Cariyāpiṭaka

Basket of Conduct

Buddha Jayanthi Tipitaka · pathnirvana/tipitaka.lk · CC BY-ND 4.0 · Fetched 2026-04-25 · 461 segments

පෙන්වන කොටස් 1-100 න් 461

චරියාපිටකපාළි
නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මා සම්බුද්ධස්ස
1. දානපාරමිතා
1. අකිත්ති චරියං
1. කප්පෙ ච සතසහස්සෙ චතුරො ච අසඞ්ඛියෙ{1} එත්ථන්තරෙ යං චරිතං සබ්බං තං බොධිපාචනං.
2. අතීතකප්පෙ චරිතං ඨපයිත්වා භවාභවෙ ඉමම්හි කප්පෙ චරිතං පවක්ඛිස්සං සුණොහි මෙ.
3. යදා අහං බ්රහාරඤ්ඤෙ සුඤ්ඤෙ විපින කානනෙ{2} අජ්ඣොගහෙත්වා{3} විහාරාමි අකිත්ති නාම තාපසො.
4. තදා මං තපතෙජෙන සන්තත්තො තිදිවාධිභූ{4} ධාරෙන්තො බ්රාහ්මණවණ්ණං භික්ඛාය මංඋපාගමි.
5. පවනා ආභතං{5} පණ්ණං අතෙලඤ්ච අලොණිකං මම ද්වාරෙ ඨිතං දිස්වා සකටාහෙන ආකිරිං.
6. තස්ස දත්වානහං පණ්ණං නික්කුජ්ජිත්වාන භාජනං පුනෙසනං ජහිත්වාන පාවිසිං පණ්ණසාලකං.
7. දුතියම්පි තතියම්පි උපගඤ්ඡි මමන්තිකං අකම්පිතො අනොලග්ගො එවමෙවමදාසහං.
8. න මෙ තප්පච්චයා අත්ථි සරීරස්මිං විවණ්ණියං පීතිසුඛෙන රතියා වීතිනාමෙමි තං දිවං.
9. යදි මාසම්පි ද්වෙ මාසං දක්ඛිණෙය්යං වරං ලභෙ අකම්පිතො අනොලීනො දදෙය්යං දානමුත්තමං.
10. න තස්ස දානං දදමානො යසං ලාභඤ්ච පත්ථයිං සබ්බඤ්ඤුතං පත්ථයානො තානි කම්මානි ආචරින්ති.
අකිත්ති චරියං පඨමං.
2. සඞ්ඛ චරියං
11. පුනාපරං යදා හොමි බ්රාහ්මණො සඞ්ඛසව්හයො මහාසමුද්දං තරිතුකාමො උපගච්ඡාමි පට්ටනං{1}
12. තත්ථද්දසාමි පටිපථෙ සයම්භුං අපරාජිතං කන්තාරද්ධාන{1} පටිපන්නං තත්තාය කඨිනභූමීයා.
13. තමහං පටිපථෙ දිස්වා ඉමමත්ථං විචින්තයිං ඉදං{2} ඛෙත්තං අනුප්පත්තං පුඤ්ඤකාමස්ස ජන්තුනො.
14. යථාපි{3} කස්සකො පුරිසො ඛෙත්තං දිස්වා මහාගමං.{4} තත්ථ බීජං න රොපෙති න සො ධඤ්ඤෙන අත්ථිකො.
15. එවමෙවාහං පුඤ්ඤකාමො දිස්වා ඛෙත්ත{5} වරුත්තමං යදි තත්ථ කාරං න කරොමි නාහං පුඤ්ඤෙන අත්ථිකො.
16. යථා අමච්චො මුද්දිකාමො රඤ්ඤො අන්තෙ පුරෙ ජනෙ න දෙති තෙසං ධනධඤ්ඤං මුද්දිතො පරිහායති.
17. එවමෙවාහං පුඤ්ඤකාමො විපුලං දිස්වාන දක්ඛිණං යදි තස්ස දානං න දදාමි පරිහායිස්සාමි පුඤ්ඤතො
18. එවාහං චින්තයිත්වාන ඔරොහිත්වා උපාහනා තස්ස පාදානි වන්දිත්වා අදාසිං ඡත්තුපාහනං
19. තෙනෙවාහං සතගුණතො සුඛුමාලො සුඛෙධිතො අපිච දානං පරිපූරෙන්තො එවං තස්ස අදාසහන්ති.
සඞ්ඛචරියං දුතියං.
3. කුරුධම්මචරියං
20. පුනාපරං යදා හොමි ඉන්දපත්ථෙ{1} පුරුත්තමෙ රාජා ධනඤ්ජයො නාම කුසලෙ{2} දස හුපාගතො.
21. කාලිඞ්ග{3} රට්ඨවිසයා බ්රාහ්මණා උපගඤ්ජු මං ආයාචුං මං හත්ථිනාගං ධඤ්ඤං මඞ්ගලසම්මතං.
22. අවුට්ඨිකො ජනපදො දුබ්භික්ඛො ජාතකො මහා දදාහි පවරං නාගං නීලං අඤ්ජනසව්හයං.
23. න මෙ යාචකමනුප්පත්තෙ පටික්ඛෙපො අනුච්ඡවො මා මෙ භිජ්ජි සමාදානං දස්සාමි විපුලං ගජං.
24. නාගං ගහෙත්වා සොණ්ඩාය භිඞ්කාරෙ රතනාමයෙ ජලං හත්ථෙ ආකිරිත්වා බ්රාහ්මණානං අදං ගජං.
25. තස්ස නාගෙ පදින්නම්හි අමච්චා එතදබ්රුවුං කින්නු තුය්හං වරං නාගං යාචකානං පදස්සසි.
26. ධඤ්ඤං මඞ්ගලසම්පන්නං සඞ්ගාමවිජයුත්තමං තස්මිං නාගෙ පදින්නම්හි කින්තෙ රජ්ජං{4} කරිස්සති.
27. රජ්ජම්පි මෙ දදෙ සබ්බං සරීරං දජ්ජමත්තනො සබ්බඤ්ඤුතං පියං මය්හං තස්මා නාගං අදාසහන්ති
කුරුධම්මචරියං තතියං.
4. මහාසුදස්සනචරියං
28. කුසාවතිම්හි නගරෙ යදා ආසිං මහීපති මහාසුදස්සනො නාම චක්කවත්ති මහබ්බලො.
29. තත්ථාහං{5} දිවසෙ තික්ඛත්තුං ඝොසාපෙමි තහිං තහිං කො කිං ඉච්ඡති පත්ථෙති කස්ස කිං දීයතු ධනං.
30. කො ඡාතකො කො තසිතො කො මාලං කො විලෙපනං නානාරත්තානි වත්ථානි කො නග්ගො පරිදහිස්සති.
31. කො පථෙ ඡත්තමාදෙති කො පාහනා මුදූ සුභා ඉති සායඤ්ච පාතො ච ඝොසාපෙමි තහිං තහිං.
32. න තං දසසු ඨානෙසු න පි{1} ඨානසතෙසු වා අනෙකසතඨානෙසු පටියත්තං යාචකෙ ධනං.
33. දිවා වා යදි වා රත්තිං යදි එති වණිබ්බකො ලද්ධා යදිච්ඡකං භොගං පූරහත්ථොව ගච්ඡති.
34. එවරූපං මහාදානං අදාසිං යාවජීවිකං නපාහං දෙස්සං ධනං දම්මි නපි නත්ථි නිචයො මයි.
35. යථා’පි ආතුරො නාම රොගතො පරිමුත්තියා ධනෙන වෙජ්ජං තප්පෙත්වා රොගතො පරිමුච්චති.
36. තථෙවාහං ජානමානො පරිපූරෙතුමසෙසතො ඌනමනං පූරයිතුං දෙමි දානං වණිබ්බකෙ නිරාලයො අපච්චාසො සම්බොධිමනුපත්තියාති.
මහාසුදස්සනචරියං චතුත්ථං.
5. මහාගොවින්ද චරියං.
37 පුනාපරං යදා හොමි සත්ත රාජපුරොහිතො පූජිතො නරදෙවෙහි මහාගොවින්දබ්රාහ්මණො.
38. තදාහං සත්තරජ්ජෙසු යං මෙ ආසි උපායනං තෙන දෙමි මහාදානං අක්ඛොභං{2} සාගරූපමං.
39. න මෙ දෙස්සං ධනං ධඤ්ඤං නපි නත්ථි නිවයො මයි සබ්බඤ්ඤුතං පියං මය්හං තස්මා දෙමි වරං ධනන්ති.
මහාගොවින්ද චරියං පඤ්චමං.
6. නිමිරාජ චරියං
40. පුනාපරං යදා හොමි මිථිලායං පුරුත්තමෙ නිමි නාම මහාරාජා පණ්ඩිතො කුසලත්ථිකො.
41. තදාහං මාපයිත්වාන චතුස්සාලං{1} චතුම්මුඛං තත්ථ දානං පවත්තෙසිං මිගපක්ඛිනරාදිනං.
42. අච්ඡාදනඤ්ච සයනඤ්ච අන්නං පානඤ්ච භොජනං අබ්බොච්ඡින්නං කරිත්වාන මහාදානං පවත්තයිං.
43. යථාපි සෙවකො සාමිං ධනහෙතුමුපාගතො කායෙන වාචා මනසා ආරාධනියමෙසති.
44. තථෙවාහං සබ්බභවෙ පරියෙසිස්සාමි බොධිජං දානෙන සත්තෙ තප්පෙත්වා ඉච්ඡාමි බොධිමුත්තමන්ති.
නිමිරාජචරියං ඡට්ඨමං.
7. චන්දකුමාර චරියං
45. පුනාපරං යදා හොමි එකරාජස්ස අත්රජො නගරෙ පුප්ඵවතියා කුමාරො චන්දසව්හයො.
46. තදාහං යජනා මුත්තො නික්ඛන්තො යඤ්ඤවාටතො{2} සංවෙගං ජනයිත්වාන මහාදානං පවත්තයිං.
47. නාහං පිවාමි ඛාදාමි නපි භුඤ්ජාමි භොජනං දක්ඛිණෙය්යෙ අදත්වාන{3} අපි ඡප්පඤ්ච රත්තියො.
48. යථාපි වාණිජො නාම කත්වාන භණ්ඩසඤ්චයං යත්ථ ලාභො මහා හොති තත්ථ තං හරති භණ්ඩකං.
49. තථෙව සකභුත්තාපි{4} පරෙ දින්නං මහප්ඵලං තස්මා පරස්ස දාතබ්බං සතභාගො භවිස්සති.
50. එතමත්ථවසං ඤත්වා දෙමි දානං භවාභවෙ න පටික්කමාමි දානතො සම්බොධිමනුපත්තියාති.
චන්දකුමාරචරියං සත්තමං.
8. සිවිරාජ චරියං
51. අරිට්ඨසව්හයෙ නගරෙ සිවි නාමාසිං{1} ඛත්තියො නිසජ්ජ පාසාදවරෙ එවං චින්තෙසහං තදා.
52. යං කිඤ්චි මානුසං දානං අදින්නං මෙ න විජ්ජති යොපි වාචෙය්ය මං චක්ඛුං දදෙය්යං අවිකම්පිතො.
53. මම සඞ්කප්පමඤ්ඤාය සක්කො දෙවානමිස්සරො නිසින්නො දෙවපරිසාය ඉදං වචනමබ්රුවි.
54. නිසජ්ජපාසාදවරෙ සිවිරාජා මහිද්ධිකො චින්තෙන්තො විවිධං දානං අදෙය්යං සො න පස්සති,
55. තථන්නු විතථන්තෙතං හන්ද වීමංසයාමි{2} තං මුහුත්තං ආගමෙය්යාථ යාව ජානාමි තං මනං.
56. පවෙධමානො පලිතසිරො වලිතගත්තො ජරාතුරො අන්ධවණ්ණොව හුත්වාන රාජානං උපසඞ්කමි.
57. සො තදා පග්ගහෙත්වාන වාමං දක්ඛිණබාහු ච සිරස්මිං අඤ්ජලිං කත්වා ඉදං වචනමබ්රුවි.
58. යාචාමි තං මහාරාජ ධම්මිකරට්ඨවඩ්ඪන තව දානරතා කිත්ති උග්ගතා දෙවමානුසෙ.
59. උභොපි නෙත්තා නයනා අන්ධා උපහතා මම එකං මෙ නයනං දෙහි ත්වම්පි එකෙන යාපය.
60. තස්සාහං වචනං සුත්වා හට්ඨො සංවිග්ගමානසො කතඤ්ජලී වෙදජාතො ඉදං වචනමබ්රූවිං.
61. ඉදානාහං චින්තයිත්වා{3} පාසාදතො ඉධාගතො ත්වං මම චිත්තමඤ්ඤාය නෙත්තං යාචිතුමාගතො.
62. අහො මෙ මානසං සිද්ධං සඞ්කප්පො පරිපූරිතො අදින්නපුබ්බං දානවරං අජ්ජ දස්සාමි යාචකෙ.
63. එහි සීවක උට්ඨෙහි මා දන්ධයි මා පවෙධයි උභොපි නයනෙ දෙහි උප්පාටෙත්වා වණිබ්බකෙ.
64. තතො සො චොදිතො මය්හං සීවකො වචනඞ්කරො උද්ධරිත්වාන පාදාසි තාලමිඤ්ජංව යාචකෙ.
65. දදමානස්ස දෙන්තස්ස දින්නදානස්ස මෙ සතො චිත්තස්ස අඤ්ඤථා නත්ථි බොධියා යෙව කාරණා.
66. න මෙ දෙස්සා උභො චක්ඛු අත්තා න මෙ න දෙස්සියො{1} සබ්බඤ්ඤුතං පියං මය්හං තස්මා චක්ඛුං අදාසහන්ති.{2}
සිවිරාජචරියං අට්ඨමං.
9. වෙස්සන්තර චරියං
67. යා මෙ අහොසි ජනිකා ඵුසතී නාම{3} ඛත්තියා සා අතීතාසු ජාතිසු සක්කස්ස මහෙසි පියා.{4}
68. තස්සා ආයුක්ඛයං දිස්වා දෙවින්දො එතදබ්රුවි දදාමි තෙ දසවරෙ වර{5} භද්දෙ යදිච්ඡසි.
69. එවං වුත්තා ච සා දෙවී සක්කං පුනිද මබ්රුවි කින්නු මෙ අපරාධත්ථි කින්නු දෙස්සා අහං තව රම්මා චාවෙසි මං ඨානා වාතොව ධරණීරුහං.
70. එවං වුත්තො ච සො සක්කො පුන තස්සීද{6}මබ්රුවි න චෙව තෙ කතං පාපං න ච මෙ ත්වමසි අප්පියා.
71. එත්තකං යෙව තෙ ආයු{1} වචනකාලො භවිස්සති පටිග්ගණ්හ මයා දින්නෙ වරෙ දස වරුත්තමෙ.
72. සක්කෙන සා දින්නවරා තුට්ඨහට්ඨා පමොදිතා මමං අබ්භන්තරං කත්වා ඵුසතී දසවරෙ වරී.
73. තතො චුතා සා ඵුසතී ඛත්තියෙ උපපජ්ජථ ජෙතුත්තරම්හි නගරෙ සඤ්ජයෙන සමාගමී.
74. තදාහං ඵූසතියා කුච්ඡිං ඔක්කන්තො පියමාතුයා මම තෙජෙන මෙ මාතා සදා දානරතා අහු.
75. අධනෙ ආතුරෙ ජිණ්ණෙ යාචකෙ අද්ධිකෙ ජනෙ{2} සමණෙ බ්රාහ්මණෙ{3} ඛීණෙ දෙති දානං අකිඤ්චනෙ.
76. දසමාසෙ ධාරයිත්වාන කරොන්තෙ{4} පුරපදක්ඛිණං වෙස්සානං වීථියා මජ්ඣෙ ජනෙසි ඵුසතී මමං.
77. න මය්හං මත්තිකං{5} නාමං නපි පෙත්තිකසම්භවං ජාතොම්හි වෙස්සවීථියා තස්මා වෙස්සන්තරො අහු.
78. යදාහං දාරකො හොමි ජාතියා අට්ඨවස්සිකො තදා නිසජ්ජ පාසාදෙ දානං දාතුං විචින්තයිං.
79. හදයං දදෙය්යං චක්ඛුං මංසම්පි රුධිරම්පි ච දදෙය්යං කායං සාවෙත්වා යදි කොචි යාචයෙ මමං.
80. සාභවං චින්තයන්තස්ස අකම්පිතමසණධිතං අකම්පි තත්ථ පඨවී සිනෙරුවනවටංසකා.