Buddhavaṁsa

Chronicle of the Buddhas

Buddha Jayanthi Tipitaka · pathnirvana/tipitaka.lk · CC BY-ND 4.0 · Fetched 2026-04-25 · 1372 segments

පෙන්වන කොටස් 1101-1200 න් 1372

13. අහූකපිලව්හයා රම්මා නික්ඛමිත්වා තථාගතො පධානං පදහිත්වාන කත්වා දුක්කර කාරිකං.
14. අජපාලරුක්ඛමූලම්හි නිසීදිත්වා තථාගතො තත්ථ පායාසමග්ගය්හ නෙරඤ්ජරමුපෙහිති.
15. නෙරඤ්ජරාය තීරම්හි පායාසං ආදාය සො ජිනො, පටියත්තවරමග්ගෙන බොධිමූල’මුපෙහිති.
16. තතො පදක්ඛිණං කත්වා බොධිමණ්ඩං අනුත්තරො අස්සත්ථරුක්ඛමූලම්හි බුජ්ඣිස්සති මහායසො.
17. ඉමස්ස ජනිකා මාතා මායා නාම භවිස්සති පිතා සුද්ධොදනො නාම අයං හෙස්සති ගොතමො.
18. අනාසවා වීතරාගා සන්තචිත්තා සමාහිතා කොලිතො උපතිස්සො ච අග්ගා හෙස්සන්ති සාවකා ආනන්දො නාමු’පට්ඨාකො උපට්ඨිස්සති තං ජිනං.
19. ඛෙමා උප්පලවණ්ණා ච අග්ගා හෙස්සන්ති සාවිකා බොධි තස්ස භගවතො අස්සත්ථො’ති පවුච්චති.
20. චිත්තො ච හත්ථාළවකො අග්ගා හෙස්සන්තු’පට්ඨකා උත්තරා නන්දමාතා ච අග්ගා හෙස්සන්තු’පට්ඨිකා ආයු වස්සසතං තස්ස ගොතමස්ස යසස්සිනො.
21. ඉදං සුත්වාන වචනං අසමස්ස මහෙසිනො ආමොදිතා නරමරූ බුද්ධබීජඞ්කුරො අයං.
22. උක්කුට්ඨි සද්දං පවත්තෙන්ති අප්ඵොටෙන්ති හසන්ති ච කතඤ්ජලී නමස්සන්ති දසසහස්සී සදෙවකා.
23. යදි’මස්ස ලොකනාථස්ස විරජ්ඣිස්සාම සාසනං අනාගතම්හි අද්ධානෙ හෙස්සාම සම්මුඛා ඉමං.
24. යථා මනුස්සා නදිං තරන්තා පටිතිත්ථං විරජ්ඣිය හෙට්ඨා තිත්ථෙ ගහෙත්වාන උත්තරන්ති මහානදිං.
25. එව’මෙව මයං සබ්බෙ යදි මුඤ්චාමි’මං ජිනං අනාගතම්හි අද්ධානෙ හෙස්සාම සම්මුඛා ඉමං.
26. තස්සා’හං වචනං සුත්වා භිය්යො චිත්තං පසාදයිං උත්තරිං වත මධිට්ඨාසිං දස පාරමිපූරියා.
27. නගරං අරුණවතී නාම අරුණවා නාම{1} ඛත්තියො පභාවති නාම ජනිකා සිඛිස්ස ච මහෙසිනො.
28. සත්තවස්සසහස්සානි අගාරමජ්ඣසො වසී සුචන්දො ගිරිවසභො තයො පාසාදමුත්තමං.
29. චතුවීසති සහස්සානි නාරියො සමලඞ්කතා සබ්බකාමා නාම නාරි අතුලො නාම අත්රජො.
30. නිමිත්තෙ චතුරො දිස්වා හත්ථියානෙන නික්ඛමි අට්ඨමාසං පධානචාරං අචරී පුරිසුත්තමො.
31. බ්රහ්මුනා යාචිතො සන්තො සිඛී ලොකග්ගනායකො වත්ති චක්කං මහාවීරො මිගාචිරෙ නරුත්තමො{2}.
32. අභිභූ සම්භවො නාම අහෙසුං අග්ගසාවකා ඛෙමඞ්කරො නාමු’පට්ඨාකො සිඛිස්ස’පි මහෙසිනො.
33. මඛිලා{3} ච පදුමා චෙති අහෙසුං අග්ගසාවිකා බොධි තස්ස භගවතො පුණ්ඩරීකොති වුච්චති.
34. සිරිවඩ්ඪො ච නන්දො{4} ච අහෙසුං අග්ගු’පට්ඨකා චිත්තා චෙ’ව සුගුත්තා ච අහෙසුං අග්ගු’පට්ඨිකා.
35. උච්චත්තනෙන සො බුද්ධො සත්තති හත්ථමුග්ගතො කඤ්චනග්ඝිය{1} සංකාසො ද්වත්තිංසවරලක්ඛණො.
36. තස්ස{2} බ්යාමප්පභා කායා දිවාරත්තිං නිරන්තරං දිසො දිසං නිච්ඡරන්ති තීණියොජනසො පභා.
37. සත්තතිවස්සසහස්සානි ආයු තස්ස මහෙසිනො තාවතා තිට්ඨමානො සො තාරෙසි ජනතං බහුං.
38. ධම්මමෙඝං පවස්සෙත්වා තෙමයිත්වා සදෙවකෙ ඛෙමන්තං{3} පාපයිත්වාන නිබ්බුතො සො සසාවකො.
39. අනුව්යඤ්ජනසම්පන්නං ද්වත්තිංසවරලක්ඛණං සබ්බං සමන්තරහිතං නනු රිත්තා සබ්බසඞ්ඛාරා.
40. සිඛී මුනිවරො බුද්ධො දුස්සාරාමම්හි නිබ්බුතො තත්ථෙ’ව තස්ස ථූපවරො තීණියොජනමුග්ගතො.
සිඛී බුද්ධවාසො වීසතිමො.
21. වෙස්සභූ බුද්ධවංසො
1. තත්ථෙව මණ්ඩකප්පම්හි අසමො අප්පටිපුග්ගලො වෙස්සභූ නාම නාමෙන ලොකෙ උප්පජ්ජි නායකො.
2. ආදිත්තන්ති ච{1} රාගග්ගි තණ්හානං විජිතං තදා නාගො’ව බන්ධනං ඡෙත්වා පත්තො සම්බොධිමුත්තමං.
3. ධම්මචක්කං පවත්තෙන්තෙ{2} වෙස්සභූලොකනායකෙ අසීතිකොටිසහස්සානං පඨමා’භිසමයො අහු.
4. පක්කන්තෙ චාරිකං රට්ඨෙ ලොකජෙට්ඨෙ{3} නරාසභෙ සත්තති කොටිසහස්සානං දුතියා’භිසමයො අහු.
5. මහාදිට්ඨිං විනොදෙන්තො පාටිහීරං කරොති සො සමාගතා නරමරූ දසසහස්සී සදෙවකෙ.
6. මහා අච්ඡරියං දිස්වා අබ්භුතං ලොමහංසනං දෙවා චෙ ව මනුස්සා ච බුජ්ඣරෙ සට්ඨිකොටියො.
7. සන්නිපාතා තයො ආසුං වෙස්සභුස්ස මහෙසිනො ඛීණාසවානං විමලානං සන්තචිත්තාන’තාදිනං.
8. අසීතිභික්ඛුසහස්සානං පඨමො ආසි සමාගමො සත්තතිභික්ඛුසහස්සානං දුතියො ආසි සමාගමො.
9. සට්ඨි භික්ඛුසහස්සානං තතියො ආසි සමාගමො ජරාදි භයා’තීතානං{4} ඔරසානං මහෙසිනො.
10. අහං තෙන සමයෙන සුදස්සනො නාම ඛත්තියො නිමන්තෙත්වා මහාවීරං දානං දත්වා මහාරහං අන්නපානෙන වත්ථෙන සසඞ්ඝං ජිනමපූජයිං.
11. තස්ස බුද්ධස්ස අසමස්ස චක්කං වත්තිත’මුත්තමං සුත්වාන පණීතං ධම්මං පබ්බජ්ජ’මභිරොචයිං.
12. මහාදානං පවත්තෙත්වා රත්තිං දිවමතන්දිතො පබ්බජ්ජං ගුණසම්පන්නං පබ්බජිං ජිනසන්තිකෙ.
13. ආචාරගුණසම්පන්නො වත්තසීලසමාහිතො සබ්බඤ්ඤුතං ගවෙසන්තො රමාමී ජිනසාසනෙ
14. සද්ධාපීතිමු’පාගන්ත්වා පාදෙ වන්දාමි සත්ථරි{1} පීති උප්පජ්ජතී මය්හං බොධියායෙ’ව කාරණා.
15. අනිවත්තිමානසං{2} ඤත්වා සම්බුද්ධො එතද’බ්රවි එකතිංසෙ ඉතො කප්පෙ අයං බුද්ධො භවිස්සති.
16. අහූ කපිලව්හයා රම්මා නික්ඛමිත්වා තථාගතො පධානං පදහිත්වාන කත්වා දුක්කරකාරිකං.
17. අජපාලරුක්ඛමූලම්හි නිසීදිත්වා තථාගතො තත්ථ පායාසං පග්ගය්හ නෙරංජරමුපෙහිති.
18. නෙරඤ්ජරාය තීරම්හි පායාසං ආදාය සො ජිනො පටියත්තවරමග්ගෙන බොධිමූලමුපෙහිති.
19. තතො පදක්ඛිණං කත්වා බොධිමණ්ඩං අනුත්තරො අස්සත්ථරුක්ඛමූලම්හි බුජ්ඣිස්සති මහායසො.
20. ඉමස්ස ජනිකා මාතා මායා නාම භවිස්සති පිතා සුද්ධොදනො නාම අයං හෙස්සති ගොතමො.
21. අනාසවා වීතරාගා සන්තචිත්තා සමාහිතා කොලිතො උපතිස්සො ච අග්ගා හෙස්සන්ති සාවකා ආනන්දො නාමු’පට්ඨාකො උපට්ඨිස්සති තං ජිනං
22. ඛෙමා උප්පලවණ්ණා ච අග්ගා හෙස්සන්ති සාවිකා බොධි තස්ස භගවතො අස්සත්ථො’ති පවුච්චති.
23. චිත්තො ච හත්ථාළවකො අග්ගා හෙස්සන්තු’පට්ඨකා උත්තරා නන්දමාතා ච අග්ගා හෙස්සන්තු පට්ඨිකා ආයු වස්සසතං තස්ස ගොතමස්ස යසස්සිනො.
24. ඉදං සුත්වාන වචනං අසමස්ස මහෙසිනො ආමොදිතා නරමරූ බුද්ධබීජඞ්කුරො අයං.
25. උක්කුට්ඨිසද්දං වත්තෙන්ති අප්ඵොටෙන්ති හසන්ති ච කතඤ්ජලී නමස්සන්ති දසසහස්සී සදෙවකා.
26. යදි’මස්ස ලොකනාථස්ස විරජ්ඣිස්සාම සාසනං අනාගතම්හි අද්ධානෙ හෙස්සාම සම්මුඛා ඉමං.
27. යථා මනුස්සා නදිං තරන්තා පටිතිත්ථං විරජ්ඣිය හෙට්ඨා තිත්ථෙ ගහෙත්වාන උත්තරන්ති මහානදිං.
28. එව’මෙව මයං සබ්බෙ යදි මුඤ්චාමි මං ජිනං අනාගතම්හි අද්ධානෙ හෙස්සාම සම්මුඛා ඉමං.
29. තස්සා’හං වචනං සුත්වා භිය්යො චිත්තං පසාදයිං උත්තරිං වතමධිට්ඨාසිං දසපාරමිපූරියා.
30. අනුපමං{1} නාම නගරං සුප්පතීතො නාම ඛත්තියො මාතා යසවතී නාම වෙස්සභුස්ස මහෙසිනො.
31. ඡබ්බස්සසහස්සානි අගාරමජ්ඣ සො වසී රුචිසුරුචිරතිවඩ්ඪනො{2} තයො පාසාදමුත්තමා.
32. අනූනතිංසසහස්සානි නාරියො සමලඞ්කතා සුචිත්තා නාම සා නාරී සුප්පබුද්ධො නාම අත්රජො.
33. නිමිත්තෙ චතුරො දිස්වා සිවිකායා’භිනික්ඛමි ඡ මාසං පධානචාරං අචරී පුරිසුත්තමො.
34. බ්රහ්මුනා යාචිතො සන්තො වෙස්සභුලොකනායකො වත්ති චක්කං මහාවීරො අරුණාරාමෙ නරුත්තමො.
35. සොණො ච උත්තරො චෙව අහෙසුං අග්ගසාවකා උපසන්තො නාමු’පට්ඨාකො වෙස්සභුස්ස මහෙසිනො.
36. දාමා{1} චෙව සමාලා ච අහෙසුං අග්ගසාවිකා බොධි තස්ස භගවතො සාලො ඉති පවුච්චති{2}
37. සොත්ථිකො චෙව රම්මො ච අහෙසුං අග්ගු’පට්ඨකා ගොතමී ච සිරිමා ච{3} අහෙසුං අග්ගු’පට්ඨිකා.
38. සට්ඨිරතනමුබ්බෙධො හෙමයූපසමූපමො කායා නිච්ඡරතී රංසි{4} රත්තිං සිඛී ව පබ්බතෙ.
39. සට්ඨිවස්සසහස්සානි ආයු විජ්ජති තාවදෙ{5} තාවතා තිට්ඨමානො සො තාරෙසි ජනතං බහුං.
40. ධම්මං විත්ථාරිකං කත්වා විභජිත්වා මහාජනං ධම්මනාවං ඨපෙත්වාන නිබ්බුතො සො සසාවකො.
41. දස්සනීයං සබ්බජනං විහාරඤ්චිරියාපථං සබ්බං සමන්තරහිතං නනු රිත්තා සබ්බසඞ්ඛාරා
42. වෙස්සභූ ජිනවරො සත්ථා ඛෙමාරාමම්හි{6} නිබ්බුතො ධාතු විත්ථාරිකං ආසී තෙසු තෙසු පදෙසතොති.
වෙස්සභූ බුද්ධවංසො එකවීසතිමො.
22. කකුසන්ධ බුද්ධවංසො
1. වෙස්සභුස්ස අපරෙන සම්බුද්ධො දිපදුත්තමො කකුසන්ධො{1} නාම නාමෙන අප්පමෙය්යා දුරාසදො
2. උග්ඝාටෙත්වා සබ්බභවං චරියාපාරමිං ගතො සීහො’ච පඤ්ජරං භෙත්වා පත්තො සම්බොධිමුත්තමං.
3. ධම්මචක්කං පවත්තෙන්තෙ කකුසන්ධෙ ලොකනායකෙ චත්තාළීස{2} කොටිසහස්සානං පඨමා’භිසමයො අහු.
4. අන්තලික්ඛම්හි ආකාසෙ යමකං කත්වා විකුබ්බනං තිංසකොටිසහස්සානං බොධෙසි දෙවමානුසෙ.
5. නරදෙවස්ස යක්ඛස්ස චතුසච්චප්පකාසනෙ ධම්මා’භිසමයො තස්ස ගණනාතො අසඞ්ඛියො.
6. කකුසන්ධස්ස{3} භගවතො එකො ආසිසමාගමො ඛීණාසවානං විමලානං සන්තචිත්තාන තාදිනං.
7. චත්තාළීසසහස්සානං තදා{4} ආසි සමාගමො දන්ත භූමිමනුප්පත්තානං ආසවාරිගණක්ඛයා{5}
8. අහං තෙන සමයෙන ඛෙමො නාමාසිං ඛත්තියො{6} තථාගතෙ ජිනපුත්තෙ ච දානං දත්වා අනප්පකං.
9. පත්තඤ්ච චීවරං දත්වා අඤ්ජනං මධුලට්ඨිකං ඉමෙතං පත්ථිතං සබ්බං පටියාදෙමි{7} වරං වරං.
10. සො’පි මං මුනි ව්යාකාසි කකුසන්ධො ලොකනායකො{8} ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ{9} අයං බුද්ධො භවිස්සති.
11. අහු කපිලව්හයා රම්මා නික්ඛමිත්වා තථාගතො පධානං පදහිත්වාන කත්වා දුක්කරකාරිකං.
12. අජපාලරුක්ඛමූලම්හි නිසීදිත්වා තථාගතො තත්ථ පායාසමග්ගය්හ නෙරඤ්ජරමුපෙහිති.
13. නෙරඤ්ජරා නදීතීරෙ පායාසං ආදාය සො ජිනො, පටියත්තවරමග්ගෙන බොධිමූල’මුපෙහිති.
14. තතො පදක්ඛිණං කත්වා බොධිමණ්ඩං අනුත්තරො අස්සත්ථමූලෙ සම්බොධිං බුජ්ඣිස්සති මහායසො.
15. ඉමස්ස ජනිකා මාතා මායා නාම භවිස්සති පිතා සුද්ධොදනො නාම අයං හෙස්සති ගොතමො.
16. අනාසවා වීතරාගා සන්තචිත්තා සමාහිතා කොලිතො උපතිස්සො ච අග්ගා හෙස්සන්ති සාවකා ආනන්දො නාමුපට්ඨාකො උපට්ඨිස්සති තං ජිනං.
17. ඛෙමා උප්පලවණ්ණා ච අග්ගා හෙස්සන්ති සාවිකා බොධි තස්ස භගවතො අස්සත්ථො’ති පවුච්චති.
18. චිත්තො ච හත්ථාළවකො අග්ගා හෙස්සන්තු’පට්ඨකා උත්තරා නන්දමාතා ච අග්ගා හෙස්සන්තු’පට්ඨිකා ආයු වස්සසතං තස්ස ගොතමස්ස යසස්සිනො.
19. ඉදං සුත්වාන වචනං අසමස්ස මහෙසිනො ආමොදිතා නරමරූ බුද්ධ බීජඞ්කුරො අයං.
20. උක්කුට්ඨි සද්දං වත්තෙන්ති අප්ඵොඨෙන්ති හසන්ති ච කතඤ්ජලී නමස්සන්ති දසසහස්සී සදෙවකා.
21. යදිමස්ස ලොකනාථස්ස විරජ්ඣිස්සාම සාසනං අනාගතම්හි අද්ධානෙ හෙස්සාම සම්මුඛා ඉමං.
22. යථා මනුස්සා නදිං තරන්තා පටිතිත්ථං විරජ්ඣිය හෙට්ඨා තිත්ථෙ ගහෙත්වාන උත්තරන්ති මහානදිං.
23. එව’මෙව මයං සබ්බෙ යදි මුඤ්චාමි’මං ජිනං අනාගතම්හි අද්ධානෙ හෙස්සාම සම්මුඛා ඉමං.
24. තස්සා’හං වචනං සුත්වා භිය්යො චිත්තං පසාදයිං උත්තරිං වතමධිට්ඨාසිං දස පාරමි පූරියා.
25. නගරං ඛෙමවතී නාම ඛෙමො නාමාස’හං තදා සබ්බඤ්ඤුතං ගවෙසන්තො පබ්බජිං තස්ස සන්තිකෙ.
26. බ්රාහ්මණො අග්ගිදත්තො ච ආසි බුද්ධස්ස සො පිතා විසාඛා නාම ජනිකා කුකුසන්ධස්ස මහෙසිනො.