45. නවුතිවස්සසහස්සානි ආයු විජ්ජති තාවදෙ තාවතා තිට්ඨමානො සො තාරෙසි ජනතං බහුං.
46. යථාපි සාගරෙ ඌමී ගගනෙ තාරකා යථා එවං තදා පාවචනං අරහන්තෙහි චිත්තිතං{8}
47. සො ච බුද්ධො අසමසමො ගුණානි ච තානි අතුලියානි සබ්බං සමන්තරහිතං නනු රිත්තා සබ්බසඞ්ඛාරා.
48. සුජාතො ජිනවරො බුද්ධො සීලාරාමම්හි නිබ්බුතො තත්ථෙ’ව තස්ස චෙතියො තීණි ගාවුත මුග්ගතො’ති.
සුජාත බුද්ධවංසො ද්වාදසමො.
13. පියදස්සී බුද්ධවංසො
1. සුජාතස්ස අපරෙන සයම්භූ{1} ලොක නායකො දුරාසදො අසමස පියදස්සී මහායසො.
2. සො’පි බුද්ධො අමිතයසො ආදිච්චො’ව විරොචති නිහන්ත්වාන තමං සබ්බං{2} ධම්මචක්කං පවත්තයී.
3. තස්සා’පි අතුලතෙජස්ස අහෙසුං අභිසමයා තයො කොටිසතසහස්සානං පඨමා’භිසමයො අහු.
4. සුදස්සනො දෙවරාජා මිච්ඡාදිට්ඨිම’ රොචයී තස්ස දිට්ඨිං විනොදෙන්තො සත්ථා ධම්මම’දෙසයී.
5. ජනසන්නිපාතො අතුලො මහාසන්නිපතී තදා නවුතිකොටිසහස්සානං දුතියාභිසමයො අහු.
6. යදා දොණමුඛං හත්ථිං විනෙසි නරසාරථි අසීතිකොටිසහස්සානං තතියා’භිසමයො අහු.
7. සන්නිපාතා තයො ආසුං තස්සා’පි පියදස්සිනො කොටිසතසහස්සානං පඨමො ආසි සමාගමො.
8. තතො පරං නවුතිකොටී සමිංසු එකතො මුනී තතියෙ සන්නිපාතම්හි අසීතිකොටියො අහු.
9. අහං තෙන සමයෙන කස්සපො නාම බ්රාහ්මණො අජ්ඣායකො මන්තධරො තිණ්ණං වෙදානපාරගූ.
10. තස්ස ධම්මං සුණිත්වාන පසාදං ජනයිං අහං කොටිසතසහස්සෙහි සඞ්ඝාරාමං අමාපයිං.
11. තස්ස දත්වාන ආරාමං හට්ඨො සංවිග්ගමානසො සරණෙ පඤ්චසීලෙ ච{3} දළ්හං කත්වා සමාදියිං{4}
12. සො’පි මං බුද්ධො ව්යාකාසි සඞ්ඝමජ්ඣෙ නිසීදිය අට්ඨාරසෙ කප්පසතෙ අයං බුද්ධො භවිස්සති.
13. අහු කපිලව්හයා රම්මා නික්ඛමිත්වා තථාගතො පධානං පදහිත්වාන කත්වා දුක්කරකාරිකං.
14. අජපාලරුක්ඛමූලස්මිං නිසීදිත්වා තථාගතො තත්ථ පායාසමග්ගය්හ නෙරඤ්ජරමුපෙහිති.
15. නෙරඤ්ජරාය තීරම්හි පායාසං ආදාය සො ජිනො පටියත්තවරමග්ගෙන බොධිමූලං හි එහිති.
16. තතො පදක්ඛිණං කත්වා බොධිමණ්ඩං අනුත්තරො අස්සත්ථරුක්ඛමූලම්හි බුජ්ඣිස්සති මහායසො.
17. ඉමස්ස ජනිකා මාතා මායා නාම භවිස්සති පිතා සුද්ධොදනො නාම අයං හෙස්සති ගොතමො.
18. කොලිතො උපතිස්සො ච අග්ගා හෙස්සන්ති සාවකා ආනන්දො නාමු’පට්ඨාකො උපට්ඨිස්සති තං ජිනං.
19. ඛෙමා උප්පලවණ්ණා ච අග්ගා හෙස්සන්ති සාවිකා. බොධි තස්ස භගවතො අස්සත්ථො’ති පවුච්චති.
20. චිත්තො ච හත්ථාළවකො අග්ගා හෙස්සන්තු’පට්ඨකා උත්තරා නන්දමාතා ච අග්ගා හෙස්සන්තු’පට්ඨිකා ආයු වස්සසතං තස්ස ගොතමස්ස යසස්සිනො.
21. ඉදං සුත්වාන වචනං අසමස්ස මහෙසිනො ආමොදිතා නරමරූ බුද්ධබීජඞ්කුරො අයං.
22. උක්කුට්ඨිසද්දං වත්තෙන්ති අප්ඵොටෙන්ති හසන්ති ච කතඤ්ජලී නමස්සන්ති දසසහස්සී සදෙවකා.
23. යදි’මස්ස ලොකනාථස්ස විරජ්ඣිස්සාම සාසනං අනාගතම්හි අද්ධානෙ හෙස්සාම සම්මුඛා ඉමං.
24. යථා මනුස්සා නදිං තරන්තා පටිතිත්ථං විරජ්ඣිය හෙට්ඨාතිත්ථෙ ගහෙත්වාන උත්තරන්ති මහානදිං.
25. එවමෙ’ව මයං සබ්බෙ යදි මුඤ්චාමි’මං ජිනං අනාගතම්හි අද්ධානෙ හෙස්සාම සම්මුඛා ඉමං.
26. තස්සා’පි වචනං සුත්වා භිය්යො චිත්තං පසාදයිං උත්තරිං වතමධිට්ඨාසි දසපාරමිපූරියා.
27. සුධඤ්ඤං නාම නගරං සුදත්තො නාම ඛත්තියො සුචන්දා නාම{1} ජනිකා පියදස්සිස්ස සත්ථුනො.
28. නව වස්ස සහස්සානි අගාරමජ්ඣසො වසී සුනිම්මලවිමලගිරිබ්රහා{2} තයො පාසාදමුත්තමා.
29. තෙත්තිංසතිසහස්සානි නාරියො සමලඞ්කතා විමලා නාම නාරී ච කඤ්චනාවෙලො{3} නාම අත්රජො.
30. නිමිත්තෙ චතුරො දිස්වා රථයානෙන නික්ඛමි ඡමාසං පධානචාරං අචරී පුරිසුත්තමො.
31. බ්රහ්මුනා යාචිතො සන්තො පියදස්සී මහාමුනි වත්ති චක්කං මහාවීරො උසභුය්යානෙ මනොරමෙ
32. පාලිතො සබ්බදස්සී{4} ච අහෙසුං අග්ගසාවකා සොභිතො නාමුපට්ඨාකො පියදස්සිස්ස සත්ථුනො.
33. සුජාතා ධම්මදින්නා ච අහෙසුං අග්ගසාවිකා බොධි තස්ස භගවතො කකුධො’ති පවුච්චති.
34. සන්ධකො{5} ධම්මකො{6} චෙව අහෙසුං අග්ගු’පට්ඨකා විසාඛා{7} ධම්මදින්නා ච අහෙසුං අග්ගු’පට්ඨිකා.
35. සො’පි බුද්ධො අමිතයසො ද්වත්තිංසවරලක්ඛණො අසීතිහත්ථමුබ්බෙධො සාලරාජා’ව දිස්සති.
36. අග්ගීචන්ද සුරියානං නත්ථි තාදිසිකා පභා යථා අහු{8} පභා තස්ස අසමස්ස මහෙසිනො.
37. තස්සා’පි දෙවදෙවස්ස ආයු තාවතකං අහු නවුතිවස්සසහස්සානි ලොකෙ අට්ඨාසි චක්ඛුමා.
38. සො’පි බුද්ධො අසමසමො යුගානි’පි තානි අතුලියානි සබ්බං සමන්තරහිතං නනු රිත්තා සබ්බසඞ්ඛාරා.
39. සො පියදස්සී මුනිවරො අස්සත්ථාරාමම්හි නිබ්බුතො තත්ථෙව තස්ස ජිනථූපො තීණි යොජන මුග්ගතො’ති.
පියදස්සී බුද්ධවංසො තෙරසමො.
14. අත්ථදස්සී බුද්ධවංසො
1. තත්ථෙ’ව මණ්ඩකප්පම්හි අත්ථදස්සී නරාසභො{1} මහා තමං නිහන්ත්වාන පත්තො සම්බොධිමුත්තමං.
2. බ්රහ්මුනා යාචිතො සන්තො ධම්මචක්කං පවත්තයී අමතෙන තප්පයී ලොකං දසසහස්සී සදෙවකං.
3. තස්සා’පි ලොකනාථස්ස අහෙසුං අභිසමයා තයො කොටිසතසහස්සානං පඨමාභිසමයො අහු.
4. යදා බුද්ධො අත්ථදස්සී චරති දෙවචාරිකං කොටිසතසහස්සානං දුතියා’භිසමයො අහු.
5. පුනාපරං යදා බුද්ධො දෙසෙසි පිතුසන්තිකෙ කොටිසතසහස්සානං තතියා’භිසමයො අහු.
6. සන්නිපාතා තයො ආසුං තස්සා’පි ච මහෙසිනො ඛීණාසවානං විමලානං සන්තචිත්තාන’තාදිනං.
7. අට්ඨනවුතිසහස්සානං පඨමො ආසි සමාගමො අට්ඨාසීතිසහස්සානං දුතියො ආසි සමාගමො.
8. අට්ඨසත්තතිසහස්සානං තතියො ආසි සමාගමො අනුපාදාවිමුත්තානං විමලානං මහෙසිනං.
9. අහං තෙන සමයෙන ජටිලො උග්ගතාපනො සුසීමො{2} නාම නාමෙන මහියා සෙට්ඨසම්මතො
10. දිබ්බං මන්දාරවං පුප්ඵං පදුමං පාරිච්ඡත්තකං දෙවලොකා හරිත්වාන{3} සම්බුද්ධං අභිපූජයිං.
11. සොපි මං බුද්ධො{4} ව්යාකාසි අත්ථදස්සී මහාමුනි අට්ඨාරසෙ කප්පසතෙ අයං බුද්ධො භවිස්සති.
12. අහු කපිලව්හයා රම්මා නික්ඛමිත්වා තථාගතො පධානං පදහිත්වාන කත්වා දුක්කරකාරිකං.
13. අජපාලරුක්ඛමූලස්මිං නිසීදිත්වා තථාගතො තත්ථ පායාසමග්ගය්හ නෙරඤ්ජරමුපෙහිති.
14. නෙරඤ්ජරාය තීරම්හි පායාසං ආදාය සො ජිනො පටියත්තවරමග්ගෙන බොධිමූලම්හි එහිති.
15. තතො පදක්ඛිණං කත්වා බොධිමණ්ඩං අනුත්තරො අස්සත්ථරුක්ඛමූලම්හි බුජ්ඣිස්සති මහායසො.
16. ඉමස්ස ජනිකා මාතා මායා නාම භවිස්සති පිතා සුද්ධොදනො නාම අයං හෙස්සති ගොතමො.
17. කොලිතො උපතිස්සො ච අග්ගා හෙස්සන්ති සාවකා ආනන්දො නා’මුපට්ඨාකො උපට්ඨිස්සති තං ජිනං.
18. ඛෙමා උප්පලවණ්ණා ච අග්ගා හෙස්සන්ති සාවිකා බොධි තස්ස භගවතො අස්සත්ථො’ති පවුච්චති.
19. චිත්තො ච හත්ථාළවකො අග්ගා හෙස්සන්තු’පට්ඨකා උත්තරා නන්දමාතා ච අග්ගා හෙස්සන්තු’පට්ඨිකා ආයු වස්ස සතං තස්ස ගොතමස්ස යසස්සිනො.
20. ඉදං සුත්වාන වචනං අසමස්ස මහෙසිනො ආමොදිතා නරමරූ බුද්ධබීජඞ්කුරො අයං.
21. උක්කුට්ඨිසද්දං වත්තෙන්ති අප්ඵොටෙන්ති හසන්ති ච කතඤ්ජලී නමස්සන්ති දසසහස්සී සදෙවකා.
22. යදිමස්ස ලොකනාථස්ස විරජ්ඣිස්සාම සාසනං අනාගතම්හි අද්ධානෙ හෙස්සාම සම්මුඛා ඉමං.
23. යථා මනුස්සා නදිං තරන්තා පටිතිත්ථං විරජ්ඣිය හෙට්ඨාතිත්ථෙ ගහෙත්වාන උත්තරන්ති මහානදිං.
24. එව’මෙව මයං සබ්බෙ යදි මුඤ්චාමි’මං ජිනං අනාගතම්හි අද්ධානෙ හෙස්සාම සම්මුඛා ඉමං.
25. තස්සා’පි වචනං සුත්වා හට්ඨො සංවිග්ගමානසො උත්තරිං වතමධිට්ඨාසිං දසපාරමිපූරියා.
26. සොභනං නාම නගරං සාගරො නාම ඛත්තියො සුදස්සනා නාම ජනිතා අත්ථදස්සිස්ස සත්ථුනො.
27. දසවස්සසහස්සානි අගාරමජ්ඣසො වසී අමරගිරිසුරගිරිගිරිවාහනා{1} තයො පාසාදමුත්තමා.
28. තෙත්තිංසතිසහස්සානි{2} නාරියො සමලඞ්කතා විසාඛා නාම සා නාරී සෙලො{3} නාමා’සි අත්රජො.
29. නිමිත්තෙ චතුරො දිස්වා අස්සයානෙන නික්ඛමී අනූනඅට්ඨමාසානි පධානං පදහී ජිනො.
30. බ්රහ්මුනා යාචිතො සන්තො අත්ථදස්සී මහායසො වත්ති චක්කං මහාවීරො අනොමුය්යානෙ නරාසභො.
31. සන්තො ච උපසන්තො ච අහෙසුං අග්ගසාවකා අභයො නාමු’පට්ඨාකො අත්ථදස්සිස්ස සත්ථුනො.
32. ධම්මා චෙ’ව සුධම්මා ච අහෙසුං අග්ගසාවිකා බොධි තස්ස භගවතො චම්පකො’ති පවුච්චති.
33. නකුලො ච නිසභො ච අහෙසුං අග්ගු’පට්ඨකා මකිලා ච සුනන්දා ච අහෙසුං අග්ගු’පට්ඨිකා.
34. සො’පි බුද්ධො අසමසමො අසීති රතනුග්ගතො{4} සොභති සාලරාජා’ව උළුරාජා’ව පූරිතො.
35. තස්ස පාකතිකා රංසී{5} අනෙකසතකොටියො උද්ධං අධො දසදිසා ඵරන්ති යොජනං තදා{6}.
36. සො’පි බුද්ධො නරාසභො සබ්බසත්තු’ත්තමො මුනි වස්සසතසහස්සානි ලොකෙ අට්ඨාසි චක්ඛුමා.
37. අතුලං දස්සෙත්වා ඔභාසං විරොචෙත්වා සදෙවකෙ සො’පි අනිච්චතං පත්තො යථ’ග්ගු’පාදානසඞ්ඛයා.
38. අත්ථදස්සී ජිනවරො අනොමාරාමම්හි නිබ්බුතො ධාතුවිත්ථාරිකං ආසි තෙසු තෙසු පදෙසතො’ති.
අත්ථදස්සී බුද්ධවංසො චුද්දසමො.
15. ධම්මදස්සී බුද්ධවංසො
1. තත්ථෙ’ව මණ්ඩකප්පම්හි ධම්මදස්සී මහායසො තම’න්ධකාරං විධමෙත්වා අතිරොචති සදෙවකෙ.
2. තස්සා’පි අතුලතෙජස්ස ධම්මචක්කප්පවත්තනෙ කොටිසතසහස්සානං පඨමා’භි සමයො අහු.
3. යදා බුද්ධො ධම්මදස්සී විනෙසි සඤ්ජයං ඉසිං තදා නවුතිකොටීනං දුතියා’භිසමයො අහු.
4. යදා සක්කො උපගඤ්ඡි සහපරිසො{1} විනායකං තදා අසීති කොටීනං තතියා’භිසමයො අහු.
5. තස්සා’පි දෙවදෙවස්ස සන්නිපාතා තයො අහු{2} ඛීණාසවානං විමලානං සන්තචිත්තාන’තාදිනං.
6. යදා බුද්ධො ධම්මදස්සී සරණෙ වස්සං උපාගමී තදා කොටිසහස්සානං{3} පඨමො ආසි සමාගමො.
7. පුනා’පරං යදා බුද්ධො දෙවතො එති මානුසං{4} තදා’පි සතකොටීනං දුතියො ආසි සමාගමො.
8. පුනා’පරං යදා බුද්ධො පකාසෙසි ධුතෙ ගුණෙ තදා අසීති කොටීනං තතියො ආසි සමාගමො.
9. අහං තෙන සමයෙන සක්කො ආසිං පුරින්දදො දිබ්බෙන ගන්ධමාලෙන{5} තුරියෙන අභිපූජයිං.
10. සො’පි මං බුද්ධො ව්යාකාසි දෙවමජ්ඣෙ නිසීදිය අට්ඨාරසෙ කප්පසතෙ අයං බුද්ධො භවිස්සති.
11. අහු කපිලව්හයා රම්මා නික්ඛමිත්වා තථාගතො පධානං පදහිත්වාන කත්වා දුක්කරකාරිකං.
12. අජපාලරුක්ඛමූලස්මිං නිසීදිත්වා තථාගතො තත්ථ පායාසමග්ගය්හ නෙරඤ්ජරමුපෙහිති.
13. නෙරඤ්ජරාය තීරම්හි පායාසං ආදාය සො ජිනො පටියත්තවරමග්ගෙන බොධිමූලම්හි එහිති.