ඉධ භික්ඛවෙ, භික්ඛූ දුග්ගහිතං සුත්තන්තං පරියාපුණන්ති දුන්තික්ඛිත්තෙහි පදබ්යඤ්ජනෙහි. දුන්නික්ඛිත්තස්ස භික්ඛවෙ පදබ්යඤ්ජනස්ස අත්ථොපි දුන්නයො හොති. අයං භික්ඛවෙ, පඨමො ධම්මො සද්ධම්මස්ස සම්මොසාය අන්තරධානාය සංවත්තති.
පුන චපරං භික්ඛවෙ, භික්ඛූ දුබ්බචා හොන්ති දොවචස්සකරණෙහි ධම්මෙහි සමන්නාගතා, අක්ඛමා අප්පදක්ඛිණග්ගාහිනො අනුසාසනිං. අයං භික්ඛවෙ, දුතියො ධම්මො සද්ධම්මස්ස සම්මොසාය අන්තරධානාය සංවත්තති.
පුන චපරං භික්ඛවෙ, යෙ තෙ භික්ඛූ බහුස්සුතා ආගතාගමා ධම්මධරා විනයධරා මාතිකාධරා, තෙ න සක්කච්චං සුත්තන්තං පරං වාචෙන්ති. තෙසං අච්චයෙන ඡින්නමූලකො සුත්තන්තො හොති අප්පටිසරණො. අයං භික්ඛවෙ, තතියො ධම්මො සද්ධම්මස්ස සම්මොසාය අන්තරධානාය සංවත්තති.
පුන චපරං භික්ඛවෙ, ථෙරා භික්ඛූ බාහුලිකා හොන්ති සාථලිකා ඔක්කමනෙ පුබ්බඞ්ගමා පවිවෙකෙ නික්ඛිත්තධුරා. න විරියං ආරභන්ති අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය. තෙසං පච්ඡිමා ජනතා දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජති. සාපි හොති බාහුලිකා සාථලිකා ඔක්කමනෙ පුබ්බඞ්ගමා පවිවෙකෙ නික්ඛිත්තධූරා. න විරියං ආරභති අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය. අයං භික්ඛවෙ, චතුත්ථො ධම්මො සද්ධම්මස්ස සම්මොසාය අන්තරධානාය සංවත්තති.
පුන චපරං භික්ඛවෙ, සඞ්ඝො භින්නො හොති. සඞ්ඝෙ ඛො පන භික්ඛවෙ, භින්නෙ අඤ්ඤමඤ්ඤං අක්කොසා ච හොන්ති, අඤ්ඤමඤ්ඤං පරිභාසා ච හොන්ති, අඤ්ඤමඤ්ඤං පරික්ඛෙපා ච හොන්ති, අඤ්ඤමඤ්ඤං පරිච්චජනා ච හොන්ති. තත්ථ අප්පසන්නා චෙව නප්පසීදන්ති, පස්සන්නානං ච එකච්චානං අඤ්ඤථත්තං හොති. අයං භික්ඛවෙ පඤ්චමො ධම්මො සද්ධම්මස්ස සම්මොසාය අන්තරධානාය සංවත්තති.
ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ, පඤ්ච ධම්මා සද්ධම්මස්ස සම්මොසාය අන්තරධානාය සංවත්තන්ති.
පඤ්චිමෙ භික්ඛවෙ ධම්මා සද්ධම්මස්ස ඨිතියා අසම්මොසාය අනන්තරධානාය සංවත්තන්ති. කතමෙ පඤ්ච:
ඉධ භික්ඛවෙ භික්ඛු සුග්ගහිතං සුත්තන්තං පරියාපුණන්ති සුනික්ඛිත්තෙහි පදබ්යඤ්ජනෙහි. සුනික්ඛිත්තස්ස භික්ඛවෙ පදබ්යඤ්ජනස්ස අත්ථොපි සුනයො හොති. අයං භික්ඛවෙ පඨමො ධම්මො සද්ධම්මස්ස ඨිතියා අසම්මොසාය අනන්තරධානාය සංවත්තති.
පුන චපරං භික්ඛවෙ, භික්ඛූ සුබ්බචා හොන්ති සොවචස්සකරණෙහි ධම්මෙහි සමන්නාගතා. ඛමා පදක්ඛිණග්ගාහිනො අනුසාසනිං. අයං භික්ඛවෙ දුතියො ධම්මො සද්ධම්මස්ස ඨිතියා අසම්මොසාය අනන්තරධානාය සංවත්තති.
පුන චපරං භික්ඛවෙ, යෙ තෙ භික්ඛූ බහුස්සුතා ආගතාගමා ධම්මධරා විනයධරා මාතිකාධරා, තෙ සක්කච්චං පරං වාචෙන්ති. තෙසං අච්චයෙන න ඡින්නමූලකො සුත්තන්තො හොති සප්පටිසරණො. අයං භික්ඛවෙ, තතියො ධම්මො සද්ධම්මස්ස ඨිතියා අසම්මොසාය අනන්තරධානාය සංවත්තති.
පුන චපරං භික්ඛවෙ, ථෙරා භික්ඛූ න බාහුලිකා හොන්ති න සාථලිකා ඔක්කමනෙ නික්ඛිත්තධුරා පවිවෙකෙ පුබ්බඞ්ගමා. විරියං ආරභන්ති අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය. තෙසං පච්ඡිමා ජනතා දිට්ඨානුගතිං ආපජ්ජති. සාපි හොති න බාහුලිකා න සාථලිකා ඔක්කමනෙ නික්ඛිත්තධුරා පවිවෙකෙ පුබ්බඞ්ගමා. විරියං ආරභති අප්පත්තස්ස පත්තියා අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය. අයං භික්ඛවෙ, චතුත්ථො ධම්මො සද්ධම්මස්ස ඨිතියා අසම්මොසාය අනන්තරධානාය සංවත්තති.
පුන චපරං භික්ඛවෙ, සඞ්ඝො සමග්ගො සම්මොදමානො අවිවදමානො එකුද්දෙසො ඵාසුං විහරති.{1} සඞ්ඝෙ ඛො පන භික්ඛවෙ, සමග්ගෙ න චෙව අඤ්ඤමඤ්ඤං අක්කොසා හොන්ති. න ච අඤ්ඤමඤ්ඤං පරිභාසා හොන්ති. න ච අඤ්ඤමඤ්ඤං පරික්ඛෙපා හොන්ති. න ච අඤ්ඤමඤ්ඤං පරිච්චජනා හොන්ති. තත්ථ අප්පසන්නා චෙව පසීදන්ති. පස්සන්නානං ච භිය්යොභාවො හොති. අයං භික්ඛවෙ, පඤ්චමො ධම්මො සද්ධම්මස්ස ඨිතියා අසම්මොසාය අනන්තරධානාය සංවත්තති.
ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ, පඤ්ච ධම්මා සද්ධම්මස්ස ඨිතියා අසම්මොසාය අනන්තරධානාය සංවත්තන්තීති.
5. 4. 1. 7.
[දුක්කථාසුත්තං]
[සාවත්ථිනිදානං]
7. පඤ්චන්නං භික්ඛවෙ, පුග්ගලානං කථා දුක්කථා පුග්ගලං පුග්ගලං{2} උපනිධාය. කතමෙසං පඤ්චන්නං:
අස්සද්ධස්ස භික්ඛවෙ, සද්ධාකථා දුක්කථා, දුස්සීලස්ස සීලකථා දුක්කථා, අප්පස්සුතස්ස බාහුසච්චකථා දුක්කථා, මච්ඡරියස්ස චාගකථා දුක්කථා, දුප්පඤ්ඤස්ස පඤ්ඤාකථා දුක්කථා.
කස්මා ච භික්ඛවෙ, අස්සද්ධස්ස සද්ධාකථා දුක්කථා? අස්සද්ධො භික්ඛවෙ, සද්ධාකථාය කච්ඡමානාය අභිසජ්ජති, කුප්පති, ව්යාපජ්ජති, පතිත්ථීයති, කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයං ච පාතුකරොති. තං කිස්ස හෙතු? තං හි සො භික්ඛවෙ සද්ධාසම්පදං අත්තනි න සම්පස්සති. න ච ලභති තතො නිදානං පීතිපාමුජ්ජං. තස්මා අස්සද්ධස්ස සද්ධාකථා දුක්කථා.
කස්මා ච භික්ඛවෙ, දුස්සීලස්ස සීලකථා දුක්කථා? දුස්සීලො භික්ඛවෙ, සීලකථාය කච්ඡමානාය අභිසජ්ජති, කුප්පති, ව්යාපජ්ජති, පතිත්ථීයති, කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයං ච පාතුකරොති. තං කිස්ස හෙතු? තං හි සො භික්ඛවෙ, සීලසම්පදං අත්තනි න සම්පස්සති{3}, න ච ලභති තතො නිදානං පීතිපාමුජ්ජං. තස්මා දුස්සීලස්ස සීලකථා දුක්කථා.
කස්මා ච භික්ඛවෙ, අප්පස්සුතස්ස බාහුසච්චකථා දුක්කථා? අප්පස්සුතො භික්ඛවෙ, බාහුසච්චකථාය කච්ඡමානාය අභිසජ්ජති කුප්පති ව්යාපජ්ජති පතිත්ථීයති, කොපඤ්ච දොසඤ්ච අප්පච්චයං ච පාතුකරොති. තං කිස්ස හෙතු? තං හි සො භික්ඛවෙ, සුතසම්පදං අත්තනි න සම්පස්සති. න ච ලභති තතො නිදානං පීතිපාමුජ්ජං. තස්මා අප්පස්සුතස්ස බාහුසච්චකථා දුක්කථා.
කස්මා ච භික්ඛවෙ, මච්ඡරියස්ස චාගකථා දුක්කථා? මච්ඡරී භික්ඛවෙ චාගකථාය කච්ඡමානාය අභිසජ්ජති කුප්පති, ව්යාපජ්ජති පතිත්ථීයති, කොපං ච දොසං ච අප්පච්චයං ච පාතුකරොති. තං කිස්ස හෙතු? තං හි සො භික්ඛවෙ චාගසම්පදං අත්තනි න සම්පස්සති.{1} න ච ලභති තතො නිදානං පීතිපාමුජ්ජං. තස්මා මච්ඡරියස්ස චාගකථා දුක්කථා.
කස්මා ච භික්ඛවෙ, දුප්පඤ්ඤස්ස පඤ්ඤාකථා දුක්කථා? දුප්පඤ්ඤො භික්ඛවෙ පඤ්ඤාකථාය කච්ඡමානාය අභිසජ්ජති කුප්පති ව්යාපජ්ජති පතිත්ථීයති, කොපං ච දොසං ච අප්පච්චයං ච පාතුකරොති. තං කිස්ස හෙතු? තං හි සො භික්ඛවෙ, පඤ්ඤාසම්පදං අත්තනි න සම්පස්සති.{1} න ච ලභති තතො නිදානං පීතිපාමුජ්ජං. තස්මා දුප්පඤ්ඤස්ස පඤ්ඤාකථා දුක්කථා.
ඉමෙසං ඛො භික්ඛවෙ පඤ්චන්නං පුග්ගලානං කථා දුක්කථා පුග්ගලං පුග්ගලං{2} උපනිධාය.
පඤ්චන්නං භික්ඛවෙ පුග්ගලානං කථා සුකථා පුග්ගලං පුග්ගලං{2} උපනිධාය. කතමෙසං පඤ්චන්නං?
සද්ධස්ස භික්ඛවෙ සද්ධාකථා සුකථා, සීලවතො සීලකථා සුකථා, බහුස්සුතස්ස බාහුසච්චකථා සුකථා, චාගවතො චාගකථා සුකථා, පඤ්ඤවතො පඤ්ඤාකථා සුකථා.
කස්මා ච භික්ඛවෙ, සද්ධස්ස සද්ධාකථා සුකථා? සද්ධො භික්ඛවෙ, සද්ධාකථාය කච්ඡමානාය නාභිසජ්ජති න කුප්පති න ව්යාපජ්ජති න පතිත්ථීයති, න කොපං ච දොසං ච අප්පච්චයං ච පාතුකරොති. තං කිස්ස හෙතු? තං හි සො භික්ඛවෙ, සද්ධාසම්පදං අත්තනි සම්පස්සති. ලභති ච තතො නිදානං පීතිපාමුජ්ජං. තස්මා සද්ධස්ස සද්ධාකථා සුකථා.
කස්මා ච භික්ඛවෙ, සීලවතො සීලකථා සුකථා? සීලවා භික්ඛවෙ, සීලකථාය කච්ඡමානාය නාභිසජ්ජති න කුප්පති න ව්යාපජ්ජති න පතිත්ථීයති, න කොපං ච දොසං ච අප්පච්චයං ච පාතුකරොති. තං කිස්ස හෙතු? තං හි සො භික්ඛවෙ, සීලසම්පදං අත්තනි සම්පස්සති.{1} ලභති ච තතො නිදානං පීතිපාමුජ්ජං. තස්මා සීලවතො සීලකථා සුකථා.
කස්මා ච භික්ඛවෙ, බහුස්සුතස්ස බාහුසච්චකථා සුකථා? බහුස්සුතො භික්ඛවෙ, බාහුසච්චකථාය කච්ඡමානාය නාභිසජ්ජති න කුප්පති න ව්යාපජ්ජති න පතිත්ථීයති, න කොපං ච දොසං ච අප්පච්චයං ච පාතුකරොති. තං කිස්ස හෙතු? තං හි සො භික්ඛවෙ, සුතසම්පදං අත්තනි සම්පස්සති. ලභති ච තතො නිදානං පීතිපාමුජ්ජං. තස්මා බහුස්සුතස්ස බාහුසච්චකථා සුකථා.
කස්මා ච භික්ඛවෙ, චාගවතො චාගකථා සුකථා? චාගවා භික්ඛවෙ, චාගකථාය කච්ඡමානාය නාභිසජ්ජති න කුප්පති න ව්යාපජ්ජති න පතිත්ථීයති, න කොපං ච දොසං ච අප්පච්චයං ච පාතුකරොති. තං කිස්ස හෙතු? තං හි සො භික්ඛවෙ, චාගසම්පදං අත්තනි සම්පස්සති. ලභති ච තතො නිදානං පීතිපාමුජ්ජං. තස්මා චාගවතො චාගකථා සුකථා.
කස්මා ච භික්ඛවෙ, පඤ්ඤවතො පඤ්ඤාකථා සුකථා? පඤ්ඤවා භික්ඛවෙ, පඤ්ඤාකථාය කච්ඡමානාය නාභිසජ්ජති න කුප්පති න ව්යාපජ්ජති න පතිත්ථීයති, න කොපං ච දොසං ච අප්පච්චයං ච පාතුකරොති. තං කිස්ස හෙතු? තඤ්හි සො භික්ඛවෙ, පඤ්ඤාසම්පදං අත්තනි සම්පස්සති. ලභති ච තතො නිදානං පීතිපාමුජ්ජං. තස්මා පඤ්ඤාවතො පඤ්ඤාකථා සුකථා.
ඉමෙසං ඛො භික්ඛවෙ පඤ්චන්නං පුග්ගලානං කථා සුකථා පුග්ගලං පුග්ගලං උපනිධායාති.
5. 4. 1. 8.
[සාරජ්ජ සුත්තං]
[සාවත්ථිනිදානං]
8. පඤ්චහි භික්ඛවෙ ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු සාරජ්ජං ඔක්කන්තො හොති. කතමෙහි පඤ්චහි:
ඉධ භික්ඛවෙ භික්ඛු අස්සද්ධො හොති, දුස්සීලො හොති, අප්පස්සුතො හොති, කුසීතො හොති, දුප්පඤ්ඤො හොති.
ඉමෙහි ඛො භික්ඛවෙ පඤ්චහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු සාරජ්ජං ඔක්කන්තො හොති.
පඤ්චහි භික්ඛවෙ ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු විසාරදො හොති. කතමෙහි පඤ්චහි:
ඉධ භික්ඛවෙ භික්ඛු සද්ධො හොති, සීලවා හොති, බහුස්සුතො හොති, ආරද්ධවිරියො හොති, පඤ්ඤවා හොති.
ඉමෙහි ඛො භික්ඛවෙ පඤ්චහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු විසාරදො හොතීති.
5. 4. 1. 9.
[උදායීසුත්තං]
9. එවං මෙ සුතං: එකං සමයං භගවා කොසම්බියං විහරති ඝොසිතාරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස්මා උදායී මහතියා ගිහීපරිසාය පරිවුතො ධම්මං දෙසෙන්තො නිසින්නො හොති. අද්දසා ඛො ආයස්මා ආනන්දො ආයස්මන්තං උදායිං මහතියා ගිහීපරිසාය පරිවුතං ධම්මං දෙසෙන්තං නිසින්නං. දිස්වාන{1} යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා ආනන්දො භගවන්තං එතදවොච: ආයස්මා භන්තෙ උදායී මහතියා ගිහීපරිසාය පරිවුතො ධම්මං දෙසෙතීති.
න ඛො ආනන්ද සුකරං පරෙසං ධම්මං දෙසෙතුං. පරෙසං ආනන්ද ධම්මං දෙසෙන්තෙන පඤ්ච ධම්මෙ අජ්ඣත්තං උපට්ඨපෙත්වා පරෙසං ධම්මො දෙසෙතබ්බො. කතමෙ පඤ්ච:
ආනුපුබ්බීකථං{2} කථෙස්සාමීති පරෙසං ධම්මො දෙසෙතබ්බො. පරියායදස්සාවී කථං කථෙස්සාමීති පරෙසං ධම්මො දෙසෙතබ්බා. අනුද්දයතං පටිච්ච කථං කථෙස්සාමීති පරෙසං ධම්මො දෙසෙතබ්බො. න ආමිසන්තරො කථං කථෙස්සාමීති පරෙසං ධම්මො දෙසෙතබ්බො. අත්තානං ච පරං ච අනුපහච්ච කථං කථෙස්සාමීති පරෙසං ධම්මො දෙසෙතබ්බො.
න ඛො ආනන්ද සුකරං පරෙසං ධම්මං දෙසෙතුං. පරෙසං ආනන්ද ධම්මං දෙසෙන්තෙන ඉමෙ පඤ්ච ධම්මෙ අජ්ඣත්තං උපට්ඨපෙත්වා පරෙසං ධම්මො දෙසෙතබ්බොති.
5. 4. 1. 10.
[දුප්පටිවිනොදයසුත්තං]
[සාවත්ථිනිදානං]
10. පඤ්චිමෙ භික්ඛවෙ උප්පන්නා දුප්පටිවිනොදයා. කතමෙ පඤ්ච:
උප්පන්නො රාගො දුප්පටිවිනොදයො. උප්පන්නො දොසො දුප්පටිවිනොදයො. උප්පන්නො මොහො දුප්පටිවිනොදයො. උප්පන්නං පටිභානං දුප්පටිවිනොදයං. උප්පන්නං ගමිකචිත්තං දුප්පටිවිනොදයං.
ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ පඤ්ච උප්පන්නා දුප්පටිවිනොදයාති.
සද්ධම්මවග්ගො පඨමො.
තස්සුද්දානං:
තයො සද්ධම්ම නියාමා තයො සද්ධම්ම සම්මොසා දුක්කථා සාරජ්ජං චෙව{3} උදායී දුබ්බිනොදයෙ.
2. ආඝාතවග්ගො
5. 4. 2. 1.
[පඨම ආඝාතපටිවිනයසුත්තං]
[සාවත්ථිනිදානං]
11. පඤ්චිමෙ භික්ඛවෙ, ආඝාතපටිවිනයා යත්ථ භික්ඛුනො උප්පන්නො ආඝාතො සබ්බසො පටිවිනෙතබ්බො. කතමෙ පඤ්ච:
යස්මිං භික්ඛවෙ, පුග්ගලෙ ආඝාතො ජායෙථ, මෙත්තා තස්මිං පුග්ගලෙ භාවෙතබ්බා. එවං තස්මිං පුග්ගලෙ ආඝාතො පටිවිනෙතබ්බො.
යස්මිං භික්ඛවෙ, පුග්ගලෙ ආඝාතො ජායෙථ, කරුණා තස්මිං පුග්ගලෙ භාවෙතබ්බා. එවං තස්මිං පුග්ගලෙ ආඝාතො පටිවිනෙතබ්බො.
යස්මිං භික්ඛවෙ, පුග්ගලෙ ආඝාතො ජායෙථ, උපෙක්ඛා තස්මිං පුග්ගලෙ භාවෙතබ්බා. එවං තස්මිං පුග්ගලෙ ආඝාතො පටිවිනෙතබ්බො.
යස්මිං භික්ඛවෙ, පුග්ගලෙ ආඝාතො ජායෙථ, අසති අමනිසිකාරො තස්මිං පුග්ගලෙ ආපජ්ජිතබ්බො. එවං තස්මිං පුග්ගලෙ ආඝාතො පටිවිනෙතබ්බො.
යස්මිං භික්ඛවෙ, පුග්ගලෙ ආඝාතො ජායෙථ, කම්මස්සකතා තස්මිං පුග්ගලෙ අධිට්ඨාතබ්බා: “කම්මස්සකො අයමායස්මා{1} කම්මදායාදො කම්මයොනි කම්මබන්ධු කම්මපටිසරණො. යං කම්මං කරිස්සති කල්යාණං වා පාපකං වා, තස්ස දායාදො භවිස්සතී”ති. එවං තස්මිං පුග්ගලෙ ආඝාතො පටිවිනෙතබ්බො.
ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ, පඤ්ච ආඝාතපටිවිනයා යත්ථ භික්ඛුනො උප්පන්නො ආඝාතො සබ්බසො පටිවිනෙතබ්බොති.
5. 4. 2. 2.
[දුතිය ආඝාතපටිවිනයසුත්තං]
[සාවත්ථිනිදානං]
12. තත්ර ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො භික්ඛූ ආමන්තෙසි ආවුසො භික්ඛවොති.{2} ආවුසොති ඛො තෙ භික්ඛූ ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස පච්චස්සොසුං. ආයස්මා සාරිපුත්තො එතදවොච:
පඤ්චිමෙ ආවුසො, ආඝාතපටිවිනයා යත්ථ භික්ඛුනො උප්පන්නො ආඝාතො සබ්බසො පටිවිනෙතබ්බො. කතමෙ පඤ්ච:
ඉධාවුසො, එකච්චො පුග්ගලො අපරිසුද්ධකායසමාචාරො හොති පරිසුද්ධවචීසමාචාරො. එවරූපෙපි ආවුසො, පුග්ගලෙ ආඝාතො පටිවිනෙතබ්බො.
ඉධ පන ආවුසො, එකච්චො පුග්ගලො අපරිසුද්ධවචීසමාචාරො හොති පරිසුද්ධකායසමාචාරො. එවරූපෙපි ආවුසො, පුග්ගලෙ ආඝාතො පටිවිනෙතබ්බො.
ඉධ පන ආවුසො, එකච්චො පුග්ගලො අපරිසුද්ධකායසමාචාරො හොති අපරිසුද්ධවචීසමාචාරො, ලභති ච කාලෙන කාලං චෙතසො විවරං, චෙතසො පසාදං. එවරූපෙපි ආවුසො, පුග්ගලෙ ආඝාතො පටිවිනෙතබ්බො.
ඉධ පන ආවුසො, එකච්චො පුග්ගලො අපරිසුද්ධකායසමාචාරො හොති අපරිසුද්ධවචීසමාචාරො, න ච ලභති කාලෙන කාලං චෙතසො විවරං, චෙතසො පසාදං. එවරූපෙපි ආවුසො පුග්ගලෙ ආඝාතො පටිවිනෙතබ්බො.
ඉධ පන ආවුසො, එකච්චො පුග්ගලො පරිසුද්ධකායසමාචාරො හොති පරිසුද්ධවචීසමාචාරො, ලභති ච කාලෙන කාලං චෙතසො විවරං, චෙතසො පසාදං. එවරූපෙපි ආවුසො, පුග්ගලෙ ආඝාතො පටිවිනෙතබ්බො.
තත්රාවුසො, ය්වායං පුග්ගලො අපරිසුද්ධකායසමාචාරො පරිසුද්ධවචීසමාචාරො, කථං තස්මිං පුග්ගලෙ ආඝාතො පටිවිනෙතබ්බො?
සෙය්යථාපි ආවුසො, භික්ඛු පංසුකූලිකො රථියාය නන්තකං දිස්වා වාමෙන පාදෙන නිග්ගහෙත්වා{1} දක්ඛිණෙන පාදෙන විත්ථාරෙත්වා{2} යො තත්ථ සාරො තං පරිපාටෙත්වා{3} ආදාය පක්කමෙය්ය; එවමෙව ඛො ආවුසො,{4} ය්වායං පුග්ගලො අපරිසුද්ධකායසමාචාරො පරිසුද්ධවචීසමාචාරො, යාස්ස අපරිසුද්ධකායසමාචාරතා, න සාස්ස තස්මිං සමයෙ මනසිකාතබ්බා. යා ච ඛ්වාස්ස පරිසුද්ධවචීසමාචාරතා, සාස්ස තස්මිං සමයෙ මනසිකාතබ්බා. එවං තස්මිං පුග්ගලෙ ආඝාතො පටිවිනෙතබ්බො.
තත්රාවුසො, ය්වායං පුග්ගලො අපරිසුද්ධවචීසමාචාරො පරිසුද්ධකායසමාචාරො, කථං තස්මිං පුග්ගලෙ ආඝාතො පටිවිනෙතබ්බො?
සෙය්යථාපි ආවුසො, පොක්ඛරණී සෙවාලපණකපරියොනද්ධා, අථ පුරිසො ආගච්ඡෙය්ය ඝම්මාභිතත්තො ඝම්මපරෙතො කිලන්තො තසිතො පිපාසිතො. සො තං පොක්ඛරණිං ඔගාහෙත්වා උභොහි හත්ථෙහි ඉතිචිතිච සෙවාලපණකං අපබ්යූහිත්වා{5} අඤ්ජලිනා පිවිත්වා පක්කමෙය්ය, එවමෙව ඛො ආවුසො ය්වායං පුග්ගලො අපරිසුද්ධවචීසමාචාරො පරිසුද්ධකායසමාචාරො, යාස්ස අපරිසුද්ධවචීසමාචාරතා, න සාස්ස තස්මිං සමයෙ මනසිකාතබ්බා. යා ච ඛ්වාස්ස පරිසුද්ධකායසමාචාරතා, සාස්ස තස්මිං සමයෙ මනසිකාතබ්බා. එවං තස්මිං පුග්ගලෙ ආඝාතො පටිවිනෙතබ්බො.
තත්රාවුසො, ය්වායං පුග්ගලො අපරිසුද්ධකායසමාචාරො අපරිසුද්ධවචීසමාචාරො, ලභති ච කාලෙන කාලං චෙතසො විවරං චෙතසො පසාදං, කථං තස්මිං පුග්ගලෙ ආඝාතො පටිවිනෙතබ්බො?
සෙය්යථාපි ආවුසො පරිත්තං ගොපදකෙ{1} උදකං, අථ පුරිසො ආගච්ඡෙය්ය ඝම්මාභිතත්තො ඝම්මපරෙතො කිලන්තො තසිතො පිපාසිතො. තස්ස එවමස්ස: “ඉදං ඛො පරිත්තං ගොපදකෙ උදකං, ස්වාහං අඤ්ජලිනා වා පිවිස්සාමි භාජනෙන වා, ඛොභෙස්සාමීපි තං, ලොළෙස්සාමීපි තං, අපෙය්යම්පි තං කරිස්සාමි. යන්නූනාහං චතුගුණ්ඩිකො{2} නිපතිත්වා ගොපීතකං පිවිත්වා පක්කමෙය්යන්ති. සො චතුගුණ්ඩිකො නිපතිත්වා ගොපීතකං පිවිත්වා පක්කමෙය්ය. එවමෙව ඛො ආවුසො, ය්වායං පුග්ගලො අපරිසුද්ධකායසමාචාරො, අපරිසුද්ධවචීසමාචාරො, ලභති ච කාලෙන කාලං චෙතසො විවරං චෙතසො පසාදං, යාස්ස අපරිසුද්ධකායසමාචාරතා, න සාස්ස තස්මිං සමයෙ මනසිකාතබ්බා. යාපිස්ස අපරිසුද්ධවචීසමාචාරතා, න සාපිස්ස තස්මිං සමයෙ මනසිකාතබ්බා. යං ච ඛො සො ලභති කාලෙන කාලං චෙතසො විවරං චෙතසො පසාදං, තදෙවස්ස{3} තස්මිං සමයෙ මනසිකාතබ්බං. එවං තස්මිං පුග්ගලෙ ආඝාතො පටිවිනෙතබ්බො.
තත්රාවුසො, ය්වායං පුග්ගලො අපරිසුද්ධකායසමාචාරො අපරිසුද්ධවචීසමාචාරො, ලභති ච කාලෙන කාලං චෙතසො විවරං චෙතසො පසාදං, කථං තස්මිං පුග්ගලෙ ආඝාතො පටිවිනෙතබ්බො?
සෙය්යථාපි ආවුසො, පුරිසො ආබාධිකො දුක්ඛිතො බාළ්හගිලානො අද්ධානමග්ගපටිපන්නො, තස්ස පුරතො පිස්ස දූරෙ ගාමො, පච්ඡතො පිස්ස දූරෙ ගාමො, සො න ලභෙය්ය සප්පායානි භොජනානි, න ලභෙය්ය සප්පායානි භෙසජ්ජානි, න ලභෙය්ය පතිරූපං උපට්ඨාකං, න ලභෙය්ය ගාමන්තනායකං. තමෙනං අඤ්ඤතරො පුරිසො පස්සෙය්ය අද්ධානමග්ගපටිපන්නො. සො තස්මිං පුරිසෙ කාරුඤ්ඤං යෙව උපට්ඨාපෙය්ය, අනුද්දයං යෙව උපට්ඨාපෙය්ය, අනුකම්පංයෙව උපට්ඨාපෙය්ය: “අහොවතායං පුරිසො ලභෙය්ය සප්පායානි භොජනානි, ලභෙය්ය සප්පායානි භෙසජ්ජානි, ලභෙය්ය පතිරූපං උපට්ඨාකං, ලභෙය්ය ගාමන්තනායකං. තං කිස්ස හෙතු? මායං පුරිසො ඉධෙව අනයව්යසනං ආපජ්ජති{4} එවමෙව ඛො ආවුසො, ය්වායං පුග්ගලො අපරිසුද්ධකායසමාචාරො අපරිසුද්ධවචීසමාචාරො, න ච ලභති කාලෙන කාලං චෙතසො විවරං චෙතසො පසාදං, එවරූපෙපි ආවුසො, පුග්ගලෙ කාරුඤ්ඤං එව උපට්ඨාපෙතබ්බං, අනුද්දයායෙව උපට්ඨාපෙතබ්බා, අනුකම්පායෙව උපට්ඨාපෙතබ්බා. “අහොවතායං ආයස්මා{5} කායදුච්චරිතං පහාය කායසුචරිතං භාවෙය්ය, වචීදුච්චරිතං පහාය වචීසුචරිතං භාවෙය්ය, මනොදුච්චරිතං පහාය මනොසුචරිතං භාවෙය්ය, තං කිස්ස හෙතු? මායං ආයස්මා කායස්ස භෙදා පරම්මරණා අපායං දුග්ගතිං විනිපාතං නිරයං උපපජ්ජී”ති.{6} එවං තස්මිං පුග්ගලෙ ආඝාතො පටිවිනෙතබ්බො.
තත්රාවුසො, ය්වායං පුග්ගලො පරිසුද්ධකායසමාචාරො පරිසුද්ධවචීසමාචාරො, ලභති ච කාලෙන කාලං චෙතසො විවරං චෙතසො පසාදං, කථං තස්මිං පුග්ගලෙ ආඝාතො පටිවිනෙතබ්බො?
සෙය්යථාපි ආවුසො, පොක්ඛරණී අච්ඡොදිකා සාතොදිකා සීතොදිකා සෙතකා සුපතිත්ථා රමණීයා නානාරුක්ඛෙහි සඤ්ඡන්නා, අථ පුරිසො ආගච්ඡෙය්ය ඝම්මාභිතත්තො ඝම්මපරෙතො කිලන්තො තසිතො පිපාසිතො සො තං පොක්ඛරණිං ඔගාහෙත්වා නහාත්වා ච පිවිත්වා ච පච්චුත්තරිත්වා තත්ථෙව රුක්ඛච්ඡායාය නිසීදෙය්ය වා නිපජ්ජෙය්ය වා, එවමෙව ඛො ආවුසො, ය්වායං පුග්ගලො පරිසුද්ධකායසමාචාරො පරිසුද්ධවචීසමාචාරො, ලභති ච කාලෙන කාලං චෙතසො විවරං චෙතසො පසාදං, යාපිස්ස පරිසුද්ධකායසමාචාරතා, සාපිස්ස තස්මිං සමයෙ මනසිකාතබ්බා. යාපිස්ස පරිසුද්ධවචීසමාචාරතා සාපිස්ස තස්මිං සමයෙ මනසිකාතබ්බා. යම්පි සො ලභති කාලෙන කාලං චෙතසො විවරං චෙතසො පසාදං, තම්පිස්ස තස්මිං සමයෙ මනසිකාතබ්බං. එවං තස්මිං පුග්ගලෙ ආඝාතො පටිවිනෙතබ්බො. සමන්තපාසාදිකං ආවුසො පුග්ගලං ආගම්ම චිත්තං පසීදති.
ඉමෙ ඛො ආවුසො පඤ්ච ආඝාතපටිවිනයා යත්ථ භික්ඛුනො උප්පන්නො ආඝාතො සබ්බසො පටිවිනෙතබ්බොති.
5. 4. 2. 3.
[සාකච්ඡාසුත්තං]
[සාවත්ථිනිදානං]
13. තත්ර ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො භික්ඛූ ආමන්තෙසි: ‘ආවුසො භික්ඛවො’ති. ‘ආවුසො’ති ඛො තෙ භික්ඛූ ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස පච්චස්සොසුං. ආයස්මා සාරිපුත්තො එතදවොච:
පඤ්චහාවුසො ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු අලංසාකච්ඡො සබ්රහ්මචාරීනං. කතමෙහි පඤ්චහි:
ඉධාවුසො, භික්ඛු අත්තනා ච සීලසම්පන්නො හොති, සීලසම්පදාකථාය ච ආගතං පඤ්හං ව්යාකත්තා හොති. අත්තනා ච සමාධිසම්පන්නො හොති, සමාධිසම්පදාකථාය ච ආගතං පඤ්හං ව්යාකත්තා හොති. අත්තනා ච පඤ්ඤාසම්පන්නො හොති, පඤ්ඤාසම්පදාකථාය ච ආගතං පඤ්හං ව්යාකත්තා හොති. අත්තනා ච විමුත්තිසම්පන්නො හොති, විමුත්තිසම්පදාකථාය ච ආගතං පඤ්හං ව්යාකත්තා හොති. අත්තනා ච විමුත්තිඤාණදස්සනසම්පන්නො හොති, විමුත්තිඤාණදස්සනසම්පදාකථාය ච ආගතං පඤ්හං ව්යාකත්තා හොති.
ඉමෙහි ඛො ආවුසො, පඤ්චහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු අලංසාකච්ඡො සබ්රහ්මචාරීනන්ති.
5. 4. 2. 4.
[සාජීවසුත්තං]
[සාවත්ථිනිදානං]
14. තත්ර ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො භික්ඛු ආමන්තෙසි: -පෙ-
පඤ්චහි ආවුසො ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු අලංසාජීවො සබ්රහ්මචාරීනං. කතමෙහි පඤ්චහි: