588. ක්ෂාන්තියෙන් ද අවිහිංසාවෙන් ද මෙත් සිත් ඇති බැවින් ද ඒ බුදුරජානන් වහන්සේ දෙවියන් සහිත ලෝකයා (සසරසයුරින්) එතෙර කරණසේක. එහෙයින් (උන්වහන්සේ) තොප විසින් විරුද්ධ නො විය යුත්තෝ ය.
589. බුදුවරයෝ මහපොළොව වැනියහ. ලාභ අලාභ දෙක්හි ද සම්මානන අවමානන දෙක්හි ද නො ලැගෙත්. එහෙයින් උන්වහන්සේලා තොප විසින් විරෝධ නො කළ යුත්තෝ ය.
590. බුදුරජානන් වහන්සේ වධක වූ දේවදත්තයා ය, චෞර වූ අඞ්ගුලිමාලයා ය (මත් වී ඉදිරියට ආ) ධනපාල හස්තියා ය, (ඖරස පුත්ර වූ) රාහුල තෙර ය යන මේ සියලු දෙනාහට සම මෙත් ඇති සේක.
591. මොවුන්හට පටිඝය (=තරහ)ක් නැත. එසේ ම මොවුන් පිළිබඳ රාගය (=ඇලීමක්) ද නැත. සර්වඥ තෙමේ (තමන් මැරීමට ආ) වධකයාට ද (තමාගේ ම) ඖරසපුත්රයාට ද සමමෙත් ඇත්තේ ය.
592. මග අත හැර දැමූ අශුචි වැකුනු කසාවත (=සිවුර) ද දැක ඍෂිධ්වජය යි මුදුනෙහි ඇඳිලි බැඳ වැඳිය යුතු ය.
593. අතීතයෙහි වූ ද, වර්තමානයෙහි වූ ද, අනාගතයෙහි වූ ද යම් බුදු කෙනෙක් වෙත් නම, මේ ඍෂිධ්වජයෙන් (=සිවුරෙන්) පිරිසිදු වෙත්. එහෙයින් මේ බුදුවරයෝ වැඳිය යුත්තාහු ය.
594. බුදුරජානන් වහන්සේ වැනි වූ සුන්දර වූ විනයපිටකය මම හදයෙන් දරමි. හැම කල්හි විනයයට නමස්කාර කරමින් වසන්නෙමි.
595. මාගේ වාසගෘහය විනය යි. සිටින තැන ද සක්මන් කරණ තැන ද විනය යි. විනයපිටකයෙහි (දැරීම්, පැවැත්වීම් වශයෙන්) වාසය කරමි. විනය මාගේ ගෝචරය යි.
596. විනයපිටකයෙහි පරතෙරට පැමිණියා වූ අධිකරණසමථයෙහි ද දක්ෂ වූ උපාලි තෙමේ මහාවීරයන් වහන්ස, ශාස්තෘ වූ ඔබවහන්සේගේ දෙපා වඳියි.
597. ඒ (උපාලි වූ) මම ධර්මය පිළිබඳ සුන්දරබව දැන ඒ ධර්මයට ද සම්යක්සම්බුදුරජානන් වහන්සේට ද වඳිමින් ගමින් ගමට ද නගරයෙන් නගරයට ද යමි.
598. මා විසින් ක්ලේශයෝ දවන ලදහ. හැම භවයෝ මනා කොට නසන ලදහ. සියලු ආශ්රවයෝ ක්ෂය කරණ ලදහ. දැන් නැවත ඉපදීමක් නැත.
599-600 ගාථා 372-373 ගාථාවන් හා සම ය.
මෙහි මේ අයුරින් ආයුෂ්මත් උපාලිස්ථවිරයන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් දේශනා කළ සේක් යී.
සවැනි වූ උපාලිස්ථවිරාවදානය යි.
7. අඤ්ඤාකොණ්ඩඤ්ඤ ස්ථවිරාවදානය
601. (සකල සත්ත්ව) ලෝකයෙහි ජ්යේෂ්ඨ වූ (විශේෂයෙන් වෛනෙය සත්ත්වයන් සසර සයුරින් එතෙරට පමුණුවන බැවින්) විනායක වූ බුදුපදවියට පත් පදුමුත්තර සම්බුදුරජානන් වහන්සේ මම පළමු කොට දිටිමි.
602. බෝ මුලෙහි යම් පමණ යක්ෂයෝ රැස් වූවාහු ද, ඒ සියල්ලෝ බදැඳිලි ඇත්තාහු බුදුරජුන් පිරිවරා වඳිත්.
603. “ගන මොහඳුර දුරු කරණ මේ සර්වඥ තෙමේ පැමිණියේ ය”යි (කියමින්) සතුටු සිත් ඇති ඒ සියලු දෙවියෝ අහසෙහි හැසිරෙත්.
604. “අපි සම්බුදුරජානන් වහන්සේගේ සසුනෙහි (පිළිවෙත් රැක) කෙලෙස් දවමු” ය යි සතුටින් යුත් ඒ දෙවියන්ගේ මහානාදය පවතී.
605. දෙවියන් විසින් කියනලද ඒ අතීත වචනය අසා මම සතුටු වූයෙම් සතුටු සිතින් ම ප්රථම භික්ෂාව දුනිමි.
606. ලෝකයෙහි අනුත්තර වූ ශාස්තෲන් වහන්සේ මාගේ අදහස දැන දිව්යසමූහයා මැද මේ ගාථාවන් වදාළ සේක.
607. “මම අභිනිෂ්ක්රමණය කොට සතියකින් සම්යක් සම්බෝධියට පැමිණියෙමි. බ්රහ්මචාරී වූ මාගේ (සිරුර) යැපෙන පමණ වූ මෙය ප්රථම ආහාරය යි.
608. යමෙක් තුසිතදෙව්ලොවින් මෙහි අවුත් මට භික්ෂාව පිළිගැන්වී ද, මම ඔහු (කවරෙක් දැ යි) කියන්නෙමි. එසේ කියන්නා වූ මාගේ වචනය අසවු:
609. “මෙතෙමේ කල්ප තිස්දහසක් දිව්යරාජ්යය කරන්නේ ය. සියලු දෙවියන් අභිභවනය කොට දෙව්ලොව වසන්නේ ය.
610. දෙව්ලොවින් චුත ව මිනිසත්බවට යන්නේ ය. එහි දහස් වරක් චක්රවර්තතිරාජ්යය කරන්නේ ය.
611. (මෙයින්) කල්පලක්ෂයකින් මතුයෙහි ඔක්කාක කුලයෙහි උපදින්නා වූ ගෝත්රයෙන් ගෞතම නම් වූ ශාස්තෲන් වහන්සේ ලොව පහළවන සේක.
612. හෙතෙම දෙව්ලොවින් චුතව මිනිසත් බවට යන්නේ ය. ගිහිගෙන් නික්ම පැවිදි ව සවසක් (දුෂ්කරක්රියා කරමින්) වසන්නේ ය.
613. අභිනිෂ්ක්රමණයෙන් සත්වැනි වර්ෂයෙහි බුදුරජ තෙම සත්යය (=ධර්මය) දේශනා කරන්නේ ය. නමින් කොණ්ඩඤ්ඤ නම් තැනැත්තේ පළමු කොට (ධර්මය) ප්රත්යක්ෂ කරන්නේ ය” (කියායි).
614. (මම අභිනිෂ්ක්රමණය කළ) බෝසතුන් අනු ව පැවිදි වීමි. මා විසින් වීර්ය්යය මැනවින් කරණලදී. කෙලෙස් දැවීම පිණිස සසුනෙහි පැවිදි වීම.
615. දෙවියන් සහිත ලෝකයෙහි (සියලු සත්ය අවබෝධ කළ සර්වඥ තෙමේ මිගදාය නම් වූ ඉසිපතනයට එළඹ (එහි දී) අමාබෙරය ගැසී ය. (හෙවත් දහම් දෙසී ය.)
616. ඒ මම දැන් ශාන්ත වූ නිරුත්තරපදය වූ නිවණට පැමිණියෙම් සියලු ආශ්රවයන් (පහාණපරිඤ්ඤාවෙන්) ප්රහාණය කොට ආශ්රව රහිත ව වෙසෙමි.
617-619. කෙලෙස් දවනලදී. -පෙ- බුදුරජානන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරණලදී.
මෙහි මේ අයුරින් ආයුෂ්මත් අඤ්ඤාකොණ්ඩඤ්ඤ ස්ථවිරයන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් දේශනා කළසේක් යී.
සත්වැනි වූ අඤ්ඤාකොණ්ඩඤ්ඤ ස්ථවිරාවදානය යි.
8. පිණ්ඩෝලභාරද්වාජ ස්ථවිරාවදානය
620. අග්රපුද්ගල වූ තෙමේ ම සියල්ල අවබෝධ කළා වූ පදුමුත්තර නම් වූ බුදුරජානන් වහන්සේ එකල්හි හිමවත ඉදිරියෙහි වූ චිත්රකූට පර්වතයෙහි විසූසේක.
621. බොහෝ සත්ත්වයෝ යමෙකුගේ ශබ්දය අසා විශේෂයෙන් එහි කැලඹෙත් ද, (මම එබඳු) නිර්හයස්වභාව ඇති සිවු දික්හි ම (අභීත ව) යාමට සමත් සිංහයෙක් වීමි.
622. මනා ව පිපුනු පියුමක් ඩැහැගෙන නරශ්රේෂ්ඨ වූ බුදුරජානන් වහන්සේ වෙත එළඹියෙමි. සමාධියෙන් නැගී සිටියා වූ තථාගතයන් වහන්සේට (එය) පිදීමි.
623. මම සිවු දිගෙහි සිට මනුෂ්යොත්තම වූ බුද්ධශ්රේෂ්ඨයන් වහන්සේට නමස්කාර කොට සිය සිත පහදවා සිංහනාද කෙළෙමි.
624. පූජා සත්කාර පිළිගන්නා වූ (පිළිගැණීමට සුදුසු වූ) පදුමුත්තර බුදුරජානන් වහන්සේ සිය අසුනෙහි හිඳ මේ ගාථාවන් වදාළසේක.
625. සියලු දෙවිවරු සර්වඥයන් වහන්සේගේ වචනය හැඳින “(‘බුදුහු අපි වෙමු’ යි) කියන්නවුනට ශ්රේෂ්ඨ වූ බුදුරජ තෙම පැමිණියේ ය. අපි (උන්වහන්සේගේ) ඒ ධර්මය අසමු ය”යි කියමින් රැස් වූහ.
626. ලෝකනායක වූ දීර්ඝදර්ශී වූ බුදුරජානන් වහන්සේ ඒ ප්රීතියෙන් යුක්ත වූ ඔවුන් ඉදිරියෙහි මාගේ ශ්රද්ධාව ප්රකාශ කළ සේක:
627. “යමකු විසින් මේ පියුම දෙන ලද ද, සිංහනාදය කරණලද ද, මම ඔහු (පිළිබඳ) තොරතුරු කියන්නෙමි. (එසේ) කියන්නා වූ මාගේ වචනය අසවු.
628. මෙතෙම මෙයින් අටවැනි කලාපයෙහි සත්රුවන් සහිත වූ සතර මහදිවයිනෙහි අධිපති වූ සක්විතිරජෙක් වන්නේ ය.
629. සූසැට ජාතියක පෘථිවියෙහි අධිපති වූ (රජ) බව කරන්නේ ය. මහාබල ඇති නමින් පදුම නම් වූ සක්විති රජෙක් වන්නේ ය.
630. කලාප ලක්ෂයකින් මතුයෙහි ඔක්කාක කුලයෙහි උපදින්නා වූ ගෝත්රයෙන් ගෞතම නම් වූ ශාස්තෲන් වහන්සේ ලොව පහළ වන සේක.
631. එකල්හි (මෙ තෙම) බ්රාහ්මණයෙක් වන්නේ ය. (හෙතෙම) බුදුරජානන් වහන්සේ දහම් දෙසූ කල්හි බ්රාහ්මණ කුලයෙන් නික්ම ඒ භාග්යවතුන්වහන්සේගේ සසුනෙහි පැවිදි වන්නේ ය.
632. වීර්ය්යය කිරීම පිණිස මෙහෙයනලද සිත් ඇත්තේ උපශාන්ත වූ (ක්ලේශ රහිත බැවින්) නිරුපධි වූ හෙතෙම සියලු ආශ්රවයන් ප්රහීණ කොට ආශ්රව රහිත වූයේ පිරි නිවන් පාන්නේ ය.
633. චණ්ඩමෘගයන්ගෙන් ගැවසීගත් ජනසම්බෝධ රහිත දුර අරන් සෙනසුන්හි (වැස) සියලු ආශ්රවයන් ප්රහීණ කොට ආශ්රව රහිත ව පිරිනිවන් පාන්නේ ය.
634-636. කෙලෙස් දවන ලදී. –පෙ– බුදුරජානන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරණ ලදී.
මෙහි මේ අයුරින් ආයුෂ්මත් පිණ්ඩොලභාරද්වාජස්ථවිරයන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් වදාළ සේක් යී.
අටවැනි වූ පිණ්ඩෝලභාරද්වාජස්ථවිරාවදානය යි.
9. ඛදිරවනියරේවත ස්ථවිරාවදානය
637. හිමවතින් හටගත් භාගීරථි නම ගඞ්ගාවක් වූවා ය. (මම් එහි) සැඩ රළවේගයන්ගෙන් යුත් විෂමතීර්ත්ථයක නැවියෙක් වීමි.
638. පදුමුත්තර බුදුරජ තෙම රහතුන් දහසක් සමග ගඞ්ගාවෙහි සැඩපහර තරණය කරන්නේ ය යි පෙර මාගේ ඇසීම වි ය.
639. බොහෝ නැව් එක් කොට තැනූ නැවෙහි වඩුවන් ලවා මැනවින් සෙවෙනි කොට බුදුරජාණන් වහන්සේ පිදීමි.
640. බුදුරජ තෙම පැමිණ උතුම් නැවට නැංගේ ය. (නැව් නැඟී) දිය මැද සිටියා වූ බුදුරජානන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් වදාළ සේක.
641. “යමෙක් තෙම සම්බුදු රජු ද ආශ්රව රහිත වූ (රහත්) සඞ්ඝයා ද තරණය කරවී නම්, හෙතෙම ඒ චිත්තප්රසාදය හේතුකොට ගෙණ දෙව්ලොවෙහි සිත් අලවා වාසය කරන්නේ ය.
642. ඔබහට මැනවින් කළ නැවෙහි සටහන් ඇති විමානයක් (දෙව්ලොව) පහළ වන්නේ ය. හැම කල්හි අහසෙහි මල් වියනක් ද දරන්නේ ය.
643. (මෙයින්) අටපණස්කපකින් මත්තෙහි සතර මහදිවයිනට අධිපති වූ දිනනසුළු වූ තාරක නම් සක්විති රජෙක් වන්නේ ය.
644. (මෙයින්) සත්පණස්වන කපෙහි මහබල ඇති චම්පක නම් ක්ෂත්රිය තෙමේ උදා වන්නා වූ හිරු මෙන් බබලන්නේ ය.
645. කල්ප ලක්ෂයකින් මතුයෙහි ඔක්කාකකුලයෙහි උපදින්නා වූ ගෝත්රයෙන් ගෞතම නම් වූ ශාස්තෲන් වහන්සේ ලොව පහළ වන සේක.
646. ඒ චම්පක තෙම (එකල) දෙව්ලොවින් චුත ව මිනිසත්බවට යන්නේ ය. නමින් රේවත නම් වූ බමුණෙක් වන්නේ ය.
647. කුශල මූලයන්ගෙන් මෙහෙයන ලදුයේ ගිහිගෙන් නික්ම ගෞතම බුදුරජානන් වහන්සේගේ සසුනෙහි පැවිදි වන්නේ ය.
648. හෙතෙම පැවිදි වී පසු ව භාවනානුයෝගී වූයේ විදර්ශනා කරන්නේ සියලු ආශ්රවයන් (ප්රහාණපරිඥාවෙන්) දැන ආශ්රව රහිත ව පිරිනිවන් පාන්නේ ය.”
649. නිර්වාණ සඞ්ඛ්යාත යෝගක්ෂේමයට පමුණුවන ධූරවාහකයා (=ගැල් බර උසුලන ගවයා) මාගේ වීර්ය්යය යි. (මම මේ) සර්වඥශාසනයෙහි අන්තිම ශරීරය දරමි. (මේ අන්තිම ජාතිය යි.)
650. මා විසින් කල්පලක්ෂයකට පෙර කරණලද කර්මය මෙහි දී විපාක දැක්වී ය. දුනුදියෙන් මැනවින් මිදුනු හීයේ වේගය මෙන් (ඒ කර්මය) මාගේ කෙලෙස් දැවී ය.
651. ඉක්බිති ලෝකාන්තයට ගිය මහනුවණැති බුදුරජාණන් වහන්සේ වනසෙනසුනෙහි ඇලුනා වූ මා දැක වනවාසි භික්ෂූන් අතුරෙන් අගතන්හි තබා වදාළ සේක.
652. සිවු පිළිසිඹියාවෝ ද අෂ්ටවිමෝක්ෂයෝ ද ෂඩභිඥාවෝ ද සාක්ෂාත් කරණ ලදහ. බුදුරජානන් වහන්සේගේ සසුන කරණ ලදී.
මෙහි මේ අයුරින් ආයුෂ්මත් ඛදිරවනියරේවත ස්ථවිරයන් වහන්සේ මේ ගාථාවන් වදාළසේක් යි.
නවවැනි වූ ඛදිරවනියරේවතස්ථවිරාවදානය යි.
10. ආනන්ද ස්ථවිරාවදානය
653. පදුමුත්තර බුදුරජ තෙම අරම් දොරින් නික්ම අමාවැසි වස්වන්නේ මහාජනයා සන්හිඳවී ය. (=නිවණට පැමිණවී ය.)
654. ෂඩභිඥා ඇත්තා වූ ද මහාඍද්ධි ඇත්තා වූ ද ලක්ෂයක් ඒ ක්ෂීණාශ්රවයෝ අත හැර නො යන්නා වූ සෙවණැල්ල මෙන් සර්වඥයන් වහන්සේ පිරිවරත්.
655. (මම) උතුම් සේසත (මාගේ මස්තකයෙහි දරන්නේ) ඇතුපිට හුන්නෙම් වෙමි. මනෝඥ වූ රූමත් බුදුරජානන් වහන්සේ දැක මට ප්රීතිය උපන්නේ ය.
656. ඇතු පිටින් බැස නරශ්රේෂ්ඨයන් වහන්සේ වෙත එළඹියෙමි. මාගේ රුවන්මුවා ඡත්රය බුද්ධශ්රේෂ්ඨයන් වහන්සේට දැරීමි.
657. පදුමුත්තර මහර්ෂි (බුදුරජ) තෙම මාගේ අදහස දැන (තමන් වහන්සේගේ) ඒ කථාව නවතා මේ ගාථාවන් වදාළේ ය:
658. “ඒ යමෙක් ස්වර්ණලඞ්කාරයන්ගෙන් සරසනලද ඡත්රයක් දැරී ද ඔහු (පිළිබඳ ව) ප්රකාශ කරන්නෙමි. පවසන්නා වූ මාගේ (ඒ වචනය) අසවු.
659. මේ පුරුෂ තෙම මෙයින් (චුත ව) ගොස් තුෂිතයෙහි වසන්නේ ය. දිව්යාප්සරාවන් විසින් පිරිවරණ ලදුයේ සම්පත් අනුභව කරන්නේ ය.
660. සූතිස්වරක් දිව්යරාජ්යය කරන්නේ ය. (ඉන් චුත ව) සිවුරඟ සෙනඟට අධිපති ව එකසියඅටවරක් (පෘථිවීශ්වර ව) පොළොවෙහි වාසය කරන්නේ ය.
661. අටපණස්වරක් සක්විතිරජ වන්නේ ය. පෘථිවියෙහි මහත් වූ ප්රදේශරාජ්යය ද කරවන්නේ ය.
662. කල්ප ලක්ෂයකින් මතුයෙහි ඔක්කාකකුලයෙහි උපදින්නා වූ ගෝත්රයෙන් ගෞතම නම් වූ ශාස්තෲන් වහන්සේ ලොව පහළ වන සේක.
663. ශාක්යකුලයට ධජයක් වැනි වූ මහාවීර වූ බුදුරජානන් වහන්සේගේ ඥාති වූ (මෙතෙම) ආනන්ද නම් උපස්ථායකයා වන්නේ ය.
664. කෙලෙස් තවන වීර්ය්යය ඇති ප්රඥාවත් වූ බහුශ්රැතභාවයෙහි දක්ෂ වූ නිහතමාන පැවැතුම් ඇති තදබැවින් තොර ත්රිපිටකධාරියෙක් වන්නේ ය.
665. වීර්ය්යය කිරීමෙහි මෙහෙයනලද සිත් ඇති හෙතෙම උපශාන්ත වූයේ උපධි රහිත වූයේ සියලු ආශ්රවයන් (ප්රහාණපරිඥා වශයෙන්) දැන ආශ්රව රහිත ව පිරිනිවන් පාන්නේ ය.”.
666. (යම් සේ) අරණෙහි උපතින් සැටවස් ඉක්ම ගිය ත්රිමද ගලිත වූ මාතඞ්ගහස්තිකුලයෙහි උපන්නා වූ මහත් දළ ඇති රාජවාහන වූ ඇත්තු වෙත් ද,–
667. (එසේ ම) පණ්ඩිත වූ ද මහා ඍද්ධිමත් වූ ද නොයෙක් ලක්ෂගණන් රහත් නාගයෝ වෙත් නම්, ඒ සියල්ලෝ බුද්ධනාගයන් වහන්සේට ලං කොට තැබීමෙහි දී (සම) නො වෙත්.
668. පෙරයම්හි ද මැදියම්හි ද පැසුළුයම්හි ද නමස්කාර කරන්නෙමි. පහන් සිත් ඇත්තෙම් තුටු වූයෙම් බුද්ධශ්රේෂ්ඨයන් වහන්සේ වෙත එළඹ සිටියෙමි.
669. කෙලෙස් තවන වීර්ය්යයෙන් යුක්ත වූයෙම් පැණවත් වූයෙම් මනා දැනුම් ඇත්තෙමි සිහියෙන් යුතු වූයෙම් ශෛක්ෂභූමියෙහි දක්ෂ වූයෙම් සෝවාන් පලයට පැමිණියෙම් වෙමි.
670. මෙයින් කල්ප ලක්ෂයකට පෙර යම් කර්මයක් (කොට යමක්) ප්රාර්ත්ථනා කෙළෙම් නම්, මම ඒ පදවියට පැමිණියෙම් සසුනෙහි නිශ්චල ව සිටියෙම් වෙමි.
671-673. කෙලෙස් දවනලදී –පෙ– බුදුරජානන් වහන්සේගේ අනුශාසනය කරණලදී.
මෙහි මේ අයුරින් ආයුෂ්මත් ආනන්දස්ථවිරයන් වහන්සේ මෙම ගාථාවන් වදාළසේක් යී.
දසවැනි වූ ආනන්දස්ථවිරාවදානය යි.
පළමුවැනි බුද්ධවර්ගය යි.
(එහි අපදාන) නාමාවලිය:
බුදු පසේබුදු හා – සැරියුත් කෝලිත කසුප්, අනුරුදු පුණු උපාලි – අඤ්ඤාකොණ්ඩඤ්ඤ ද, පිඬොල්බරදැජ රේවත – පඬිඅනඳ යන සිරිතුදු; සසිය පණසක් ගා වෙයි – එහැම පිඬු කොට දැක්වූ.
2. සිංහාසනදායක වර්ගය
11. සිංහාසනදායක ස්ථවිරාවදානය
674-675. ලෝකනාථ වූ සිද්ධාර්ත්ථ බුදුරදුන් පිරිනිවි කල්හි ත්රිපිටක ධර්මය පැතිර ගිය කල්හි බොහෝ ජනයා විසින් මැනැවැයි දන්නාලද සසුනෙහි මම පහන් සිතැත්තෙම් තුටු වූයෙම් සිහසුනක් කෙළෙමි. (එසේ ම) මම සිහසුන කොට පාපුටුවක් ද කෙළෙමි.
676. සිහසුන තෙමෙන කල්හි මම එහි ආවරණයට ගෘහයක් ද කෙළෙමි. මම ඒ සිත පැහැදවීම හේතු කොට ගෙණ තුසිතභවනයෙහි උපනිමි.