Buddhavaṁsa

Chronicle of the Buddhas

Buddha Jayanthi Tipitaka · pathnirvana/tipitaka.lk · CC BY-ND 4.0 · Fetched 2026-04-25 · 1372 segments

පෙන්වන කොටස් 901-1000 න් 1372

14. තතො පදක්ඛිණං කත්වා බොධිමණ්ඩං අනුත්තරො අස්සත්ථරුක්ඛමූලම්හි බුජ්ඣිස්සති මහායසො.
15. ඉමස්ස ජනිකා මාතා මායා නාම භවිස්සති පිතා සුද්ධොදනො නාම අයං හෙස්සති ගොතමො.
16. කොලිතො උපතිස්සො ච අග්ගා හෙස්සන්ති සාවකා ආනන්දො නාමු’පට්ඨාකො උපට්ඨිස්සති තං ජිනං.
17. ඛෙමා උප්පලවණ්ණා ච අග්ගා හෙස්සන්ති සාවිකා බොධි තස්ස භගවතො අස්සත්ථො’ති පවුච්චති.
18. චිත්තො ච හත්ථාළවකො අග්ගා හෙස්සන්තු’පට්ඨකා උත්තරා නන්දමාතා ච අග්ගා හෙස්සන්තු’පට්ඨිකා ආයු වස්සසතං තස්ස ගොතමස්ස යසස්සිනො.
19. ඉදං සුත්වාන වචනං අසමස්ස මහෙසිනො ආමොදිතා නරමරූ බුද්ධබීජඞ්කුරො අයං.
20. උක්කුට්ඨිසද්දං වත්තෙන්ති අප්ඵොටෙන්ති හසන්ති ච කතඤ්ජලී නමස්සන්ති දසසහස්සී සදෙවකා.
21. යදි’මස්ස ලොකනාථස්ස විරජ්ඣිස්සාම සාසනං අනාගතම්හි අද්ධානෙ හෙස්සාම සම්මුඛා ඉමං.
22. යථා මනුස්සා නදිං තරන්තා පටිතිත්ථං විරජ්ඣිය හෙට්ඨා තිත්ථෙ ගහෙත්වාන උත්තරන්ති මහානදිං.
23. එව’මෙව මයං සබ්බෙ යදි මුඤ්චාමි’මං ජිනං අනාගතම්හි අද්ධානෙ හෙස්සාම සම්මුඛා ඉමං.
24. තස්සා’පි වචනං සුත්වා භිය්යො චිත්තං පසාදයිං උත්තරිං වතමධිට්ඨාසිං දසපාරමිපූරියා.
25. සරණං නාම නගරං සරණො නාම ඛත්තියො සුනන්දා නාම ජනිකා ධම්මදස්සිස්ස සත්ථුනො.
26. අට්ඨ වස්සසහස්සානි අගාරමජ්ඣසො වසී අරජො විරජො සුදස්සනො තයො පාසාදමුත්තමා.
27. තිචත්තාරීසසහස්සානි නාරියො සමලඞ්කතා විචතොලී නාම නාරී අත්රජො පුඤ්ඤවඩ්ඪනො.
28. නිමිත්තෙ චතුරො දිස්වා පාසාදෙනා’භිනික්ඛමි සත්තාහං පධානචාරං අචරී පුරිසුත්තමො.
29. බ්රහ්මුනා යාචිතො සන්තො ධම්මදස්සී නරාසභො වත්ති චක්කං මහාවීරො මිගදායෙ නරුත්තමෙ.
30. පදුමො ඵුස්සදෙවො ච අහෙසුං අග්ගසාවකා සුනෙත්තො නාමු’පට්ඨාකො ධම්මදස්සිස්ස සත්ථුනො.
31. ඛෙමා ච සච්චනාමා ච අහෙසුං අග්ගසාවිකා බොධි තස්ස භගවතො බිම්බිජාලො{1} ති වුච්චති.
32. සුභද්දො කටිසහො චෙව අහෙසුං අග්ගු’පට්ඨකා සාලියා ච වලියා ච අහෙසුං අග්ගු’පට්ඨිකා.
33. සො’පි බුද්ධො අසමසමො අසීතිහත්ථමුග්ගතො අතිරොචති තෙජෙන දසසහස්සිම්හි ධාතුයා.
34. සුඵුල්ලො සාලරාජාව විජ්ජූ’ව ගගනෙ යථා මජ්ඣන්තිකෙ ව සුරියො එවං සො උපසොභථ{2}
35. තස්සා’පි අතුලතෙජස්ස සමකං ආසි ජීවිතං වස්සසතසහස්සානි ලොකෙ අට්ඨාසි චක්ඛුමා.
36. ඔභාසං දස්සයිත්වාන විමලං කත්වාන සාසනං රවිචන්දො ව ගගනෙ නිබ්බුතො සො සසාවකො’ති.
37. ධම්මදස්සී මහාවීරො කෙසාරාමම්හි{3} නිබ්බුතො තත්ථෙ’ව’ස්ස{4} ථූපවරො තියොජන සමුග්ගතොති.
ධම්මදස්සී බුද්ධවංසො පණ්ණරසමො.
16. සිද්ධත්ථ බුද්ධවංසො
1. ධම්මදස්සිස්ස අපරෙන සිද්ධත්ථො ලොකනායකො{1} නිහනිත්වා තමං සබ්බං සුරියො අබ්භුග්ගතො යථා{2}
2. සො’පි පත්වාන සම්බොධිං{3} සන්තාරෙන්තො{4} සදෙවකං අභිවස්සි ධම්මමෙඝෙන නිබ්බාපෙන්තො සදෙවකං.
3. තස්සා’පි අතුලතෙජස්ස අහෙසුං අභිසමයා තයො කොටිසතසහස්සානං පඨමා’භිසමයො අහු.
4. පුනා’පරං භීමරථෙ{5} යදා අහනි දුන්දුභිං{6} තදා නවුතිකොටීනං දුතියා’භි සමයො අහු.
5. යදා බුද්ධො ධම්මං දෙසෙසි වෙහාරෙ සො පුරුත්තමෙ තදා නවුති කොටීනං තතියා’භිසමයො අහු.
6. සන්නිපාතා තයො ආසුං තස්මි’ම්පි දිපදුත්තමෙ ඛීණාසවානං විමලානං සන්තචිත්තාන’තාදිනං.
7. කොටිසතානං නවුතීනං අසීතියා ච කොටීනං එතෙ ආසුං තයො ඨානා විමලානං සමාගමෙ.
8. අහං තෙන සමයෙන මඞ්ගලො නාම තාපසො උග්ගතෙජො දුප්පසහො අභිඤ්ඤාබලසමාහිතො.
9. ජම්බුතො ඵලමා’නෙත්වා{7} සිද්ධත්ථස්ස අදාස’හං පටිග්ගහෙත්වා සම්බුද්ධො ඉදං වචන’මබ්රුවි.
10. පස්සථ ඉමං තාපසං ජටිලං උග්ගතාපනං චතුනවුතෙ ඉතො කප්පෙ අයං බුද්ධො භවිස්සති.
11. අහු කපිලව්හයා රම්මා නික්ඛමිත්වා තථාගතො පධානං පදහිත්වාන කත්වා දුක්කරකාරිකං.
12. අජපාලරුක්ඛමූලම්හි නිසීදිත්වා තථාගතො තත්ථ පායාසමග්ගය්හ නෙරඤ්ජරමුපෙහිති.
13. නෙරඤ්ජරාය තීරම්හි පායාසං ආදාය සො ජිනො පටියත්තවරමග්ගෙන බොධිමූලංහි එහිති.
14. තතො පදක්ඛිණං කත්වා බොධිමණ්ඩං අනුත්තරො අස්සත්ථරුක්ඛමූලම්හි බුජ්ඣිස්සති මහායසො.
15. ඉමස්ස ජනිකා මාතා, මායා නාම භවිස්සති පිතා සුද්ධොදනො නාම අයං හෙස්සති ගොතමො.
16. කොලිතො උපතිස්සො ච අග්ගා හෙස්සන්ති සාවකා ආනන්දො නාමු’පට්ඨාකො, උපට්ඨිස්සති තං ජිනං.
17. ඛෙමා උප්පලවණ්ණා ච අග්ගා හෙස්සන්ති සාවිකා බොධි තස්ස භගවතො අස්සත්ථො’ති පවුච්චති.
18. චිත්තො ච හත්ථාළවකො, අග්ගා හෙස්සන්තු’පට්ඨකා උත්තරා නන්දමාතා ච අග්ගා හෙස්සන්තු’පට්ඨිකා ආයු වස්ස සතං තස්ස ගොතමස්ස යසස්සිනො.
19. ඉදං සුත්වාන වචනං අසමස්ස මහෙසිනො ආමොදිතා නරමරූ බුද්ධබීජඞ්කුරො අයං.
20. උක්කුට්ඨිසද්දා වත්තන්ති අප්ඵොටෙන්ති හසන්තිච කතඤ්ජලී, නමස්සන්ති දසසහස්සීසදෙවකා.
21. යදිමස්ස ලොකනාථස්ස විරජ්ඣිස්සාම සාසනං අනාගතම්හි අද්ධානෙ හෙස්සාම සම්මුඛා ඉමං.
22. යථා මනුස්සා නදිං තරන්තා පටිතිත්ථං විරජ්ඣිය හෙට්ඨා තිත්ථං ගහෙත්වාන උත්තරන්ති මහානදිං.
23. එව’මෙව මයං සබ්බෙ යදි මුඤ්චාමි’මං ජිනං අනාගතම්හි අද්ධානෙ හෙස්සාම සම්මුඛා ඉමං.
24. තස්සා’පි වචනං සුත්වා භිය්යො චිත්තං පසාදයිං උත්තරිං වතමධිට්ඨාසිං දසපාරමි පූරියා.
25. වෙභාරං නාම නගරං උදෙනො නාම ඛත්තියො සුඵස්සා නාම ජනිකා සිද්ධත්ථස්ස මහෙසිනො.
26. දසවස්සසහස්සානි අගාරමජ්ඣසො වසී කොකාසුප්පලකොකනදා තයො පාසාදමුත්තමා.
27. තිසොළසසහස්සානි නාරියො සමලඞ්කතා සුමනා නාම සා නාරී අනුපමො නාම අත්රජො.
28. නිමිත්තෙ චතුරො දිස්වා සිවිකා යානෙන නික්ඛමි අනූනදසමාසානි පධානං පදහී ජිනො.
29. බ්රහ්මුනා යාචිතො සන්තො සිද්ධත්ථො ලොකනායකො වත්ති චක්කං මහාවීරො මිගදායෙ නරුත්තමො.{1}
30. සම්බලො ච සුමිත්තො ච අහෙසුං අග්ගසාවකා රෙවතො නාමු’පට්ඨාකො සිද්ධත්ථස්ස මහෙසිනො.
31. සීවලා ච සුරාමා ච අහෙසුං අග්ගසාවිකා බොධි තස්ස භගවතො කණිකාරොති වුච්චති.
32. සුප්පියො ච සමුද්දො ච අහෙසුං අග්ගු’පට්ඨකා රම්මා චෙව සුරම්මා ච අහෙසුං අග්ගු’පට්ඨිකා.
33. සො බුද්ධො සට්ඨී රතනං අහොසි නභමුග්ගතො, කඤ්චනග්ඝිය{2} සංකාසො දසසහස්සී විරොචති.
34. සො’පි බුද්ධො අසම සමො අතුලො අප්පටිපුග්ගලො වස්සසතසහස්සානි ලොකෙ අට්ඨාසි චක්ඛුමා.
35. විපුලං{3} පභං දස්සයිත්වා පුප්ඵාපෙත්වාන සාවකෙ විලාසෙත්වා ච සමාපත්යා{4} නිබ්බුතො සො සාසවකො.
36. සිද්ධත්ථො මුනිවරො බුද්ධො අනොමාරාමම්හි නිබ්බුතො තත්ථෙ’ව’ස්ස ථූපවරො චතුයොජනමුග්ගතො’ති.
සිද්ධත්ථ බුද්ධවංසො සොළසමො.
17. තිස්ස බුද්ධවංසො
1. සිද්ධත්ථ අපරෙන අස්සමො අප්පටිපුග්ගලො අනන්තතෙජො{1} අමිතයසො තිස්සො ලොකග්ගනායකො.
2. තම’න්ධකාරං විධමෙත්වා ඔභාසෙත්වා සදෙවකං{2} අනුකම්පකො මහා වීරො ලොකෙ උප්පජ්ජි චක්ඛුමා.
3. තස්සා’පි අතුලා ඉද්ධි අතුලං සීලං සමාධි ච සබ්බත්ථ පාරමිං ගන්ත්වා ධම්මචක්කං පවත්තයී.
4. සො බුද්ධො දසසහස්සිම්හි විඤ්ඤාපෙසි ගිරං සුචිං කොටිසතානි අභිසමිංසු පඨමෙ ධම්මදෙසනෙ.
5. දුතියො නවුතිකොටීනං{3} තතියො සට්ඨිකොටියො{4} බන්ධනාතො{5} පමොචෙසි{6} සම්පත්තෙ නරමරූ තදා.
6. සන්නිපාතා තයො ආසුං තිස්සෙ ලොකග්ගනායකෙ ඛීණාසවානං විමලානං සන්තචිත්තාන තාදිනං.
7. ඛීණාසවසතසහස්සානං{7} පඨමො ආසි සමාගමො නවුති සත සහස්සානං දුතියො ආසි සමාගමො.
8. අසීති සතසහස්සානං තතියො ආසි සමාගමො ඛීණාසවානං විමලානං පුප්ඵිතානං විමුත්තියා.
9. අහං තෙන සමයෙන සුජාතො නාම ඛත්තියො මහාභොගං ඡඩ්ඪයිත්වා පබ්බජිං ඉසිපබ්බජං.
10. මයි පබ්බජිතෙ සන්තෙ උප්පජ්ජි ලොකනායකො බුද්ධො’ති සද්දං සුත්වාන පීති මෙ උපපජ්ජථ.
11. දිබ්බං මන්දාරවං පුප්ඵං පදුමං පාරිච්ඡත්තකං උභො හත්ථෙහි පග්ගය්හ ධුනමානො උපාගමිං.
12. චාතුවණ්ණපරිවුතං තිස්සං ලොකග්ගනායකං තම’හං පුප්ඵං ගහෙත්වාන මත්ථකෙ ධාරයිං ජිනං.
13. සො’පි බුද්ධො{1} ව්යාකාසි ජනමජ්ඣෙ නිසීදිය ද්වෙනවුතෙ ඉතො කප්පෙ අයං බුද්ධො භවිස්සති.
14. අහු කපිලව්හයා රම්මං නික්ඛමිත්වා තථාගතො පධානං පදහිත්වාන කත්වා දුක්කරකාරිකං.
15. අජපාලරුක්ඛමූලම්හි නිසීදිත්වා තථාගතො තත්ථපායාසමග්ගය්හ නෙරඤ්ජරමුපෙහිතී.
16. නෙරඤ්ජරාය තීරම්හි පායාසං ආදාය සො ජිනො පටියත්තවරමග්ගෙන බොධිමූලම්හි එහිති.
17. තතො පදක්ඛිණං කත්වා බොධිමණ්ඩං අනුත්තරො අස්සත්ථරුක්ඛමූලම්හි බුජ්ඣිස්සති මහායසො.
18. ඉමස්ස ජනිකා මාතා මායා නාම භවිස්සති පිතා සුද්ධොදනො නාම අයං හෙස්සති ගොතමො.
19. කොලිතො උපතිස්සො ච අග්ගා හෙස්සන්ති සාවකා ආනන්දො නා’මුපට්ඨාකො උපට්ඨිස්සති තං ජිනං.
20. ඛෙමා උප්පලවණ්ණා ච අග්ගා හෙස්සන්ති සාවිකා බොධි තස්ස භගවතො අස්සත්ථො’ති පවුච්චති.
21. චිත්තො ච හත්ථාළවකො අග්ගා හෙස්සන්තු’පට්ඨකා උත්තරා නන්ද මාතා ච අග්ගා හෙස්සන්තු’ පට්ඨිකා ආයුවස්සසතං තස්ස ගොතමස්ස යසස්සිනො.
22. ඉදං සුත්වාන වචනං අසමස්ස මහෙසිනො ආමොදිතා නරමරූ බුද්ධබීජඞ්කුරො අයං.
23. උක්කුට්ඨි සද්දං වත්තෙන්ති අප්ඵොටෙන්ති හසන්ති ච කතඤ්ජලී නමස්සන්ති දසසහස්සී සදෙවකා.
24. යදි’මස්ස ලොකනාථස්ස විරජ්ඣිස්සාම සාසනං අනාගතම්හි අද්ධානෙ හෙස්සාම සම්මුඛා ඉමං.
25. යථා මනුස්සා නදිං තරන්තා පටිතිත්ථං විරජ්ඣිය හෙට්ඨා තිත්ථෙ ගහෙත්වාන උත්තරන්ති මහානදිං.
26. එව’මෙව මයං සබ්බෙ යදි මුඤ්චාමි’මං ජිනං අනාගතම්හි අද්ධානෙ හෙස්සාම සම්මුඛා ඉමං.
27. තස්සා’පි වචනං සුත්වා භිය්යො චිත්තං පසාදයිං උත්තරිං වත මධිට්ඨාසිං දසපාරමි පූරියා.
28. ඛෙමකං නාම නගරං ජනසන්ධො නාම ඛත්තියො පදුමා නාම ජනිකා තිස්සස්ස ච මහෙසිනො.
29. සත්තවස්සසහස්සානි අගාරමජ්ඣසො වසී ගුහා සෙලනාරි නිසභා තයො පාසාද මුත්තමා.
30. සමතිංස සහස්සානි නාරියො සමලඞ්කතා සුභද්දා නාම සා නාරි ආනන්දො නාම අත්රජො.
31. නිමිත්තෙ චතුරො දිස්වා අස්සයානෙන නික්ඛමි අනූනකං අට්ඨමාසං පධානං පදහී ජිනො.
32. බ්රහ්මුනා යාචිතො සන්තො තිස්සො ලොකග්ගනායකො වත්ති චක්කං මහාවීරො යසවතීදායමුත්තමෙ.
33. බ්රහ්මදෙවො ච උදයො ච අහෙසුං අග්ගසාවකා සමඞ්ගො{1} නාමුපට්ඨාකො තිස්සස්ස ච මහෙසිනො.
34. ඵුස්සා චෙ’වා ච සුදත්තාච අහෙසුං අග්ගසාවිකා බොධි තස්ස භගවතො අසනො’ති පවුච්චති.
35. සම්බලො ච සිරී{2} චෙව අහෙසුං අග්ගුපට්ඨකා කිසාගොතමී උපසෙනා අහෙසුං අග්ගුපට්ඨිකා.
36. සො’පි බුද්ධො සට්ඨිරතනො අහු උච්චත්තනෙ{1} ජිනො අනුපමො අසදිසො හිමවා විය දිස්සති.