තස්ස මය්හං ආනන්ද, එතදහොසි: ‘කො නුඛො හෙතු, කො පච්චයො, යෙන මෙ නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනෙ චිත්තං න පක්ඛන්දති නප්පසීදති න සන්තිට්ඨති න විමුච්චති ‘එතං සන්ත’න්ති පස්සතො.
තස්ස මය්හං ආනන්ද, එතදහොසි: ආකිඤ්චඤ්ඤායතනෙ ඛො මෙ ආදීනවො අදිට්ඨො, සො ච මෙ අබහුලීකතො, නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනෙ ආනිසංසො අනධිගතො, සො ච මෙ අනාසෙවිතො. තස්මා මෙ නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනෙ චිත්තං න පක්ඛන්දති නප්පසීදති න සන්තිට්ඨති න විමුච්චති ‘එතං සන්ත’න්ති පස්සතො.
තස්ස මය්හං ආනන්ද, එතදහොසි: ‘සචෙ ඛො අහං ආකිඤ්චඤ්ඤායතනෙ ආදීනවං දිස්වා තං බහුලීකරෙය්යං, නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනෙ ආනිසංසං අධිගම්ම තමාසෙවෙය්යං, ඨානං ඛො පනෙතං විජ්ජති යං මෙ නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනෙ චිත්තං පක්ඛන්දෙය්ය, පසීදෙය්ය, සන්තිට්ඨෙය්ය, විමුච්චෙය්ය, ‘එතං සන්ත’න්ති පස්සතො.
සො ඛො ආහං ආනන්ද, අපරෙන සමයෙන ආකිඤ්චඤ්ඤායතනෙ ආදීනවං දිස්වා තං බහුලමකාසිං. නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනෙ ආනිසංසං අධිගම්ම තමාසෙවිං, තස්ස මය්හං ආනන්ද නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනෙ චිත්තං පක්ඛන්දති පසීදති සන්තිට්ඨති විමුච්චති ‘එතං සන්ත’න්ති පස්සතො.
8. සො ඛො අහං ආනන්ද, සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරාමි, තස්ස මය්හං ආනන්ද, ඉමිනා විහාරෙන විහරතො ආකිඤ්චඤ්ඤායතන සහගතා සඤ්ඤාමනසිකාරා සමුදාචරන්ති’ ස්වාස්ස මෙ හොති ආබාධො. සෙය්යථාපි ආනන්ද, සුඛිනො දුක්ඛං උප්පජ්ජෙය්ය යාවදෙව ආබාධාය. එවමෙවස්ස මෙ ආකිඤ්චඤ්ඤායතනසහගතා සඤ්ඤාමනසිකාරා සමුදාචරන්ති. ස්වාස්ස මෙ හොති ආබාධො.
තස්ස මය්හං ආනන්ද, එතදහොසි: ‘යන්නූනාහං නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම සඤ්ඤා වෙදයිතනිරොධං උපසම්පජ්ජ විහරෙය්යන්ති’ තස්ස මය්හං ආනන්ද, සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධෙ චිත්තං න පක්ඛන්දති, නප්පසීදති න සන්තිට්ඨති, න විමුච්චති, ‘එතං සන්ත’න්ති පස්සතො.
තස්ස මය්හං ආනන්ද, එතදහොසි: ‘කො නුඛො හෙතු, කො පච්චයො, යෙන මෙ සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධෙ චිත්තං න පක්ඛන්දති නප්පසීදති න සන්තිට්ඨති න විමුච්චති ‘එතං සන්ත’න්ති පස්සතො.
තස්ස මය්හං ආනන්ද, එතදහොසි: ‘නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනෙ ඛො මෙ ආදීනවො අදිට්ඨො, සො ච මෙ අබහුලීකතො සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධෙ ආනිසංසො අනධිගතො. සො ච මෙ අනාසෙවිතො. තස්මා මෙ සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධෙ චිත්තං න පක්ඛන්දති නප්පසීදති න සන්තිට්ඨති න විමුච්චති ‘එතං සන්ති’න්ති පස්සතො.
තස්ස මය්හං ආනන්ද, එතදහොසි: ‘සචෙ ඛො අහං නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනෙ ආදීනවං දිස්වා තං බහුලීකරෙය්යං සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධෙ ආනිසංසං අධිගම්ම තමාසෙවෙය්යං ඨානං ඛො පනෙතං විජ්ජති යං මෙ සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධෙ චිත්තං පක්ඛන්දෙය්යං, පසීදෙය්ය, සන්තිට්ඨෙය්ය, විමුච්චෙය්ය ‘එතං සන්ත’න්ති පස්සතො.
සො ඛො අහං ආනන්ද, අපරෙන සමයෙන නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනෙ ආදීනවං දිස්වා තං බහුලමකාසිං, සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධෙ ආනිසංසං අධිගම්ම තමාසෙවිං. තස්ස මය්හං ආනන්ද, සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධෙ චිත්තං පක්ඛන්දති පසීදති සන්තිට්ඨති විමුච්චති ‘එතං සන්ත’න්ති පස්සතො.
9. සො ඛො අහං ආනන්ද සබ්බසො නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධං උපසම්පජ්ජ විහරාමි, පඤ්ඤාය ච මෙ දිස්වා ආසවා පරික්ඛයං අගමංසු.
යාවකීවඤ්චාහං ආනන්ද ඉමා නව අනුපුබ්බවිහාරසමාපත්තියො න එවං අනුලොමපටිලොමං සමාපජ්ජිම්පි, වුට්ඨහිම්පි නෙව තාවාහං ආනන්ද සදෙවකෙ ලොකෙ සමාරකෙ සබ්රහ්මකෙ සස්සමණබ්රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය අනුත්තරං සම්මාසම්බොධිං අභිසම්බුද්ධොති පච්චඤ්ඤාසිං.
යතො ච ඛො අහං ආනන්ද, ඉමා නව අනුපුබ්බවිහාරසමාපත්තියො එවං අනුලොමපටිලොමං සමාපජ්ජිම්පි වුට්ඨහිම්පි, අථාහං ආනන්ද, සදෙවකෙ ලොකෙ සමාරකෙ සබ්රහ්මකෙ සස්සමණබ්රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය අනුත්තරං සම්මාසම්බොධිං අභිසම්බුද්ධොති පච්චඤ්ඤාසිං. ඤාණඤ්ච පන මෙ දස්සනං උදපාදි, අකුප්පා මෙ චෙතොවිමුත්ති. අයමන්තිමා ජාති, නත්ථිදානි පුනබ්භවොති.
මහාවග්ගො චතුත්ථො.
තස්සුද්දානං:
ද්වෙ විහාරා ච නිබ්බානං ගාවිඣානෙන පඤ්චමං, ආනන්දො බ්රාහ්මණො දෙවො නාගෙන තපුස්සෙන චාති.
5. සාමඤ්ඤවග්ගො
9. 1. 5. 1.
සම්බාධ සුත්තං
එවං මෙ සුතං: එකං සමයං ආයස්මා ආනන්දො කොසම්බියං විහරති ඝොසිතාරාමෙ. අථ ඛො ආයස්මා උදායී යෙනායස්මා ආනන්දො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මතා ආනන්දෙන සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරාණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා උදායී ආයස්මන්තං ආනන්දං එතදවොච: වුත්තමිදං ආවුසො, පඤ්චාලචණ්ඩෙන දෙවපුත්තෙන:
1. “සම්බාධෙ වත{1} ඔකාසං අවින්දි{2} භූරි මෙධසො යො ඣානමබුධා{3} බුද්ධො - පතිලීනනිසභො මුනී” ති.
කතමො නු ඛො ආවුසො සම්බාධො කතමො සම්බාධෙ ඔකාසාධිගමො වුත්තො භගවතාති:
පඤ්චිමෙ ආවුසො කාමගුණා සම්බාධො වුත්තො භගවතා. කතමෙ පඤ්ච: චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්යා රූපා ඉට්ඨා කන්තා මනාපා පියරූපා කාමූපසංහිතා රජනීයා. සොතවිඤ්ඤෙය්යා සද්දා -පෙ- ඝානවිඤ්ඤෙය්යා ගන්ධා -පෙ- ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්යා රසා -පෙ- කායවිඤ්ඤෙය්යා ඵොට්ඨබ්බා ඉට්ඨා කන්තා මනාපා පියරූපා කාමූපසංහිතා රජනීයා. ඉමෙ ඛො ආවුසො පඤ්චකාමගුණා සම්බාධො වුත්තො භගවතා.
ඉධාවුසො භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි -පෙ- පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. එත්තාවතා පි ඛො ආවුසො සම්බාධෙ ඔකාසාධිගමො වුත්තො භගවතා. පරියායෙන තත්ථ’පත්ථී සම්බාධො, කිඤ්ච තත්ථ සම්බාධො:{1} යදෙව තත්ථ විතක්කවිචාරා අනිරුද්ධා හොන්ති අයමෙත්ථ සම්බාධො.
පුන චපරං ආවුසො භික්ඛු විතක්කවිචාරානං වූපසමා -පෙ- දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. එත්තාවතා පි ඛො ආවුසො සම්බාධෙ ඔකාසාධිගමො වුත්තො භගවතා පරියායෙන. තත්ථ පත්ථී සම්බාධො. කිඤ්ච තත්ථ සම්බාධො: යදෙව තත්ථ: පීති අනිරුද්ධා හොති, අයමෙත්ථ සම්බාධො.
පුන චපරං ආවුසො භික්ඛු පීතියා ච විරාගා -පෙ- තතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. එත්තාවතා පි ඛො ආවුසො සම්බොධෙ ඔකාසාධිගමො වුත්තො භගවතා පරියායෙන. තත්ථ’පත්ථී සම්බාධො, කිඤ්ච තත්ථ සම්බාධො: යදෙව තත්ථ උපෙක්ඛාසුඛං{1} අනිරුද්ධං හොති, අයමෙත්ථ සම්බාධො.
පුන චපරං ආවුසො භික්ඛු සුඛස්ස ච පහානා -පෙ- චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. එත්තාවතා පි ඛො ආවුසො, සම්බාධෙ ඔකාසාධිගමො වුත්තො භගවතා. තත්ථ’පත්ථී සම්බාධො. කිඤ්ච තත්ථ සම්බාධො යදෙව තත්ථ රූපසඤ්ඤා අනිරුද්ධා හොති, අයමෙත්ථ සම්බාධො.
පුන චපරං ආවුසො භික්ඛු සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා පටිඝසඤ්ඤානං අත්ථඞ්ගමා නානත්තසඤ්ඤානං අමනසිකාරා අනන්තො ආකාසොති ආකාසානඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. එත්තාවතා පි ඛො ආවුසො සම්බාධෙ ඔකාසාධිගමො වුත්තො භගවතා පරියායෙන, තත්ථ’පත්ථී සම්බාධො. කිඤ්ච තත්ථ සම්බාධො යදෙව තත්ථ ආකාසානඤ්චායතනසඤ්ඤා අනිරුද්ධා හොති. අයමෙත්ථ සම්බාධො.
පුන චපරං ආවුසො, භික්ඛු සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම අනන්තං විඤ්ඤාණන්ති විඤ්ඤාණඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. එත්තාවතා පි ඛො ආවුසො සම්බාධෙ ඔකාසාධිගමො වුත්තො භගවතා පරියායෙන, තත්ථ’පත්ථි සම්බාධො. කිඤ්ච තත්ථ සම්බාධො යදෙව තත්ථ විඤ්ඤාණඤ්චායතනසඤ්ඤා අනිරුද්ධා හොති. අයමෙත්ථ සම්බාධො.
පුන චපරං ආවුසො භික්ඛු සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම නත්ථි කිඤ්චීති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. එත්තාවතාපි ඛො ආවුසො සම්බාධෙ ඔකාසාධිගමො වුත්තො භගවතා පරියායෙන, තත්ථ’පත්ථි සම්බාධො. කිඤ්ච තත්ථ සම්බාධො: යදෙව තත්ථ ආකිඤ්චඤ්ඤායතනසඤ්ඤා අනිරුද්ධා හොති, අයමෙත්ථ සම්බාධො.
පුන චපරං ආවුසො භික්ඛු සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. එත්තාවතා පි ඛො ආවුසො සම්බාධෙ ඔකාසාධිගමො වුත්තො භගවතා පරියායෙන, තත්ථ පත්ථි සම්බාධො. කිඤ්ච තත්ථ සම්බාධො: යදෙව තත්ථ නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනසඤ්ඤා අනිරුද්ධා හොති, අයමෙත්ථ සම්බාධො.
පුන චපරං ආවුසො භික්ඛු සබ්බසො නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධං උපසම්පජ්ජ විහරති. පඤ්ඤාය චස්ස දිස්වා ආසවා පරික්ඛීණා හොන්ති. එත්තාවතාපි ඛො ආවුසො සම්බාධෙ ඔකාසාධිගමො වුත්තො භගවතා නිප්පරියායෙනාති.
9. 1. 5. 2.
කායසක්ඛි සුත්තං
[කොසම්බිනිදානං]
“කායසක්ඛි කායසක්ඛී” ති ආවුසො වුච්චති, කිත්තාවතා නු ඛො ආවුසො කායසක්ඛි වුත්තො භගවතාති.
ඉධාවුසො භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි -පෙ- පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. යථා යථා ච තදායතනං තථා තථා නං කායෙන ඵස්සිත්වා{1}. විහරති. එත්තාවතාපි ඛො ආවුසො කායසක්ඛි වුත්තො භගවතා පරියායෙන.
පුන චපරං ආවුසො භික්ඛු විතක්කවිචාරානං වූපසමා -පෙ- දුතියං ඣානං -පෙ- තතියං ඣානං -පෙ- චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. යථා යථා ච තදායතනං තථා තථා නං කායෙන ඵස්සිත්වා{1} විහරති. එත්තාවතාපි ඛො ආවුසො කායසක්ඛි වුත්තො භගවතා පරියායෙන.
පුන චපරං ආවුසො භික්ඛු සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කම්ම පටිඝසඤ්ඤානං අත්ථඞ්ගමා නානත්තසඤ්ඤානං අමනසිකාරා ‘අනන්තො ආකාසො’ ති ආකාසානඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති -පෙ- සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම අනන්තං විඤ්ඤාණන්ති විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම නත්ථි කිඤ්චීති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති -පෙ- සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති, යථා යථා ච තදායතනං තථා තථා නං කායෙන ඵස්සිත්වා විහරති, එත්තාවතා පි ඛො ආවුසො කායසක්ඛි වුත්තො භගවතා පරියායෙන,
පුන චපරං ආවුසො භික්ඛු සබ්බසො නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධං උපසම්පජ්ජ විහරති පඤ්ඤාය චස්ස දිස්වා ආසවා පරික්ඛීණා හොන්ති. යථා යථා ච තදායතනං තථා තථා නං කායෙන ඵස්සිත්වා විහරති, එත්තාවතාපි ඛො ආවුසො කායසක්ඛි වුත්තො භගවතා නිප්පරියායෙනාති.
9. 1. 5. 3.
පඤ්ඤාවිමුත්ති සුත්තං
[කොසම්බිනිදාන]
“පඤ්ඤාවිමුත්තො පඤ්ඤාවිමුත්තො” ති ආවුසො වුච්චති, කිත්තාවතා නු ඛො ආවුසො පඤ්ඤාවිමුත්තො වුත්තො භගවතාති:
ඉධාවුසො භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි -පෙ- පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, පඤ්ඤාය ච නං පජානාති. එත්තාවතාපි ඛො ආවුසො පඤ්ඤාවිමුත්තො වුත්තො භගවතා පරියායෙන -පෙ-
පුන චපරං ආවුසො භික්ඛු විතක්කවිචාරානං වූපසමා -පෙ- දුතියං ඣානං -පෙ- තතියං ඣානං -පෙ- චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති පඤ්ඤාය ච නං පජානාති. එත්තාවතා පි ඛො ආවුසො, පඤ්ඤාවිමුත්තො වුත්තො භගවතා පරියායෙන -පෙ-
පුන චපරං ආවුසො භික්ඛු සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. පඤ්ඤාය ච නං පජානාති. එත්තාවතාපි ඛො ආවුසො පඤ්ඤාවිමුත්තො වුත්තො භගවතා පරියායෙන.
පුන චපරං ආවුසො භික්ඛු සබ්බසො නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධං උපසම්පජ්ජ විහරති පඤ්ඤාය චස්ස දිස්වා ආසවා පරික්ඛීණා හොන්ති. යථා යථා ච තදායතනං තථා තථා නං කායෙන ඵස්සිත්වා විහරති පඤ්ඤාය ච නං පජානාති, එත්තාවතාපි ඛො ආවුසො පඤ්ඤාවිමුත්තො වුත්තො භගවතා නිප්පරියායෙනාති.
9. 1. 5. 4.
උභතොභාගවිමුත්ත සුත්තං
[කොසම්බිනිදානං]
“උභතොභාගවිමුත්තො උභතොභාගවිමුත්තො” ති ආවුසො වුච්චති, කිත්තාවතා නු ඛො ආවුසො උභතොභාගවිමුත්තො වුත්තො භගවතාති:
ඉධාවුසො භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි -පෙ- පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, යථා යථා ච තදායතනං තථා තථා නං කායෙන ඵස්සිත්වා විහරති, පඤ්ඤාය ච නං පජානාති. එත්තාවතා පි ඛො ආවුසො උභතොභාගවිමුත්තො වුත්තො භගවතා පරියායෙන -පෙ-
පුන චපරං ආවුසො භික්ඛු සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති යථා යථා ච තදායතනං තථා තථා නං කායෙන ඵස්සිත්වා විහරති, පඤ්ඤාය ච නං පජානාති. එත්තාවතාපි ඛො ආවුසො උභතොභාගවිමුත්තො වුත්තො භගවතා පරියායෙන.
පුන චපරං ආවුසො භික්ඛු සබ්බසො නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධං උපසම්පජ්ජ විහරති පඤ්ඤාය චස්ස දිස්වා ආසවා පරික්ඛීණා හොන්ති. යථා යථා ච තදායතනං තථා තථා නං කායෙන ඵස්සිත්වා විහරති. පඤ්ඤාය ච නං පජානාති. එත්තාවතාපි ඛො ආවුසො උභතොභාගවිමුත්තො වුත්තො භගවතා නිප්පරියායෙනාති.
9. 1. 5. 5.
සන්දිට්ඨිකධම්ම සුත්තං
[කොසම්බිනිදානං]
”සන්දිට්ඨිකො ධම්මො සන්දිට්ඨිකො ධම්මො” ති ආවුසො වුච්චති, කිත්තාවතා නු ඛො ආවුසො සන්දිට්ඨිකො ධම්මො වුත්තො භගවතාති:
ඉධාවුසො භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි -පෙ- පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති -පෙ- එත්තාවතාපි ඛො ආවුසො සන්දිට්ඨිකො ධම්මො වුත්තො භගවතා පරියායෙන.
පුන චපරං ආවුසො භික්ඛු සබ්බසො නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධං උපසම්පජ්ජ විහරති පඤ්ඤාය චස්ස දිස්වා ආසවා පරික්ඛීණා හොන්ති. එත්තාවතාපි ඛො ආවුසො සන්දිට්ඨිකො ධම්මො වුත්තො භගවතා නිප්පරියායෙනාති.
9. 1. 5. 6.
සන්දිට්ඨිකනිබ්බාන සුත්තං
[කොසම්බිනිදානං]
“සන්දිට්ඨිකං නිබ්බානං සන්දිට්ඨිකං නිබ්බාන”න්ති ආවුසො වුච්චති, කිත්තාවතා නු ඛො ආවුසො සන්දිට්ඨිකං නිබ්බානං වුත්තං භගවතාති:
ඉධාවුසො භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි -පෙ- පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. එත්තාවතාපි ඛො ආවුසො සන්දිට්ඨිකං නිබ්බානං වුත්තං භගවතා පරියායෙන -පෙ-
පුන චපරං ආවුසො භික්ඛු සබ්බසො නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධං උපසම්පජ්ජ විහරති. පඤ්ඤාය චස්ස දිස්වා ආසවා පරික්ඛීණා හොන්ති. එත්තාවතාපි ඛො ආවුසො සන්දිට්ඨිකං නිබ්බානං වුත්තං භගවතා නිප්පරියායෙනාති.
9. 1. 5. 7.
නිබ්බාන සුත්තං
[කොසම්බිනිදානං]
‘නිබ්බානං නිබ්බාන’න්ති. ආවුසො වුච්චති -පෙ-
9. 1. 5. 8.
පරිනිබ්බාන සුත්තං
[කොසම්බිනිදානං]
‘පරිනිබ්බානං පරිනිබ්බාන’න්ති ආවුසො වුච්චති -පෙ-
9. 1. 5. 9.
තදඞ්ගනිබ්බාන සුත්තං
[කොසම්බිනිදානං]
‘තදඞ්ගනිබ්බානං තදඞ්ගනිබ්බාන’න්ති ආවුසො වුච්චති -පෙ-
9. 1. 5. 10.
දිට්ඨධම්මනිබ්බාන සුත්තං
[කොසම්බිනිදානං]
“දිට්ඨධම්මනිබ්බානං දිට්ඨධම්මනිබ්බාන”න්ති ආවුසො වුච්චති, කිත්තාවතා නු ඛො ආවුසො දිට්ඨධම්මනිබ්බානං වුත්තං භගවතාති?
ඉධාවුසො භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි -පෙ- පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. එත්තාවතාපි ඛො ආවුසො දිට්ඨධම්මනිබ්බානං වුත්තං භගවතා පරියායෙන -පෙ-
පුන චපරං ආවුසො භික්ඛු සබ්බසො නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධං උපසම්පජ්ජ විහරති, පඤ්ඤාය චස්ස දිස්වා ආසවා පරික්ඛීණා හොන්ති, එත්තාවතා පි ඛො ආවුසො දිට්ඨධම්මනිබ්බානං වුත්තං භගවතා නිප්පරියායෙනාති.
{*} සාමඤ්ඤවග්ගො පඤ්චමො.
තස්සුද්දානං:
සම්බාධො කායසක්ඛි පඤ්ඤා{1} උභතො{2} සන්දිට්ඨිකා දුවෙ නිබ්බානං පරිනිබ්බානං තදඞ්ග දිට්ඨධම්මිකෙන චාති.
පඨමො පණ්ණාසකො සමත්තො.
2. දුතියො පණ්ණාසකො
1. ඛෙමවග්ගො
9. 2. 1. 1.
ඛෙම සුත්තං
[කොසම්බිනිදානං]
‘ඛෙමං ඛෙම”න්ති ආවුසො වුච්චති. කිත්තාවතා නු ඛො ආවුසො ඛෙමං වුත්තං භගවතාති:
ඉධාවුසො භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි -පෙ- පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. එත්තාවතා පි ඛො ආවුසො ඛෙමං වුත්තං භගවතා පරියායෙන -පෙ-
පුන චපරං ආවුසො භික්ඛු සබ්බසො නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධං උපසම්පජ්ජ විහරති. පඤ්ඤාය චස්ස දිස්වා ආසවා පරික්ඛීණා හොන්ති. එත්තාවතාපි ඛො ආවුසො ඛෙමං වුත්තං භගවතා නිප්පරියායෙනාති.
9. 2. 1. 2.
ඛෙමප්පත්ත සුත්තං
[කොසම්බිනිදානං]