ලූඛඤ්චෙපි ගහපති, දානං දෙති, පණීතං වා. තඤ්ච සක්කච්චං දෙති, චිත්තීකත්වා දෙති, සහත්ථා දෙති, අනපවිද්ධං දෙති, ආගමනදිට්ඨිකො දෙති. යත්ථ යත්ථ තස්ස තස්ස දානස්ස විපාකො නිබ්බත්තති, උළාරාය භත්තභොගාය චිත්තං නමති. උළාරාය වත්ථභොගාය චිත්තං නමති. උළාරාය යානභොගාය චිත්තං නමති. උළාරෙසු පඤ්චසු කාමගුණෙසු භොගාය චිත්තං නමති. යෙපිස්ස තෙ හොන්ති පුත්තාති වා දාරාති වා දාසාති වා පෙස්සාති වා කම්මකරාති වා තෙපි සුස්සූසන්ති සොතං ඔදහන්ති, අඤ්ඤාය චිත්තං උපට්ඨපෙන්ති. තං කිස්ස හෙතු: එවං හෙතං ගහපති, හොති සක්කච්චකතානං{1} කම්මානං විපාකො.
භූතපුබ්බං ගහපති, වෙලාමො නාම බ්රාහ්මණො අහොසි. සො එවරූපං දානං අදාසි මහාදානං: චතුරාසීතිසුවණ්ණපාතිසහස්සානි අදාසි රූපිය පූරානි. චතුරාසීති රූපියපාතිසහස්සානි අදාසි සුවණ්ණපූරානි, චතුරාසීති කංසපාතිසහස්සානි අදාසි හිරඤ්ඤපූරානි, චතුරාසීති හත්ථිසහස්සානි අදාසි සොවණ්ණාලඞ්කාරානි සොවණ්ණධජානි හෙමජාලසඤ්ඡන්නානි. චතුරාසීතිරථසහස්සානි අදාසි සීහචම්මපරිවාරානි ව්යග්ඝචම්මපරිවාරානි දීපිචම්මපරිවාරානි පණ්ඩුකම්බලපරිවාරානි සොවණ්ණාලඞ්කාරානි සොවණ්ණධජානි හෙමජාලසඤ්ඡන්නානි{2}. චතුරාසීති ධෙනුසහස්සානි අදාසි දුකූලසන්දස්සනානි{3} කංසූපධාරණානි, චතුරාසීතිකඤ්ඤාසහස්සානි අදාසි ආමුක්තමණිකුණ්ඩලායො.{4} චතුරාසීතිපල්ලඞ්කසහස්සානි අදාසි ගොණකත්ථතානි පටිකත්ථතානි පටලිකත්ථතානි කාදලිමිගපවරපච්චත්ථරණානි{5} සඋත්තරච්ඡාදානි උභතො ලොහිතකූපධානානි. චතුරාසීති වත්ථකොටිසහස්සානි අදාසි ඛොමසුඛුමානං කොසෙය්යසුඛුමානං කම්බලසුඛුමානං කප්පාසිකසුඛුමානං. කො පන වාදො අන්නස්ස පානස්ස බජ්ජස්ස භොජ්ජස්ස ලෙය්යස්ස පෙය්යස්ස? නජ්ජො මඤ්ඤෙ විස්සන්දන්ති{6}.
සියා ඛො පන තෙ ගහපති එවමස්ස “අඤ්ඤො නූන තෙන සමයෙන වෙලාමො බ්රාහ්මණො අහොසි. සො තං දානං අදාසි මහාදානන්ති න ඛො පනෙතං ගහපති, එවං දට්ඨබ්බං, අහං තෙන සමයෙන වෙලාමො බ්රාහ්මණො අහොසිං, අහං තං දානං අදාසිං මහාදානං.
තස්මිං ඛො පන ගහපති, දානෙ න කොචි දක්ඛිණෙය්යො අහොසි. න තං කොචි දක්ඛිණං විසොධෙති. යං ගහපති, වෙලාමො බ්රාහ්මණො දානං අදාසි මහාදානං. යො චෙකං දිට්ඨිසම්පන්නං භොජෙය්ය, ඉදං තතො මහප්ඵලතරං.
යඤ්ච ගහපති වෙලාමො බ්රාහ්මණො දානං අදාසි මහාදානං, යො ච සතං දිට්ඨිසම්පන්නානං භොජෙය්ය, යො චෙකං සකදාගාමිං භොජෙය්ය, ඉදං තතො මහප්ඵලතරං.
යඤ්ච ගහපති වෙලාමො බ්රාහ්මණො දානං අදාසි මහාදානං, යො ච සතං සකදාගාමීනං භොජෙය්ය, යො චෙකං අනාගාමිං භොජෙය්ය, -පෙ- යො ච සතං අනාගාමීනං භොජෙය්ය, යො චෙකං අරහන්තං භොජෙය්ය -පෙ- යො ච සතං අරහන්තානං භොජෙය්ය, යො චෙකං පච්චෙකබුද්ධං භොජෙය්ය -පෙ- යො ච සතං පච්චෙකබුද්ධානං භොජෙය්ය, යො ච තථාගතං අරහන්තං සම්මාසම්බුද්ධං භොජෙය්ය -පෙයො ච බුද්ධපමුඛං{1} භික්ඛුසඞ්ඝං භොජෙය්ය -පෙ- යො ච චාතුද්දිසං සඞ්ඝං උද්දිස්ස විහාරං කාරාපෙය්ය -පෙ- යො ච පසන්නචිත්තො බුද්ධඤ්ච ධම්මඤ්ච සඞ්ඝඤ්ච සරණං ගච්ඡෙය්ය -පෙ- යො ච පසන්නචිත්තො සික්ඛාපදානි සමාදියෙය්ය පාණාතිපාතා වෙරමණිං, අදින්නාදානා වෙරමණිං, කාමෙසුමිච්ඡාචාරා වෙරමණිං, මුසාවාදා වෙරමණිං, සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨානා වෙරමණිං. යො ච අන්තමසො ගන්ධූහනමත්තම්පි{2} මෙත්තචිත්තං භාවෙය්ය, ඉදං තතො මහප්ඵලතරං.
යඤ්ච ගහපති වෙලාමො බ්රාහ්මණො දානං අදාසි මහාදානං, යො චෙකං දිට්ඨිසම්පන්නං භොජෙය්ය, යො ච සතං දිට්ඨිසම්පන්නානං භොජෙය්ය, යො චෙකං සකදාගාමිං භොජෙය්ය, යො ච සතං සකදාගාමීනං භොජෙය්ය, යො චෙකං අනාගාමිං භොජෙය්ය, යො ච සතං අනාගාමීනං භොජෙය්ය, යො චෙකං අරහන්තං භොජෙය්ය, යො ච සතං අරහන්තානං භොජෙය්ය, යො චෙකං පච්චෙකබුද්ධං භොජෙය්ය, යො ච සතං පච්චෙකබුද්ධානං භොජෙය්ය. යො ච තථාගතං අරහන්තං සම්මාසම්බුද්ධං භොජෙය්ය, යො ච බුද්ධපමුඛං භික්ඛුසඞ්ඝං භොජෙය්ය, යො ච චාතුද්දිසං සඞ්ඝං උද්දිස්ස විහාරං කාරාපෙය්ය, යො ච පසන්නචිත්තො බුද්ධඤ්ච ධම්මඤ්ච සඞ්ඝඤ්ච සරණං ගච්ඡෙය්ය, යො ච පසන්නචිත්තො සික්ඛාපදානි සමාදියෙය්ය පාණාතිපාතා වෙරමණී -පෙ- සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨානා වෙරමණී. යො ච අන්තමසො ගන්ධූහනමත්තම්පි මෙත්තචිත්තං භාවෙය්ය, යො ච අච්ඡරාසඞ්ඝාතමත්තම්පි අනිච්චසඤ්ඤං භාවෙය්ය ඉදං තතො මහප්ඵලතරන්ති.
සීහනාදවග්ගො දුතියො
තස්සුද්දානං:
නාදො{3} ස උපාදිසෙසො ච කොට්ඨිතෙන සමිද්ධිනා ගණ්ඩසඤ්ඤා කුලං මෙත්තා දෙවතා වෙලාමෙනචාති
3. සත්තාවාසවග්ගො
9. 1. 3. 1.
ඨාන සුත්තං
[සාවත්ථිනිදානං]
තීහි භික්ඛවෙ, ඨානෙහි උත්තරකුරුකා මනුස්සා දෙවෙ ච තාවතිංසෙ අධිගණ්හන්ති{1} ජම්බුදීපිකෙ ච මනුස්සෙ. කතමෙහි තීහි:
අමමා අපරිග්ගහා, නියතායුකා, විසෙසභුනො.{1} ඉමෙහි ඛො භික්ඛවෙ, තීහි ඨානෙහි උත්තරකුරුකා මනුස්සා දෙවෙ ච තාවතිංසෙ අධිගණ්හන්ති ජම්බුදීපිකෙ ච මනුස්සෙ.
තීහි භික්ඛවෙ, ඨානෙහි දෙවා තාවතිංසා උත්තරකුරුකෙ ච මනුස්සෙ අධිගණ්හන්ති ජම්බුදීපිකෙ ච මනුස්සෙ. කතමෙහි තීහි:
දිබ්බෙන ආයුනා, දිබ්බෙන වණ්ණෙන, දිබ්බෙන සුඛෙන. ඉමෙහි ඛො භික්ඛවෙ, තීහි ඨානෙහි දෙවා තාවතිංසා උත්තරකුරුකෙ ච මනුස්සෙ අධිගණ්හන්ති ජම්බුදීපිකෙ ච මනුස්සෙ.
තීහි භික්ඛවෙ, ඨානෙහි ජම්බුදිපිකා මනුස්සා උත්තරකුරුකෙ ච මනුස්සෙ අධිගණ්හන්ති දෙවෙ ච තාවතිංසෙ. කතමෙහි තීහි:
සූරා, සතිමන්තො, ඉධ බ්රහ්මචරියවාසො. ඉමෙහි ඛො භික්ඛවෙ, තීහි ඨානෙහි ජම්බුදීපිකා මනුස්සා උත්තරකුරුකෙ ච මනුස්සෙ අධිගණ්හන්ති දෙවෙ ච තාවතිංසෙති.
9. 1. 3. 2.
ඛලුඞ්ක සුත්තං
[සාවත්ථිනිදානං]
තයො ච භික්ඛවෙ, අස්සඛලුඞ්කෙ දෙසිස්සාමි තයො ච පුරිසඛලුඞ්කෙ, තයො ච අස්සසදස්සෙ{2} තයො ච පුරිසසදස්සෙ{3} තයො ච භද්රෙ{4} අස්සාජානීයො තයො ච භද්රෙ පුරිසාජානීයෙ. තං සුණාථ, සාධුකං මනසිකරොථ, භාසිස්සාමීති.
එවං භන්තෙති ඛො තෙ භික්ඛු භගවතො පච්චස්සොසුං භගවා එතදවොච:
කතමෙ ච භික්ඛවෙ, තයො අස්සඛලුඞ්කා:
ඉධ භික්ඛවෙ, එකච්චො අස්සඛලුඞ්කො ජවසම්පන්නො ච හොති, න වණ්ණසම්පන්නො, න ආරොහපරිණාහ සම්පන්නො.
ඉධ පන භික්ඛවෙ, එකච්චො අස්සඛලුඞ්කො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච න ආරොහපරිණාහ සම්පන්නො.
ඉධ පන භික්ඛවෙ, එකච්චො අස්සඛලුඞ්කො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච ආරොහපරිණාහසම්පන්නො ච. ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ තයො අස්සඛලුඞ්කා.
කතමෙ ච භික්ඛවෙ, තයො පුරිසඛලුඞ්කා:
ඉධ භික්ඛවෙ, එකච්චො පුරිසඛලුඞ්කො ජවසම්පන්නො හොති න වණ්ණසම්පන්නො හොති, න ආරොහපරිණාහ සම්පන්නො.
ඉධ පන භික්ඛවෙ, එකච්චො පුරිසඛලුඞ්කො ජවසම්පන්නො ච හොති, වණ්ණසම්පන්නො ච, න ආරොහපරිණාහ සම්පන්නො.
ඉධ පන භික්ඛවෙ, එකච්චො පුරිසඛලුඞ්කො ජවසම්පන්නො ච හොති, වණ්ණසම්පන්නො ච, ආරොහපරිණාහ සම්පන්නො ච.
කථඤ්ච භික්ඛවෙ, පුරිසඛලුඞ්කො, ජවසම්පන්නො හොති න වණ්ණසම්පන්නො, න ආරොහපරිණාහ සම්පන්නො:
ඉධ භික්ඛවෙ, භික්ඛු ‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛසමුදයො’ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛනිරොධො’ ති යථාභූතං පජානාති ‘අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා’ ති යථාභූතං පජානාති. ඉදමස්ස ජවස්මිං වදාමි. අභිධම්මෙ ඛො පන අභිවිනයෙ පඤ්හං පුට්ඨො සංසාදෙති, නො විස්සජ්ජෙති, ඉදමස්ස න වණ්ණස්මිං වදාමි. න ඛො පන ලාභී හොති චීවර පිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානපච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරානං, ඉදමස්ස න ආරොහපරිණාහස්මිං වදාමි. එවං ඛො භික්ඛවෙ, පුරිසඛලුඞ්කො ජවසම්පන්නො හොති න වණ්ණසම්පන්නො, න ආරොහපරිණාහ සම්පන්නො.
කථඤ්ච භික්ඛවෙ, පුරිසඛලුඞ්කො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච, න ආරොහපරිණාහ සම්පන්නො:
ඉධ භික්ඛවෙ, භික්ඛු ‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛසමුදයො’ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛනිරොධො’ ති යථාභූතං පජානාති, ‘අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති. ඉදමස්ස ජවස්මිං වදාමි. අභිධම්මෙ ඛො පන අභිවිනයෙ පඤ්හං පුට්ඨො විස්සජ්ජෙති නො සංසාදෙති. ඉදමස්ස වණ්ණස්මිං වදාමි. න ඛො පන ලාභී හොති චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානපච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරානං, ඉදමස්ස න ආරොහපරිණාහස්මිං වදාමි. එවං ඛො භික්ඛවෙ, පුරිසඛලුඞ්කො ජවසම්පන්නො ච හොති න වණ්ණසම්පන්නො ච, න ආරොහපරිණාහ සම්පන්නො.
කතඤ්ච භික්ඛවෙ, පුරිසඛලුඞ්කො ජව සම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච ආරොහපරිණාහ සම්පන්නො ච:
ඉධ භික්ඛවෙ, භික්ඛු ‘ඉදං දුක්ඛ’න්ති යථාභූතං පජානාති -පෙ- අයං දුක්ඛනිරොධගාමිනී පටිපදා’ති යථාභූතං පජානාති, ඉදමස්ස ජවස්මිං වදාමි. අභිධම්මෙ ඛො පන අභිවිනයෙ පඤ්හං පුට්ඨො විස්සජ්ජෙති, නො සංසාදෙති. ඉදමස්ස වණ්ණස්මිං වදාමි. ලාභී ඛො පන හොති චීවර පිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානපච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරානං, ඉදමස්ස ආරොහපරිණාහස්මිං වදාමි. එවං ඛො භික්ඛවෙ, පුරිසඛලුඞ්කො ජවසම්පන්නො ච හොති, වණ්ණසම්පන්නො ච ආරොහපරිණාහ සම්පන්නො ච. ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ, තයො පුරිසඛලුඞ්කා.
කතමෙ ච භික්ඛවෙ, තයො අස්සසදස්සා{1}
ඉධ භික්ඛවෙ, එකච්චො අස්සසදස්සො -පෙ- ජවසම්පන්නො ච හොති, වණ්ණසම්පන්නො ච, ආරොහපරිණාහ සම්පන්නො ච, ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ තයො අස්සසදස්සා.
කතමෙ ච භික්ඛවෙ, තයො පුරිස සදස්සා:
ඉධ භික්ඛවෙ, එකච්චො පුරිසසදස්සො -පෙ- ජවසම්පන්නො ච හොති, වණ්ණසම්පන්නො ච, ආරොහපරිණාහ සම්පන්නො ච.
කථඤ්ච භික්ඛවෙ, පුරිසසදස්සො -පෙ- ජවසම්පන්නො ච හොති, වණ්ණසම්පන්නො ච, ආරොහපරිණාහ සම්පන්නොච:
ඉධ භික්ඛවෙ, භික්ඛු පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සඤ්ඤොජනානං පරික්ඛයා ඔපපාතිකො හොති තත්ථ පරිනිබ්බායි හොති අනාවත්තිධම්මො තස්මා ලොකා, ඉදමස්ස ජවස්මිං වදාමි. අභිධම්මෙ ඛො පන අභිවිනයෙ පඤ්හං පුට්ඨො විස්සජ්ජෙති නො සංසාදෙති, ඉදමස්ස වණ්ණස්මිං වදාමි. ලාභී ඛො පන හොති චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානපච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරානං, ඉදමස්ස ආරොහපරිණාහස්මිං වදාමි. එවං ඛො භික්ඛවෙ, පුරිසසදස්සො ජවසම්පන්නො ච හොති, වණ්ණසම්පන්නො ච, ආරොහපරිණාහසම්පන්නො ච. ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ, තයො පුරිසසදස්සා.
කතමෙ ච භික්ඛවෙ, තයො භද්රා අස්සාජානීයා:
ඉධ භික්ඛවෙ, එකච්චො භද්රො අස්සාජානීයො -පෙ- ජවසම්පන්නො ච හොති, න වණ්ණසම්පන්නො ච, ආරොහපරිණාහ සම්පන්නො ච. ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ, තයො භද්රා අස්සාජානීයා.
කතමෙ ච භික්ඛවෙ, තයො භද්රා පුරිසාජානීයා:
ඉධ භික්ඛවෙ, එකච්චො භද්රො පුරිසාජානීයො -පෙ- ජවසම්පන්නො ච හොති, වණ්ණසම්පන්නො ච ආරොහපරිණාහ සම්පන්නො ච.
කථඤ්ච භික්ඛවෙ, භද්රො පුරිසාජානීයො -පෙ- ජවසම්පන්නො ච හොති, වණ්ණසම්පන්නො ච, ආරොහපරිණාහ සම්පන්නො ච:
ඉධ භික්ඛවෙ භික්ඛු ආසවානං ඛයා අනාසවං චෙතොවිමුත්තිං පඤ්ඤාවිමුත්තිං දිට්ඨෙව ධම්මෙ සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වා උපසම්පජ්ජ විහරති. ඉදමස්ස ජවස්මිං වදාමි. අභිධම්මෙ ඛො පන අභිවිනයෙ පඤ්හං පුට්ඨො විස්සජ්ජෙති, නො සංසාදෙති. ඉද මස්ස වණ්ණස්මිං වදාමි, ලාභී ඛො පන හොති චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානපච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරානං, ඉදමස්ස ආරොහපරිණාහස්මිං වදාමි.
එවං ඛො භික්ඛවෙ, භද්රො පුරිසාජානීයො ජවසම්පන්නො ච හොති වණ්ණසම්පන්නො ච ආරොහපරිණාහ සම්පන්නො ච. ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ, තයො භද්රා පුරිසාජානීයාති.
9. 1. 3. 3.
තණ්හා මූලක සුත්තං
[සාවත්ථිනිදානං]
නව භික්ඛවෙ, තණ්හාමූලකෙ ධම්මෙ දෙසෙස්සාමි. තං සුණාථ, සාධුකං මනසිකරොථ, භාසිස්සාමීති. එවං භන්තෙ ති ඛො තෙ භික්ඛු භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච:
කතමෙ ච භික්ඛවෙ, නව තණ්හාමූලකා ධම්මා? තණ්හං පටිච්ච පරියෙසනා. පරියෙසනං පටිච්ච ලාභො, ලාභං පටිච්ච විනිච්ඡයො, විනිච්ඡයං පටිච්ච ඡන්දරාගො, ඡන්දරාගං පටිච්ච අජ්ඣොසානං, අජ්ඣොසානං පටිච්ච පරිග්ගහො, පරිග්ගහං පටිච්ච මච්ඡරියං, මච්ඡරියං පටිච්ච ආරක්ඛා, ආරක්ඛාධිකරණං දණ්ඩාදානසත්ථාදාන{1} කලහ විග්ගහ විවාදා{2} තුවංතුවපෙසුඤ්ඤමුසාවාදා අනෙකෙ පාපකා අකුසලා ධම්මා සම්භවන්ති. ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ, නව තණ්හාමූලකා ධම්මාති.
9. 1. 3. 4.
සත්තාවාස සුත්තං
[සාවත්ථිනිදානං]
නව ඉමෙ භික්ඛවෙ, සත්තාවාසා. කතමෙ නව:
1. සන්ති භික්ඛවෙ, සත්තා නානත්තකායා නානත්ත සඤ්ඤිනො සෙය්යථාපි මනුස්සා එකච්චෙ ව දෙවා එකච්චෙ ව විනිපාතිකා. අයං පඨමො සත්තාවාසො.
2. සන්ති භික්ඛවෙ, සත්තා නානත්තකායා එකත්තසඤ්ඤිනො සෙය්යථාපි දෙවා බ්රහ්මකායිකා පඨමාභිනිබ්බත්තා අයං දුතියො සත්තාවාසො.
3. සන්ති භික්ඛවෙ, සත්තා එකත්තකායා නානත්තසඤ්ඤිනො සෙය්යථාපි දෙවා ආභස්සරා. අයං තතියො සත්තාවාසො.
4. සන්ති භික්ඛවෙ, සත්තා එකත්තකායා එකත්තසඤ්ඤිනො සෙය්යථාපි දෙවා සුභකිණ්හා. අයං චතුත්ථො සත්තාවාසො.
5. සන්ති භික්ඛවෙ සත්තා අසඤ්ඤිනො අප්පටිසංවෙදිනො, සෙය්යථාපි දෙවා අසඤ්ඤසත්තා. අයං පඤ්චමො සත්තාවාසො.
6. සන්ති භික්ඛවෙ සත්තා සබ්බසො රූපසඤ්ඤානං සමතික්කමා පටිඝසඤ්ඤානං අත්ථඞ්ගමා නානත්තසඤ්ඤානං අමනසිකාරා ‘අනන්තො ආකාසො’ ති ආකාසානඤ්චායතනූපගා. අයං ඡට්ඨො සත්තාවාසො.
7. සන්ති භික්ඛවෙ සත්තා සබ්බසො ආකාසානඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘අනන්තං විඤ්ඤාණන්ති’ විඤ්ඤාණඤ්චායතනූපගා. අයං සත්තමො සත්තාවාසො.
8. සන්ති භික්ඛවෙ සත්තා සබ්බසො විඤ්ඤාණඤ්චායතනං සමතික්කම්ම ‘නත්ථි කිඤ්චි’ති ආකිඤ්චඤ්ඤායතනූපගා. අයං අට්ඨමො සත්තාවාසො.
9. සන්ති භික්ඛවෙ සත්තා සබ්බසො ආකිඤ්චඤ්ඤායතනං සමතික්කම්ම නෙවසඤ්ඤානාසඤ්ඤායතනූපගා. අයං නවමො සත්තාවාසො.
ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ නව සත්තාවාසාති.
9. 1. 3. 5.
පඤ්ඤාපරිචිත සුත්තං
[සාවත්ථිනිදානං]
යතො ඛො භික්ඛවෙ භික්ඛුනො පඤ්ඤාය චිත්තං සුපරිචිතං හොති, තස්සෙතං භික්ඛවෙ, භික්ඛුනො කල්ලං වචනාය ‘ඛීණා ජාති වුසිතං බ්රහ්මචරියං කතං කරණීයං නාපරං ඉත්ථත්තායාති පජානාතී’ ති.
කථඤ්ච භික්ඛවෙ භික්ඛුනො පඤ්ඤාය චිත්තං සුපරිචිතං හොති. වීතරාගං මෙ චිත්තන්ති පඤ්ඤාය චිත්තං සුපරිචිතං හොති. වීතදොසං මෙ චිත්තන්ති පඤ්ඤාය චිත්තං සුපරිචිතං හොති, වීතමොහං මෙ චිත්තන්ති පඤ්ඤාය චිත්තං සුපරිචිතං හොති. අසාරාගධම්මං{1} මෙ චිත්තන්ති පඤ්ඤාය චිත්තං සුපරිචිතං හොති. අසන්දොසධම්මං මෙ චිත්තන්ති පඤ්ඤාය චිත්තං සුපරිචිතං හොති.
අසම්මොහධම්මං මෙ චිත්තන්ති පඤ්ඤාය චිත්තං සුපරිචිතං හොති අනාවත්තිධම්මං මෙ චිත්තං කාමභවායාති පඤ්ඤාය චිත්තං සුපරිචිතං හොති අනාවත්තිධම්මං මෙ චිත්තං රූපභවායාති පඤ්ඤාය චිත්තං සුපරිචිතං හොති. අනාවත්තිධම්මං මෙ චිත්තං අරූපභවායාති පඤ්ඤාය චිත්තං සුපරිචිතං හොති.
යතො ඛො භික්ඛවෙ භික්ඛුනො පඤ්ඤාය චිත්තං සුපරිචිතං හොති, තස්සෙතං භික්ඛවෙ භික්ඛුනො කල්ලං වචනාය ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්රහ්මචරියං කතං කරණීයං, නාපරං ඉත්ථත්තායා’ති පජානාමීති.
9. 1. 3. 6.
සිලායූපොපම සුත්තං
එවං මෙ සුතං: එකං සමයං ආයස්මා ච සාරිපුත්තො ආයස්මා ච චන්දිකාපුත්තො{1} රාජගහෙ විහරන්ති{2} වෙළුවනෙ කලන්දකනිවාපෙ. තත්ර ඛො ආයස්මා චන්දිකාපුත්තො භික්ඛු ආමන්තෙසි: ආවුසො භික්ඛවොති. ආවුසොති ඛො තෙ භික්ඛු ආයස්මතො චන්දිකාපුත්තස්ස පච්චස්සොසුං. ආයස්මා චන්දිකාපුත්තො එතදවොච: “දෙවදත්තො ආවුසො භික්ඛූනං එවං ධම්මං දෙසෙති: යතො ච{3} ඛො ආවුසො භික්ඛුනො චෙතසා චිත්තං පරිචිතං හොති{4} තස්සෙතං භික්ඛුනො කල්ලං වෙය්යාකරණාය ‘ඛීණා ජාති, වුසිතං බ්රහ්මචරියං, කතං කරණීයං නාපරං ඉත්ථත්තායාති පජානාමීති.
අථ ඛො{5} ආයස්මා සාරිපුත්තො ආයස්මන්තං චන්දිකාපුත්තං එතදවොච: “න ඛො ආවුසො චන්දිකාපුත්ත, දෙවදත්තො භික්ඛූනං එවං ධම්මං දෙසෙති:” යතො ඛො ආවුසො භික්ඛුනො චෙතසා චිත්තං පරිචිතං හොති{3} තස්සෙතං භික්ඛුනො කල්ලං වෙය්යාකරණාය ඛීණා ජාති වුසිතං බ්රහ්මචරියං කතං කරණීයං නාපරං ඉත්ථත්තායාති පජානාමී’ ති. එවඤ්ච ඛො ආවුසො චන්දිකාපුත්ත දෙවදත්තො භික්ඛූනං ධම්මං දෙසෙති: ‘යතො ඛො ආවුසො භික්ඛුනො චෙතසා චිත්තං සුපරිචිතං හොති, තස්සෙතං භික්ඛුනො කල්ලං වෙය්යාකරණාය ‘ඛීණා ජාති වුසිතං බ්රහ්මචරියං කතං කරණීයං නාපරං ඉත්ථත්තායාති පජානාමි’ ති.
දුතියම්පි ඛො -පෙ- තතියම්පි ඛො ආයස්මා චන්දිකාපුත්තො භික්ඛු ආමන්තෙසි : දෙවදත්තො ආවුසො භික්ඛූනං එවං ධම්මං දෙසෙති: යතො ඛො ආවුසො භික්ඛුනො චෙතසා චිත්තං පරිචිතං හොති, තස්සෙතං භික්ඛුනො කල්ලං වෙය්යාකරණාය ‘ඛීණා ජාති වුසිතං බ්රහ්මචරියං කතං කරණීයං නාපරං ඉත්ථත්තායාති පජානාමී’ ති.
තතියම්පි ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො ආයස්මන්තං චන්දිකාපුත්තං එතදවොච: න ඛො ආවුසො චන්දිකාපුත්ත, දෙවදත්තො භික්ඛූනං එවං ධම්මං දෙසෙති: යතො ඛො ආවුසො, භික්ඛුනො චෙතසා චිත්තං පරිචිතං හොති, තස්සෙතං භික්ඛුනො කල්ලං වෙය්යාකරණාය ඛීණාජාති වුසිතං බ්රහ්මචරියං කතං කරණීයං නාපරං ඉත්ථත්තායාති පජානාමීති. එවඤ්ච ඛො ආවුසො චන්දිකාපුත්ත දෙවදත්තො භික්ඛූනං ධම්මං දෙසෙති: යතො ඛො ආවුසො භික්ඛුනො චෙතසා චිත්තං සුපරිචිතං හොති, තස්සෙතං භික්ඛුනො කල්ලං වෙය්යාකරණාය ‘ඛීණා ජාති වුසිතං බ්රහ්මචරියං කතං කරණීයං නාපරං ඉත්ථත්තායාති පජානාමී’ ති.
කථඤ්ච ආවුසො භික්ඛුනො චෙතසා චිත්තං සුපරිචිතං හොති: වීතරාගං මෙ චිත්තන්ති චෙතසා චිත්තං සුපරිචිතං හොති. වීතදොසං මෙ චිත්තන්ති චෙතසා චිත්තං සුපරිචිතං හොති. වීතමොහං මෙ චිත්තන්ති චෙතසා චිත්තං සුපරිචිතං හොති. අසාරාගධම්මං මෙ චිත්තන්ති{1} චෙතසා චිත්තං සුපරිචිතං හොති. අසන්දොසධම්මං මෙ චිත්තන්ති{2} චෙතසා චිත්තං සුපරිචිතං හොති. අසම්මොහධම්මං මෙ චිත්තන්ති{3} චෙතසා චිත්තං සුපරිචිතං හොති. අනාවත්තිධම්මං මෙ චිත්තං කාමභවායාති චෙතසා චිත්තං සුපරිචිතං හොති. අනාවත්තිධම්මං මෙ චිත්තං රූපභවායාති චෙතසා චිත්තං සුපරිචිතං හොති. අනාවත්තිධම්මං මෙ චිත්තං අරූපභවායාති චෙතසා චිත්තං සුපරිචිතං හොති.
එවං සම්මා විමුත්තචිත්තස්ස ඛො ආවුසො භික්ඛුනො භුසා චෙපි චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්යා රූපා චක්ඛුස්ස ආපාථං ආගච්ඡන්ති. නෙවස්ස චිත්තං පරියාදියන්ති අමිස්සීකතමෙවස්ස චිත්තං හොති ඨිතං ආනෙඤ්ජප්පත්තං වයඤ්චස්සානුපස්සති. භුසා චෙපි සොතවිඤ්ඤෙය්යා සද්දා -පෙ- ඝානවිඤ්ඤෙය්යා ගන්ධා -පෙ- ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්යා රසා -පෙ- කායවිඤ්ඤෙය්යා ඵොට්ඨබ්බා -පෙ- මනොවිඤ්ඤෙය්යා ධම්මා මනස්ස ආපාථං ආගච්ඡන්ති නෙවස්ස චිත්තං පරියාදියන්ති. අමිස්සීකතමෙවස්ස චිත්තං හොති ඨිතං ආනෙඤ්ජප්පත්තං, වයඤ්චස්සානුපස්සති.
සෙය්යථාපි ආවුසො සිලායූපො සොළසකුක්කුකො, තස්සස්සු අට්ඨකුක්කු හෙට්ඨා නෙමස්ස අට්ඨකුක්කු උපරිනෙමස්ස අථ පුරත්ථිමාය චෙපි දිසාය ආගච්ඡෙය්ය භුසා වාතවුට්ඨි නෙව නං කම්පෙය්ය න සඞ්කම්පෙය්ය න සම්පකම්පෙය්ය න සම්පවෙධෙය්ය, අථ පච්ඡිමාය චෙපි දිසාය -පෙ- අථ උත්තරාය චෙපි දිසාය -පෙ- අථ දක්ඛිණාය චෙපි දිසාය ආගච්ඡෙය්ය භුසා වාතවුට්ඨි නෙව නං කම්පෙය්ය න සඞ්කම්පෙය්ය න සම්පකම්පෙය්ය, තං කිස්ස හෙතු: ගම්භීරත්තා ආවුසො නෙමස්ස, සුනිඛාතත්තා න සම්පවෙධෙය්ය සිලායූපස්ස.
එවමෙව ඛො ආවුසො එවං සම්මා විමුත්තචිත්තස්ස භික්ඛුනො භුසා චෙපි චක්ඛුවිඤ්ඤෙය්යා රූපා චක්ඛුස්ස ආපාථං ආගච්ඡන්ති. නෙවස්ස චිත්තං පරියාදියන්ති, අමිස්සීකතමෙවස්ස චිත්තං හොති, ඨිතං ආනෙඤ්ජප්පත්තං වයඤ්චස්සානුපස්සති. භුසා චෙපි සොතවිඤ්ඤෙය්යා සද්දා -පෙ- ඝානවිඤ්ඤෙය්යා ගන්ධා -පෙ- ජිව්හාවිඤ්ඤෙය්යා රසා -පෙ- කායවිඤ්ඤෙය්යා ඵොට්ඨබ්බා -පෙ- මනොවිඤ්ඤෙය්යා ධම්මා මනස්ස ආපාථං ආගච්ඡන්ති. නෙවස්ස චිත්තං පරියාදියන්ති. අමිස්සීකතමෙවස්ස චිත්තං හොති ඨිතං ආනෙඤ්ජප්පත්තං, වයඤ්චස්සානුපස්සති.
9. 1. 3. 7.
පඨමවෙරභය සුත්තං
[සාවත්ථිනිදානං]
අථ ඛො අනාථපිණ්ඩිකො ගහපති යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො අනාථපිණ්ඩිකං ගහපතිං භගවා එතදවොච:
යතො ඛො ගහපති අරියසාවකස්ස පඤ්ච භයානි වෙරානි වූපසන්තානි හොන්ති. චතුහි ච සොතාපත්තියඞ්ගෙහි සමන්නාගතො හොති. සො ආකඞ්ඛමානො අත්තනාව අත්තානං බ්යාකරෙය්ය: ඛීණනිරයොම්හි ඛීණතිරච්ඡානයොනි ඛීණපෙත්තිවිසයො ඛීණඅපායදුග්ගතිවිනිපාතො සොතාපන්නොහමස්මි අවිනිපාතධම්මො නියතො සම්බොධිපරායනො{1}.
කතමානි පඤ්ච භයානි වෙරානි වූපසන්තානි හොන්ති:
1. යං ගහපති පාණාතිපාතී පාණාතිපාතප්පච්චයා දිට්ඨධම්මිකම්පි භයං වෙරං පසවති, සම්පරායිකම්පි භයං වෙරං පසවති, චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. පාණාතිපාතා පටිවිරතො නෙව දිට්ඨධම්මිකම්පි භයං වෙරං පසවති, න සම්පරායිකම්පි භයං වෙරං පසවති, න චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති. පාණාතිපාතා පටිවිරතස්ස එවං තං භයං වෙරං වූපසන්තං හොති.
2-5 යං ගහපති අදින්නාදායී -පෙ- සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨායී, සුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨානප්පච්චයා දිට්ඨධම්මිකම්පි භයං වෙරං පසවති, සම්පරායිකම්පි භයං වෙරං පසවති, චෙතසිකම්පි දුක්ඛං දොමනස්සං පටිසංවෙදෙති -පෙසුරාමෙරයමජ්ජපමාදට්ඨානා පටිවිරතස්ස එවං තං භයං වෙරං වූපසන්තං හොති. ඉමානි පඤ්ච භයානි වෙරානි වූපසන්තානි හොන්ති.
කතමෙහි චතුහි සොතාපත්තියඞ්ගෙහි සමන්නාගතො හොති.
6. ඉධ ගහපති අරියසාවකො බුද්ධෙ අවෙච්චප්පසාදෙන සමන්නාගතො හොති: ඉතිපි සො භගවා අරහං සම්මාසම්බුද්ධො විජ්ජාචරණසම්පන්නො සුගතො ලොකවිදූ අනුත්තරො පුරිසදම්මසාරථී සත්ථා දෙවමනුස්සානං බුද්ධො භගවා’ති.
7. ධම්මෙ අවෙච්චප්පසාදෙන සමන්නාගතො හොති. ‘ස්වාක්ඛාතො භගවතා ධම්මො සන්දිට්ඨිකො අකාලිකො එහිපස්සිකො ඔපනයිකො පච්චත්තං වෙදිතබ්බො විඤ්ඤූහී’ති.
8. සඞ්ඝෙ අවෙච්චප්පසාදෙන සමන්නාගතො හොති. ‘සුපටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො උජුපටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො ඤායපටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො සාමීචිපටිපන්නො භගවතො සාවකසඞ්ඝො, යදිදං චත්තාරි පුරිසයුගානි අට්ඨපුරිසපුග්ගලා එස භගවතො සාවකසඞ්ඝො ආහුනෙය්යො පාහුනෙය්යො දක්ඛිණෙය්යො අඤ්ජලිකරණීයො අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්සා’ති.