රක්ඛාය සීලපාරමී පූරිය{8} න කරොමි චිත්තෙ අඤ්ඤථත්තං පක්ඛිපන්තෙ මමාළ්හකෙ
153. යදි තෙ මං තත්ථ කොට්ටෙය්යුං එරසූහි තොමරෙහි ච නෙව තෙසං පකුප්පෙය්යං සීලඛණ්ඩභයා මමාති.
මාතුපොසකචරියං පඨමං{9}.
2. භූරිදත්ත චරියං
154. පුනාපරං යදා හොමි භූරිදත්තො මහිද්ධිකො විරූපක්ඛෙන මහාරඤ්ඤා දෙවලොකමගච්ඡහං.
155. තත්ථ පස්සිත්වහං දෙවෙ එකන්තං සුඛ සමප්පිතෙ තං සග්ගං ගමනත්ථාය සීලබ්බතං සමාදියිං.
156. සරීරකිච්චං කත්වාන භුත්වා යාපනමත්තකං චතුරො අඞ්ගෙ අධිට්ඨාය සෙමි වම්මික මුද්ධනි.
157. ඡවියා චම්මෙන මංසෙන නහාරුඅට්ඨිකෙහි වා යස්ස එතෙන කරණීයං දින්නං එව හරාතු{1} සො.
158. සංසිතො අකතඤ්ඤුනා ආලම්බනො{2} මමග්ගහි පෙළාය පක්ඛිපිත්වාන{3} කීළෙති මං තහිං තහිං.
159. පෙළාය පක්ඛිපන්තෙපි සම්මද්දන්තෙපි පාණිනා ආලම්බනෙ{4} න කුප්පාමි සීලඛණ්ඩභයා මම.
160. සකජීවිත පරිච්චාගො තිණතො ලහුකො කම සීලවීතික්කමො මය්හං පඨවීඋබ්බත්තනා{5} විය.
161. නිරන්තරං ජාතිසතං චජෙය්යං මම ජීවිතං නෙව සීලං පභින්දෙය්යං චතුදීපානහෙතුපි.
162. අපි චාහං සීල{6} රක්ඛාය සීලපාරමිපූරියා න කරොමි චිත්තෙ අඤ්ඤථත්තං පක්ඛීපන්තම්හි පෙළකෙති.
භූරිදත්ත චරියං දුතියං.
3. චම්පෙය්යනාග චරියං
167. පුනාපරං යදා හොමි චම්පෙය්යකො මහිද්ධිකො තදාපි ධම්මිකො ආසිං{1} සීලබ්බතසමප්පීතො.
168. තදාපි මං ධම්මචාරිං උපවුත්ථං උපොසථං අහිතුණ්ඩිකො{2} ගහෙත්වාන රාජද්වාරම්හි කීළති.
169. යං{3} සො වණ්ණං චින්තයති නීලං පීතඤ්ච{4} ලොහිතං තස්ස චිත්තානුවත්තෙන්තො හොමි චින්තීත සන්තිභො.
170. ථලං කරෙය්යං{5} උදකං උදකම්පි ථලං කරෙ යදිහං තස්ස පකුප්පෙය්යං ඛණෙන ඡාරිකං කරෙ.