29. ඒ බෝසත්හට මොනොවට සැරසුණු පරිවාරස්ත්රීහු තිස්දහසක් වූහ. විරෝචමානා නම් බිරිඳක් වූ යැ. පුත්ර තෙමේ උත්තර නම් වී.
30. ඒ ජිතමාර තෙමේ සතර පෙරනිමිති දැක රියයානයෙකින් මහබිනික්මන් කෙළේ යැ. නො අඩු අටමසක් මුළුල්ලෙහි ප්රධන්වීර්ය්ය කෙළේයි.
31. මහාවීර වූ නරෝත්තම වූ කකුසඳ ලෝකනායකයන් වහන්සේ මහබඹහු විසින් අයදනාලදහු මිගදාය නම් උයන්හි දී දම්සක් පැවැත්වූහ.
32. කකුසඳ ශාස්තෲන් වහන්සේට විධුර යැ සඤ්ජීව යැ යන නම් ඇති අගසවුදෙදෙනෙක් වූහ. බුද්ධිජ නම් තෙර කෙනෙක් උපස්ථායක වූහ.
33. සාමා යැ චම්පා යැ යන නම් ඇති අගසැවි දෙදෙනෙක් වූහ. ඒ භාග්යවත්හුගේ බෝධිය මහරි නමැයි කියනු ලැබේ.
34. ඔබට අච්චුත යැ සුමන යැ යි අග්රෝපස්ථායකයෝ දෙදෙනෙක් වූහ. නන්දා යැ සුනන්දා යැ යි අග්රෝපස්ථායිකා දෙදෙනෙක් වූහ.
35. ඒ මහාමුනිහු සතලිස්රියන් උස්වූහ. හාත්පස දසයොදුන් තැන (සිරුරින්) රන්වන්පැහැ නික්මිණ.
36. ඒ මහර්ෂී වූ බුදුන්ට සතලිස්දහසක් හවුරුදු ආයු විය. එතෙක් කල් වැඩසිටිමින් ඒ බුදුහු බොහෝ ජනසමූහයා සසරින් තැරැවූහ.
37. ඒ බුදුහු දෙවියන් සහිත ලොවැ ස්ත්රීපුරුෂයනට දහම් නමැති අවුණු විදහා සිංහනාද මෙන් අභයනාද කොට ශ්රාවකයන් සහිත වැ පිරිනිවිසේක.
38. ඒ බුදුහු අෂ්ටාඞ්ගසමුපේත ස්වර ඇතියහ, නිරතුරු අච්ඡිද්ර (සිදුරු නැති) වූ ශීලාදිය හෝ ශ්රාවකයුගලාදිය උන්වහන්සේට විය, ඒ සියල්ල අතුරුදහන් වී, හැම සංස්කාරයෝ තුච්ඡ වූවාහු නො ද?
39. ජිනවර වූ කකුසඳ බුදුහු ඛේමාරාමයෙහි පිරිනිවිසේක, ඔබගේ ස්තූපවරය එහි මැ ගව්වක් උස් කොට බඳවනලද්දේ වී යයි.
දෙවිසිවන කකුසඳ බුද්ධවංශ යි.
23. කෝණාගමන බුද්ධවංශය
1. කකුසඳ බුදුන්ට මැත භාගයෙහි සම්බුද්ධ වූ ද්වීපදෝත්තම වූ ලෝකජ්යේෂ්ඨ වූ නරශ්රේෂ්ඨ වූ කෝණාගමන නම් වූ බුදුහු–
2. දසපෙරුම්දම් පුරා සසර කතර ඉක්ම වූහ. හැම කෙලෙස් මල සෝධා හැර උතුම් වූ සම්යක් සම්බෝධියට පැමිණිය හ.
3. කෝණාගමන බුදුරජාණන් වහන්සේ දම්සක් පවත්වන කල්හි තිස් කෙළ දහසක් සත්නට පළමු වන ධර්මාභිසමය වී.
4. ඒ පරවාදමථනය කරන බුදුන් යමාමහ පෙළහර කරන කල්හි විසි කෙළදහසක් සත්නට දෙවන ධර්මාභිසමය වී.
5. ඉක්බිති බුදුහු විකුර්වණ ඍද්ධි පවත්වා දිව්යභවයනට වැඩිසේක් එහි පඬු ඇඹුල් සලයෙහි විසූ සේක.
6. ඒ බුදුහු සප්තප්රකරණයන් දේශනා කෙරෙමින් වස් විසූහ. (එහි දී) දස කෙළදහසක් සත්නට තුන් වැනි ධර්මාභිසමය වී.
7. ඒ දේවාතිදේව වූ බුදුන්ට ද විගතමල වූ ශාන්ත සිත් ඇති තාදීගුණ ඇති ක්ෂීණාස්රවයන් ගේ එක් මැ ශ්රාවක සන්නිපාතයෙක් වී.
8. එකල්හි චතුරෝඝයන් ඉක්ම වූ පස්මරුන් බිඳහළ තිස්දහසක් භික්ෂූන් ගේ සමාගමය වී.
9. මම් එසමයෙහි මිත්රාමාත්යයන් ගෙන් යුක්ත වූ පබ්බත නම් ක්ෂත්රිය වීමි. මට අනල්ප වූ බලවාහන විය.
10. බුදුන් දක්නට ගොස් අනුත්තර වූ දහම් අසා බුදුන් සහිත වූ සඞ්ඝයා පවරා කැමැති සේ දන් දී–
11. බුදුන්ට ද ශ්රාවකයන්ට ද පත්තුණ්ණ දේශයෙහි වස්ත්ර ද චීනපට ද කෝසෙය්ය වස්ත්ර ද කම්බල ද රන්මිරිවැඩි ද දින්මි,
12. ඒ බුදුහු ද සඟ මැද වැඩ හිඳ ‘මේ තෙම මේ භද්ර කල්පයෙහි බුදු වන්නේ යැ’ යි මට විවරණ දුන් සේක.
13. එකල්හි තථාගත වූ බෝසත්හු රම්ය වූ කපිල නම් පුරයෙන් නික්ම ප්රධන්වීර්ය්යය වඩා දුෂ්කරක්රියා කොට–
14. ඒ තථාගතයෝ අජපල් නම් නුගරුක් මුල වැඩ හිඳ එහි දී කිරිපිඬු පිළිගෙන නිල්දලා ගංතෙරට පැමිණෙන්නා හ.
15. ඒ ජිතපඤ්චමාර වූ බෝසත්හු නිල්දලා ගංතෙර හිඳ කිරිපිඬුවළඳා දෙවියන් සැරසූ මඟින් බෝමුල කරා පැමිණෙන්නාහ.
16. ඉක්බිති අනුත්තර වූ මහසත්හු බෝ මැඩ පැදකුණු කොට මහායශස් ඇත්තාහු ඇසතුරුක් මුල්හි වැඩ හිඳ සත්යාවබෝධය කරන්නා හ.
17. මොවුන් ගේ ජනිකාමවු තොමෝ මායා නම් වන්නී යැ. පිය තෙමේ සුද්ධෝදන නම් වන්නේ යැ. මේ තෙමේ ගෞතම නම් වන්නේ යි.
18. අනාස්රව වූ වීතරාග වූ ශාන්ත සිත් ඇති අර්හත් ඵල සමාධියෙන් සමාහිත වූ කෝලිත යැ උපතිස්ස යැ යන මොහු අග්ර ශ්රාවක වන්නාහ. ආනන්ද නම් උපස්ථායකයෙක් ඒ බුදුන්ට උපස්ථාන කරන්නේ යි.
19. ඛේමා යැ උප්පලවණ්ණා යැ යන දෙදෙන අග්ර ශ්රාවිකා වන්නාහ. ඒ භාග්යවත්හු ගේ බෝධිය ‘ඇසතු’ යයි කියනු ලැබේ.
20. චිත්ත යැ හත්ථාළවක යැ යන මොහු අග්රෝපස්ථායක වන්නාහ. උත්තරා යැ නන්දමාතා යැ යන මොහු අග්රෝපස්ථායිකා වන්නාහ. යශස් වී වූ ඒ ගෞතම බුදුන්ට සියක් හවුරුද්දෙක් ආයු වෙයි.
21. අසම වූ මහර්ෂීන් ගේ මෙ වදන් අසා දේවමනුෂ්යයෝ ‘මේ තෙමේ බුද්බීජාඞ්කූරයෙකැ’ යි සතුටු වූවා හු–
22. ඔල්වරසන් පවත්වති. අපොළති. සිනහසෙති. දෙවියන් සහිත වූ දසදහස් ලෝධා වැසියෝ බදැඳිලි වැ නමස්කාර කෙරෙත්.
23. ඉදින් ඇපි මේ ලෝහිමියන් ගේ සස්න වරදමෝ නම් අනාගත කාලයෙහි මොවුන් හමු වන්නම් හ.
24. යම් සේ ගඟ තරණය කරන මිනිස්සු හමුයෙහි වූ තොට වැරැදැ යට තොටැහි ගෙන මහගඟ තරණය කෙරෙත් ද–
25. එසෙයින් මැ ඇපි සියලු දෙනමෝ මේ බුදුන් හරමෝ නම් අනාගත කාලයෙහි මොවුන් හමු වන්නම් හ.
26. මම් ඔබ ගේ බස් අසා වැඩි තරම් කොට සිත පැහැදැවීමි දස පැරුම් පුරනු සඳහා මත්තෙහි ව්රතාධිෂ්ඨානය කෙළෙමි.
27. මම් සර්වඥතාඥානය සොයන්නෙම් නරෝත්තම වූ බුදුන් කෙරෙහි දනක් දී මහරජය හැරපියා ඒ කෝණාගමන බුදුන් වෙත පැවිදි වීමි.
28. ඒ කෝණාගමන බුදුන් ගේ නගරය සෝභවතී නම් විය එහි සොභ නම් රජ කෙනෙක් වූහ. සම්බුදුන් ගේ මහත් වූ ඥාතිකුලය එනුවර විසී.
29. ප්රසිද්ධ වූ යඤ්ඤදත්ත නම් බමුණු බුදුන් ගේ පියා විය. කෝණාගමන ශාස්තෲන් වහන්සේ මවු තොමෝ උත්තරා නම් වූ යැ.
30. ඒ බුදුහු තුන් දහසක් හවුරුදු ගිහිගෙයි විසූහ. ඔබට තුෂිත යැ සන්තුෂිත යැ සන්තුෂ්ට යැයි උතුම් තුන් පහයෙක් වී.
31. මොනොවට සැරැසුණු නො අඩු සොළොස් දහසක් පරිවාර ස්ත්රීහු වූහ. රුචිගත්තා නම් බිරිඳක් වූ යැ. සත්ථවාහ නම් පුත්රයෙක් වී.
32. පුරුෂෝත්තම වූ ඒ මහසත් සතර පෙරනිමිති දැක ඇත්යානයෙකින් මහබිනික්මන් කෙළේ යැ. සමසක් මුළුල්ලෙහි ප්රධන්වීර්ය්ය කෙළේ යි.
33. මහාවීර වූ නරෝත්තම කෝණාගමන බුදුහු මහබඹහු විසින් අයදනා ලදහු මූව ළැව්හි දම්සක් පැවැත් වූහ.
34. කෝණාගමන නම් ශාස්තෲන් වහන්සේට භිය්යස යැ උත්තර යැ යන නම් ඇති අගසවු දෙදෙනෙක් වූහ. සොත්ථිජ නම්, උපස්ථායක තෙර කෙනෙක් වූහ.
35. සමුද්දා යැ උත්තරා යැ යි අගසැවි දෙදෙනෙක් වූහ. ඒ බුදුන් ගේ බෝධිය ‘දිඹුල්’ යයි කියනු ලැබේ.
36. උග්ර යැ සෝමදේව යැ යි අග්රෝපස්ථායක යෝ දෙදෙනෙක් වූහ. සීවලා යැ සාමා යැ යි අග්රෝපස්ථායිකා දෙදෙනෙක් වූහ.
37. ඒ කෝණාගමන බුදුහු උසින් තිස්රියන් උස්වූවාහු කඹුරු උදුනෙහි රන්නිකක් යම් සේ ද එසෙයින් රසින් සමලඞ්කෘත වූහ.
38. එකල්හි (සත්නට) තිස් දහසක් හවුරුදු ආයු විය. ඒ බුදුහු එතෙක් වැඩ සිටිමින් බොහෝ ජන සමූහයා සසර කතරින් තැරැ වූහ.
39. සිව්සස් දහම් නැමැති පතාකායෙන් සැරැසුණු සත්තිස් බෝධි පාක්ෂික ධර්ම නැමැති සෑය පිහිටුවා දහම් නමැති මල් ගුල කොට ශ්රාවකයන් සහිත වූ ඒ බුදුහු පිරිනිවිය හ.
40. ඒ කෝණාගමන බුදුරදුන් ගේ මහත් වූ ඍද්ධිවිලාසයට පැමිණි ශ්රාවකජන තෙමේ ද ලොවුතුරු දහම් පැවැසූ ඒ බුදුහු ද යන සියල්ල අතුරු දහන් වී හැම සංස්කාර ධර්මයෝ තුව්ජ වූවාහු නො ද?
41. කෝණාගමන සම්බුදුරජාණන් වහන්සේ පර්වතාරාමයෙහි පිරිනිවි සේක. ඒ බුදුන් ගේ ධාතු ඒ ඒ පෙදෙස්හි විසිරුණේ වී යයි.
තෙවිසිවන කෝණාගමන බුද්ධවංශ යි.
24. කාශ්යප බුද්ධවංශය
1. කෝණාගමන බුදුන්ට මෑත භාගයෙහි චතුස්සත්යාවබෝධය කළ ද්වීපදෝත්තම වූ ප්රභාකර වූ නාමයෙන් කාශ්යප නම් ධර්මරාජයන් වහන්සේ–
2. හැරපියන ලද කුලගෙය ද බොහෝ ආහාරපාන ද යාචකයන්ට දන් දී සිත් පුරා ගොවු ද සිඳ වෘෂභයකු සෙයින් (ගෘහබන්ධන සිඳ) උතුම් වූ සම්බෝධියට පැමිණියහ.
3. කාශ්යප ලෝකනායකයන් වහන්සේ දම්සක් පවත්වන කල්හි විසි කෙළදහසක් සත්නට පළමුවන ධර්මාභිසමය වී.
4. යම් කලෙකැ බුදුහු සිව්මසක් මුළුල්ලෙහි ලොවැ චාරිකායෙහි, හැසුරුණු සේක් ද එකල්හි දස කෙළදහසක් සත්නට දෙවැනි අභිසමය වී.
5. යම් කලෙක යමක ප්රාතිහාර්ය්යය කොට සර්වඥතාඥානයා ගේ ස්වභාවය පැවැසූ සේක් ද එකල්හි පස් කෙළදහසක් සත්නට තුන්වැනි ධර්මාභිසමය වී.
6. රම්ය වූ තාවතිංසභවනයෙහි සුධර්මා නම් දිව්යසභායෙහි වැඩහිඳ අභිධර්මය ප්රකාශ කළ සේක් ද එකල්හි බුදුහු තුන්කෙළ දහසක් දෙවියනට ධර්මාවබෝධය කර වූහ.
7. නරදේව නම් යක්හට අන්ය වූ ධර්ම දේශනායෙක්හි තෙල දෙවි මිනිසුන් ගේ අභිසමය ගණනින් අසඞ්ඛ්ය වී.
8. ඒ දේවාතිදේව වූ කාශ්යප සර්වඥයන් වහන්සේට ද විගත රාගාදිමල ඇති ශාන්ත සිත් ඇති තාදීගුණ ඇති ක්ෂීණාස්රවයන්ගේ එක් සමාගමයෙක් වී.
9. එකල්හි ඉක්ම වූ රාගසහිතයන් ඇති හිරියෙන් හා සීලයෙන් හා සමාන වූ විසිදහසක් භික්ෂූන් ගේ සන්නිපාතය වී.
10. මම් එසමයෙහි ‘ජෝතිපාල’ යයි ප්රසිද්ධ වූ වේද හදාරන වේද මන්ත්ර ධරන්නා වූ ත්රිවේදයන් ගේ පරතෙරට පැමිණි–
11. ලක්ෂණශාස්ත්රයෙහි ද ඉතිහාසයෙහිද ස්වකීය බ්රාහ්මණ ධර්මයෙහි ද පරතෙරට පැමිණි භූමි පරීක්ෂායෙහි හා ජ්යොතිශාස්ත්රයෙහි දක්ෂ වූ අභ්යාස කළ විද්යා ඇති අනූනවිද්යා ඇති මාණවක වීමි.
12. කාශ්යප භාග්යවතුන් වහන්සේට ගෞරව සහිත වූ යටත් පැවැතුම් ඇති තුන්වැනි (අනාගාමි) ඵලය නිමිති කොට ක්ලේශපරිනිර්වාණය කළ ඝටීකාර නම් උපස්ථායකයෙක් වී.
13. ඒ ඝටීකාර තෙම මා ගෙන කාශ්යප බුදුන් කරා එළඹියේ යැ, ඔබ ගේ දහම් අසා ඔබ සමීපයෙහි පැවිදි වීමි.
14. පටන් ගන්නා ලද වෙර ඇති වැ වතාවත්හි දක්ෂ වූයෙමි. ශීලසමාධ්යාදි කිසි තැනෙක්හි නො පිරිහිණිමි බුදු සසුන පිරීමි.
15. නවාඞ්ග ශාස්තෘශාසන සඞ්ඛ්යාත වූ යම් පමණ බුද්ධභාෂිතයෙක් වෙයි ද එ හැම පුහුණු කොට බුදුසසුන හෙබැ වීමි.
16. ඒ කාශ්යප බුදුහු ද මාගේ ආශ්චර්ය්යය දැක ‘මේ තෙම මේ භද්රකල්පයෙහි බුදු වන්නේ යැ’ යි විවරණ දුන් සේක.
17. එකල්හි තථාගත වූ බෝසත්හු රම්ය වූ කපිල නම් පුරයෙන් නික්ම ප්රධන්වීර්ය්යය වඩා දුෂ්කරක්රියා කොට–
18. ඒ තථාගතයෝ අජපල් නම් නුගරුක් මුල වැඩ හිඳ එහි දී කිරිපිඬු පිළිගෙන නිල්දලා ගංතෙරට පැමිණෙන්නා හ.
19. ඒ ජිතමාර වූ බෝසත්හු නිල්දලා ගංතෙර හිඳ කිරිපිඬු වළඳා දෙවියන් සැරසූ උතුම් මඟින් බෝමුල කරා පැමිණෙන්නා හ.
20. ඉක්බිති අනුත්තර වූ මහසත්හු බෝමැඩ පැදකුණු කොට මහායශස් ඇත්තාහු ඇසතු රුක්මුල්හි වැඩහිඳ සත්යාවබෝධය කරන්නාහ.
21. මොවුන් ගේ ජනික මවු තොමෝ මායා නම් වන්නී යැ. පිය තෙමේ සුද්ධෝදන නම් වන්නේ යැ. මේ තෙම ගොතම නම් වන්නේ යි.
22. අනාස්රව වූ වීතරාග වූ සන්හුන් සිත් ඇති අර්හත්ඵලසමාධියෙන් සමාහිත වූ කෝලිත යැ උපතිස්ස යැ යන මොහු අග්රශ්රාවක වන්නාහ. ආනන්ද නම් උපස්ථායක තෙර කෙනෙක් ඒ බුදුන්ට උපස්ථාන කරන්නාහ.
23. බෙමා යැ උප්පලවණ්ණා යැ යන දෙදෙන අග්රශ්රාවිකා වන්නාහ. ඒ භාග්යවත්හු ගේ බෝධිය ‘ඇසැතු’ යයි කියනු ලැබේ.
24. චිත්ත යැ හත්ථාළවක යැ යන මොහු අග්රෝපස්ථායක වන්නාහ. උත්තරා යැ නන්දමාතා යැ යන මොහු අග්රෝපස්ථායිකා වන්නාහ. යශස්වී වූ ඒ ගෞතම බුදුන්ට සියක් හවුරුදු ආයු වන්නේ යි.
25. අසම වූ මහර්ෂීන් ගේ මෙ වදන් අසා දේව මනුෂ්යයෝ ‘මේ තෙම බුද්ධබීජාඞ්කුරයෙකැ’යි සතුට වූවාහු,
26. ඔල්වරසන් පවත්වති, අපොළති, සිනහසෙති. දෙවියන් සහිත වූ දසදහස් ලෝධා වැසියෝ බදැඳිලි වැ නමස්කාර කෙරෙත්.
27. ඉදින් ඇපි මේ ලෝහිමියන් ගේ සස්න වරදමෝ නම් අනාගත කාලයෙහි මොවුන් හමු වන්නම් හ.
28. යම්සේ ගඟ තරණය කරන මිනිස්සු හමුයෙහි වූ තොට වැරැද යට තොටැහි ගෙන මහගඟ තරණය කෙරෙත් ද–
29. එසෙයින් මැ ඇපි සියලු දෙනමෝ මෙ බුදුන් හරමෝ නම් අනාගත කාලයෙහි මොවුන් හමු වන්නම් හ.
30. මම් ඔබගේ බස් අසා වැඩි තරම් කොට සිත පැහැදවීම් දසපැරුම් පුරනු සඳහා මත්තෙහි ව්රතාධිෂ්ඨාන කෙළෙමි.
31. මෙසේ මම් නො කටයුතු දුරුකෙරෙමින් සසර සැරිසරා (ඇවිද්දෙමි.) මා විසින් සම්යක් සම්බෝධිය මැ හේතු කොට ගෙන දුෂ්කරක්රියා ද කරනලද.
32. එ බුදුන්ගේ නුවර බරණැස් නමැ. එහි කිකී නම් ක්ෂත්රියරජෙක් විය. එනුවර කාශ්යප සම්යක්සම්බුද්ධයන්ගේ මහා ඥාතිකුලය වාසය කෙළේ යි.
33. මහර්ෂි වූ කාශ්යප බුදුරජාණන් වහන්සේට ප්රසිද්ධ වූ බ්රහ්මදත්ත නම් බමුණු තෙමේ පියා විය. ධනවතී නම් බැමිණිය මාතෘ වූවා යැ.
34. ඒ බුදුහු දෙවාදහසක් ගිහිගෙයි විසූහ. හංස යැ යස යැ සිරිනන්ද යැ යන උතුම් වූ තුන් පහයෙක් වී.
35. මොනොවට සැරහුණු අටසාලිස් දහසක් පරිවාරස්ත්රීහු වූහ. සුනන්දා නම් ප්රසිද්ධ ස්ත්රිය බිරිඳ වූ යැ, පුත්ර තෙමේ විජිතසේන නම්වී.
36. ඒ පුරුෂෝත්තමයෝ සතර පෙරනිමිති දැක ප්රාසාදයෙන් මහබිනික්මන් කළහ. සතියක් මුළුල්ලෙහි ප්රධන්වීර්ය්ය කළහ.
37. මහාවීර වූ නරෝත්තම වූ කාශ්යප ලෝකනායකයන් වහන්සේ මහබඹහු විසින් අයදනාලදහු මිගදායෙහි වැඩහිඳ දම්සක් පැවැත්වූහ.
38. මහර්ෂි වූ කාශ්යපබුදුන්ට තිස්ස යැ භාරද්වාජ යැයි අගසවු දෙදෙනෙක් වූහ. සබ්බමිත්ත නම් තෙර කෙනෙක් උපස්ථායක වූහ.
39. අනුලා යැ උරුවේලා යැ යන අගසැවි දෙදෙනෙක් වූහ. ඒ බුදුන්ගේ බෝධිය ‘නුගරුකැ’යි කියනුලැබේ.
40. සුමඞ්ගල යැ ඝටීකාර යැ යන අග්රෝපස්ථායක දෙදෙනෙක් වූහ. විජිතසේනා යැ භද්දා යැ යන මොහු අග්රෝපස්ථායිකා වූහු,
41. ඒ බුදුහු උසින් විසිරියන් උස්වූහ. අහස්හි විදුලියක් සෙයින් ද ග්රහතාරකාවන් පිරිවැරූ සඳු මෙන් ද බැබැළුණාහ.
42. ඒ මහර්ෂීන්ට විසිවාදහසක් ආයු විය. ඒ බුදුහු එතෙක් කල් වැඩසිටිමින් බොහෝ ජනතාව සසරින් තැරැවූහ.
43. දහම් නමැති විල් මවා සිල් මැ විලෙවුන් දී (හිරිඔතප්) දහම් මැ සළු හඳවා (සත්තිස්බෝධිපාක්ෂික) දහම් මැ මල්දම් රචනා කොට–
44. ‘නිවන් පතන කිසි කෙනෙක් මා විසින් දක්වනලද අලඞ්කාරය දකිත්ව’යි මහජනයාට දහම්මුවා කැටපත පිහිටුවා–