15. එ ජිතමාර වූ බෝසත්හු නිල්දලා ගංතෙර හිඳ කිරිපිඬු වළඳා දෙවියන් සැරැසූ උතුම් මඟින් බෝමුල කරා පැමිණෙන්නාහ.
16. ඉක්බිති අනුත්තර වූ මහසත්හු බෝමැඩ පැදකුණු කොට, මහායශස් ඇත්තාහු ඇසැතුරුක් මුල්හි වැඩහිඳ සත්යාවබෝධය කරන්නාහ.
17. මොවුන් ගේ ජනිකමවු තොමෝ මායා නම් වන්නී ය. පියතෙමේ සුද්ධෝදන නම් වන්නේ ය. මේ තෙමේ ගොතම නම් වන්නේ යි.
18. අනාස්රව වූ වීතරාග වූ ශාන්ත සිත් ඇති අර්හත්ඵල සමාධියෙන් සමාහිත වූ කෝලිත යැ උපතිස්ස යැ යන මොහු අග්රශ්රාවක වන්නාහ. ආනන්ද නම් උපස්ථායකයෙක් ඒ බුදුන්ට උපස්ථාන කරන්නේ යි.
19. ඛේමා යැ උප්පලවණ්ණා යැ යන දෙදෙන අග්රශ්රාවිකා වන්නාහ. ඒ භාග්යවත්හු ගේ බෝධිය ඇසැතු යයි කියනු ලැබේ.
20. චිත්ත යැ හත්ථාළවක යැ යන මොහු අග්රෝපස්ථායක වන්නාහ. උත්තරා යැ නන්දමාතා යැ යන මොහු අග්රෝපස්ථායිකා වන්නාහ. යසස්වී වූ ඒ ගෞතම බුදුන්ට ආයු සියක් හවුරුදු වෙයි.
21. අසම වූ මහර්ෂීන් ගේ මෙ වදන් අසා දේව මනුෂ්යයෝ මේ තෙමේ බුද්ධබීජාඞ්කුරයෙකැයි සතුටු වූවාහු–
22. ඔල්වරසන් පවත්වති, අපොළති, සිනහසෙති, දෙවියන් සහිත වූ දසදහස් ලෝධා වැසියෝ බදැඳිලි ව නමස්කාර කෙරෙත්.
23. ඉදින් ඇපි මේ ලෝහිමියන් ගේ සස්න වරදමෝ නම් අනාගත කාලයෙහි මොවුන් හමු වන්නම්හ.
24. යම්සේ ගඟ තරණය කරන මිනිස්සු හමුයෙහි වූ තොට වැරැදැ යට තොටෙහි ගෙන මහගඟ තරණය කෙරෙත් ද,
25. එසෙයින් මැ ඇපි සියලු දෙනමෝ මේ බුදුන් හරමෝ නම්, අනාගත කාලයෙහි මොවුන් හමුවන්නම්හ.
26. මම් ඔබ ගේ බස් අසා වැඩිතරම් කොට සිත පැහැදැවීමි. දසපැරුම් පුරනු සඳහා මත්තෙහි ව්රතාධිෂ්ඨානය කෙළෙමි.
27. මහර්ෂි වූ සිඛී බුදුන් ගේ නගරය අරණවතී නම් විය. අරුණවත් නම් ක්ෂත්රිය තෙමේ පිතෘ විය. මව් තොමෝ ප්රභාවතී නම් වූ.
28. ඒ බුදුහු සත්දහසක් හවුරුදු ගිහිගෙයි විසූහ. සුවන්ද යැ ගිරි යැ වසභ යැ යන උතුම් වූ තුන් පහයෙක් වී.
29. ඔබට මොනොවට සැරැසුණු පරිවාරස්ත්රීහු සූවිසිදහසක් වූහ. අගමෙහෙසුන් බිසව සබ්බකාමා නම් වූ පුත්ර තෙමේ අතුල නම් වී.
30. සතර පෙරනිමිති දැක ඒ පුරුෂෝත්තම වූ සිඛී මහසත්හු හස්තියානයෙකින් මහාභිනිෂ්ක්රමණය කළහ. අටමසෙක් ප්රධන්වීර්ය්ය කළහ.
31. මහාවීර වූ නරෝත්තම වූ සිඛී නම් ලෝකාග්රනායකයන් වහන්සේ මහබඹහු විසින් අයදනා ලද්දාහු මිගාචීර නම් උයන්හි දම්සක් පැවැත්වූහ.
32. අභිභූ යැ සම්භව යැ යන නම් ඇති අග්රශ්රාවකයෝ දෙදෙනෙක් වූහ. ඒ සිඛී නම් මහර්ෂීන් වහන්සේට ඛේමඞ්කර නම් උපස්ථායක යෙක් වී.
33. මඛිලා යැ පදුමා යැ යන අග්රශ්රාවිකාවෝ දෙදෙනෙක් වූහ. ඒ භාග්යවත්හු ගේ බෝධිය හෙළඹ රුකැයි කියනු ලැබේ.
34. සිරිවඩ්ඪ යැ නන්ද යැ යන අග්රෝපස්ථායකයෝ දෙදෙනෙක් වූහ. චිත්තා යැ සුගුත්තා යැ යන අග්රෝපස්ථායිකා දෙදෙනෙක් වූහ,
35. කසුන් ඇගෑයක් බඳු වූ දෙතිස් වරමහාපුරුෂ ලක්ෂණයෙන් යුක්ත වූ ඒ සිඛී නම් බුදුහු උසින් සැත්තෑරියන් වූහ.
36. ඒ බුදුන් ගේ කයින් ව්යාමප්රභාව රෑ දවල් නිරතුරු විය, රශ්මීහු තුන් යොදුන් පමණින් දිශානුදිශායෙහි නික්මෙත්.
37. ඒ මහර්ෂි වූ බුදුන්ට සැත්තෑදහසක් හවුරුදු ආයු විය, එපමණ කල් වැඩ සිටිමින් ඒ බුදුහු බොහෝ ජනසමූහයා (සසරින්) තැරැ වූහ.
38. දහම් මහමේ වස්වා දෙවියන් සහිත ලෝ වැසියන් තෙමා ක්ෂේම වූ නිවනට පමුණුවා ශ්රාවකයන් සහිත වූ ඒ බුදුහු පිරිනිවි සේක:
39. අසූ අනුව්යඤ්ජනයෙන් සමෘද්ධ වූ දෙතිස් මහා පුරුෂ ලක්ෂණය හැම අතුරුදහන් වී. හැම සංස්කාරයෝ තුච්ඡ වූවාහු නු?
40. මුනිවර වූ සිඛී බුදුරජාණන් වහන්සේ දුස්සාරාමයෙහි පිරිනිවි සේක, එහි මැ ඔබ ගේ ස්තූපවරය තුන් යොදුන් උස්ව පිහිටියේ යි.
විසිවැනි සිඛී බුද්ධවංශ යි.
21. වෙස්සභූ බුද්ධවංශය
1. ඒ මණ්ඩකල්පයෙහි මැ අසම වූ අප්රතිපුද්ගල වූ නාමයෙන් වෙස්සභූ නම් වූ බුදුරජාණන් වහන්සේ ලොවැ පහළ වූ සේක.
2. එකල්හි රාගගින්නෙන් (මෙ හැම තුන් ලොව) ආදීප්ත වී යයි ද, තෘෂ්ණාවන් ගේ විජිතයෙකැයි ද දැන කිඳිලියබැඳුම් සිඳ ඇත්රජක්හු සෙයින් (කෙලෙස් බැඳුම් සිඳ) උතුම් වූ සම්බෝධියට පැමිණි සේක.
3. වෙස්සභූ ලෝකනායකයන් වහන්සේ දම්සක් පවත්වන කල්හි අසූකෙළදහසක් සත්නට ප්රථම ධර්මාවබෝධය වී.
4. ලෝකජ්යේෂ්ඨ වූ නරශ්රේෂ්ඨ වූ සර්වඥයන් වහන්සේ ජනපදචාරිකායේහි නික්මැ ගිය කල්හි සැත්තෑකෙළදහසක් සත්නට දෙවැනි ධර්මාභිසමය වී.
5. ඒ බුදුහු මහත් වූ දෘෂ්ටිජාලය දුරු කෙරෙමින් යමාමහපෙළහර කළහ. එකල්හි දශසහස්රසදේවලෝකයෙහි දෙවිමිනිස්සු රැස්වූහ.
6. අද්භූත වූ ලොමුදහන මහත් වූ ආශ්චර්ය්යය දැක සැටකෙළක් දෙවියෝ ද මනුෂ්යයෝ ද ධර්මාවබෝධය කළහ.
7. වෙස්සභූ මහර්ෂීන් වහන්සේට විගත වූ රාගාදිමල ඇති ශාන්ත වූ සිත් ඇති තාදීගුණ ඇති ක්ෂීණාස්රවයන් සම්බන්ධ වූ තුන් ශ්රාවකසන්නිපාත කෙනෙක් වූහ.
8. අසූදහසක් භික්ෂූන්ගේ ප්රථමශ්රාවකසන්නිපාතය විය. සැත්තෑදහසක් භික්ෂූන්ගේ ද්විතීය ශ්රාවකසන්නිපාතය වී.
9. ජරාදි සසරබිය ඉක්ම වූ මහර්ෂීන් පුත්ර වූ සැටදහසක් භික්ෂූන්ගේ තෘතීය ශ්රාවකසන්නිපාතය වී.
10. එසමයෙහි මම් සුදර්ශන නම් ක්ෂත්රිය වූයෙම් මහාවීර වූ බුදුන් පවරා මහාර්හ වූ දනක් දී ආහාරපානයෙන් ද වස්ත්රයෙන් ද සඞ්ඝයා සහිත වූ බුදුන් පිදීමි.
11. අසම වූ ඒ බුදුන් විසින් උතුම් වූ දම්සක් පවත්වනලද. ප්රණීත වූ ඒ දහම් අසා පැවිද්ද රුචි කෙළෙමි.
12. රෑදෙවෙහි අනලස් වූයෙම් මහදන් පවත්වා පැවිද්ද ගුණසම්පන්න යැ යි දැන බුදුන් සමීපයෙහි පැවිදි වීමි.
13. ආචාරයෙන් හා ගුණයෙන් යුක්ත වූයෙම් වතින් හා ශීලයෙන් යුක්ත වූයෙම් සර්වඥතාඥානය සොයමින් බුදුසසුන්හි සිත් අලවා විසීමි.
14. ශ්රද්ධාවට ද ප්රීතියට ද පැමිණ ශාස්තෲන් වහන්සේගේ පාසඟුළුවන් වැන්දෙමි. සම්යක්සම්බෝධිය මැ හේතු කොට ගෙන මට ප්රීතිය උපන.
15. සම්මාසම්බුදුහු (මා) නො පසුබස්නා සිත් ඇත්තහු දැන ‘මේ තෙම මෙයින් එක්තිස් වන කපැ බුදු වන්නේ ය’යි මෙවදන් වදාළහ.
16. එකල්හි තථාගත වූ බෝසත්හු රම්ය වූ කපිල නම් පුරයෙන් නික්ම ප්රධන්වීර්ය්ය වඩා දුෂ්කරක්රියා කොට–
17. ඒ තථාගතයෝ අජපල් නම් නුගරුක්මුල වැඩහිඳ එහි දී කිරිපිඬු පිළිගෙන නිල්දලාහෝතෙරට පැමිණෙන්නාහ.
18. ඒ ජිතමාර වූ බෝසත්හු නිල්දලාගංතෙර හිඳ කිරිපිඬු වළඳා දෙවියන් සැරසූ උතුම් මඟින් බෝමුල කරා පැමිණෙන්නාහ.
19. ඉක්බිති අනුත්තර වූ මහසත්හු මහායශස් ඇත්තාහු ඇසැතුරුක්මුල්හි වැඩහිඳ සත්යාවබෝධය කරන්නාහ.
20. මොවුන්ගේ ජනිකමව් තොමෝ මායා නම් වන්නී යැ පිය තෙමේ සුද්ධෝදන නම් වන්නේ යැ මේ තෙමේ ගොතම නම් වන්නේ යි.
21. අනාස්රව වූ වීතරාග වූ ශාන්ත සිත් ඇති අර්හත්ඵලසමාධියෙන් සමාහිත වූ කෝලිත යැ උපතිස්ස යැ යන මොහු අග්රශ්රාවක වන්නාහ. ඒ බුදුන්ට ආනන්ද නම් උපස්ථායකයෙක් උපස්ථාන කරන්නේ යි.
22. ඛේමා යැ උප්පලවණ්ණා යැ යන දෙදෙන අග්රශ්රාවිකා වන්නාහ. ඒ භාග්යවතුන්ගේ බෝධිය ඇසැතු යයි කියනු ලැබෙයි.
23. චිත්ත යැ හත්ථාළවක යැ යන මොහු අග්රෝපස්ථායක වන්නාහ, උත්තරා යැ නන්දමාතා යැ යන මොහු අග්රෝපස්ථායිකා වන්නාහ. යශස්වී වූ ඒ ගෞතමබුදුන්ට ආයු සියක්හවුරුදු වෙයි.
24. අසම වූ මහර්ෂීන්ගේ මෙවදන් අසා දේවමනුෂ්යයෝ මේ තෙමේ බුද්ධවීරාඞ්කුරයෙකැ’යි සතුටු වූවාහු.
25. ඔල්වරසන් පවත්වති, අපොළති, සිනාසෙති, දෙවියන් සහිත වූ දසදහසක් සක්වළවැසියෝ බදැඳිලි වැ නමස්කාර කෙරෙත්.
26. ඉදින් ඇපි මේ ලෝහිමියන්ගේ සස්න වරදමෝ නම් අනාගත කාලයෙහි මොවුන් හමු වන්නම්හ.
27. යම්සේ ගඟ තරණය කරන මිනිස්සු හමුයෙහි වූ තොට වැරැද යටැ තොටැහි ගෙන මහගඟ තරණය කෙරෙත් ද,
28. එසෙයින් මැ ඇපි සියල්ලමෝ ඉදින් මෙ බුදුන් හරමෝ නම් අනාගතකාලයෙහි මොවුන් හමු වන්නම්හ.
29. මම් ඔබගේ බස් අසා වැඩි තරම් කොට සිත පැහැදවීමි දසපැරුම් පුරනු සඳහා මත්තෙහි ව්රතාධිෂ්ඨානය කෙළෙමි.
30. මහර්ෂී වූ වෙස්සභූ බුදුන්ගේ නගරය අනුපම නම් විය. සුප්පතීත නම් ක්ෂත්රිය තෙමේ පියා විය. මව් තොමෝ යසවතී නම් වූ දේවිය යි.
31. ඒ බුදුහු සදහසක් හවුරුදු ගිහිගෙයි විසූහ. ඔබට රුචි යැ සුරුචි යැ රතිවඩ්ඪන යැ යන උතුම් වූ තුන් පහයෙක් වී.
32. මොනොවට සැරසුණු නො අඩු වූ තිස්දහසක් පරිවාරස්ත්රීහු වූහ. සුචිත්තා නම් ප්රසිද්ධ වූ ස්ත්රිය අගමෙහෙසි වූ යැ පුත්ර තෙමේ සුප්පබුද්ධ නම් වී.
33. සතර පෙරනිමිති දැක සිවිකායෙකින් මහබිනික්මන් කළහ. ඒ පුරුෂෝත්තමයෝ සමසක් මුළුල්ලෙහි ප්රධන්වීර්ය්ය කළහ.
34. මහාවීර වූ නරෝත්තම වූ වෙස්සභූ ලෝකනායකයන් වහන්සේ මහබඹහු විසින් අයදනා ලද්දාහු අරුණාරාමයෙහි වැඩහිඳ දම්සක් පැවැත්වූහ.
35. ඒ වෙස්සභූ සර්වඥයන් වහන්සේට සෝණ යැ උත්තර යැ යි අගසවු දෙදෙනෙක් වූහ. උපසන්ත නම් තෙර කෙනෙක් උපස්ථායක වූහ.
36. දාමා යැ සමාලා යැ යන අග්රශ්රාවිකාවෝ දෙදෙනෙක් වූහ. ඒ භාග්යවතුන් වහන්සේගේ බෝධිය ‘සල්රුකැ’යි කියනු ලැබේ.
37. සොත්ථික යැ රම්ම යැ යි අග්රෝපස්ථායකයෝ දෙදෙනෙක් වූහ. ගෝතමී යැ සිරිමා යැ යි අග්රෝපස්ථායිකා දෙදෙනෙක් වූහ.
38. රන්ටැඹක් බඳු වූ ඒ බුදුහු සැටරියන් උස් වූහ. රාත්රියෙහි කඳුමුදුනෙක ගින්නක් සෙයින් (ඔබගේ) සිරිරින් රැස් නික්මිණි.
39. එකල්හි සැටදහසක් හවුරුදු ආයු විය. එතෙක්කල් වැඩසිටිමින් ඒ බුදුහු බොහෝ ජනසමූහයා සසරින් තැරැවූහ.
40. දහම් පතුරුවා මහාජනයා (උද්ඝටිතාදි විසින් ශ්රෝතාපන්නාදි විසින්) විභාග කොට (අෂ්ටාඞ්ගමාර්ග සඞ්ඛ්යාත) දහම්නැවැ පිහිටුවා ශ්රාවකයන් සහිත වූ ඒ බුදුහු පිරිනිවිසේක.
41. දර්ශනීය ඒ සියලු ශ්රාවකයන් සහිත ඒ බුදුහු ද විහරණය ද ඊර්ය්යාපථය ද යන සියල්ල අතුරුදහන් වී. හැම සංස්කාරයෝ තුච්ඡ වූවාහු නු?
42. ජිනවර වූ වෙස්සභූ ශාස්තෲන් වහන්සේ ඛේමාරාමයෙහි පිරිනිවි සේක. ඔබගේ ධාතූහු ඒ ඒ පෙදෙස්හි පැතුරුණාහ’යි.
එක්විසිවැනි වෙස්සභූ බුද්ධවංශ යි.
22. කකුසඳ බුද්ධවංශය
1. වෙස්සභූ බුදුන්ට මෑතභාගයෙහි ද්විපදෝත්තම වූ අප්රමේයගුණ ඇති ළං විය නො හැකි නාමයෙන් කකුසඳ නම් වූ සම්බුද්ධයන් වහන්සේ–
2. සියලු පාරමිතාවන්ගේ කෙළවරට පැමිණියාහු සියලු (නවවිධ) භවය නසා මැඳිරිය බිඳ සිංහරාජයකු සෙයින් භවපඤ්ජරය නසා උතුම් වූ සම්බෝධියට පැමිණියහ.
3. කකුසඳ ලෝකනායකයන් වහන්සේ දම්සක් පවත්වන කල්හි සතලිස්කෙළදහසක් සත්නට පළමු වන ධර්මාභිසමය වී.
4. අන්තරීක්ෂ ආකාශයෙහි යමාමහපෙළහර කොට තිස්කෙළදහසක් දෙවිමිනිසුනට ධර්මාවබෝධය කරවී.
5. නරදේව නම් යක්ෂයාහට සිව්සස්දහම් දෙසීමෙහි දී උන් වහන්සේ ගේ (තුන් වැනි) ධර්මාභිසමය ගණනින් අසඞ්ඛෙය වී.
6. කකුසඳ භාග්යවතුන් වහන්සේට විගතමල වූ සන්හුන්සිත් ඇති තාදීගුණ ඇති ක්ෂීණාස්රවයන්ගේ එක් මැ ශ්රාවකසන්නිපාතයෙක් වී.
7. එකල්හි ආස්රව නමැති සතුරුගණයා ක්ෂය කිරීමෙන් නිවනට පැමිණි සතලිස්දහසක් රහතුන්ගේ සමාගමය වී.
8. මම් එසමයෙහි ඛේම නම් වූ ක්ෂත්රිය වීමි. තථාගතයන් කෙරෙහි ද බුද්ධපුත්රයන් කෙරෙහි ද අනල්ප වූ දන් දී–
9. පාසිවුරු දී අඳුන් යැ වැල්මීකඬ යැ යන උතුම් උතුම් වූ මේ රිසියුණු සියල්ල පිළියෙළ කොට දිනිමි.
10. ලෝකනායක වූ ඒ කකුසඳ බුදුහු ද ‘මේ තෙම මේ භද්රකල්පයෙහි බුදු වන්නේ යැ’යි මට විවරණ දුන්හ.
11. එකල්හි තථාගත වූ බෝසත්හු රම්ය වූ කපිල නම් පුරයෙන් නික්ම ප්රධන්වීර්ය්ය වඩා දුෂ්කරක්රියා කොට–
12. ඒ තථාගතයෝ අජපල් නම් නුගරුකමුල වැඩහිඳ එහි දී කිරිපිඬු පිළිගෙන නිල්දලාගංතෙරට පැමිණෙන්නාහ.
13. ඒ ජිතමාරපඤ්ච වූ බෝසත්හු නිල්දලාගංතෙර හිඳ කිරිපිඬු වළඳා දෙවියන් සැරැසූ උතුම් මඟින් බෝමුල කරා පැමිණෙන්නාහ.
14. ඉක්බිති අනුත්තර වූ මහසත්හු බෝමැඬ පැදකුණු කොට මහායශස් ඇත්තාහු ඇසතුරුක්මුල්හි වැඩහිඳ සත්යාවබෝධය කරන්නාහ.
15. මොවුන්ගේ ජනික මවු තොමෝ මායා නම් වන්නී යැ. පිය තෙමේ සුද්ධෝදන නම් වන්නේ යැ. මේ තෙමේ ගෞතම නම් වන්නේ යි.
16. අනාස්රව වූ වීතරාග වූ ශාන්තසිත් ඇති අර්හත් ඵලසමාධියෙන් සමාහිත වූ කෝලිත යැ උපතිස්ස යැ යන මොහු අග්රශ්රාවක වන්නාහ. ආනන්ද නම් උපස්ථායකයෙක් එබුදුන්ට උපස්ථාන කරන්නේ යි.
17. ඛේමා යැ උප්පලවණ්ණා යැ යන දෙදෙන අග්රශ්රාවිකා වන්නාහ. ඒ භාග්යවතුන්ගේ බෝධිය ඇසැතු යයි කියනු ලැබේ.
18. චිත්ත යැ හත්ථාළවක යැ යන මොහු අග්රෝපස්ථායක වන්නාහ. උත්තරා යැ නන්දමාතා යැ යන මොහු අග්රෝපස්ථායිකා වන්නාහ. යශස්වී වූ ඒ ගෞතමබුදුන්ට ආයු සියක්හවුරුදු වෙයි.
19. අසම වූ මහර්ෂීන්ගේ මෙවදන් අසා දේවමනුෂ්යයෝ ‘මේ තෙම බුද්ධබීජාඞ්කුරයෙකැ’යි සතුටු වූවාහු–
20. ඔල්වරසන් පවත්වති, අපොළති, සිනහසෙති, දෙවියන් සහිත වූ දසදහස්ලෝධාහි වැසියෝ බදැඳිලි වැ නමස්කාර කෙරෙත්.
21. ඉදින් ඇපි මේ ලෝහිමියන්ගේ සස්න වරදමෝ නම් අනාගතකාලයෙහි මොවුන් හමු වන්නම්හ.
22. යම්සේ ගඟ තරණය කරන මිනිස්සු හමුයෙහි වූ තොට වැරැදැ යට තොටැහි ගෙන මහගඟ තරණය කෙරෙත් ද–
23. එසෙයින් මැ ඇපි සියල්ලමෝ මේ බුදුන් හරමෝ නම් අනාගත කාලයෙහි මොවුන් හමු වන්නම්හ.
24. මම් ඔබගේ බස් අසා වැඩිතරම් කොට සිත පැහැදවීමි. දසපැරුම් පුරනු සඳහා මත්තෙහි ව්රතාධිෂ්ඨානය කෙළෙමි.
25. එ කකුසඳබුදුන්ගේ නගරය ඛේමවතී නම් විය. එකල්හි මම් බෙම නම් වූයෙමි. සර්වඥතාඥානය සොයන්නෙම් එ කකුසඳබුදුන් වෙත පැවිදි වීමි.
26. මහර්ෂී වූ කකුසඳ නම් බුදුන්ට ඒ අග්ගිදත්ත නම් බ්රාහ්මණ පියා විය. මවු තොමෝ විශාඛා නම් වූ.
27. මිනිසුන් කෙරෙහි උතුම් වූ ශ්රේෂ්ඨ වූ උත්තමජාතී ඇති මහත් වූ, යශස් ඇති ඒ බුදුන්ගේ මහාඥාතිකුලය ඒ බෙම පුරයෙහි විසී.
28. ඒ බුදුහු සාරදහසක් හවුරුදු ගිහිගෙයි වාසය කළහ. ඔබට රුචි යැ සුරුචි යැ රතිවර්ධන යැ යි උතුම් වූ තුන් පහයෙක් වී.