27. වසති{1} තත්ථ ඛෙමපුරෙ සම්බුද්ධස්ස මහාකුලං නරානං පවරං සෙට්ඨං ජාතිමන්තං මහායසං.
28. චතුවස්සසහස්සානි අගාරමජ්ඣසො වසී රුචි සුරුචි රතිවද්ධනො තයො පාසාද මුත්තමා.
29. සමතිංසසහස්සානි නාරියො සමලඞ්කතා විරොචමානා නාම නාරී උත්තරො නාම අත්රජො
30. නිමිත්තෙ චතුරො දිස්වා රථයානෙන නික්ඛමී අනූනකං අට්ඨමාසං පධානං පදහී ජිනො.
31. බ්රහ්මුනා යාචිතො සන්තො කකුසන්ධො ලොකනායකො වත්ති චක්කං මහාවීරො මිගදායෙ නරුත්තමො.
32. විධුරො සඤ්ජීවනාමො ච අහෙසුං අග්ගසාවකා බුද්ධිජො{2} නාමු’පට්ඨාකො කකුසන්ධස්ස සත්ථුනො.
33. සාමා ච චම්පා නාමා ච{3} අහෙසුං අග්ගසාවිකා බොධි තස්ස භගවතො සිරීසො’ති පවුච්චති.
34. අච්චුතො ච සුමනො ච අහෙසුං අග්ගු’පට්ඨකා නන්දා චෙව සුනන්දා ච අහෙසුං අග්ගු’පට්ඨිකා
35. චත්තාළීස රතනානි අච්චුග්ගතො මහාමුනි කනකප්පභානිච්ඡරති{1} සමන්තා දස යොජනං.{2}
36. චත්තාළීසවස්සසහස්සානි ආයු තස්ස මහෙසිනො තාවතා තිට්ඨමානො සො තාරෙසි ජනතං බහුං.
37. ධම්මා’පණං පසාරෙත්වා{3} නරනාරීනං සදෙවකෙ නදිත්වා සීහනාදංව{4} නිබ්බුතො සො සසාවකො.
38. අට්ඨඞ්ගවචනසම්පන්නො අච්ඡිද්දානි නිරන්තරං සබ්බං සමන්තරහිතං නනු රිත්තා සබ්බසඞ්ඛාරා.
39. කකුසන්ධො ජිනවරො ඛෙමාරාමම්හි නිබ්බුතො තත්ථෙ’ව තස්ස ථූපවරො ගාවුතනභමුග්ගතො.
කකුසනන්ධ බුද්ධවංසො ද්වාවීසතිමො.
23. කොණාගමන බුද්ධවංසො
1. කකුසන්ධස්ස අපරෙන සම්බුද්ධො දිපදුත්තමො කොණාගමනො නාම ජිනො ලොකජෙට්ඨො නරාසභො
2. දසධම්මෙ පූරයිත්වාන{1} කන්තාරං සමතික්කමි පවාහිය මලං සබ්බං පත්තො සම්බොධිමුත්තමං.
3. ධම්මචක්කං පවත්තෙන්තෙ කොණාගමනනායකෙ{2} තිංසකොටිසහස්සානං පඨමා’භිසමයො අහු.
4. පාටිහීරං කරොන්තෙ ච පරවාදප්පමද්දනෙ වීසතිකොටිසහස්සානං දුතියා’භිසමයො අහු.
5. තතො විකුබ්බනං කත්වා ජිනො දෙවපුරං ගතො වසති තත්ථ සම්බුද්ධො සිලායං පණ්ඩුකම්බලෙ
6. පකරණෙ සත්ත දෙසෙන්තො වස්සං වසති සො මුනි දසකොටිසහස්සානං තතියා’භිසමයො අහු
7. තස්සා’පි දෙවදෙවස්ස එකො ආසි සමාගමො ඛීණාසවානං විමලානං සන්තචිත්තාන’තාදිනං.
8. තිංසභික්ඛුසහස්සානං තදා ආසි සමාගමො ඔඝානම’තික්කන්තානං{3} භිජ්ජිතානඤ්ච{4} මච්චුනං.
9. අහං තෙන සමයෙන පබ්බතො නාම ඛත්තියො මිත්තාමච්චෙහි සම්පන්නො බලවාහනමනප්පකං{5}
10. සම්බුද්ධදස්සනං ගන්ත්වා සුත්වා ධම්මමනුත්තරං නිමන්තෙත්වා සජිනං සඞ්ඝං දානං දත්වා යදිච්ඡකං{6}
11. පත්තුණ්ණං චීනපට්ටඤ්ච කොසෙය්යං කම්බල’ම්පි ච සොවණ්ණපාදුකඤ්චෙ’ව අදාසිං සත්ථුසාවකෙ
12. සො’පි මං මුනි ව්යාකාසි සඞ්ඝමජ්ඣෙ නිසීදිය ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ අයං බුද්ධො භවිස්සති.
13. අහු කපිලව්හයා රම්මා නික්ඛමිත්වා තථාගතො පධානං පදහිත්වාන කත්වා දුක්කරකාරිකං{1}
14. අජපාලරුක්ඛමූලම්හි නිසීදිත්වා තථාගතො තත්ථ පායාසමග්ගය්හ නෙරඤ්ජරමුපෙහිති.
15. නෙරඤ්ජරාය තීරම්හි පායාසං{2} ආදාය සො ජිනො, පටියත්තවරමග්ගෙන බොධිමූලමුපෙහි’ති.
16. තතො පදක්ඛිණං කත්වා ධොධිමණ්ඩං අනුත්තරො{3} අස්සත්ථමූලෙ සම්බොධිං බුජ්ඣිස්සති මහායසො
17. ඉමස්ස ජනිකා මාතා මායා නාම භවිස්සති පිතා සුද්ධොදනො නාම අයං හෙස්සති ගොතමො
18. අනාසවා වීතරාගා සන්තචිත්තා සමාහිතා කොලිතො උපතිස්සො ච අග්ගා හෙස්සන්ති සාවකා ආනන්දො නාමුපට්ඨාකො උපට්ඨිස්සති තං ජිනං
19. ඛෙමා උප්පලවණ්ණා ච අග්ගා හෙස්සන්ති සාවිකා අනාසවා වීතරාගා{4} සන්තචිත්තා සමාහිතා බොධි තස්ස භගවතො අස්සත්ථො’ති පවුච්චති.
20. චිත්තො ච හත්ථාළවකො අග්ගා හෙස්සන්තු’පට්ඨකා උත්තරා නන්දමාතා ච අග්ගා හෙස්සන්තු’පට්ඨිකා ආයු වස්සසතං තස්ස ගොතමස්ස යසස්සිනො
21. ඉදං සුත්වාන වචනං අසමස්ස මහෙසිනො ආමොදිතා නරමරූ බුද්ධබීජඞ්කුරො අයං.
22. උක්කුට්ඨි සද්දං වත්තෙන්ති අප්ඵොඨෙන්ති හසන්ති ච කතඤ්ජලී නමස්සන්ති දසසහස්සී සදෙවකා
23. යදි’මස්ස ලොකනාථස්ස විරජ්ඣිස්සාම සාසනං අනාගතම්හි අද්ධානෙ හෙස්සාම සම්මුඛා ඉමං.
24. යථා මනුස්සා නදිං තරන්තා පටිතිත්ථං විරජ්ඣිය හෙට්ඨා තිත්ථෙ ගහෙත්වාන උත්තරන්ති මහානදිං.
25. එව’මෙව මයං සබ්බෙ යදි මුඤ්චාමි’මං ජිනං අනාගතම්හි අද්ධානෙ හෙස්සාම සම්මුඛා ඉමං.
26. තස්සා’හං වචනං සුත්වා භිය්යො චිත්තං පසාදයිං උත්තරිං වතමධිට්ඨාසිං දස පාරමිපූරියා.
27. සබ්බඤ්ඤුතං ගවෙසන්තො දානං දත්වා නරුත්තමෙ ඔහායාහං{1} මහාරජ්ජං පබ්බජිං තස්ස සන්තිකෙ
28. නගරං සොභවතී නාම සොභො නාමා’සි ඛත්තියො වසති තත්ථ නගරෙ සම්බුද්ධස්ස මහාකුලං
29. බ්රාහ්මණො යඤ්ඤදත්තො ච ආසි බුද්ධස්ස සො පිතා උත්තරා නාම ජනිකා කොණාගමනස්ස සත්ථුනො
30. තීණි වස්සසහස්සානි අගාරමජ්ඣ සො වසී තුසිතසන්තුසිත සන්තුට්ඨා තයො පාසාදමුත්තමා
31. අනූනසොළසසහස්සානි නාරියො සමලඞ්කතා රුචිගත්තා නාම නාරි සත්ථවාහො{2} නාම අත්රජො
32. නිමිත්තෙ චතුරො දිස්වා හත්ථියානෙන නික්ඛමි ඡමාසං පධානචාරං අචරී පුරිසුත්තමො.
33. බ්රහ්මුනා යාචිතො සන්තො කොණාගමනො නාම නායකො වත්ති චක්කං මහාවීරො මිගදායෙ නරුත්තමො
34. භීය්යසො{3} උත්තරො නාම අහෙසුං අග්ගසාවකා සොත්ථිජො{4} නාමුපට්ඨාකො කොණාගමනස්ස සත්ථුනො
35. සමුද්දා ච උත්තරාචෙති{5} අහෙසුං අග්ගසාවිකා බොධි තස්ස භගවතො උදුම්බරො’ති පවුච්චති.
36. උග්ගො ච සොමදෙවො ච අහෙසුං අග්ගුපට්ඨකා සීවලා චෙව සාමා ච අහෙසුං අග්ගුපට්ඨිකා.
37. උච්චත්තනෙන සො බුද්ධො තිංසහත්ථසමුග්ගතො උක්කාමුඛෙ යථා කම්බු එවං රංසීහි මණ්ඩිතො.
38. තිංසවස්සසහස්සානි ආයු විජ්ජති{1} තාවදෙ තාවතා තිට්ඨමානො සො තාරෙසි ජනතං බහුං.
39. ධම්මචෙතිං සමුස්සිත්වා{2} ධම්මදුස්සවිභූසිතං ධම්මපුප්ඵගුලං කත්වා නිබ්බුතො සො සසාවකො.
40. මහාවිලාසො තස්ස ජනො සිරිධම්මප්පකාසනො සබ්බං සමන්තරහිතං නනු රිත්තා සබ්බසඞ්ඛාරා
41. කොණාගමනො සම්බුද්ධො පබ්බතාරාම්හි නිබ්බුතො ධාතුවිත්ථාරිකං ආසි තෙසු තෙසු පදෙසතො’ති.
කොණාගමන බුද්ධවංසො තෙවීසති මො.
24. කස්සප බුද්ධවංසො
1. කොණාගමනස්ස අපරෙන සම්බුද්ධො දිපදුත්තමො කස්සපො නාම නාමෙන ධම්මරාජා පභඞ්කරො.
2. සඤ්ජිඩ්ඪිතං,{1} කුලමූලං බහුං ච පානභොජනං{2} දත්වාන යාචකෙ දානං පූරයිත්වාන මානසං. උසභො’ව ආලකං භෙත්වා පත්තො සම්බොධිමුත්තමං.
3. ධම්මචක්කං පවත්තෙන්තෙ කස්සපෙ ලොකනායකෙ. වීසතිකොටිසහස්සානං පඨමා’භිසමයො අහු.
4. චතුමාසං යදා බුද්ධො ලොකෙ චරති චාරිකං දසකොටිසහස්සානං දුතියා’භිසමයො අහු.
5. යමකං විකුබ්බනං කත්වා ඤාණධාතුං පකිත්තයි{3} පඤ්චකොටිසහස්සානං, තතියා’භි සමයො අහු.
6. සුධම්මදෙවපුරෙ රම්මෙ තත්ථ ධම්මං පකාසයි තීණි කොටිසහස්සානි{4} දෙවානං බොධයී ජිනො.
7. නරදෙවස්ස යක්ඛස්ස අපරෙ ධම්මදෙසනෙ එතෙසානං අභිසමයො{5} ගණනාතො අසඞ්ඛියො.{6}
8. තස්සා’පි දෙවදෙවස්ස එකො ආසි සමාගමො ඛීණාසවානං විමලානං සන්තචිත්තානතාදිනං.
9. වීසති භික්ඛුසහස්සානං තදා ආසි සමාගමො අතික්කන්තරාගවන්තානං{7} හිරිසීලෙන තාදිනං.
10. අහං තදා මාණවකො{8} ජොතිපාලෙ ති විස්සුතො අජ්ඣායකො මන්තධරො තිණ්ණං වෙදාන’පාරගූ.
11. ලක්ඛණෙ ඉතිහාසෙ ච සධම්මෙ පාරමිං ගතො භූමන්තළික්ඛෙ{1} කුසලො කතවිජ්ජො අනාවයො{2}
12. කස්සපස්ස භගවතො ඝටීකාරො නාමු’පට්ඨාකො සගාරවො සප්පතිස්සො නිබ්බුතො තතියො ඵලෙ.
13. ආදාය මං ඝටීකාරො උපගඤ්ඡි කස්සපං ජිනං තස්ස ධම්මං සුණිත්වාන පබ්බජිං තස්ස සන්තිකෙ.
14. ආරද්ධවිරියො හුත්වා වත්තා’වත්තෙසු කොවිදො න ක්වා’පි{3} පරිහායාමි පූරෙමි ජිනසාසනං.
15. යාවතා බුද්ධභණිතං නවඞ්ගං ජිනසාසනං සබ්බං පරියාපුණිත්වාන සොභයිං ජිනසාසනං.
16. මම අච්ඡරියං දිස්වා සො’පි බුද්ධො වියාකරි ඉමම්හි භද්දකෙ කප්පෙ අයං බුද්ධො භවිස්සති.
17. අහූ කපිලව්හයා රම්මා නික්ඛමිත්වා තථාගතො පධානං පදහිත්වාන කත්වා දුක්කරකාරිකං.
18. අජපාලරුක්ඛමූලම්හි නිසීදිත්වා තථාගතො තත්ථ පායාසමග්ගය්හ නෙරඤ්ජර’මුපෙහිති.
19. නෙරඤ්ජරාය තීරම්හි පායාසං පරිභුඤ්ජිය පටියත්තවරමග්ගෙන බොධිමණ්ඩමුපෙහිති.
20. තතො පදක්ඛිණං කත්වා බොධිමණ්ඩං නරුත්තරො{4} අපරාජිතඨානම්හි බොධිපල්ලඞ්කමුත්තමෙ පල්ලඞ්කෙන නිසීදිත්වා බුජ්ඣිස්සති මහායසො.
21. ඉමස්ස ජනිකා මාතා මායා නාම භවිස්සති පිතා සුද්ධොදනො නාම අයං හෙස්සති ගොතමො.
22. අනාසවා වීතරාගා{5} සන්තචිත්තා සමාහිතා කොලිතො උපතිස්සො ච අග්ගා හෙස්සන්ති සාවකා ආනන්දො නාමුපට්ඨාකො උපට්ඨිස්සති තං ජිනං.
23. ඛෙමාඋප්පලවණ්ණා ච අග්ගා හෙස්සන්ති සාවිකා අනාසවා වීතරාගා සන්තචිත්තා සමාහිතා බොධි තස්ස භගවතො අස්සත්ථොති පවුච්චති.
24. චිත්තො ච හත්ථාළවකො අග්ගා හෙස්සන්තු’පට්ඨකා උත්තරා නන්දමාතා ච අග්ගා හෙස්සන්තුපට්ඨිකා ආයු වස්සසතං තස්ස ගොතමස්ස යසස්සිනො.
25. ඉදං සුත්වාන වචනං අසමස්ස මහෙසිනො ආමොදිතා නරමරූ බුද්ධබීජඞ්කුරො අයං.
26. උක්කුට්ඨිසද්දං වත්තෙන්ති අප්ඵොඨෙන්ති හසන්ති ච කතඤ්ජලී නමස්සන්ති දසසහස්සී සදෙවකා.
27. යදි’මස්ස ලොකනාථස්ස විරජ්ඣිස්සාම සාසනං අනාගතම්හි අද්ධානෙ හෙස්සාම සම්මුඛා ඉමං.
28. යථා මනුස්සා නදිං තරන්තා පටිතිත්ථං විරජ්ඣිය හෙට්ඨා තිත්ථෙ ගහෙත්වාන උත්තරන්ති මහානදිං.
29. එව’මෙව මයං සබ්බෙ යදි මුඤ්චාමි’මං ජිනං අනාගතම්හි අද්ධානෙ හෙස්සාම සම්මුඛා ඉමං.
30. තස්සා’පි වචනං සුත්වා භිය්යො{1} චිත්තං පසාදයිං උත්තරිං{2} වතමධිට්ඨාසිං දසපාරමිපූරියා.
31. එවං අහං සංසරිත්වා පරිවජ්ජෙන්තො අනාචාරං{3} දුක්කරඤ්ච කතං මය්හං බොධියා’යෙව කාරණා.
32. නගරං බාරාණසී නාම කිකීනාමා’සි ඛත්තියො වසති තත්ථ නගරෙ සම්බුද්ධස්ස මහාකුලං.
33. බ්රාහ්මණො බ්රහ්මදත්තො ච ආසි බුද්ධස්ස සො පිතා ධනවතී නාම ජනිකා{4} කස්සපස්ස මහෙසිනො.
34. දුවෙ වස්සසහස්සානි අගාරමජ්ඣ සො වසී හංසො යසො සිරිනන්දො තයො පාසාදමුත්තමා.
35. තිසොළසසහස්සානි නාරියො සමලඞ්කතා සුනන්දා නාම සා නාරි විජිතසෙනො නාම අත්රජො.
36. නිමිත්තෙ චතුරො දිස්වා පාසාදෙනා’භිනික්ඛමි සත්තා’හං පධානචාරං අචරී පුරිසුත්තමො.
37. බ්රහ්මුනා යාචිතො සන්තො කස්සපො ලොක නායකො වත්ති චක්කං මහාවීරො මිගදායෙ නරුත්තමො.
38. තිස්සො ච භාරද්වාජො ච අහෙසුං අග්ගසාවකා සබ්බමිත්තො උපට්ඨාකො කස්සපස්ස මහෙසිනො.
39. අනුලා ච උරුවෙලා ච අහෙසුං අග්ගසාවිකා බොධි තස්ස භගවතො නිග්රොධො’ති පවුච්චති.
40. සුමඞ්ගලො ඝටීකාරො ච අහෙසුං අග්ගු’පට්ඨකා විජිතසෙනා ච භද්දා ච අහෙසුං අග්ගු’පට්ඨිකා.
41. උච්චත්තනෙන සො බුද්ධො වීසතිරතනමුග්ගතො විජ්ජුලට්ඨිව ආකාසෙ චන්දො’ව ගහපූරිතො.
42. වීසතිවස්සසහස්සානි ආයු තස්ස මහෙසිනො තාවතා තිට්ඨමානො සො තාරෙසි ජනතං බහුං.