කල්යාණමිත්තස්සෙතං මෙඝිය භික්ඛුනො පාටිකඞ්ඛං කල්යාණසහායස්ස කල්යාණසම්පවඞ්කස්ස: පඤ්ඤවා භවිස්සති උදයත්ථගාමිනියා පඤ්ඤාය සමන්නාගතො අරියාය නිබ්බෙධිකාය සම්මාදුක්ඛක්ඛයගාමිනියා.
6-9 තෙන ච පන මෙඝිය භික්ඛුනො ඉමෙසු පඤ්චසු ධම්මෙසු පතිට්ඨාය චත්තාරො ධම්මා උත්තරිං භාවෙතබ්බා: අසුභා භාවෙතබ්බා රාගස්ස පහානාය, මෙත්තා භාවෙතබ්බා ව්යාපාදස්ස පහානාය, ආනාපානසති භාවෙතබ්බා විතක්කුපච්ඡෙදාය, අනිච්චසඤ්ඤා භාවෙතබ්බා අස්මිමානසමුග්ඝාතාය. අනිච්චසඤ්ඤිනො මෙඝිය අනත්තසඤ්ඤා සණ්ඨාති. අනත්තසඤ්ඤී අස්මිමානසමුග්ඝාතං පාපුණාති. දිට්ඨෙව ධම්මෙ නිබ්බානන්ති.
9. 1. 1. 4.
නන්දක සුත්තං
එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස්මා නන්දකො උපට්ඨානසාලායං භික්ඛු ධම්මියා කථාය සන්දෙස්සෙති සමාදපෙති සමුත්තෙජෙති සම්පහංසෙති.
අථ ඛො භගවා සායන්හසමයං පටිසල්ලානා වුට්ඨිතො යෙන උපට්ඨානසාලං තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා බහිද්වාරකොට්ඨකෙ අට්ඨාසි කථාපරියොසානං ආගමයමානො. අථ ඛො භගවා කථාපරියොසානං විදිත්වා උක්කාසිත්වා අග්ගලං ආකොටෙසි. විවරිංසු ඛො තෙ භික්ඛු භගවතො ද්වාරං. අථ ඛො භගවා උපට්ඨානසාලං පාවිසි. පවිසිත්වා පඤ්ඤත්තෙ ආසනෙ නිසීදි. නිසජ්ජ ඛො භගවා ආයස්මන්තං නන්දකං එතදවොච: දීඝො ඛො ත්යායං නන්දක ධම්මපරියායො භික්ඛූනං පටිභාසි. අපි ච මෙ{1} පිට්ඨි ආගිලායති බහිද්වාරකොට්ඨකෙ ඨිතස්ස කථාපරියොසානං ආගමයමානස්සාති.
එවං වුත්තෙ ආයස්මා නන්දකො සාරජ්ජායමානරූපො{2} භගවන්තං එතදවොච, න ඛො මය්හං භන්තෙ ජානාම භගවා බහිද්වාරකොට්ඨකෙ ඨිතොති. සචෙ හි මයං භන්තෙ ජානෙය්යාම භගවා බහිද්වාරකොට්ඨකෙ ඨිතොති එත්තකම්පි{3} නො නප්පටිභාසෙය්යාති.
අථ ඛො භගවා ආයස්මන්තං නන්දකං සාරජ්ජායමානරූපං විදිත්වා ආයස්මන්තං නන්දකං එතදවොච: සාධු සාධු නන්දක, එවං ඛො නන්දක, තුම්හාකං පතිරූපං කුලපුත්තානං සද්ධා අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතානං යං තුම්හෙ ධම්මියා කථාය සන්නිසීදෙය්යාථ. සන්නිපතිතානං වො නන්දක ද්වයං කරණීයං: ධම්මී වා කථා, අරියො වා තුණ්හීභාවො.
සද්ධො ච නන්දක භික්ඛු හොති නො ච සීලවා, එවං සො තෙනඞ්ගෙන අපරිපූරො හොති. තෙන තං අඞ්ගං පරිපූරෙතබ්බං: කින්තාහං සද්ධො ච අස්සං සීලවා චාති. යතො ච ඛො නන්දක, භික්ඛු සද්ධො ච හොති සීලවා ච, එවං සො තෙනඞ්ගෙන පරිපූරො හොති.
සද්ධො ච නන්දක භික්ඛු හොති සීලවා ච, නො ච ලාභී අජ්ඣත්තං චෙතොසමථස්ස. එවං සො තෙනඞ්ගෙන අපරිපූරො හොති. තෙන තං අඞ්ගං පරිපූරෙතබ්බං: කිං තාහං සද්ධො ච අස්සං සීලවා ච ලාභී ච අජ්ඣත්තං චෙතොසමථස්සාති. යතො ච ඛො නන්දක භික්ඛු සද්ධො ච හොති සීලවා ච, ලාභී ච අජ්ඣත්තං චෙතොසමථස්ස, එවං සො තෙනඞ්ගෙන පරිපූරො හොති. සද්ධො ච නන්දක භික්ඛු හොති සීලවා ච, ලාභී ච අජ්ඣත්තං චෙතො සමථස්ස. න ලාභී අධිපඤ්ඤාධම්මවිපස්සනාය. එවං සො තෙනඞ්ගෙන අපරිපූරො හොති.
සෙය්යථාපි නන්දක පාණකො චතුප්පාදකො, තස්සස්ස එකො පාදො ඔමකො ලාමකො, එවං සො තෙනඞ්ගෙන අපරිපූරො අස්ස, එවමෙව ඛො නන්දක භික්ඛු සද්ධො ච හොති සීලවා ච ලාභී ච අජ්ඣත්තං චෙතොසමථස්ස න ලාභී අධිපඤ්ඤාධම්මවිපස්සනාය, එවං සො තෙනඞ්ගෙන අපරිපූරො හොති. තෙන තං අඞ්ගං පරිපූරෙතබ්බං; කින්තාහං සද්ධො ච අස්සං සීලවා ච ලාභී ච අජ්ඣත්තං චෙතොසමථස්ස, ලාභී ච අධිපඤ්ඤාධම්ම විපස්සනායාති. යතො ච ඛො නන්දක, භික්ඛු සද්ධො ච හොති සීලවා ච ලාභී ච අජ්ඣත්තං චෙතොසමථස්ස ලාභී ච අධිපඤ්ඤාධම්මවිපස්සනාය, එවං සො තෙනඞ්ගෙන පරිපූරො හොතීති.
ඉදමවො ච භගවා ඉදං වත්වා සුගතො උට්ඨායාසනා විහාරං පාවිසි.
අථ ඛො ආයස්මා නන්දකො අචිරපක්කන්තස්ස භගවතො භික්ඛු ආමන්තෙසි: ඉදානාවුසො භගවා චතුහි පදෙහි කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්රහ්මචරියං පකාසෙත්වා උට්ඨායාසනා විහාරං පවිට්ඨො: “සද්ධො ච නන්දක භික්ඛු හොති, නො ච සීලවා, එවං සො තෙනඞ්ගෙන අපරිපූරො හොති, තෙන තං අඞ්ගං පරිපූරෙතබ්බං: කින්තාහං සද්ධො ච අස්සං සීලවා චාති. යතො ච ඛො නන්දක භික්ඛු සද්ධො ච හොති සීලවා ච, එවං සො තෙනඞ්ගෙන පරිපූරො හොති. සද්ධො ච නන්දක භික්ඛු හොති සීලවා ච, නො ච ලාභී අජ්ඣත්තං චෙතොසමථස්ස -පෙ- ලාභී ච අජ්ඣත්තං චෙතොසමථස්ස න ලාභී අධිපඤ්ඤාධම්මවිපස්සනාය, එවං සො තෙනඞ්ගෙන අපරිපූරො හොති.
සෙය්යථාපි නන්දක, පාණකො චතුප්පාදකො, තස්සස්ස එකො පාදො ඔමකො ලාමකො, එවං සො තෙනඞ්ගෙන අපරිපූරො අස්ස. එවමෙව ඛො නන්දක, භික්ඛු සද්ධො ච හොති සීලවා ච ලාභී ච අජ්ඣත්තං චෙතොසමථස්ස, න ලාභී අධිපඤ්ඤාධම්මවිපස්සනාය, එවං සො තෙනඞ්ගෙන අපරිපූරො හොති. තෙන තං අඞ්ගං පරිපූරෙතබ්බං, කින්තාහං සද්ධො ච අස්සං සීලවා ච ලාභී ච අජ්ඣත්තං චෙතොසමථස්ස ලාභී ච අධිපඤ්ඤාධම්මවිපස්සනායාති. යතො ච ඛො නන්දක, භික්ඛු සද්ධො ච හොති සීලවා ච ලාභී ච අජ්ඣත්තං චෙතොසමථස්ස ලාභී ච අධිපඤ්ඤාධම්මවිපස්සනාය, එවං සො තෙනඞ්ගෙන පරිපූරො හොතීති.
පඤ්චිමෙ ආවුසො. ආනිසංසා කාලෙන ධම්මසවණෙ, කාලෙන ධම්මසාකච්ඡාය. කතමෙ පඤ්ච:
ඉධාවුසො, භික්ඛු භික්ඛූනං ධම්මං දෙසෙති ආදිකල්යාණං මජ්ඣෙකල්යාණං පරියොසානකල්යාණං සාත්ථං සබ්යඤ්ජනං කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්රහ්මචරියං පකාසෙති. යථා යථා ආවුසො, භික්ඛු භික්ඛූනං ධම්මං දෙසෙති ආදිකල්යාණං -පෙ- පරිසුද්ධං බ්රහ්මචරියං පකාසෙති, තථා තථා සො සත්ථු පියො ච හොති මනාපො ච ගරු ච භාවනීයො ච අයං ආවුසො, පඨමො ආනිසංසො කාලෙන ධම්මසවණෙ, කාලෙන ධම්මසාකච්ඡාය.
පුන චපරං ආවුසො, භික්ඛු භික්ඛූනං ධම්මං දෙසෙති ආදිකල්යාණං -පෙ- බ්රහ්මචරියං පකාසෙති. යථා යථා ආවුසො, භික්ඛු භික්ඛූනං ධම්මං දෙසෙති ආදිකල්යාණං -පෙ- බ්රහ්මචරියං පකාසෙති, තථා තථා සො තස්මිං ධම්මෙ අත්ථපටිසංවෙදී ච හොති ධම්මපටිසංවෙදී ච, අයං ආවුසො, දුතියො ආනිසංසො කාලෙන ධම්මසවණෙ, කාලෙන ධම්මසාකච්ඡාය.
පුන චපරං ආවුසො, භික්ඛු භික්ඛූනං ධම්මං දෙසෙති ආදිකල්යාණං -පෙ- බ්රහ්මචරියං පකාසෙති. යථා යථා ආවුසො, භික්ඛු භික්ඛූනං ධම්මං දෙසෙති ආදිකල්යාණං -පෙ- බ්රහ්මචරියං පකාසෙති, තථා තථා සො තස්මිං ධම්මෙ ගම්භීරං අත්ථපදං පඤ්ඤාය අතිවිජ්ඣ පස්සති, අයං ආවුසො තතියො ආනිසංසො කාලෙන ධම්මසවණෙ, කාලෙන ධම්මසාකච්ඡාය.
පුන චපරං ආවුසො, භික්ඛු භික්ඛූනං ධම්මං දෙසෙති ආදිකල්යාණං -පෙ- බ්රහ්මචරියං පකාසෙති. යථා යථා ආවුසො, භික්ඛු භික්ඛූනං ධම්මං දෙසෙති ආදිකල්යාණං -පෙ- බ්රහ්මචරියං පකාසෙති. තථා තථා නං සබ්රහ්මචාරී උත්තරිං සම්භාවෙන්ති, “අද්ධා අයමායස්මා පත්තො වා පච්ඡති වා” ති, අයං ආවුසො, චතුත්ථො ආනිසංසො කාලෙන ධම්මසවණෙ, කාලෙන ධම්මසාකච්ඡාය.
පුන චපරං ආවුසො, භික්ඛු භික්ඛූනං ධම්මං දෙසෙති ආදිකල්යාණං -පෙ- බ්රහ්මචරියං පකාසෙති. යථා යථා ආවුසො, භික්ඛු භික්ඛූනං ධම්මං දෙසෙති ආදිකල්යාණං -පෙ- බ්රහ්මචරියං පකාසෙති. තත්ථ තත්ථ යෙ තෙ භික්ඛු සෙඛා අප්පත්තමානසා අනුත්තරං යොගක්ඛෙමං පත්ථයමානා විහරන්ති, තෙ තං ධම්මං සුත්වා විරියං ආරභන්ති අප්පත්තස්ස පත්තියා, අනධිගතස්ස අධිගමාය අසච්ඡිකතස්ස සච්ඡිකිරියාය. යෙ පන තත්ථ භික්ඛු අරහන්තො ඛීණාසවා වුසිතවන්තො කතකරණීයා ඔහිතභාරා අනුප්පත්තසදත්ථා පරික්ඛීණභවසංයොජනා සම්මදඤ්ඤා විමුත්තා, තෙ තං ධම්මං සුත්වා දිට්ඨධම්මසුඛවිහාරඤ්ඤෙව අනුයුත්තා විහරන්ති. අයං ආවුසො, පඤ්චමො ආනිසංසො කාලෙන ධම්මසවණෙ, කාලෙන ධම්මසාකච්ඡාය. ඉමෙ ඛො ආවුසො, පඤ්ච ආනිසංසා කාලෙන ධම්මසවණෙ, කාලෙන ධම්මසාකච්ඡායාති. {1}
9. 1. 1. 5.
බලසඞ්ගහවත්ථු සුත්තං
[සාවත්ථිනිදානං]
චත්තාරිමානි භික්ඛවෙ බලානි, කතමානි චත්තාරි: පඤ්ඤාබලං විරියබලං අනවජ්ජබලං සඞ්ගහබලං. කතමඤ්ච භික්ඛවෙ පඤ්ඤාබලං: යෙ ධම්මා අකුසලා අකුසලසඞ්ඛාතා, යෙ ධම්මා කුසලා කුසලසඞ්ඛාතා, යෙ ධම්මා සාවජ්ජා සාවජ්ජසඞ්ඛාතා, යෙ ධම්මා අනවජ්ජා අනවජ්ජසඞ්ඛාතා, යෙ ධම්මා කණ්හා කණ්හසඞ්ඛාතා, යෙ ධම්මා සුක්කා සුක්කසඞ්ඛාතා, යෙ ධම්මා අසෙවිතබ්බා අසෙවිතබ්බසඞ්ඛාතා, යෙ ධම්මා සෙවිතබ්බා සෙවිතබ්බසඞ්ඛාතා, යෙ ධම්මා නාලමරියා නාලමරියසඞ්ඛාතා, යෙ ධම්මා අලමරියා අලමරියසඞ්ඛාතා, ත්යාස්ස ධම්මා පඤ්ඤාය වොදිට්ඨා හොන්ති වොචරිතා හොන්ති. ඉදං වුච්චති භික්ඛවෙ පඤ්ඤාබලං.
කතමඤ්ච භික්ඛවෙ විරියබලං: යෙ ධම්මා අකුසලා අකුසලසඞ්ඛාතා, යෙ ධම්මා සාවජ්ජා සාවජ්ජසඞ්ඛාතා, යෙ ධම්මා කණ්හා කණ්හසඞ්ඛාතා, යෙ ධම්මා අසෙවිතබ්බා අසෙවිතබ්බසඞ්ඛාතා, යෙ ධම්මා නාලමරියා නාලමරියසඞ්ඛාතා, තෙසං ධම්මානං පහානාය ඡන්දං ජනෙති වායමති විරියං ආරභති චිත්තං පග්ගණ්හාති පදහති. යෙ ධම්මා කුසලා කුසලසඞ්ඛාතා, යෙ ධම්මා අනවජ්ජා අනවජ්ජසඞ්ඛාතා, යෙ ධම්මා සුක්කා සුක්කසඞ්ඛාතා, යෙ ධම්මා සෙවිතබ්බා සෙවිතබ්බසඞ්ඛාතා, යෙ ධම්මා අලමරියා අලමරියසඞ්ඛාතා, තෙසං ධම්මානං පටිලාභාය ඡන්දං ජනෙති වායමති විරියං ආරභති චිත්තං පග්ගණ්හාති පදහති. ඉදං වුච්චති භික්ඛවෙ විරියබලං.
කතමඤ්ච භික්ඛවෙ, අනවජ්ජබලං: ඉධ භික්ඛවෙ අරියසාවකො අනවජ්ජෙන කායකම්මෙන සමන්නාගතො හොති. අනවජ්ජෙන වචීකම්මෙන සමන්නාගතො හොති, අනවජ්ජෙන මනොකම්මෙන සමන්නාගතො හොති. ඉදං වුච්චති භික්ඛවෙ අනවජ්ජබලං.
කතමඤ්ච භික්ඛවෙ, සඞ්ගහබලං: චත්තාරිමානි භික්ඛවෙ සඞ්ගහවත්ථූනි. දානං පෙය්යවජ්ජං අත්ථචරියා සමානත්තතා. එතදග්ගං භික්ඛවෙ, දානානං යදිදං ධම්මදානං. එතදග්ගං භික්ඛවෙ, පෙය්යවජ්ජානං යදිදං අත්ථිකස්ස ඔහිතසොතස්ස පුනප්පුනං ධම්මං දෙසෙති. එතදග්ගං භික්ඛවෙ, අත්ථචරියානං යදිදං අස්සද්ධං සද්ධාසම්පදාය සමාදපෙති නිවෙසෙති පතිට්ඨාපෙති. දුස්සීලං සීලසම්පදාය සමාදපෙති නිවෙසෙති පතිට්ඨාපෙති, මච්ඡරිං චාගසම්පදාය සමාදපෙති නිවෙසෙති පතිට්ඨාපෙති. දුප්පඤ්ඤෙ පඤ්ඤාසම්පදාය සමාදපෙති නිවෙසෙති පතිට්ඨාපෙති, එතදග්ගං භික්ඛවෙ, සමානත්තතානං යදිදං සොතාපන්නො සොතාපන්නස්ස සමානත්තො, සකදාගාමී සකදාගාමිස්ස සමානත්තො, අනාගාමී අනාගාමිස්ස සමානත්තො, අරහං අරහතො සමානත්තො. ඉදං වුච්චති භික්ඛවෙ සඞ්ගහබලං. ඉමානි ඛො භික්ඛවෙ චත්තාරි බලානීති.
ඉමෙහි ඛො භික්ඛවෙ චතුහි බලෙහි සමන්නාගතො අරියසාවකො පඤ්චභයානි සමතික්කන්තො හොති, කතමානි පඤ්ච: ආජීවිකභයං, අසිලොකභයං, පරිසසාරජ්ජභයං, මරණභයං, දුග්ගතිභයං. ස ඛො සො භික්ඛවෙ අරියසාවකො ඉතිපටිසඤ්චික්ඛති: නාහං ආජීවිකභයස්ස භායාමි, කිස්සාහං ආජීවිකභයස්ස භායිස්සාමි, අත්ථි මෙ චත්තාරි බලානි, පඤ්ඤාබලං විරියබලං අනවජ්ජබලං සඞ්ගහබලං. දුප්පඤ්ඤො ඛො ආජීවිකභයස්ස භායෙය්ය, කුසීතො ආජීවිකභයස්ස භායෙය්ය, සාවජ්ජකායකම්මන්තො වචීකම්මන්තො මනොකම්මන්තො ආජීවිකභයස්ස භායෙය්ය, අසඞ්ගාහකො ආජීවිකභයස්ස භායෙය්ය. නාහං අසිලොකභයස්ස භායාමි -පෙ- නාහං පරිසසාරජ්ජභයස්ස භායාමි, -පෙ- නාහං මරණභයස්ස භායාමි -පෙ- නාහං දුග්ගතිභයස්ස භායාමි -පෙ- කිස්සාහං දුග්ගතිභයස්ස භායිස්සාමි අත්ථි මෙ චත්තාරි බලානි: පඤ්ඤාබලං විරියබලං අනවජ්ජබලං සඞ්ගහබලං. දුප්පඤ්ඤො ඛො දුග්ගතිභයස්ස භායෙය්ය, කුසීතො දුග්ගතිභයස්ස භායෙය්ය, සාවජ්ජකායකම්මන්තො -පෙ- වචීකම්මන්තො -පෙ- මනොකම්මන්තො -පෙ- දුග්ගතිභයස්ස භායෙය්ය, අසඞ්ගාහකො දුග්ගතිභයස්ස භායෙය්ය. ඉමෙහි ඛො භික්ඛවෙ චතුහි බලෙහි සමන්නාගතො අරියසාවකො ඉමානි පඤ්චභයානි සමතික්කන්තො හොතීති.
9. 1. 1. 6.
සෙවිතබ්බාසෙවිතබ්බ සුත්තං
[සාවත්ථිනිදානං]
තත්ර ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො භික්ඛු ආමන්තෙසි ආවුසො භික්ඛවොති, ආවුසොති ඛො තෙ භික්ඛු ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස පච්චස්සොසුං, ආයස්මා සාරිපුත්තො එතදවොච: පුග්ගලොපි ආවුසො දුවිධෙන වෙදිතබ්බො සෙවිතබ්බොපි අසෙවිතබ්බොපි, චීවරම්පි ආවුසො දුවිධෙන වෙදිතබ්බං සෙවිතබ්බම්පි අසෙවිතබ්බම්පි. පිණ්ඩපාතොපි ආවුසො දුවිධෙන වෙදිතබ්බො සෙවිතබ්බොපි අසෙවිතබ්බොපි, සෙනාසනම්පි ආවුසො දුවිධෙන වෙදිතබ්බං සෙවිතබ්බම්පි අසෙවිතබ්බම්පි. ගාමනිගමොපි ආවුසො දුවිධෙන වෙදිතබ්බො සෙවිතබ්බොපි අසෙවිතබ්බොපි. ජනපදපදෙසොපි ආවුසො දුවිධෙන වෙදිතබ්බො සෙවිතබ්බොපි අසෙවිතබ්බොපි.
“පුග්ගලොපි ආවුසො දුවිධෙන වෙදිතබ්බො සෙවිතබ්බොපි අසෙවිතබ්බොපී” ඉති ඛො පනෙතං වුත්තං කිඤ්චෙතං පටිච්ච වුත්තං තත්ථ යං ජඤ්ඤා පුග්ගලං “ඉමං ඛො මෙ පුග්ගලං සෙවතො අකුසලා ධම්මා අභිවඩ්ඪඩන්ති කුසලා ධම්මා පරිහායන්ති යෙ ච ඛො මෙ පබ්බජිතෙන ජීවිත පරික්ඛාරා සමුදානෙතබ්බා චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානපච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරා, තෙ ච කසිරෙන සමුදාගච්ඡන්ති. යස්ස චම්හි අත්ථාය අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො, සො ච මෙ සාමඤ්ඤත්ථො න භාවනා පාරිපූරිං ගච්ඡති” ති. තෙනාවුසො, පුග්ගලෙන සො පුග්ගලො රත්තිභාගං වා දිවසභාගං වා සඞ්ඛාපි අනාපුච්ඡා පක්කමිතබ්බං නානුබන්ධිතබ්බො:
තත්ථ යං ජඤ්ඤා පුග්ගලං “ඉමං ඛො මෙ පුග්ගලං සෙවතො අකුසලා ධම්මා අභිවඩ්ඪඩන්ති කුසලා ධම්මා පරිහායන්ති. යෙ ච ඛො මෙ පබ්බජිතෙන ජීවිතපරික්ඛාරා සමුදානෙතබ්බා චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානපච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරා, තෙ ච අප්පකසිරෙන සමුදාගච්ඡන්ති. යස්ස චම්හි අත්ථාය අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො, සො ච මෙ සාමඤ්ඤත්ථො න භාවනා පාරිපූරිං ගච්ඡතීති, තෙනාවුසො පුග්ගලෙන සො පුග්ගලො සඞ්ඛාපි අනාපුච්ඡා පක්කමිතබ්බං නානුබන්ධිතබ්බො.
තත්ථ යං ජඤ්ඤා පුග්ගලං “ඉමං ඛො මෙ පුග්ගලං සෙවතො අකුසලා ධම්මා පරිහායන්ති කුසලා ධම්මා අභිවඩ්ඪන්ති. යෙ ච ඛො මෙ පබ්බජිතෙන ජීවිතපරික්ඛාරා සමුදානෙතබ්බා චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානපච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරා, තෙ ච කසිරෙන සමුදාගච්ඡන්ති. යස්ස චම්හි අත්ථාය අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො, සො ච මෙ සාමඤ්ඤත්ථො භාවනා පාරිපූරිං ගච්ඡතී”ති, තෙනාවුසො පුග්ගලෙන සො පුග්ගලො සඞ්ඛාපි අනුබන්ධිතබ්බො න පක්කමිතබ්බං.
තත්ථ යං ජඤ්ඤා පුග්ගලං “ඉමං ඛො මෙ පුග්ගලං සෙවතො අකුසලා ධම්මා පරිහායන්ති කුසලා ධම්මා අභිවඩ්ඪන්ති. යෙ ච ඛො මෙ පබ්බජිතෙන ජීවිතපරික්ඛාරා සමුදානෙතබ්බා චීවරපිණ්ඩපාතසෙනාසනගිලානපච්චයභෙසජ්ජපරික්ඛාරා, තෙ ච අප්පකසිරෙන සමුදාගච්ඡන්ති. යස්ස චම්හි අත්ථාය අගාරස්මා අනගාරියං පබ්බජිතො. සො ච මෙ සාමඤ්ඤත්ථො භාවනා පාරිපූරිං ගච්ඡතී”ති, තෙනාවුසො පුග්ගලෙන සො පුග්ගලො යාවජීවං අනුබන්ධිතබ්බො න පක්කමිතබ්බං අපි පනුජ්ජමානෙන. “පුග්ගලොපි ආවුසො දුවිධෙන වෙදිතබ්බො සෙවිතබ්බොපි අසෙවිතබ්බොපී” ති ඉති යං තං වුත්තං, ඉදමෙතං පටිච්චවුත්තං.
චීවරම්පි ඛො ආවුසො{1}: දුවිධෙන වෙදිතබ්බං සෙවිතබ්බම්පි අසෙවිතබ්බම්පි” ති. ඉති ඛො පනෙතං වුත්තං, කිඤ්චෙතං පටිච්ච වුත්තං: තත්ථ යං ජඤ්ඤා චීවරං “ඉදං ඛො මෙ චීවරං සෙවතො අකුසලා ධම්මා අභිවඩ්ඪඩන්ති කුසලා ධම්මා පරිහායන්තී”ති. එවරූපං චීවරං න සෙවිතබ්බං. තත්ථ යං ජඤ්ඤා චීවරං ඉදං ඛො මෙ චීවරං සෙවතො අකුසලා ධම්මා පරිහායන්ති කුසලා ධම්මා අභිවඩ්ඪන්තී”ති. එවරූපං චීවරං සෙවිතබ්බං. “චීවරම්පි ඛො ආවුසො දුවිධෙන වෙදිතබ්බං සෙවිතබ්බම්පි අසෙවිතබ්බම්පී”ති ඉති යං තං වුත්තං ඉදමෙතං පටිච්ච වුත්තං.
“පිණ්ඩපාතොපි ආවුසො දුවිධෙන වෙදිතබ්බො සෙවිතබ්බොපි අසෙවිතබ්බොපී” ති ඉති ඛො පනෙතං වුත්තං, කිඤ්චෙතං පටිච්ච වුත්තං: තත්ථ යං ජඤ්ඤා පිණ්ඩපාතං “ඉමං ඛො මෙ පිණ්ඩපාතං සෙවතො අකුසලා ධම්මා අභිවඩ්ඪන්ති කුසලා ධම්මා පරිහායන්තී” ති. එවරූපො පිණ්ඩපාතො න සෙවිතබ්බො. තත්ථ යං ජඤ්ඤා පිණ්ඩපාතං ඉමං ඛො මෙ පිණ්ඩපාතං සෙවතො අකුසලා ධම්මා පරිහායන්ති කුසලා ධම්මා අභිවඩ්ඪන්තී” ති. එවරූපො පිණ්ඩපාතො සෙවිතබ්බො “පිණ්ඩපාතොපි ආවුසො දුවිධෙන වෙදිතබ්බො සෙවිතබ්බොපි අසෙවිතබ්බොපි” ති ඉති යං තං වුත්තං ඉදමෙතං පටිච්ච වුත්තං.
“සෙනාසනම්පි ඛො ආවුසො දුවිධෙන වෙදිතබ්බං සෙවිතබ්බම්පි අසෙවිතබ්බම්පී” ති ඉති ඛො පනෙතං වුත්තං, කිඤ්චෙතං පටිච්චවුත්තං: තත්ථ යං ජඤ්ඤා සෙනාසනං “ඉදං ඛො මෙ සෙනාසනං සෙවතො අකුසලා ධම්මා අභිවඩ්ඪන්ති කුසලා ධම්මා පරිහායන්තී” ති. එවරූපං සෙනාසනං න සෙවිතබ්බං. තත්ථ යං ජඤ්ඤා සෙනාසනං ඉදං ඛො මෙ සෙනාසනං සෙවතො අකුසලා ධම්මා පරිහායන්ති කුසලා ධම්මා අභිවඩ්ඪඩන්තී” ති එවරූපං සෙනාසනං සෙවිතබ්බං. “සෙනාසනම්පි ආවුසො දුවිධෙන වෙදිතබ්බං සෙවිතබ්බම්පි අසෙවිතබ්බම්පී” ති ඉති යං තං වුත්තං ඉදමෙතං පටිච්චවුත්තං.
“ගාමනිගමොපි ආවුසො දුවිධෙන වෙදිතබ්බො සෙවිතබ්බොපි අසෙවිතබ්බොපී” ති ඉති ඛො පනෙතං වුත්තං, කිඤ්චෙතං පටිච්ච වුත්තං: තත්ථ යං ජඤ්ඤා ගාමනිගමං “ඉමං ඛො මෙ ගාමනිගමං සෙවතො අකුසලා ධම්මා අභිවඩ්ඪන්ති කුසලා ධම්මා පරිහායන්තී” ති එවරූපො ගාමනිගමො න සෙවිතබ්බො. තත්ථ යං ජඤ්ඤා ගාමනිගමං “ඉමං ඛො මෙ ගාමනිගමං සෙවතො අකුසලා ධම්මා පරිහායන්ති කුසලා ධම්මා අභිවඩ්ඪඩන්තී” ති. එවරූපො ගාමනිගමො සෙවිතබ්බො “ගාමනිගමොපි ආවුසො දුවිධෙන වෙදිතබ්බො සෙවිතබ්බොපි අසෙවිතබ්බොපී” ති ඉති යං තං වුත්තං ඉදමෙතං පටිච්ච වුත්තං.
”ජනපදපදෙසොපි ආවුසො දුවිධෙන වෙදිතබ්බො සෙවිතබ්බොපි අසෙවිතබ්බොපී” ති ඉති ඛො පනෙතං වුත්තං, කිඤ්චෙතං පටිච්ච වුත්තං: තත්ථ යං ජඤ්ඤා ජනපදපදෙසං “ඉමං ඛො මෙ ජනපදපදෙසං සෙවතො අකුසලා ධම්මා අභිවඩ්ඪඩන්ති කුසලා ධම්මා පරිහායන්තී” ති එවරූපො ජනපදපදෙසො න සෙවිතබ්බො. තත්ථ යං ජඤ්ඤා ජනපදපදෙසං “ඉමං ඛො මෙ ජනපදපදෙසං සෙවතො අකුසලා ධම්මා පරිහායන්ති කුසලා ධම්මා අභිවඩ්ඪඩන්තී” ති එවරූපො ජනපදපදෙසො සෙවිතබ්බො. “ජනපදපදෙසොපි ආවුසො දුවිධෙන වෙදිතබ්බො සෙවිතබ්බොපි අසෙවිතබ්බොපී” ති ඉති යං තං වුත්තං ඉදමෙතං පටිච්ච වුත්තන්ති.
9. 1. 1. 7.
සුතවාපරිබ්බාජක සුත්තං
එවං මෙ සුතං, එකං සමයං භගවා රාජගහෙ විහරති ගිජ්ඣකූටෙ පබ්බතෙ. අථ ඛො සුතවා පරිබ්බාජකො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං සම්මොදි, සම්මොදනීයං කථං සාරාණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො සුතවා පරිබ්බාජකො භගවන්තං එතදවොච:
එකමිදං භන්තෙ, සමයං භගවා ඉධෙව රාජගහෙ විහරති ගිරිබ්බජෙ, තත්ර මෙ භන්තෙ, භගවතො සම්මුඛා පටිග්ගහීතං “යො සො සුතවා{1} භික්ඛු අරහං ඛීණාසවො වුසිතවා කතකරණීයො ඔහිතභාරො අනුප්පත්තසදත්ථො පරික්ඛීණභවසඤ්ඤොජනො සම්මදඤ්ඤා විමුත්තො, අභබ්බො සො පඤ්චඨානානි අජ්ඣාචරිතුං. අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු සඤ්චිච්ච පාණං ජීවිතා වොරොපෙතුං, අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු අදින්නං ථෙය්යසඞ්ඛාතං ආදාතුං, අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු මෙථුනං ධම්මං පතිසෙවිතුං, අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු සම්පජානමුසා භාසිතුං, අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු සන්නිධිකාරකං කාමෙ පරිභුඤ්ජිතුං, සෙය්යථාපි පුබ්බෙ අගාරිකභූතොති.” කච්චි මෙතං භන්තෙ, භගවතො සුස්සුතං සුග්ගහීතං සුමනසිකතං සූපධාරිතන්ති.
තග්ඝ තෙතං{2} සුතවා, සුස්සුතං සුග්ගහීතං සුමනසිකතං සූපධාරිතං. පුබ්බෙවාහං සුතවා, එතරහි ච එවං වදාමි. “යො සො භික්ඛු අරහං ඛීණාසවො වුසිතවා කතකරණීයො ඔහිතභාරො අනුප්පත්තසදත්ථො පරික්ඛීණභවසඤ්ඤොජනො සම්මදඤ්ඤාවිමුත්තො. අභබ්බො සො නවඨානානි අජ්ඣාචරිතුං: අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු සඤ්චිච්ච පාණං ජීවිතා වොරොපෙතුං, අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු අදින්නං ථෙය්යසඞ්ඛාතං ආදාතුං, අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු මෙථුනං ධම්මං පතිසෙවිතුං, අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු සම්පජානමුසා භාසිතුං, අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු සන්නිධිකාරකෙ කාමෙ පරිභුඤ්ජිතුං, සෙය්යථාපි පුබ්බෙ අගාරියභූතො.
අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු බුද්ධං පච්චක්ඛාතුං{1} අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු ධම්මං පච්චක්ඛාතුං{2} අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු සඞ්ඝං පච්චක්ඛාතුං{3} අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු සික්ඛං පච්චක්ඛාතුං{4}. පුබ්බෙවාහං සුතවා, එතරහි ච එවං වදාමි: යො සො භික්ඛු අරහං වුසිතවා කතකරණීයො ඔහිතභාරො අනුප්පත්තසදත්ථො පරික්ඛීණභවසඤ්ඤොජනො සම්මදඤ්ඤා විමුත්තො. අභබ්බො සො ඉමානි නවඨානානි අජ්ඣාචරිතුන්ති.
9. 1. 1. 8.
සජ්ඣපරිබ්බාජක සුත්තං
එවං මෙ සුතං, එකං සමයං භගවා රාජගහෙ විහරති ගිජ්ඣකූටෙ පබ්බතෙ. අථ ඛො සජ්ඣො පරිබ්බාජකො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා භගවතා සද්ධිං සම්මොදි. සම්මොදනීයං කථං සාරාණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො සජ්ඣො පරිබ්බාජකො භගවන්තං එතදවොච:
එකමිදං භන්තෙ, සමයං භගවා ඉධෙව රාජගහෙ විහරති ගිරිබ්බජෙ, තත්ර මෙ භන්තෙ, භගවතො සම්මුඛා සුතං සම්මුඛා පටිග්ගහීතං “යො සො සජ්ඣ, භික්ඛු අරහං ඛීණාසවො වුසිතවා කතකරණීයො ඔහිතභාරො අනුප්පත්තසදත්ථො පරික්ඛීණභවසඤ්ඤොජනො සම්මදඤ්ඤාවිමුත්තො, අභබ්බො සො පඤ්චඨානානි අජ්ඣාචරිතුං:
අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු සඤ්චිච්ච පාණං ජීවිතා වොරොපෙතුං, අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු අදින්නං ථෙය්ය සඞ්ඛාතං ආදාතුං. අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු මෙථුනං ධම්මං පතිසෙවිතුං. අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු සම්පජානමුසා භාසිතුං, අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු සන්නිධිකාරකෙ කාමෙ පටිසෙවිතුං සෙය්යථාපි පුබ්බෙ අගාරියභූතොති. කච්චිමෙතං භන්තෙ, භගවතො සුස්සුතං සුග්ගහීතං සුමනසිකතං සූපධාරිතන්ති.
තග්ඝ තෙතං{1} සජ්ඣ, සුස්සුතං සුග්ගහීතං සුමනසිකතං සූපධාරිතං. පුබ්බෙ චාහං සජ්ඣ, එතරහි ච එවං වදාමි. “යො සො භික්ඛු අරහං ඛීණාසවො වුසිතවා කතකරණීයො ඔහිතභාරො අනුප්පත්තසදත්ථො පරික්ඛීණභවසඤ්ඤොජනො සම්මදඤ්ඤාවිමුත්තො, අභබ්බො සො නවඨානානි අජ්ඣාචරිතුං, අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු සඤ්චිච්ච පාණං ජීවිතා වොරොපෙතුං -පෙ- අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු සන්නිධිකාරකෙ කාමෙ පරිභුඤ්ජිතුං. සෙය්යථාපි පුබ්බෙ අගාරියභූතො. අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු ඡන්දාගතිං ගන්තුං, අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු දොසාගතිං ගන්තුං, අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු මොහාගතිං ගන්තුං, අභබ්බො ඛීණාසවො භික්ඛු භයාගතිං ගන්තුං. පුබ්බෙවාහං සජ්ඣ, එතරහි ච එවං වදාමි. “යො ඛො භික්ඛු අරහං ඛීණාසවො වුසිතවා කතකරණීයො ඔහිතභාරො අනුප්පත්තසදත්ථො පරික්ඛීණභවසඤ්ඤොජනො, සම්මදඤ්ඤා විමුත්තො, අභබ්බො සො ඉමානි නවඨානානි අජ්ඣාචරිතු” න්ති.
9. 1. 1. 9.
පුග්ගල සුත්තං
[සාවත්ථිනිදානං]
නව ඉමෙ භික්ඛවෙ, පුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මිං, කතමෙ නව: අරහා, අරහත්තාය පටිපන්නො, අනාගාමී, අනාගාමිඵලං සච්ඡිකිරියාය පටිපන්නො, සකදාගාමි, සකදාගාමිඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නො, සොතාපන්නො, සොතාපත්තිඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නො, පුථුජ්ජනො. ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ, නවපුග්ගලා සන්තො සංවිජ්ජමානා ලොකස්මින්ති.
9. 1. 1. 10.
ආහුනෙය්යපුග්ගල සුත්තං
[සාවත්ථිනිදානං]
නව ඉමෙ භික්ඛවෙ, පුග්ගලා ආහුනෙය්යා පාහුනෙය්යා දක්ඛිණෙය්යා අඤ්ජලිකරණීයා අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්ස. කතමෙ නව: අරහා, අරහත්තාය පටිපන්නො, අනාගාමී, අනාගාමිඵල සච්ඡිකිරියාය පටිපන්නො, සකදාගාමි, සකදාගාමිඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නො, සොතාපන්නො, සොතාපත්තිඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නො, ගොත්රභූ. ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ, නවපුග්ගලා ආහුනෙය්යා -පෙ- අනුත්තරං පුඤ්ඤක්ඛෙත්තං ලොකස්සාති.
සම්බොධිවග්ගො පඨමො.
තත්රුද්දානං:
සම්බොධිනිස්සයො චෙව මෙඝියං නන්දකං බලං, සෙවනා සුතවා සජ්ඣො පුග්ගලො ආහුනෙය්යො චාති.
2. සීහනාදවග්ගො
9. 1. 2. 1.
සාරිපුත්ත සීහනාද සුත්තං
එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ, අථ ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො භගවන්තං එතදවොච: “වුත්ථො මෙ භන්තෙ, සාවත්ථියං වස්සාවාසො, ඉච්ඡාමහං භන්තෙ, ජනපදචාරිකං පක්කමිතු”න්ති. යස්සදානි ත්වං සාරිපුත්ත, කාලං මඤ්ඤසීති. අථ ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො උට්ඨායාසනා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා පදක්ඛිණං කත්වා පක්කාමි.
අථ ඛො අඤ්ඤතරො භික්ඛු අචිරපක්කන්තෙ ආයස්මන්තෙ සාරිපුත්තෙ භගවන්තං එතදවොච: “ආයස්මා මං භන්තෙ, සාරිපුත්තො ආසජ්ජ අප්පටිනිස්සජ්ජ චාරිකං පක්කන්තො” ති.
අථ ඛො භගවා අඤ්ඤතරං භික්ඛුං ආමන්තෙසි: “එහි ත්වං භික්ඛු, මම වචනෙන සාරිපුත්තං ආමන්තෙසි: ‘සත්ථා තං ආවුසො සාරිපුත්ත, ආමන්තෙතී’ ති”. “එවං භන්තෙ” ති ඛො සො භික්ඛු භගවතො පටිස්සුත්වා යෙනායස්මා සාරිපුත්තො තෙනුපසඞ්කමි, උපසඞ්කමිත්වා ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං එතදවොච: “සත්ථා තං ආවුසො සාරිපුත්ත, ආමන්තෙතී” ති. එවමාවුසොති ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො තස්ස භික්ඛුනො පච්චස්සොසි.
තෙන ඛො පන සමයෙන ආයස්මා ච මහාමොග්ගල්ලානො ආයස්මා ච ආනන්දො අවාපුරණං{1} ආදාය විහාරෙන විහාරං අන්වාහිණ්ඩන්ති{2} අභික්කමථායස්මන්තො, අභික්කමථායස්මන්තො, ඉදානායස්මා සාරිපුත්තො භගවතො සම්මුඛා සීහනාදං නදිස්සතීති.
අථ ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නං ඛො ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං භගවා එතදවොච: ඉධ තෙ සාරිපුත්ත, අඤ්ඤතරො සබ්රහ්මචාරී ඛීයනධම්මං ආපන්නො. “ආයස්මා මං භන්තෙ, සාරිපුත්තො ආසජ්ජ අප්පටිනිස්සජ්ජ චාරිකං පක්කන්තො” ති.
1. යස්ස නූන භන්තෙ කායෙ කායගතාසති අනුපට්ඨිතා අස්ස, සො ඉධ අඤ්ඤතරං සබ්රහ්මචාරිං ආසජ්ජ අප්පටිනිස්සජ්ජ චාරිකං පක්කමෙය්ය. සෙය්යථාපි භන්තෙ, පඨවියං{1} සුචිම්පි නික්ඛිපන්ති, අසුචිම්පි නික්ඛිපන්ති, ගූථගතම්පි නික්ඛිපන්ති, මුත්තගතම්පි නික්ඛිපන්ති, ඛෙලගතම්පි නික්ඛිපන්ති, පුබ්බගතම්පි නික්ඛිපන්ති, ලොහිතගතම්පි නික්ඛිපන්ති, න ච තෙන පඨවී අට්ටීයති වා හරායති වා ජිගුච්ඡති වා එවමෙව ඛො අහං භන්තෙ පඨවිසමෙන චෙතසා විහරාමි විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්යාපජ්ඣෙන.
2. යස්ස නූන භන්තෙ කායෙ කායගතාසති අනුපට්ඨිතා අස්ස, සො ඉධ අඤ්ඤතරං සබ්රහ්මචාරිං ආසජ්ජ අප්පටිනිස්සජ්ජ චාරිකං පක්කමෙය්ය, සෙය්යථාපි භන්තෙ, ආපස්මිං සුචිම්පි ධොවන්ති, අසුචිම්පි ධොවන්ති, ගූථගතම්පි ධොවන්ති, මුත්තගතම්පි ධොවන්ති, ඛෙලගතම්පි ධොවන්ති, පුබ්බගතම්පි ධොවන්ති, ලොහිතගතම්පි ධොවන්ති, න ච තෙන ආපො අට්ටීයති වා හරායති වා ජිගුච්ඡති වා එවමෙව ඛො අහං භන්තෙ ආපොසමෙන චෙතසා විහරාමි විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්යාපජ්ඣෙන.
3. යස්ස නූන භන්තෙ කායෙ කායගතාසති අනුපට්ඨිතා අස්ස, සො ඉධ අඤ්ඤතරං සබ්රහ්මචාරිං ආසජ්ජ අප්පටිනිස්සජ්ජ චාරිකං පක්කමෙය්ය. සෙය්යථාපි භන්තෙ, තෙජො සුචිම්පි ඩහති, අසුචිම්පි ඩහති, ගූථගතම්පි ඩහති, මුත්තගතම්පි ඩහති, ඛෙලගතම්පි ඩහති, පුබ්බගතම්පි ඩහති, ලොහිතගතම්පි ඩහති. න ච තෙන තෙජො අට්ටීයති වා හරායති වා ජිගුච්ඡති වා එවමෙව ඛො අහං භන්තෙ තෙජොසමෙන චෙතසා විහරාමි, විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්යාපජ්ඣෙන.
4. යස්ස නූන භන්තෙ කායෙ කායගතා සති අනුපට්ඨිතා අස්ස, සො ඉධ අඤ්ඤතරං සබ්රහ්මචාරිං ආසජ්ජ අප්පටිනිස්සජ්ජ චාරිකං පක්කමෙය්ය. සෙය්යථාපි භන්තෙ, වායො සුචිම්පි උපවායති, අසුචිම්පි උපවායති, ගූථගතම්පි උපවායති, මුත්තගතම්පි උපවායති, ඛෙලගතම්පි උපවායති, පුබ්බගතම්පි උපවායති, ලොහිතගතම්පි උපවායති. න ච තෙන වායො අට්ටීයති වා හරායති වා ජිගුච්ඡති වා. එවමෙව ඛො අහං භන්තෙ, වායොසමෙන චෙතසා විහරාමි, විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්යාපජ්ඣෙන.
5. යස්ස නූන භන්තෙ කායෙ කායගතාසති අනුපට්ඨිතා අස්ස, සො ඉධ අඤ්ඤතරං සබ්රහ්මචාරිං ආසජ්ජ අප්පටිනිස්සජ්ජ චාරිකං පක්කමෙය්ය. සෙය්යථාපි භන්තෙ, රජොහරණං සුචිම්පි පුඤ්ඡති. අසුචිම්පි පුඤ්ඡති, ගූථගතම්පි පුඤ්ඡති, මුත්තගතම්පි පුඤ්ඡති, ඛෙලගතම්පි පුඤ්ඡති, පුබ්බගතම්පි පුඤ්ඡති, ලොහිතගතම්පි පුඤ්ඡති. න ච තෙන රජොහරණං අට්ටීයති වා හරායති වා ජිගුච්ඡති වා. එවමෙව ඛො අහං භන්තෙ රජොහරණසමෙන චෙතසා විහරාමි, විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්යාපජ්ඣෙන.
6. යස්ස නූන භන්තෙ කායෙ කායගතාසති අනුපට්ඨිතා අස්ස, සො ඉධ අඤ්ඤතරං සබ්රහ්මචාරිං ආසජ්ජ අප්පටිනිස්සජ්ජ චාරිකං පක්කමෙය්ය, සෙය්යථාපි භන්තෙ චණ්ඩාලකුමාරකො වා චණ්ඩාලකුමාරිකා වා කළොපිහත්ථො නන්තකවාසී ගාමං වා නිගමං වා පවිසන්තො නීචචිත්තඤ්ඤෙව උපට්ඨපෙත්වා පවිසති. එවමෙව ඛො අහං භන්තෙ චණ්ඩාලකුමාරකසමෙන චෙතසා විහරාමි විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්යාපජ්ඣෙන.
7. යස්ස නූන භන්තෙ කායෙ කායගතාසති අනුපට්ඨිතා අස්ස, සො ඉධ අඤ්ඤතරං සබ්රහ්මචාරිං ආසජ්ජ අප්පටිනිස්සජ්ජ චාරිකං පක්කමෙය්ය. සෙය්යථාපි භන්තෙ උසභො ඡින්නවිසාණො සොරතො{1} සුදන්තො සුවිනීතො රථියාය රථියං සිඞ්ඝාටකෙන සිඞ්ඝාටකං අන්වාහිණ්ඩන්තො න කිඤ්චි හිංසති පාදෙන වා විසාණෙන වා. එවමෙව ඛො අහං භන්තෙ උසභච්ඡින්නවිසාණසමෙන චෙතසා විහරාමි විපුලෙන මහග්ගතෙන අප්පමාණෙන අවෙරෙන අබ්යාපජ්ඣෙන.
8. යස්ස නූන භන්තෙ කායෙ කායගතාසති අනුපට්ඨිතා අස්ස. සො ඉධ අඤ්ඤතරං සබ්රහ්මචාරිං ආසජ්ජ අප්පටිනිස්සජ්ජ චාරිකං පක්කමෙය්ය. සෙය්යථාපි භන්තෙ ඉත්ථි වා පුරිසො වා දහරො වා යුවා වා මණ්ඩනක ජාතිකො සීසං නහාතො අහිකුණපෙන වා කුක්කුරකුණපෙන වා මනුස්සකුණපෙන වා කණ්ඨෙ ආසත්තෙන අට්ටීයෙය්ය, හරායෙය්ය ජිගුච්ඡෙය්ය. එවමෙව ඛො අහං භන්තෙ ඉමිනා පූතිකායෙන අට්ටියාමි හරායාමි ජිගුච්ඡාමි.
9. යස්ස නූන භන්තෙ කායෙ කායගතාසති අනුපට්ඨිතා අස්ස සො ඉධ අඤ්ඤතරං සබ්රහ්මචාරිං ආසජ්ජ අප්පටිනිස්සජ්ජ චාරිකං පක්කමෙය්ය. සෙය්යථාපි භන්තෙ පුරිසො මෙදකථාලිකං පරිහරෙය්ය ඡිද්දං විච්ඡිද්දං{1} උග්ඝරන්තං පග්ඝරන්තං. එවමෙව ඛො අහං භන්තෙ ඉමං කායං පරිහරාමි, ඡිද්දං විච්ඡිද්දං උග්ඝරන්තං පග්ඝරන්තං.
යස්ස නූන භන්තෙ කායෙ කායගතාසති අනුපට්ඨිතා අස්ස, සො ඉධ අඤ්ඤතරං සබ්රහ්මචාරිං ආසජ්ජ අප්පටිනිස්සජ්ජ චාරිකං පක්කමෙය්යාති.
අථ ඛො සො භික්ඛු උට්ඨායාසනා එකංසං උත්තරාසඞ්ගං කරිත්වා භගවතො පාදෙසු සිරසා නිපතිත්වා භගවන්තං එතදවොච: “අච්චයො මං භන්තෙ අච්චගමා යථාබාලං යථාමූළ්හං යථාඅකුසලං. යොහං ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං අසතා තුච්ඡා මුසා අභූතෙන අබ්භාචික්ඛිං. තස්ස මෙ භන්තෙ භගවා අච්චයං අච්චයතො පතිගණ්හාතු ආයතිං සංවරායා” ති.
තග්ඝ තං{2} භික්ඛු අච්චයො අච්චගමා යථාබාලං යථාමූළ්හං යථා අකුසලං යො ත්වං සාරිපුත්තං අසතා තුච්ඡා මුසා අභූතෙන අබ්භාචික්ඛි. යතො ච ඛො ත්වං භික්ඛු අච්චයං අච්චයතො දිස්වා යථාධම්මං පටිකරොසි, තං තෙ මයං පතිගණ්හාම. වුද්ධිහෙසා භික්ඛු අරියස්ස විනයෙ යො අච්චයං අච්චයතො දිස්වා යථාධම්මං පටිකරොති ආයතිං සංවරං ආපජ්ජතීති.
අථ ඛො භගවා ආයස්මන්තං සාරිපුත්තං ආමන්තෙසි: ඛම සාරිපුත්ත ඉමස්ස මොඝපුරිසස්ස පුරාස්ස එත්ථෙව සත්තධා මුද්ධා ඵලිස්සතීති.
ඛමාමහං භන්තෙ තස්ස ආයස්මතො සචෙ මං සො ආයස්මා එවමාහ: ඛමතු ච මෙ{3} සො ආයස්මාති.
9. 1. 2. 2.
සොපාදිසෙස සුත්තං
එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. අථ ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො පුබ්බන්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය සාවත්ථියං පිණ්ඩාය පාවිසි. අථඛො ආයස්මතො සාරිපුත්තස්ස එතදහොසි: “අතිප්පගො ඛො තාව සාවත්ථියං පිණ්ඩාය චරිතුං, යන්නූනාහං යෙන අඤ්ඤතිත්ථියානං පරිබ්බාජකානං ආරාමො තෙනුපසඞ්කමෙය්ය” න්ති. අථ ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො යෙන අඤ්ඤතිත්ථියානං පරිබ්බාජකානං ආරාමො තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා තෙහි අඤ්ඤතිත්ථියෙහි පරිබ්බාජකෙහි සද්ධිං සම්මොදි සම්මොදනීයං කථං සාරාණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදි.
තෙන ඛො පන සමයෙන තෙසං අඤ්ඤතිත්ථියානං පරිබ්බාජකානං සන්නිසින්නානං සන්නිපතිතානං අයමන්තරා කථා උදපාදි: “යො හි කොචි ආවුසො සොපාදිසෙසො{1} කාලං කරොති සබ්බො සො අපරිමුත්තො නිරයා, අපරිමුත්තො තිරච්ඡානයොනියා, අපරිමුත්තො පෙත්තිවිසයා, අපරිමුත්තො අපාය දුග්ගති විනිපාතාති.
අථ ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො තෙසං අඤ්ඤතිත්ථියානං පරිබ්බාජකානං භාසිතං නෙව අභිනන්දි, න පටික්කොසි. අනභිනන්දිත්වා අප්පටිකොසිත්වා උට්ඨායාසනා පක්කාමි, “භගවතො සන්තිකෙ එතස්ස භාසිතස්ස අත්ථං ආජානිස්සාමී” ති. අථ ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො සාවත්ථියං පිණ්ඩාය චරිත්වා පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතපටික්කන්තො යෙන භගවා තෙනුපසඞ්කමි. උපසඞ්කමිත්වා භගවන්තං අභිවාදෙත්වා එකමන්තං නිසීදි. එකමන්තං නිසින්නො ඛො ආයස්මා සාරිපුත්තො භගවන්තං එතදවොච:
“ඉදාහං භන්තෙ පුබ්බන්හසමයං නිවාසෙත්වා පත්තචීවරමාදාය සාවත්ථියං පිණ්ඩාය පාවිසිං. තස්ස මය්හං භන්තෙ එතදහොසි: “අතිප්පගො ඛො තාව සාවත්ථියං පිණ්ඩාය චරිතුං, යන්නූනාහං යෙන අඤ්ඤතිත්ථියානං පරිබ්බාජකානං ආරාමො තෙනුපසඞ්කමෙය්ය” න්ති. අථඛ්වාහං භන්තෙ යෙන අඤ්ඤතිත්ථියානං පරිබ්බාජකානං ආරාමො තෙනුපසඞ්කමිං, උපසඞ්කමිත්වා තෙහි අඤ්ඤතිත්ථියෙහි පරිබ්බාජකෙහි සද්ධිං සම්මොදිං. සම්මොදනීයං කථං සාරාණීයං වීතිසාරෙත්වා එකමන්තං නිසීදිං.
තෙන ඛො පන භන්තෙ සමයෙන තෙසං අඤ්ඤතිත්ථියානං පරිබ්බාජකානං සන්නිසින්නානං සන්නිපතිතානං අයමන්තරා කථා උදපාදි: “යොහි කොචි ආවුසො සොපාදිසෙසො කාලං කරොති, සබ්බො සො අපරිමුත්තො නිරයා, අපරිමුත්තො තිරච්ඡානයොනියා, අපරිමුත්තො පෙත්තිවිසයා අපරිමුත්තො අපායදුග්ගතිවිනිපාතා” ති. අථඛ්වාහං භන්තෙ තෙසං අඤ්ඤතිත්ථියානං පරිබ්බාජකානං භාසිතං නෙව අභිනන්දිං න පටික්කොසිං. අනභිනන්දිත්වා අප්පටික්කොසිත්වා උට්ඨායාසනා පක්කාමිං භගවතො සන්තිකෙ එතස්ස භාසිතස්ස අත්ථං ආජානිස්සාමී’ති
කෙ ච{1} සාරිපුත්ත අඤ්ඤතිත්ථියා පරිබ්බාජකා බාලා අබ්යත්තා, කෙ ච සොපාදිසෙසං{2} වා උපාදිසෙසොති ජානිස්සන්ති, අනුපාදිසෙසං වා අනුපාදිසෙසොති ජානිස්සන්ති.
නව ඉමෙ සාරිපුත්ත පුග්ගලා සොපාදිසෙසා කාලං කුරුමානා පරිමුත්තා නිරයා, පරිමුත්තා තිරච්ඡානයොනියා, පරිමුත්තා පෙත්තිවිසයා, පරිමුත්තා අපායදුග්ගතිවිනිපාතා. කතමෙ නව:
1. ඉධ සාරිපුත්ත එකච්චො පුග්ගලො සීලෙසු පරිපූරකාරී හොති, සමාධිස්මිං පරිපූරකාරී පඤ්ඤාය මත්තසොකාරී{3}. සො පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සඤ්ඤොජනානං පරික්ඛයා අන්තරා පරිනිබ්බායී හොති. අයං සාරිපුත්ත, පඨමො පුග්ගලො සොපාදිසෙසො කාලං කුරුමානො පරිමුත්තො නිරයා, පරිමුත්තො තිරච්ඡානයොනියා පරිමුත්තො පෙත්තිවිසයා පරිමුත්තො අපායදුග්ගතිවිනිපාතා.
2-5 පුන චපරං සාරිපුත්ත ඉධෙකච්චො පුග්ගලො සීලෙසු පරිපූරකාරී හොති, සමාධිස්මිං පරිපූරකාරී, පඤ්ඤාය මත්තසොකාරී{4} සො පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සඤ්ඤොජනානං පරික්ඛයා උපහච්ච පරිනිබ්බායී හොති -පෙ- අසඞ්ඛාරපරිනිබ්බායී හොති -පෙ- සසඞ්ඛාර පරිනිබ්බායී හොති -පෙ- උද්ධංසොතො හොති අකනිට්ඨගාමී{5}. අයං සාරිපුත්ත, පඤ්චමො පුග්ගලො සොපාදිසෙසො කාලං කුරුමානො පරිමුත්තො නිරයා, පරිමුත්තො තිරච්ඡානයොනියා පරිමුත්තො පෙත්තිවිසයා, පරිමුත්තො අපායදුග්ගතිවිනිපාතා.
6. පුන චපරං සාරිපුත්ත, ඉධෙකච්චො පුග්ගලො, සීලෙසු පරිපූරකාරී හොති, සමාධිස්මිං මත්තසොකාරී, පඤ්ඤාය මත්තසොකාරී{1}. සො තිණ්ණං සඤ්ඤොජනානං පරික්ඛයා රාගදොසමොහානං තනුත්තා සකදාගාමී හොති, සකිදෙව ඉමං ලොකං ආගන්ත්වා දුක්ඛස්සන්තං කරොති. අයං සාරිපුත්ත, ඡට්ඨො පුග්ගලො සොපාදිසෙසො කාලං කුරුමානො පරිමුත්තො නිරයා, පරිමුත්තො තිරච්ඡානයොනියා පරිමුත්තො පෙත්තිවිසයා, පරිමුත්තො අපායදුග්ගති විනිපාතා.
7. පුන චපරං සාරිපුත්ත ඉධෙකච්චො පුග්ගලො සීලෙසු පරිපූරකාරී හොති සමාධිස්මිං මත්තසොකාරී{1}, පඤ්ඤාය මත්තසොකාරී{1}, සො තිණ්ණං සඤ්ඤොජනානං පරික්ඛයා එකබීජී හොති එකඤ්ඤෙව මානුසකං භවං නිබ්බත්තෙත්වා දුක්ඛස්සන්තං කරොති. අයං සාරිපුත්ත සත්තමො පුග්ගලො සොපාදිසෙසො කාලං කුරුමානො පරිමුත්තො නිරයා, පරිමුත්තො තිරච්ඡානයොනියා, පරිමුත්තො පෙත්තිවිසයා, පරිමුත්තො අපායදුග්ගතිවිනිපාතා.
8. පුන චපරං සාරිපුත්ත ඉධෙකච්චො පුග්ගලො සීලෙසු පරිපූරකාරී හොති, සමාධිස්මිං මත්තසොකාරී, පඤ්ඤාය මත්තසොකාරී, සො තිණ්ණං සංයොජනානං පරික්ඛයා කොලඞ්කොලො හොති, ද්වෙ වා තීණි වා කුලානි සන්ධාවිත්වා සංසරිත්වා දුක්ඛස්සන්තකරො. අයං සාරිපුත්ත, අට්ඨමො පුග්ගලො සොපාදිසෙසො කාලං කුරුමානො පරිමුත්තො නිරයා -පෙ- පරිමුත්තො අපායදුග්ගතිවිනිපාතා.