87. පච්චෙකබුද්ධානං සමාගතානං{6} පරම්පරව්යාකරණානි යානි, ආදීනවො යඤ්ච විරාගවත්ථු යථා ච බොධිං අනුපාපුණිංසු.
88. සංරාගවත්ථූසු{1} විරාගසඤ්ඤී රත්තම්හි ලොකම්හි විරත්තචිත්තා, හිත්වා පපඤ්චෙ{2} විජිය ඵන්දිතානි{3} තථෙව{4} බොධිං අනුපාපුණිංසු.
89. සබ්බෙසු භූතෙසු නිධාය දණ්ඩං අවිහෙඨයං අඤ්ඤතරම්පි තෙසං, මෙත්තෙන චිත්තෙන හිතානුකම්පී එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.{*}
90. සබ්බෙසු භූතෙසු නිධාය දණ්ඩං අවිහෙඨයං අඤ්ඤතරම්පි තෙසං, න පුත්තමිච්ඡෙය්ය කුතො සහායං එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
91. සංසග්ගජාතස්ස භවන්ති ස්නෙහා ස්නෙහන්වයං දුක්ඛමිදං පහොති, ආදීනවං ස්නෙහජං පෙක්ඛමානො එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
92. මිත්තෙ සුහජ්ජෙ අනුකම්පමානො හාපෙති අත්ථං පටිබද්ධචිත්තො, එතං භයං සන්ථවෙ පෙක්ඛමානො එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
93. වංසො විසාලොව යථා විසත්තො පුත්තෙසු දාරෙසු ච යා අපෙක්ඛා, වංසකළීරොව අසජ්ජමානො එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
94. මිගො අරඤ්ඤම්හි යථා අබද්ධො. යෙ නිච්ඡකං ගච්ඡති ගොචරාය, විඤ්ඤූ නරො සෙරිතං පෙක්ඛමානො එකො වරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
95. ආමන්තනා හොති සහායමජ්ඣෙ වාසෙ ච{5} ඨානෙ ගමනෙ චාරිකාය, අනභිජ්ඣිතං සෙරිතං පෙක්ඛමානො එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
96. ඛිඩ්ඩා රතී හොති සහායමජ්ඣෙ පුත්තෙසු පෙමං විපුලඤ්ච හොති, පියවිප්පයොගං{6} විජිගුච්ඡමානො එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
97. චාතුද්දිසො අප්පටිඝො ච හොති සන්තුස්සමානො ඉතරීතරෙන, පරිස්සයානං සහිතා අඡම්භී එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
98. දුස්සඞ්ගහා පබ්බජිතාපි එකෙ අථො ගහට්ඨා ඝරමාවසන්තා, අප්පොසුක්කො පරපුත්තෙසු හුත්වා එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
99. ඔරොපයිත්වා ගිහිබ්යඤ්ජනානි සංසීනපත්තො{1} යතා කොවිළාරො, ඡෙත්වාන වීරො{2} ගිගිබන්ධනානි එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
100. සචෙ ලභෙථ නිපකං සහායං සද්ධිංචරං සාධුවිහාරි ධීරං, අභිභුය්ය සබ්බානි පරිස්සයානි චරෙය්ය තෙනත්තමනො සතීමා.
101. නො චෙ ලභෙථ නිපකං සහායං සද්ධිංචරං සාධුවිහාරි ධීරං, රාජාව රට්ඨං විජිතං පහාය එකො චරෙ මාතඞ්ග’රඤ්ඤෙව’ නාගො{3}.
102. අද්ධා පසංසාම සහායසම්පදං සෙට්ඨා සමා සෙවිතබ්බා සහායා, එතෙ අලද්ධා අනවජ්ජභොජී එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
103. දිස්වා සුවණ්ණස්ස පභස්සරානි කම්මාරපුත්තෙන සුනිට්ඨිතානි, සංඝට්ටමානානි දුවෙ භුජස්මිං එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
104. එවං දුතියෙන සභා මම’ස්ස වාචාභිලාපො අභිසජ්ජනා ච, එතං භයං ආයතිං පෙක්ඛමානො එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
105. කාමා හි චිත්රා මධුරා මනොරමා විරූපරූපෙන මථෙන්ති චිත්තං, ආදීනවං කාමගුණෙසු දිස්වා එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
106. ඊතී ච ගණ්ඩො ච උපද්දවො ච රොගො ච සල්ලඤ්ච භයඤ්චමෙතං, එතං භයං කාමගුණෙසු දිස්වා එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
107. සීතඤ්ච උණ්හඤ්ච ඛුදං පිපාසං වාතාතපෙ ඩංසසිරිංසපෙ ච, සබ්බානි පෙ’තානි අභිබ්භවිත්වා{4} එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
108. නාගොව යූථානි විවජ්ජයිත්වා සංජාතඛන්ධො පදුමී උළාරො, යථාභිරන්තං{*} විහරං{1} අරඤ්ඤෙ එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
109. අට්ඨාන තං සඞ්ගණිකාරතස්ස යං ඵස්සයෙ සාමයිකං විමුත්තිං, ආදිච්චබන්ධුස්ස වචො නිසම්ම එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
110. දිට්ඨිවිසූකානි උපාතිවත්තො පත්තො නියාමං පටිලද්ධමග්ගො, උප්පන්නඤාණො’ම්හි අනඤ්ඤනෙය්යො එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
111. නිල්ලොලුපො නික්කුහො නිප්පිපාසො නිම්මක්ඛ{2} නිද්ධන්තකසාවමොහො, නිරාසයො{3} සබ්බලොකෙ භවිත්වා එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
112. පාපං සහායං පිරිවජ්ජයෙථ අනත්ථදස්සිං විසමෙ නිවිට්ඨං, සයං{4} න සෙවෙ පසුතං පමත්තං එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
113. බහුස්සුතං ධම්මධරං භජෙථ මිත්තං උළාරං පටිභානවන්තං, අඤ්ඤාය අත්ථානි විනෙය්ය කඞ්ඛං එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
114. ඛිඩ්ඩං රතිං කාමසුඛඤ්ච ලොකෙ අනලඞ්කරිත්වා අනපෙක්ඛමානො, විභූසනට්ඨානා විරතො සච්චවාදී එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
115. පුත්තඤ්ච දාරං පිතරඤ්ච මාතරං ධනානි ධඤ්ඤානි ච බන්ධවානි, හිත්වාන කාමානි යථොධිකානි{5} එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
116. සඞ්ගො එසො පරිත්තං එත්ථ සොබ්යං අප්පස්සාදො දුක්ඛමෙවෙත්ථ භිය්යො, ගාහො{6} එසො ඉති ඤත්වා මතීමා එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
117. සන්දාලයිත්වාන සංයොජනානි ජාලං ව’ භෙත්වා{7}සලිලම්භුචාරී, අග්ගීව දඩ්ඪං අනිවත්තමානො එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
118. ඔක්ඛිත්තචක්ඛු න ච පාදලොලො ගුත්තින්ද්රියො රක්ඛිතමානසානො, අනවස්සුතො අපරිඩය්හමානො එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
119. ඔහාරයිත්වා{1} ගිහිබ්යඤ්ජනානි සංඡින්නපත්තො යථා පාරිඡත්තො, කාසායවත්ථො අභිනික්ඛමිත්වා එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
120. රසෙසු ගෙධං අකරං අලොලො අනඤ්ඤපොසී සපදානචාරී, කුලෙ කුලෙ අප්පටිබද්ධචිත්තො එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
121. පහාය පඤ්චාවරණානි චෙතසො උපක්කිලෙසෙ බ්යපනුජ්ජ සබ්බෙ, අනිස්සිතො ඡෙජ්ජ සිනෙහදොසං{2} එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
122. විපිට්ඨි කත්වාන සුඛං ච දුක්ඛං{3} පුබ්බෙව ච සොමන-දොමනස්සං{4}, ලද්ධානුපෙක්ඛං සමථං විසුද්ධං එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
123. ආරද්ධවිරියො{5} පරමත්ථපත්තියා අලීනචිත්තො අකුසීතවුත්තී, දළ්හනික්කමො ථාමබලූපපන්නො එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
124. පටිසල්ලානං{6} ඣානමරිඤ්චමානො{7} ධම්මෙසු නිච්චං අනුධම්මචාරී, ආදීනවං සම්මසිතා භවෙසු එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
125. තණ්හක්ඛයං පත්ථයං අප්පමත්තො අනෙළමූගො සුතවා සතීමා, සඞ්ඛාතධම්මො නියතො පධානවා එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
126. සීහොව සද්දෙසු අසන්තසන්තො වාතොව ජාලම්හි අසජ්ජමානො, පදුමංව තොයෙන අලිප්පමානො එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
127. සීහො යථා දාඨබලී පසය්හ රාජා මිගානං අභිභුය්යචාරී, සෙවෙථ පන්තානි සෙනාසනානි එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
128. මෙත්තං උපෙක්ඛං කරුණං විමුත්තිං ආසෙවමානො මුදිතඤ්ච කාලෙ, සබ්බෙන ලොකෙන ‘විරුජ්ඣමානො එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො
129. රාගඤ්ච දොසඤ්ච පහාය මොහං සන්දාලයිත්වාන සංයොජනානි, අසන්තසං ජීවිතසඞ්ඛයම්හි එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
130. භජන්ති සෙවන්ති ච කාරණත්ථා නික්කාරණා දුල්ලභා අජ්ජ මිත්තා, අත්තත්ථපඤ්ඤා අසුචී මනුස්සා එකො චරෙ ඛග්ගවිසාණකප්පො.
131. විසුද්ධසීලා සුවිසුද්ධපඤ්ඤා සමාහිතා ජාගරියානුයුත්තා, විපස්සකා ධම්මවිසෙසදස්සි මග්ගඞ්ගබොජ්ඣඞ්ගගතෙ විජඤ්ඤා.
132. සුඤ්ඤතප්පණිහිතඤ්චානිමිත්තං{1} ආසෙවයිත්වා ජිනසාසනම්හි, යෙ සාවකත්තං න වජන්ති ධීරා භවන්ති පච්චෙකජිනා සයම්භූ.
133. මහන්තධම්මා බහුධම්මකායා චිත්තිස්සරා සබ්බදුක්ඛොඝතිණ්ණා, උදග්ගචිත්තා පරමත්ථදස්සී සීහොපමා ඛග්ගවිසාණකප්පා.
134. සන්තින්ද්රියා සන්තමනා සමාධි පච්චත්තගම්භීරමතප්පචාරා{2} දීපා පරත්ථං ඉධ විජ්ජලන්තා පච්චෙකබුද්ධා සත්තච්චිතා’මෙ.{3}
135. පහීණසබ්බාවරණා ජනින්දා ලොකප්පදීපා ඝනකඤ්චනාභා, නිස්සංසයං ලොකසුදක්ඛිණෙය්යා පච්චෙකබුද්ධා සත්තච්චිතා’මෙ.{4}
136. පච්චෙකබුද්ධානං සුභාසිතානි චරන්ති ලොකම්හි සදෙවකම්භි, සුත්වා තථා යෙ න කරොන්ති බාලා චරන්ති දුක්ඛෙසු පුනප්පුනං තෙ.
137. පච්චෙකබුද්ධානං සුභාසිතානි මධුං යථා බුද්දමවස්සවනතං{5} සුත්වා තථා යෙ පටිපත්තියුත්තා භවන්ති තෙ සච්චදසා සපඤ්ඤා.
138. පච්චෙකබුද්ධෙහි ජිනෙහි වුත්තා{6} ගාථා{7} උළාරා අභිනික්ඛමිත්වා, තා සක්යසීහෙන නරුත්තමෙන පකාසිතා ධම්මවිජානනත්ථං.
139. ලොකානුකම්පාය ඉමානි තෙසං පච්චෙකබුද්ධාන විකුබ්බිතානි, සංවෙගා‘සඞ්ගමති{8} මතිවඩ්ඪනත්ථං සයම්භූසීහෙන පකාසිතානි.
පචෙචක බුද්ධාපදානං සමත්තං.
3.
අථ ථෙරාපදානං සුණාථ.
1. සාරිපුත්තත්ථෙරාපදානං
140. හිමවන්තස්ස අවිදූරෙ ලම්බකො නාම පබ්බතො, අස්සමො සුකතො මය්හං පණ්ණසාලා සුමාපිතා.
141. උත්තානකූලා නදිකා සුපතිත්ථා මනොරමා, සුසුද්ධ{1} පුලිනාකිණ්ණා අවිදූරෙ මම’ස්සමා.
142. අසක්ඛරා අපබ්භාරා සාදු අප්පටිගන්ධිකා, සන්දති නදිකා තත්ථ සොභයන්තා මම’ස්සමං.
143. කුම්භීලා මකරා චෙත්ථ සුංසුමාරා ච කච්ඡපා, චරන්ති නදියා{2} තත්ථ සොභයන්තා මම’ස්සමං.
144. පාඨීනා පාවුසා මච්ඡා වලජා{3} මුඤ්ජරොහිතා, මග්ගුරා{4} පපතායන්තා{5} සොභයන්ති මම’ස්සමං.
145. උභොකූලෙසු නදියා පුප්ඵිනො ඵලිනො දුමා, උභතො අභිලම්බන්තා සොභයන්ති මම’ස්සමං.
146. අම්බා සාලා ච{6} තිලකා පාටලී සින්දුවාරකා{7} දිබ්බගන්ධං{8} සම්පවන්ති පුප්ඵිතා මම අස්සමෙ.
147. චම්පකා සලලා නීපා{9} නාගපුන්නාගකෙතකා, දිබ්බගන්ධං{8} සම්පවන්ති පුප්ඵිතා මම අස්සමෙ.
148. අතිමුත්තා අසොකා ච භගිනිමාලා ච පුප්ඵිතා, අඞ්කොලා බිම්බිජාලා{10} ච පුප්ඵිතා මම අස්සමෙ.
149. කෙටකා{11} කන්දලී චෙව ගොධුකා{12} තිණසූලිකා, දිබ්බගන්ධං{8} සම්පවන්ති සොභයන්තා{13} මම’ස්සමං.
150. කණිකාරා කණ්ණිකා{14} ච අසනා අජ්ජුනා{15} බහූ, දිබ්බගන්ධං සම්පවන්ති සොභයන්තා{16} මමස්ස’මං.
151. පුන්නාගා ගිරිපුන්නාගා කොවිළාරා ච පුප්ඵිතා, දිබ්බගන්ධං සම්පවන්ති සොභයන්තා{16} මමස්ස’මං.
152. උද්දාලකා ච කුටජා කදම්බා වකුලා{17} බහූ, දිබ්බගන්ධං සම්පවන්ති සොභයන්තා මමස්ස’මං.
153. ආළකා ඉසිමුග්ගා ච කදලී මාතුලුඞ්ගියො, ගන්ධොදකෙන සංවද්ධා ඵලානි ධාරයන්ති තෙ.
154. අඤ්ඤෙ පුප්ඵන්ති පදුමා අඤ්ඤෙ ජායන්ති කෙසරී, අඤ්ඤෙ ඔපුප්ඵා පදුමා පුප්ඵිතා තළාකෙ{18} සදා.
155. ගබ්භං ගණ්හන්ති පදුමා නිද්ධාවන්ති මුලාලියො, සිඞ්ඝාටකපත්තමාකිණ්ණා{1} සොභන්ති{2} තළාකෙ සදා.
156. නයිතා අම්බගන්ධී ච උත්තාලා{3} බන්ධුජීවකා, දිබ්බගන්ධං සම්පවන්ති තළාකෙ පුප්ඵිතා{4} සදා{3}.
157. පාඨීනා පාවුසා මච්ඡා වලජා මුඤජ-රොහිතා සඞ්ගුලා{5} මඞ්ගුරා{6} චෙව වසන්ති තළාකෙ සදා.
158. කුම්භීලා සුංසුමාරා ච තන්තිගාහා ච රක්ඛසා, ඔගුහා{7} අජගරා{8} ච වසන්ති තළාකෙ සදා.
159. පාරෙවතා රවිහංසා චක්කවාකා නදීචරා, කොකිලා සුකසාළීකා{9} උපජීවන්ති තං සරං.
160. කුකුත්ථකා කුලීරකා වනෙ පොක්ඛරසාතකා දින්දිභා සුවපොතා ච උපජීවන්ති තං සරං.
161. හංසා කොඤ්චා මයූරා ච කොකිලා තම්බ චූළිකා, පම්පකා{10} ජීවංජීවා ච උපජීවන්ති තං සරං.
162. කොසිකා පොට්ඨසීසා ච කුරරා{11} සෙනකා බහූ, මහාකාලා ච සකුණා උපජීවන්ති තං සරං.
163. පසදා ච වරාහා ච චකා{12} භෙරණ්ඩකා{13} බහූ, රොහිච්චා සුග්ගපොතා{14} ච උපජීවන්ති තං සරං.
164. සීහ ව්යග්ඝා ච දීපී ච අච්ඡකොකතරච්ඡකා, තිධාපභින්නා මාතඞ්ගා{15} උපජීවන්ති තං සරං.
165. කින්නරා වානරා චෙව අථො පි වනකම්මිකා, චෙතා ච ලුද්දකා චෙව උපජීවන්ති තං සරං.
166. තින්දුකානි පියාලානි මධුකා කාසුමාරයො{16}, ධුවප්ඵලානි{17} ධාරෙන්ති අවිදූරෙ මම’ස්සමා.
167. කොසුම්භා{18} සලලා නීපා{19} සාදුඵලසමායුතා{20}, ධුවප්ඵලානි ධාරෙන්ති අවිදූරෙ මම’ස්සමා.
168. හරීතකා ආමලකා අම්බා ජම්බුවිභීටකා{21}, කොලා භල්ලාතකා බිල්ලා{22} ඵලානි ධාරයන්ති තෙ.
169. ආලුවා ච කලම්බා ච බිළාලීතක්කළානි{23}ච, ජීවකා සුතකා{24} චෙව බහුකා මම අස්සමෙ.
170. අස්සමස්සාවිදූරම්හි තළාකා‘සුං{1} සුනිම්මිතා, අච්ඡොදකා සීතජලා සුපතිත්ථා මනොරමා.
171. පදුමුප්පලසංච්ඡන්නා පුණ්ඩරීකසමායුතා, මන්දාලකෙහි{2} සංඡන්නා දිබ්බගන්ධො පවායති.{3}
172. එවං සබ්බඞ්ගසම්පන්නෙ පුප්ඵිතෙ ඵලිතෙ වනෙ, සුකතෙ අස්සමෙ රම්මෙ විහරාමි අහං තදා{4}.
173. සීලවා වතසම්පන්නො ඣායී ඣානරතො සදා, පඤ්චාභිඤ්ඤාබලප්පත්තො{5} සුරුචී නාම තාපසො.
174. චතුබ්බීසසහස්සානි සිස්සා මය්හං උපට්ඨහුං, සබ්බෙව බ්රාහ්මණා එතෙ ජාතිමන්තො යසස්සිනො.
175. ලක්ඛණෙ ඉතිහාසෙ ච සනිඝණ්ඩුසකෙටුභෙ, පදකා වෙය්යාකරණා සධම්මෙ{6} පාරමිං ගතා.
176. උප්පාතෙසු{7} නිමිත්තෙසු ලක්ඛණෙසු ච කොවිදා, පථව්යා භූම්යන්තලික්ඛෙ{8} මම සිස්සා සුසික්ඛිතා.
177. අප්පිච්ඡා නිපකා එතෙ අප්පාහාරා අලොලුපා, ලාභාලාභෙන සන්තුට්ඨා පරිවාරෙන්ති මං සදා.
178. ඣායී ඣානරතා ධීරා සන්තචිත්තා සමාහිතා, ආකිඤ්චඤ්ඤං පත්ථයන්තා පරිවාරෙන්ති මං සදා.
179. අභිඤ්ඤාපාරමිප්පත්තා පෙත්තිකෙ ගොචරෙ රතා, අන්තලික්ඛචරා ධීරා පරිවාරෙන්ති මං සදා.
180. සංවුතා ඡසු ද්වාරෙසු අනෙජා රක්ඛිතින්ද්රියා, අසංසට්ඨා ච තෙ ධීරා මම සිස්සා දුරාසදා.
181. පල්ලඞ්කෙන නිසජ්ජාය ඨාන{9} වඞ්කමනෙන ච, වීතිනාමෙන්ති තෙ රත්තිං මම සිස්සා දුරාසදා.
182. රජනීයෙ න රජ්ජන්ති දුසස්නීයෙ න දුස්සරෙ, මොහනීයෙ න මුය්හන්ති මම සිස්සා දුරාසදා.