9. අරියකන්තෙහි සීලෙහි සමන්නාගතො හොති, අඛණ්ඩෙහි අච්ඡිද්දෙහි අසබලෙහි අකම්මාසෙහි භුජිස්සෙහි විඤ්ඤුප්පසත්ථෙහි අපරාමට්ඨෙහි සමාධිසංවත්තනිකෙහි. ඉමෙහි චතුහි සොතාපත්තියඞ්ගෙහි සමන්නාගතො හොති.
යතො ඛො ගහපති අරියසාවකස්ස ඉමානි පඤ්චභයානි වෙරානි වූපසන්තානි හොන්ති, ඉමෙහි චතුහි සොතාපත්තියඞ්ගෙහි සමන්නාගතො හොති, සො ආකඞ්ඛමානො අත්තනාව අත්තානං බ්යාකරෙය්ය: ඛීණනිරයොම්හි ඛීණතිරච්ඡානයොනි ඛීණපෙත්තිවිසයො ඛීණඅපායදුග්ගතිවිනිපාතො සොතාපන්නොහමස්මි අවිනිපාතධම්මො නියතො සම්බොධිපරායනොති.
9. 1. 3. 8.
දුතියවෙරභය සුත්තං
[සාවත්ථිනිදානං]
යතො ඛො ගහපති අරියසාවකස්ස පඤ්ච භයානි වෙරානි වූපසන්තානි හොන්ති. චතුහි ච සොතාපත්තියඞ්ගෙහි සමන්නාගතො හොති. සො ආකඞ්ඛමානො අත්තනාව අත්තානං බ්යාකරෙය්ය: ඛීණනිරයොම්හි ඛීණතිරච්ඡානයොනි ඛීණපෙත්තිවිසයො ඛීණඅපායදුග්ගතිවිනිපාතො සොතාපන්නො ‘හමස්මි අවිනිපාතධම්මො නියතො සම්බොධිපරායනො, කතමානි පඤ්ච භයානි වෙරානි වූපසන්තානි හොන්ති -පෙ- ඉමානි පඤ්චභයානි වෙරානි වූපසන්තානි හොන්ති’.
කතමෙහි චතුහි සොතාපත්තියඞ්ගෙහි සමන්නාගතො හොති -පෙ- ඉමෙහි චතුහි සොතාපත්තියඞ්ගෙහි සමන්නාගතො හොති
යතො ඛො භික්ඛවෙ අරියසාවකස්ස ඉමානි පඤ්චභයානි වෙරානි වූපසන්තානි හොන්ති, ඉමෙහි චතුහි සොතාපත්තියඞ්ගෙහි සමන්නාගතො හොති, සො ආකඞ්ඛමානො අත්තනාව අත්තානං බ්යාකරෙය්ය: ඛීණනිරයොම්හි ඛීණතිරච්ඡානයොනි ඛීණපෙත්තිවිසයො ඛීණඅපායදුග්ගතිවිනිපාතො සොතාපන්නොහමස්මි අවිනිපාතධම්මො නියතො සම්බොධිපරායනොති.
9. 1. 3. 9.
ආඝාතවත්ථු සුත්තං
[සාවත්ථිනිදානං]
නව ඉමානි භික්ඛවෙ ආඝාතවත්ථූනි, කතමානි නව:
අනත්ථං මෙ අචරීති ආඝාතං බන්ධති. අනත්ථං මෙ චරතීති ආඝාතං බන්ධති, අනත්ථං මෙ චරිස්සතීති ආඝාතං බන්ධති. පියස්ස මෙ මනාපස්ස අනත්ථං අචරි -පෙ- අනත්ථං චරති -පෙ- අනත්ථං චරිස්සතීති ආඝාතං බන්ධති. අප්පියස්ස මෙ අමනාපස්ස අත්ථං අචරි -පෙ- අත්ථං චරති -පෙ- අත්ථං චරිස්සතීති ආඝාතං බන්ධති. ඉමානි ඛො භික්ඛවෙ නව ආඝාතවත්ථූනීති.
9. 1. 3. 10.
ආඝාතපටිවිනය සුත්තං
[සාවත්ථිනිදානං]
නව ඉමෙ භික්ඛවෙ ආඝාත පටිවිනයා, කතමෙ නව:
අනත්ථං මෙ අචරි තං කුතෙත්ථ ලබ්භාති ආඝාතං පටිවිනෙති, අනත්ථං මෙ චරති තං කුතෙත්ථ ලබ්භාති ආඝාතං පටිවිනෙති, අනත්ථං මෙ චරිස්සති තං කුතෙත්ථ ලබ්භාති ආඝාතං පටිවිනෙති. පියස්ස මෙ මනාපස්ස අනත්ථං අචරි -පෙ- අනත්ථං චරති -පෙ- අනත්ථං චරිස්සති තං කුතෙත්ථ ලබ්භාති ආඝාතං පටිවිනෙති. අප්පියස්ස මෙ අමනාපස්ස අත්ථං අචරි -පෙ- අත්ථං චරති -පෙ- අත්ථං චරිස්සති. තං කුතෙත්ථ ලබ්භාති, ආඝාතං පටිවිනෙති, ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ නව ආඝාතපටිවිනයාති.
9. 1. 3. 11.
අනුපුබ්බනිරොධ සුත්තං
[සාවත්ථිනිදානං]
නව ඉමෙ භික්ඛවෙ අනුපුබ්බනිරොධා, කතමෙ නව
පඨමං ඣානං සමාපන්නස්ස කාමසඤ්ඤා නිරුද්ධා හොති. දුතියං ඣානං සමාපන්නස්ස විතක්කවිචාරා නිරුද්ධා හොන්ති. තතියං ඣානං සමාපන්නස්ස පීති නිරුද්ධා හොති. චතුත්ථං ඣානං සමාපන්නස්ස අස්සාසපස්සාසා නිරුද්ධා හොන්ති. ආකාසානඤ්චායතනං සමාපන්නස්ස රූපසඤ්ඤා නිරුද්ධා හොති. විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමාපන්නස්ස ආකාසානඤ්චායතන සඤ්ඤා නිරුද්ධා හොති, ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමාපන්නස්ස විඤ්ඤාණඤ්චායතනසඤ්ඤා නිරුද්ධා හොති. නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමාපන්නස්ස ආකිඤ්චඤ්ඤායතනසඤ්ඤා නිරුද්ධා හොති. සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධං සමාපන්නස්ස සඤ්ඤා ච වෙදනා ච නිරුද්ධා හොන්ති. ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ නව අනුපුබ්බනිරොධාති.
සත්තාවාසවග්ගො තතියො
තත්රුද්දානං:
ඨානබලුඞ්කා තණ්හා ච සත්තපඤ්ඤා සීලායුපො, ද්වෙ වෙරා ච ද්වෙ ආඝාතානි, අනුපුබ්බනිරොධෙන චාති.
4. මහාවග්ගො
9. 1. 4. 1.
අනුපුබ්බවිහාර සුත්තං
[සාවත්ථිනිදානං]
නව ඉමෙ භික්ඛවෙ, අනුපුබ්බවිහාරා. කතමෙ නව:
ඉධ භික්ඛවෙ භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. විතක්ක විචාරානං වූපසමා අජ්ඣත්තං සම්පසාදනං චෙතසො එකොදිභාවං අවිතක්කං අවිචාරං සමාධිජං පීතිසුඛං දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. පීතියා ච විරාගා -පෙ- තතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. සුඛස්ස ච පහානා දුක්ඛස්ස ච පහානා පුබ්බෙව සොමනස්සදොමනස්සානං අත්ථඞ්ගමා අදුක්ඛමසුඛං උපෙක්ඛාසතිපාරිසුද්ධිං චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති.
සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා පටිඝසඤ්ඤානං අත්ථඞ්ගමා නානත්තසඤ්ඤානං අමනසිකාරා අනන්තො ආකාසොති ආකාසානඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම අනන්තං විඤ්ඤාණන්ති විඤ්ඤාණඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම නත්ථි කිඤ්චීති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සබ්බසො නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධං උපසම්පජ්ජ විහරති.
ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ, නව අනුපුබ්බ විහාරාති.
9. 1. 4. 2.
අනුපුබ්බවිහාරසමාපත්ති සුත්තං
[සාවත්ථිනිදානං]
නව ඉමා භික්ඛවෙ, අනුපුබ්බවිහාරසමාපත්තියො දෙසෙස්සාමි.{1} තං සුණාථ -පෙ- කතමා ච භික්ඛවෙ, නව අනුපුබ්බවිහාර සමාපත්තියො:
1. යත්ථ කාමා නිරුජ්ඣන්ති, යෙ ච කාමෙ නිරොධෙත්වා නිරොධෙත්වා විහරන්ති, අද්ධා තෙ ආයස්මන්තො නිච්ඡාතා නිබ්බුතා නිත්තණ්හා{2}, පාරගතා තදඞ්ගෙනාති වදාමි. ‘කත්ථ කාමා නිරුජ්ඣන්ති, කෙ ච කාමෙ නිරොධෙත්වා නිරොධෙත්වා විහරන්ති: අහමෙතං න ජානාමි, අහමෙතං න පස්සාමී’ති ඉති යො එවං වදෙය්ය, සො එවමස්ස වචනීයො:
‘ඉධාවුසො, භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි -පෙ- පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. එත්ථ කාමා නිරුජ්ඣන්ති, තෙ ච කාමෙ නිරොධෙත්වා නිරොධෙත්වා විහරන්තීති. අද්ධා භික්ඛවෙ, අසඨො අමායාවී සාධූති භාසිතං අභිනන්දෙය්ය අනුමොදෙය්ය සාධූති භාසිතං අභිනන්දිත්වා අනුමොදිත්වා නමස්සමානො පඤ්ජලිකො පයිරුපාසෙය්ය.
2. යත්ථ විතක්කවිචාරා නිරුජ්ඣන්ති, යෙ ච විතක්කවිචාරෙ නිරොධෙත්වා නිරොධෙත්වා විහරන්ති, අද්ධා තෙ ආයස්මන්තො නිච්ඡාතා නිබ්බුතා නිත්තණ්හා පාරගතා තදඞ්ගෙනාති වදාමි. කත්ථ විතක්කවිචාරා නිරුජ්ඣන්ති. කෙ ච විතක්කවිචාරෙ නිරොධෙත්වා නිරොධෙත්වා විහරන්ති? අහමෙතං න ජානාමි අහමෙතං න පස්සාමීති. ඉති යො එවං වදෙය්ය, සො එවමස්ස වචනීයො: “ඉධාවුසො, භික්ඛු විතක්කවිචාරානං වූපසමා -පෙ- දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. එත්ථ විතක්කවිචාරා නිරුජ්ඣන්ති, තෙ ච විතක්කවිචාරෙ නිරොධෙත්වා නිරොධෙත්වා විහරන්තීති. අද්ධා භික්ඛවෙ, අසඨො අමායාවී සාධූති භාසිතං අභිනන්දෙය්ය අනුමොදෙය්ය, සාධූති භාසිතං අභිනන්දිත්වා අනුමොදිත්වා නමස්සමානො පඤ්ජලිකො පයිරුපාසෙය්ය.
3. යත්ථ පීති නිරුජ්ඣති, යෙ ච පීතිං නිරොධෙත්වා නිරොධෙත්වා විහරන්ති, අද්ධා තෙ ආයස්මන්තො නිච්ඡාතා නිබ්බුතා නිත්තණ්හා පාරගතා තදඞ්ගෙනාති වදාමි. කත්ථ පීති නිරුජ්ඣති: කෙ ච පීතිං නිරොධෙත්වා නිරොධෙත්වා විහරන්තීති: අහමෙතං න ජානාමි. අහමෙතං න පස්සාමීති. ඉති යො එවං වදෙය්ය, සො එවමස්ස වචනීයො: ඉධාවුසො, භික්ඛු පීතියා ච විරාගා -පෙ- තතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. එත්ථ පීති නිරුජ්ඣති, තං ච පීතිං නිරොධෙත්වා නිරොධෙත්වා විහරන්තීති. අද්ධා භික්ඛවෙ,අසඨො අමායාවී සාධූති භාසිතං අභිනන්දෙය්ය අනුමොදෙය්ය, සාධූති භාසිතං අභිනන්දිත්වා අනුමොදිත්වා නමස්සමානො පඤ්ජලිකො පයිරුපාසෙය්ය.
4. යත්ථ උපෙඛාසුඛං{1} නිරුජ්ඣති, යෙ ච උපෙඛාසුඛං නිරොධෙත්වා නිරොධෙත්වා විහරන්ති. අද්ධා තෙ ආයස්මන්තො නිච්ඡාතා නිබ්බුතා නිත්තණ්හා පාරගතා තදඞ්ගෙනාති වදාමි. “කත්ථ උපෙඛාසුඛං නිරුජ්ඣති, කෙ ච උපෙක්ඛාසුඛං නිරොධෙත්වා නිරොධෙත්වා විහරන්ති? අහමෙතං න ජානාමි, අහමෙතං න පස්සාමීති ඉති යො එවං වදෙය්ය, සො එවමස්ස වචනීයො: “ඉධාවුසො, භික්ඛු සුඛස්ස ච පහානා -පෙ- චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. එත්ථ උපෙඛාසුඛං නිරුජ්ඣති, තෙ ච උපෙඛාසුඛං නිරොධෙත්වා නිරොධෙත්වා විහරන්තී”ති. අද්ධා භික්ඛවෙ, අසඨො අමායාවී ‘සාධු’ති භාසිතං අභිනන්දෙය්ය අනුමොදෙය්ය, ‘සාධූ’ති භාසිතං අභිනන්දිත්වා අනුමොදිත්වා නමස්සමානො පඤ්ජලිකො පයිරුපාසෙය්ය.
5. යත්ථ රූපසඤ්ඤා{2} නිරුජ්ඣන්ති{3}, යෙ ච රූපසඤ්ඤා{2} නිරොධෙත්වා නිරොධෙත්වා විහරන්ති. අද්ධා තෙ ආයස්මන්තො නිච්ඡාතා නිබ්බුතා නිත්තණ්හා පාරගතා තදඞ්ගෙනාති වදාමි, “කත්ථ රූපසඤ්ඤා නිරුජ්ඣන්ති, කෙ ච රූපසඤ්ඤා නිරොධෙත්වා නිරොධෙත්වා විහරන්ති, අහමෙතං න ජානාමි, අහමෙතං න පස්සාමී”ති. ඉති යො එවං වදෙය්ය සො එවමස්ස වචනීයො: “ඉධාවුසො, භික්ඛු සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා පටිඝසඤ්ඤානං අත්ථඞ්ගමා නානත්තසඤ්ඤානං අමනසිකාරා අනන්තො ආකාසොති ආකාසානඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. එත්ථ රූපසඤ්ඤා නිරුජ්ඣන්ති.
තෙ ව රූපසඤ්ඤා නිරොධෙත්වා නිරොධෙත්වා විහරන්තීති. අද්ධා භික්ඛවෙ, අසඨො අමායාවී සාධූති භාසිතං අභිනන්දෙය්ය අනුමොදෙය්ය, සාධූති භාසිතං අභිනන්දිත්වා අනුමොදිත්වා නමස්සමානො පඤ්ජලිකො පයිරුපාසෙය්ය.
6. යත්ථ ආකාසානඤ්චායතනසඤ්ඤා නිරුජ්ඣති. යෙ ච ආකාසානඤ්චායතනසඤ්ඤං නිරොධෙත්වා නිරොධෙත්වා විහරන්ති, අද්ධා තෙ{1} ආයස්මන්තො නිච්ඡාතා නිබ්බුතා නිත්තණ්හා{2} පාරගතා තදඞ්ගෙනාති වදාමි. “කත්ථ ආකාසානඤ්චායතනසඤ්ඤා නිරුජ්ඣති, කෙ ච ආකාසානඤ්චායතනසඤ්ඤං නිරොධෙත්වා නිරොධෙත්වා විහරන්ති. අහමෙතං න ජානාමි අහමෙතං න පස්සාමී”ති ඉති සො එවං වදෙය්ය, සො එවමස්ස වචනීයො: “ඉධාවුසො, භික්ඛු සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම අනන්තං විඤ්ඤාණන්ති විඤ්ඤාණඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති එත්ථ ආකාසානඤ්චායතනසඤ්ඤා නිරුජ්ඣති. තෙ ච ආකාසානඤ්චායතනසඤ්ඤං නිරොධෙත්වා විහරන්තී”ති. අද්ධා භික්ඛවෙ අසඨො අමායාවී සාධූති භාසිතං අභිනන්දෙය්ය අනුමොදෙය්ය, සාධූති භාසිතං අභිනන්දිත්වා අනුමොදිත්වා නමස්සමානො පඤ්ජලිකො පයිරුපාසෙය්ය.
7. යත්ථ විඤ්ඤාණඤ්චායතනසඤ්ඤා නිරුජ්ඣති, යෙ ච විඤ්ඤාණඤ්චායතනසඤ්ඤං නිරොධෙත්වා නිරොධෙත්වා විහරන්ති, අද්ධා තෙ ආයස්මන්තො නිච්ඡාතා නිබ්බුතා නිත්තණ්හා{2} පාරගතා තදඞ්ගෙනාති වදාමි. “කත්ථ විඤ්ඤාණඤ්චායතනසඤ්ඤා නිරුජ්ඣති, කෙ ච විඤ්ඤාණඤ්චායතනසඤ්ඤං නිරොධෙත්වා නිරොධෙත්වා විහරන්ති. අහමෙතං න ජානාමි, අහමෙතං න පස්සාමීති යො එවං වදෙය්ය. සො එවමස්ස වචනීයො: ඉධාවුසො, භික්ඛු සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘නත්ථි කිඤ්චී’ති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති, එත්ථ විඤ්ඤාණඤ්චායතනසඤ්ඤා නිරුජ්ඣති, තෙ ච විඤ්ඤාණඤ්චායතනසඤ්ඤං නිරොධෙත්වා නිරොධෙත්වා විහරන්තී”ති. අද්ධා භික්ඛවෙ අසඨො අමායාවී ‘සාධූ’ති භාසිතං අභිනන්දෙය්ය අනුමොදෙය්ය, ‘සාධූ’ති භාසිතං අභිනන්දිත්වා අනුමොදිත්වා නමස්සමානො පඤ්ජලිකො පයිරුපාසෙය්ය.
8. යත්ථ ආකිඤ්චඤ්ඤායතනසඤ්ඤා නිරුජ්ඣති, යෙ ච ආකිඤ්චඤ්ඤායතනසඤ්ඤං නිරොධෙත්වා නිරොධෙත්වා විහරන්ති. අද්ධා තෙ ආයස්මන්තො නිච්ඡාතා නිබ්බුතා නිත්තණ්හා පාරගතා තදඞ්ගෙනාති වදාමි. “කත්ථ ආකිඤ්චඤ්ඤායතනසඤ්ඤා නිරුජ්ඣති?, කෙ ච ආකිඤ්චඤ්ඤායතනසඤ්ඤං නිරොධෙත්වා නිරොධෙත්වා විහරන්ති. අහමෙතං න ජානාමි, අහමෙතං න පස්සාමී’ති. ඉති යො එවං වදෙය්ය, සො එවමස්ස වචනීයො: ‘ඉධාවුසො භික්ඛු සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති, එත්ථ ආකිඤ්චඤ්ඤායතනසඤ්ඤා නිරුජ්ඣති, තෙ ච ආකිඤ්චඤ්ඤායතනසඤ්ඤං නිරොධෙත්වා නිරොධෙත්වා විහරන්තී’ති. අද්ධා භික්ඛවෙ අසඨො අමායාවී සාධූති භාසිතං අභිනන්දෙය්ය අනුමොදෙය්ය, සාධූති භාසිතං අභිනන්දිත්වා අනුමොදිත්වා නමස්සමානො පඤ්ජලිකො පයිරුපාසෙය්ය.
9. යත්ථ නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනසඤ්ඤා නිරුජ්ඣති, යෙ ච නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනසඤ්ඤං නිරොධෙත්වා නිරොධෙත්වා විහරන්ති, අද්ධා තෙ ආයස්මන්තො නිච්ඡාතා නිබ්බුතා නිත්තණ්හා පාරගතා තදඞ්ගෙනාති වදාමි. “කත්ථ නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනසඤ්ඤා නිරුජ්ඣති. කෙ ච නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනසඤ්ඤං නිරොධෙත්වා නිරොධෙත්වා විහරන්ති. අහමෙතං න ජානාමි, අහමෙතං න පස්සාමී”ති ඉති යො එවං වදෙය්ය, සො එවමස්ස වචනීයො: “ඉධාවුසො භික්ඛු සබ්බසො නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධං උපසම්පජ්ජ විහරති. එත්ථ නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනසඤ්ඤා නිරුජ්ඣති. තෙ ච නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනසඤ්ඤං නිරොධෙත්වා නිරොධෙත්වා විහරන්තී”ති. අද්ධා භික්ඛවෙ අසඨො අමායාවී සාධූති භාසිතං අභිනන්දෙය්ය, අනුමොදෙය්ය ‘සාධූ’ති භාසිතං අභිනන්දිත්වා අනුමොදිත්වා නමස්සමානො පඤ්ජලිකො පයිරුපාසෙය්ය.
ඉමා ඛො භික්ඛවෙ, නව අනුපුබ්බ විහාරසමාපත්තියොති.
9. 1. 4. 3.
නිබ්බානසුඛ සුත්තං
එවං මෙ සුතං එකං සමයං ආයස්මා සාරිපුත්තො රාජගහෙ විහරති වෙළුවනෙ කලන්දකනිවාපෙ, තත්ර ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො භික්ඛු ආමන්තෙසි ආවුසො භික්ඛවොති. ආවුසොති ඛො තෙ භික්ඛු ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස පච්චස්සොසුං. ආයස්මා සාරිපුත්තො එතදවොච: සුඛමිදං ආවුසො නිබ්බානං සුඛමිදං ආවුසො, නිබ්බානන්ති.
එවං වුත්තෙ ආයස්මා උදායී ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං එතදවොච: කිං පනෙත්ථ ආවුසො සාරිපුත්ත සුඛං යදෙත්ථ නත්ථි වෙදයිතන්ති? එතදෙව ඛොත්ථ{1} ආවුසො සුඛං, යදෙත්ථ නත්ථි වෙදයිතං.
පඤ්චිමෙ ආවුසො කාමගුණා, කතමෙ පඤ්ච: චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්යා රූපා ඉට්ඨා කන්තා මනාපා පියරූපා කාමූපසංහිතා රජනීයා. සොතවිඤ්ඤෙය්යා සද්දා -පෙ- ඝානවිඤ්ඤෙය්යා ගන්ධා -පෙ- ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්යා රසා -පෙ- කායවිඤ්ඤෙය්යා ඵොට්ඨබ්බා ඉට්ඨා කන්තා මනාපා පියරූපා කාමූපසංහිතා රජනීයා. ඉමෙ ඛො ආවුසො පඤ්චකාමගුණෙ පටිච්ච උප්පජ්ජති සුඛං සොමනස්සං. ඉදං වුච්චතාවුසො කාමසුඛං.
1. ඉධාවුසො භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. තස්ස චෙ ආවුසො භික්ඛුනො ඉමිනා විහාරෙන විහරතො කාමසහගතා සඤ්ඤාමනසිකාරා සමුදාචරන්ති, ස්වාස්ස හොති ආබාධො. සෙය්යථාපි ආවුසො සුඛිනො දුක්ඛං උප්පජ්ජෙය්ය, යාවදෙව ආබාධාය, එවමෙවස්ස තෙ කාමසහගතා සඤ්ඤාමනසිකාරා සමුදාචරන්ති ස්වාස්ස හොති ආබාධො, යො ඛො පනාවුසො ආබාධො දුක්ඛමෙතං වුත්තං භගවතා. ඉමිනාපි ඛො එතං ආවුසො පරියායෙන වෙදිතබ්බං යථාසුඛං නිබ්බානන්ති.
2. පුන චපරං ආවුසො භික්ඛු විතක්ක විචාරානං වූපසමා -පෙ- දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. තස්ස චෙ ආවුසො, භික්ඛුනො ඉමිනා විහාරෙන විහරතො විතක්කසහගතා සඤ්ඤාමනසිකාරා සමුදාචරන්ති, ස්වාස්ස හොති ආබාධො. සෙය්යථාපි ආවුසො සුඛිනො දුක්ඛං උප්පජ්ජෙය්ය යාවදෙව ආබාධාය, එවමෙවස්ස තෙ විතක්කසහගතා සඤ්ඤාමනසිකාරා සමුදාචරන්ති. ස්වාස්ස හොති ආබාධො. යො ඛො පනාවුසො ආබාධො දුක්ඛමෙතං වුත්තං භගවතා. ඉමිනාපි ඛො එතං ආවුසො පරියායෙන වෙදිතබ්බං යථාසුඛං නිබ්බානන්ති.
3. පුන චපරං ආවුසො පීතියා ච විරාගා -පෙ- තතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, තස්ස තෙ ආවුසො භික්ඛුනො ඉමිනා විහාරෙන විහරතො පීතිසහගතා සඤ්ඤාමනසිකාරා සමුදාචරන්ති, ස්වාස්ස හොති ආබාධො. සෙය්යථාපි ආවුසො, සුඛිනො දුක්ඛං උප්පජ්ජෙය්ය යාවදෙව ආබාධාය, එවමෙවස්ස තෙ පීතිසහගතා සඤ්ඤාමනසිකාරා සමුදාචරන්ති ස්වාස්ස හොති ආබාධො. යො ඛො පනාවුසො, ආබාධො දුක්ඛමෙතං වුත්තං භගවතා. ඉමිනාපි ඛො එතං ආවුසො, පරියායෙන වෙදිතබ්බං යථාසුඛං නිබ්බානන්ති.
4. පුන චපරං ආවුසො, භික්ඛු සුඛස්ස ච පහානා දුක්ඛස්ස ච පහානා -පෙ- චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති, තස්ස චෙ ආවුසො, භික්ඛුනො ඉමිනා විහාරෙන විහරතො උපෙක්ඛා සහගතා සඤ්ඤාමනසිකාරා සමුදාචරන්ති, ස්වාස්ස හොති ආබාධො. සෙය්යථාපි ආවුසො, සුඛිනො දුක්ඛං උප්පජ්ජෙය්ය යාවදෙව ආබාධාය, එවමෙවස්ස තෙ උපෙක්ඛා සහගතා සඤ්ඤාමනසිකාරා සමුදාචරන්ති, ස්වාස්ස හොති ආබාධො. යො ඛො පනාවුසො, ආබාධො දුක්ඛමෙතං වුත්තං භගවතා. ඉමිනාපි ඛො එතං ආවුසො, පරියායෙන වෙදිතබ්බං යථාසුඛං නිබ්බානන්ති.
5. පුන චපරං ආවුසො භික්ඛු රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා පටිඝසඤ්ඤානං අත්ථඞ්ගමා නානත්තසඤ්ඤානං අමනසිකාරා අනන්තො ආකාසොති ආකාසානඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති, තස්ස චෙ ආවුසො, භික්ඛුනො ඉමිනා විහාරෙන විහරතො රූපසහගතා සඤ්ඤාමනසිකාරා සමුදාචරන්ති, ස්වාස්ස හොති ආබාධො. සෙය්යථාපි ආවුසො, සුඛිනො දුක්ඛං උප්පජ්ජෙය්ය යාවදෙව ආබාධාය, එවමෙවස්ස තෙ රූපසහගතා සඤ්ඤාමනසිකාරා සමුදාචරන්ති, ස්වාස්ස හොති ආබාධො. යො ඛො පනාවුසො, ආබාධො දුක්ඛමෙතං වුත්තං භගවතා. ඉමිනාපි ඛො එතං ආවුසො, පරියායෙන වෙදිතබ්බං යථාසුඛං නිබ්බානන්ති.
6. පුන චපරං ආවුසො භික්ඛු සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම අනන්තං විඤ්ඤාණන්ති විඤ්ඤාණඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. තස්ස චෙ ආවුසො භික්ඛුනො ඉමිනා විහාරෙන විහරතො ආකාසානඤ්චායතනසහගතා සඤ්ඤා මනසිකාරා සමුදාචරන්ති, ස්වාස්ස හොති ආබාධො. සෙය්යථාපි ආවුසො සුඛිනො දුක්ඛං උප්පජ්ජෙය්ය යාවදෙව ආබාධාය, එවමස්ස තෙ ආකාසානඤ්චායතනසහගතා සඤ්ඤා මනසිකාරා සමුදාචරන්ති. ස්වාස්ස හොති ආබාධො, යො ඛො පනාවුසො ආබාධො, දුක්ඛමෙතං වුත්තං භගවතා. ඉමිනාපි ඛො එතං ආවුසො පරියායෙන වෙදිතබ්බං යථා සුඛං නිබ්බානන්ති.
7. පුන චපරං ආවුසො භික්ඛු සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම නත්ථි කිඤ්චී’ති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. තස්ස චෙ ආවුසො, භික්ඛුනො ඉමිනා විහාරෙන විහරතො විඤ්ඤාණඤ්චායතන සහගතා සඤ්ඤාමනසිකාරා සමුදාචරන්ති, ස්වාස්ස හොති ආබාධො. සෙය්යථාපි ආවුසො, සුඛිනො දුක්ඛා උප්පජ්ජෙය්ය යාවදෙව ආබාධාය. එවමෙවස්ස තෙ විඤ්ඤාණඤ්චායතනසහගතා සඤ්ඤාමනසිකාරා සමුදාචරන්ති, ස්වාස්ස හොති ආබාධො. යො ඛො පනාවුසො ආබාධො දුක්ඛමෙතං වුත්තං භගවතා. ඉමිනාපි ඛො එතං ආවුසො පරියායෙන වෙදිතබ්බං යථාසුඛං නිබ්බානන්ති.
8. පුන චපරං ආවුසො භික්ඛු සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතිකම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. තස්ස චෙ ආවුසො භික්ඛුනො ඉමිනා විහාරෙන විහරතො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනසහගතා සඤ්ඤාමනසිකාරා සමුදාචරන්ති, ස්වාස්ස හොති ආබාධො. සෙය්යථාපි ආවුසො සුඛිනො දුක්ඛං උප්පජ්ජෙය්ය යාවදෙව ආබාධාය. එවමෙවස්ස තෙ ආකිඤ්චඤ්ඤායතනසහගතා සඤ්ඤාමනසිකාරා සමුදාචරන්ති, ස්වාස්ස හොති ආබාධො. යො ඛො පනාවුසො ආබාධො, දුක්ඛමෙතං වුත්තං භගවතා. ඉමිනාපි ඛො එතං ආවුසො, පරියායෙන වෙදිතබ්බං යථාසුඛං නිබ්බානන්ති.
9. පුන චපරං ආවුසො භික්ඛු සබ්බසො නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධං උපසම්පජ්ජ විහරති, පඤ්ඤායං චස්ස දිස්වා ආසවා පරික්ඛීණා හොන්ති. ඉමිනාපි ඛො එතං ආවුසො පරියායෙන වෙදිතබ්බං යථා සුඛං නිබ්බානන්ති.
9. 1. 4. 4.
ගාවීඋපමා සුත්තං
[සාවත්ථිනිදානං]
සෙය්යථාපි භික්ඛවෙ, ගාවී පබ්බතෙය්යා බාලා අබ්යත්තා අඛෙත්තඤ්ඤූ අකුසලා විසමෙ පබ්බතෙ චරිතුං, තස්සා එවමස්ස: ‘යන්නූනාහං අගතපුබ්බඤ්චෙව දිසං ගච්ඡෙය්යං, අඛාදිතපුබ්බානි ච තිණානි ඛාදෙය්යං, අපීතපුබ්බානි ච පානීයානි පිවෙය්යන්ති. සා පුරිමං පාදං න සුප්පතිට්ඨිතං පතිට්ඨාපෙත්වා පච්ඡිමං පාදං උද්ධරෙය්ය, සා න චෙව අගතපුබ්බං දිසං ගච්ඡෙය්ය, න ච අඛාදිතපුබ්බානි තිණානි ඛාදෙය්ය. න ච අපීතපුබ්බානි ච පානීයානි පිවෙය්ය, යස්මිං චස්සා පදෙසෙ ඨිතාය එවමස්ස: යන්නූනාහං අගතපුබ්බඤ්චෙව දිසං ගච්ඡෙය්යං, අඛාදිතපුබ්බානි චෙව තිණානි ඛාදෙය්යං, අපීතපුබ්බානි චෙ ව පානීයානි පිවෙය්යන්ති, තඤ්ච පදෙසං න සොත්ථිනා පච්චාගච්ඡෙය්ය. තං කිස්ස හෙතු: තථා හි සා භික්ඛවෙ, ගාවී පබ්බතෙය්යා බාලා අබ්යත්තා අඛෙත්තඤ්ඤූ අකුසලා විසමෙ පබ්බතෙ චරිතුං.
එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ ඉධෙකච්චො භික්ඛු බාලො අබ්යත්තො අඛෙත්තඤ්ඤූ අකුසලො විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි සවිතක්කං සවිචාරං විවෙකජං පීතිසුඛං පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති{1} සො තං නිමිත්තං න ආසෙවති, න භාවෙති, න බහුලීකරොති, න ස්වාධිට්ඨිතං අධිට්ඨාති.
තස්ස එවං හොති: ‘යන්නූනාහං විතක්ක විචාරානං වූපසමා -පෙ- දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරෙය්යන්ති. සො න සක්කොති විතක්කවිචාරානං වූපසමා -පෙ- දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරිතුං. තස්සෙවං හොති; යන්නූනාහං විවිච්චෙව කාමෙහි -පෙ- පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරෙය්යන්ති. සො න සක්කොති විවිච්චෙව කාමෙහි -පෙ- පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරිතුං. අයං වුච්චති භික්ඛවෙ, භික්ඛු උභතො භට්ඨො උභතො පරිහීනො. සෙය්යථාපි සා ගාවී පබ්බතෙය්යා බාලා අබ්යත්තා අඛෙත්තඤ්ඤූ අකුසලා විසමෙ පබ්බතෙ චරිතුං.
සෙය්යථාපි භික්ඛවෙ ගාවී පබ්බතෙය්යා පණ්ඩිතා බ්යත්තා ඛෙත්තඤ්ඤූ කුසලා විසමෙ පබ්බතෙ චරිතුං. තස්සා එවමස්ස: ‘යන්නූනාහං අගතපුබ්බඤ්චෙව දිසං ගච්ඡෙය්යං, අඛාදිතපුබ්බානි ච තිණානි ඛාදෙය්යං, අපීතපුබ්බානි ච පානීයානි පිවෙය්යන්ති. සා පුරිමං පාදං සුප්පතිට්ඨිතං පතිට්ඨාපෙත්වා පච්ඡිමං පාදං උද්ධරෙය්ය, සා අගතපුබ්බඤ්චෙව දිසං ගච්ඡෙය්ය, අඛාදිතපුබ්බානි චෙව තිණානි ඛාදෙය්ය, අපීතපුබ්බානි ච පානීයානි පිවෙය්ය. යස්මිං චස්සා පදෙසෙ ඨිතාය එවමස්ස: යන්නූනාහං අගතපුබ්බඤ්චෙව දිසං ගච්ඡෙය්යං, අඛාදිතපුබ්බානි චෙව තිණානි ඛාදෙය්යං අපීතපුබ්බානි චෙව පානීයානි පිවෙය්යන්ති’ තඤ්ච පදෙසං සොත්ථිනා පච්චාගච්ඡෙය්ය. තං කිස්ස හෙතු: තථා හි සා භික්ඛවෙ ගාවී පබ්බතෙය්යා පණ්ඩිතා ව්යත්තා ඛෙත්තඤ්ඤු කුසලා විසමෙ පබ්බතෙ චරිතුං.
එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ ඉධෙකච්චො භික්ඛු පණ්ඩිතො බ්යත්තො ඛෙත්තඤ්ඤු කුසලො විවිච්චෙව කාමෙහි විවිච්ච අකුසලෙහි ධම්මෙහි -පෙ- පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. සො තං නිමිත්තං ආසෙවති භාවෙති බහුලීකරොති ස්වාධිට්ඨිතං අධිට්ඨාති.
තස්ස එවං හොති: ‘යන්නූනාහං විතක්ක විචාරානං වූපසමා -පෙ- දුතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරෙය්යන්ති’. සො දුතියං ඣානං අනභිහිංසමානො විතක්කවිචාරානං වූපසමා දුතියං ජ්ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. සො තං නිමිත්තං ආසෙවති භාවෙති බහුලීකරොති ස්වාධිට්ඨිතං අධිට්ඨාති.
තස්ස එවං හොති: ‘යන්නූනාහං පීතියා ච විරාගා -පෙ- තතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරෙය්යන්ති’. සො තතියං ඣානං අනභිහිංසමානො පීතියා ච විරාගා තතියං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. සො තං නිමිත්තං ආසෙවති භාවෙති බහුලීකරොති ස්වාධිට්ඨිතං අධිට්ඨාති.
තස්ස එවං හොති: ‘යන්නූනාහං සුඛස්ස ච පහානා දුක්ඛස්ස ච පහානා -පෙ- චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරෙය්යන්ති. සො චතුත්ථං ඣානං අනභිහිංසමානො සුඛස්ස ච පහානා -පෙ- චතුත්ථං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. සො තං නිමිත්තං ආසෙවති, භාවෙති, බහුලීකරොති, ස්වාධිට්ඨිතං අධිට්ඨාති.
තස්ස එවං හොති: ‘යන්නූනාහං සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා පටිඝසඤ්ඤානං අත්ථඞ්ගමා{1} නානත්තසඤ්ඤානං අමනසිකාරා ‘අනන්තො ආකාසො’ති ආකාසානඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරෙය්යන්ති. සො ආකාසානඤ්චායතනං අනභිහිංසමානො සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා -පෙ- ආකාසානඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සො තං නිමිත්තං ආසෙවති, භාවෙති, බහුලීකරොති, ස්වාධිට්ඨිතං අධිට්ඨාති.
තස්ස එවං හොති: ‘යන්නූනාහං සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘අනන්තං විඤ්ඤාණන්ති’ විඤ්ඤාණඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරෙය්යන්ති. සො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං අනිභිහිංසමානො සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම අනන්තං විඤ්ඤාණන්ති විඤ්ඤාණඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සො තං නිමිත්තං ආසෙවති භාවෙති බහුලීකරොති ස්වාධිට්ඨිතං අධිට්ඨාති.
තස්ස එවං හොති: ‘යන්නූනාහං සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම නත්ථි කිඤ්චීති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරෙය්යන්ති. සො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං අනභිහිංසමානො සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම නත්ථි කිඤ්චීති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සො තං නිමිත්තං ආසෙවති භාවෙති බහුලීකරොති ස්වාධිට්ඨිතං අධිට්ඨාති.
තස්ස එවං හොති: ‘යන්නූනාහං සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරෙය්ය’න්ති. සො නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං අනභිහිංසමානො සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සො තං නිමිත්තං ආසෙවති භාවෙති බහුලීකරොති ස්වාධිට්ඨිතං අධිට්ඨාති.
තස්ස එවං හොති: “යන්නූනාහං සබ්බසො නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධං උපසම්පජ්ජ විහරෙය්ය’න්ති. සො සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධං අනභිහිංසමානො සබ්බසො නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධං උපසම්පජ්ජ විහරති.
යතො ඛො භික්ඛවෙ භික්ඛු තං තදෙවසමාපත්තිං සමාපජ්ජතිපි වුට්ඨාතිපි. තස්ස මුදුං චිත්තං හොති කම්මඤ්ඤං,මුදුනා චිත්තෙන කම්මඤ්ඤෙන අප්පමාණො සමාධි හොති සුභාවිතො. සො අප්පමාණෙන සමාධිනා සුභාවිතෙන යස්ස යස්ස අභිඤ්ඤාසච්ඡිකරණීයස්ස ධම්මස්ස චිත්තං අභිනින්නාමෙති අභිඤ්ඤාසච්ඡිකිරියාය. තත්ර තත්රෙව සක්ඛිභබ්බතං පාපුණාති සති සති ආයතනෙ.
සො සචෙ ආකඞ්ඛති අනෙකවිහිතං ඉද්ධිවිධං පච්චනුභවෙය්යං, එකොපි හුත්වා බහුධා අස්සං බහුධාපි හුත්වා එකො අස්සං -පෙ- යාව බ්රහ්මලොකාපි කායෙන වසං වත්තෙය්ය”න්ති. තත්ර තත්රෙව සක්ඛිභබ්බතං පාපුණාති සති සති ආයතනෙ.
සො සචෙ ආකඞ්ඛති දිබ්බාය සොතධාතුයා -පෙ- සති සති ආයතනෙ.
සො සචෙ ආකඞ්ඛති පරසත්තානං පරපුග්ගලානං චෙතසා චෙතො පරිච්ච පජානෙය්යං සරාගං වා චිත්තං සරාගං චිත්තන්ති පජානෙය්යන්ති -පෙ- විමුත්තං වා චිත්තං විමුත්තං චිත්තන්ති පජානෙය්ය”න්ති. තත්ර තත්රෙව සක්ඛිභබ්බතං පාපුණාති සති සති ආයතනෙ.
සො සචෙ ආකඞ්ඛති “නෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරෙය්යං, සෙය්යථීදං: එකම්පි ජාතිං ද්වෙපි ජාතියො -පෙ- ඉති සාකාරං සඋද්දෙසං අනෙකවිහිතං පුබ්බෙනිවාසං අනුස්සරෙය්ය”න්ති. තත්ර තත්රෙව සක්ඛිභබ්බතං පාපුණාති සති සති ආයතනෙ.
සො සචෙ ආකඞ්ඛති දිබ්බෙන චක්ඛුනා විසුද්ධෙන අතික්කන්තමානුසකෙන -පෙ- යථාකම්මූපගෙ සත්තෙ පජානෙය්ය”න්ති. තත්ර තත්රෙව සක්ඛිභබ්බතං පාපුණාති සති සති ආයතනෙ.
සො සචෙ ආකඞ්ඛති “ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙවධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරෙය්ය”න්ති තත්ර තත්රෙව සක්ඛිභබ්බතං පාපුණාති සති සති ආයතනෙති.
9. 1. 4. 5.
ඣානනිස්සය සුත්තං
[සාවත්ථිනිදානං]
පඨමම්පහං{1} භික්ඛවෙ ඣානං නිස්සාය ආසවානං ඛයං වදාමි. දුතියම්පහං{2} භික්ඛවෙ ඣානං නිස්සාය ආසවානං ඛයං වදාමි. තතියම්පහං භික්ඛවෙ ඣානං නිස්සාය ආසවානං ඛයං වදාමි. චතුත්ථම්පහං භික්ඛවෙ ඣානං නිස්සාය ආසවානං ඛයං වදාමි. ආකාසානඤ්චායතනම්පහං භික්ඛවෙ{3} නිස්සාය ආසවානං ඛයං වදාමි. විඤ්ඤානඤ්චායතනම්පහං භික්ඛවෙ නිස්සාය ආසවානං ඛයං වදාමි. ආකි__ඤ්චාය__තනම්පහං භික්ඛවෙ නිස්සාය ආසවානං ඛයං වදාමි. නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනම්පහං භික්ඛවෙ නිස්සාය ආසවානං ඛයං වදාමි. සඤ්ඤාවෙදයිතනිරොධම්පහං භික්ඛවෙ නිස්සාය ආසවානං ඛයං වදාමි.
“පඨමම්පහං භික්ඛවෙ ඣානං නිස්සාය ආසවානං ඛයං වදාමී”ති ඉති ඛො පනෙතං වුත්තං, කිඤ්චෙතං පටිච්ච වුත්තං; ඉධ භික්ඛවෙ භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි -පෙ- පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති.
සො යදෙව තත්ථ හොති රූපගතං වෙදනාගතං සඤ්ඤාගතං සඞ්ඛාරගතං විඤ්ඤාණගතං තෙ ධම්මෙ අනිච්චතො දුක්ඛතො රොගතො ගණ්ඩතො සල්ලතො අඝතො ආබාධතො පරතො පලොකතො සුඤ්ඤතො අනත්තතො සමනුපස්සති. සො තෙහි ධම්මෙහි චිත්තං පටිවාපෙති{4} සො තෙහි ධම්මෙහි චිත්තං පටිවාපෙත්වා{5} අමතාය ධාතුයා චිත්තං උපසංහරති. “එතං සන්තං එතං පණීතං යදිදං සබ්බසඞ්ඛාරසමථො සබ්බූපධිපටිනිස්සග්ගො තණ්හක්ඛයො විරාගො නිරොධො නිබ්බාන”න්ති. සො තත්ථ ඨිතො ආසවානං ඛයං පාපුණාති. නො චෙ ආසවානං ඛයං පාපුණාති තෙනෙව ධම්මරාගෙන තාය ධම්මනන්දියා පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සඤ්ඤොජනානං පරික්ඛයා ඔපපාතිකො හොති තත්ථ පරිනිබ්බායි අනාවත්තිධම්මො තස්මා ලොකා.
සෙය්යථාපි භික්ඛවෙ ඉස්සාසො වා ඉස්සාසන්තෙවාසී වා තිණපුරිසකෙ{1} වා මත්තිකාපුඤ්ජෙ වා යොග්ගං කරිත්වා සො අපරෙන සමයෙන දුරෙපාතී ච හොති අක්ඛණවෙධී ච මහතො ච කායස්ස පදාලෙතා{2}.
එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ භික්ඛු විවිච්චෙව කාමෙහි -පෙ- පඨමං ඣානං උපසම්පජ්ජ විහරති. සො යදෙව තත්ථ හොති රූපගතං වෙදනාගතං සඤ්ඤාගතං සඞ්ඛාරගතං විඤ්ඤාණගතං, තෙ ධම්මෙ අනිච්චතො දුක්ඛතො රොගතො ගණ්ඩතො සල්ලතො අඝතො ආබාධතො පරතො පලොකතො සුඤ්ඤතො අනත්තතො සමනුපස්සති සො තෙහි ධම්මෙහි චිත්තං පටිවාපෙති සො තෙහි ධම්මෙහි චිත්තං පටිවාපෙත්වා අමතාය ධාතුයා චිත්තං උපසංහරති. “එතං සන්තං එතං පණීතං, යදිදං සබ්බසඞ්ඛාරසමථො සබ්බූපධිපටිනිස්සග්ගො තණ්හක්ඛයො විරාගො නිරොධො නිබ්බාන”න්ති. සො තත්ථ ඨිතො ආසවානං ඛයං පාපුණාති. නො චෙ ආසවානං ඛයං පාපුණාති. තෙනෙව ධම්මරාගෙන තාය ධම්මනන්දියා පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සඤ්ඤොජනානං පරික්ඛයා ඔපපාතිකො හොති. තත්ථ පරිනිබ්බායි අනාවත්තිධම්මො තස්මා ලොකා. “පඨමම්පහං භික්ඛවෙ ඣානං නිස්සායං ආසවානං ඛයං වදාමී”ති ඉති යං තං වුත්තං. ඉදමෙතං පටිච්ච වුත්තං.
දුතියම්පහං භික්ඛවෙ ඣානං නිස්සාය -පෙ- තතියම්පහං භික්ඛවෙ ඣානං නිස්සාය -පෙ- චතුත්ථම්පහං භික්ඛවෙ ඣානං නිස්සාය -පෙ- ආකාසානඤ්චායතනම්පහං භික්ඛවෙ නිස්සාය ආසවානං ඛයං වදාමී”ති ඉති ඛො පනෙතං වුත්තං, කිඤ්චෙතං පටිච්ච වුත්තං;
ඉධ භික්ඛවෙ භික්ඛු සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා පටිඝසඤ්ඤානං අත්ථඞ්ගමා{3} නානත්තසඤ්ඤානං අමනසිකාරා අනන්තො ආකාසො’ති ආකාසානඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති, සො යදෙව තත්ථ හොති
වෙදනාගතං සඤ්ඤාගතං සඞ්ඛාරගතං විඤ්ඤාණගතං -පෙ- සො පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සඤ්ඤොජනානං පරික්ඛයා ඔපපාතිකො හොති තත්ථ පරිනිබ්බායි අනාවත්තිධම්මො තස්මා ලොකා.
සෙය්යථාපි භික්ඛවෙ ඉස්සාසො වා ඉස්සාසන්තෙවාසී වා තිණපුරිසකෙ වා මත්තිකාපුඤ්ජෙ වා යොග්ගං කරිත්වා සො අපරෙන සමයෙන දුරෙපාතී ච හොති අක්ඛණවෙධී ච මහතො කායස්ස පදාලෙතා. එවමෙව ඛො භික්ඛවෙ භික්ඛු සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා පටිඝසඤ්ඤානං අත්ථඞ්ගමා නානත්තසඤ්ඤානං අමනසිකාරා අනන්තො ආකාසොති ආකාසානඤ්චායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සො යදෙව තත්ථ හොති රූපගතං වෙදනාගතං සඤ්ඤාගතං සඞ්ඛාරගතං විඤ්ඤාණගතං -පෙ- සො පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සඤ්ඤොජනානං පරික්ඛයා ඔපපාතිකො හොති තත්ථ පරිනිබ්බායි අනාවත්තිධම්මො තස්මා ලොකා. ආකාසානඤ්චායතනම්පහං භික්ඛවෙ නිස්සාය ආසවානං ඛයං වදාමීති ඉති යං තං වුත්තං ඉදමෙතං පටිච්ච වුත්තං.
විඤ්ඤාණඤ්චායතනම්පහං භික්ඛවෙ නිස්සාය ආසවානං ඛයං වදාමීති -පෙ- ආකිඤ්චඤ්ඤායතනම්පහං භික්ඛවෙ නිස්සාය ආසවානං ඛයං වදාමීති ඉති ඛො පනෙතං වුත්තං, කිඤ්චෙතං පටිච්ච වුත්තං: ඉධ භික්ඛවෙ භික්ඛු සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම නත්ථි කිඤ්චීති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං උපසම්පජ්ජ විහරති. සො යදෙව තත්ථ හොති වෙදනාගතං සඤ්ඤාගතං -පෙ- පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සඤ්ඤොජනානං පරික්ඛයා ඔපපාතිකො හොති තත්ථ පරිනිබ්බායී අනාවත්තිධම්මො තස්මා ලොකා. ආකිඤ්චඤ්ඤායතනම්පහං භික්ඛවෙ නිස්සාය ආසවානං ඛයං වදාමීති ඉති යං තං වුත්තං. ඉදමෙතං පටිච්ච වුත්තං.