4-30. රාගස්ස භික්ඛවෙ, පරිඤ්ඤාය සත්තධම්මා භාවෙතබ්බා -පෙ- [රාගස්ස භික්ඛවෙ] පරික්ඛයාය -පෙ- පහානාය -පෙ- ඛයාය -පෙ- වයාය -පෙ- විරාගාය -පෙ- නිරොධාය -පෙ- චාගාය -පෙ- පටිනිස්සග්ගාය -පෙ- ඉමෙ සත්තධම්මා භාවෙතබ්බා’ති.
31-60. දොසස්සභික්ඛවෙ අභිඤ්ඤාය සත්තධම්මා භාවෙතබ්බා -පෙ- දොසස්ස භික්ඛවෙ පරිඤ්ඤාය -පෙ- පරික්ඛයාය -පෙ- පහානාය -පෙ- ඛයාය -පෙ- වයාය -පෙ- විරාගාය -පෙ- නිරොධාය -පෙ- චාගාය -පෙ- පටිනිස්සග්ගාය -පෙ- ඉමෙ සත්තධම්මා භාවෙතබ්බා’ති.
61-90. මොහස්ස භික්ඛවෙ අභිඤ්ඤාය සත්තධම්මා භාවෙතබ්බා -පෙ- පරිඤ්ඤාය -පෙ- පරික්ඛයාය -පෙ- පහානාය -පෙ- ඛයාය -පෙ- වයාය -පෙ- විරාගාය -පෙ- නිරොධාය -පෙ- චාගාය -පෙ- පටිනිස්සග්ගාය -පෙ- ඉමෙ සත්තධම්මා භාවෙතබ්බා’ති.
91-120. කොධස්ස භික්ඛවෙ අභිඤ්ඤාය -පෙ-
121-250. උපනාහස්ස භික්ඛවෙ අභිඤ්ඤාය -පෙ-
151-180. මක්ඛස්ස භික්ඛවෙ අභිඤ්ඤාය -පෙ-
181 210. පලාසස්ස භික්ඛවෙ අභිඤ්ඤාය -පෙ-
211-240. ඉස්සාය භික්ඛවෙ අභිඤ්ඤාය -පෙ-
241-270. මච්ඡරියස්ස භික්ඛවෙ අභිඤ්ඤාය -පෙ-
271-300. මායාය භික්ඛවෙ අභිඤ්ඤාය -පෙ-
301-330. සාඨෙය්යස්ස භික්ඛවෙ අභිඤ්ඤාය -පෙ-
331-360. ථම්භස්ස භික්ඛවෙ අභිඤ්ඤාය -පෙ-
361-390. සාරම්භස්ස භික්ඛවෙ අභිඤ්ඤාය -පෙ-
391-420. මානස්ස භික්ඛවෙ අභිඤ්ඤාය -පෙ-
421-450. අතිමානස්ස භික්ඛවෙ අභිඤ්ඤාය -පෙ-
451-480. මදස්ස භික්ඛවෙ අභිඤ්ඤාය -පෙ-
481-510. පමාදස්ස භික්ඛවෙ අභිඤ්ඤා -පෙ- පරිඤ්ඤාය -පෙ- පරික්ඛයාය -පෙ- පහානාය -පෙ- ඛයාය -පෙ- වයාය -පෙ- විරාගාය -පෙ- නිරොධාය -පෙ- චාගාය -පෙ- පටිනිස්සග්ගාය -පෙ- ඉමෙ සත්තධම්මා භාවෙතබ්බා’ති.
රාගාදිපෙය්යාලං නිට්ඨිතං{*}
සත්තක නිපාතෙ සමත්තො
සුත්තන්තපිටකෙ
අඞ්ගුත්තරනිකායො
පඤ්චමො භාගො
8. අට්ඨකනිපාතො
1. පඨමො පණ්ණාසකො
1. මෙත්තාවග්ගො
නමො තස්ස භගවතො අරහතො සම්මා සම්බුද්ධස්ස
8. 1. 1. 1.
මෙත්තානිසංස සුත්තං
එවං මෙ සුතං: එකං සමයං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තත්ර ඛො භගවා භික්ඛු ආමන්තෙසි භික්ඛවොති. භදන්තෙති තෙ භික්ඛු භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච:
මෙත්තාය භික්ඛවෙ චෙතොවිමුත්තියා ආසෙවිතාය භාවිතාය බහුලීකතාය යානීකතාය{1} වත්ථුකතාය අනුට්ඨිතාය පරිචිතාය සුසමාරද්ධාය අට්ඨානිසංසා පාටිකඞ්ඛා. කතමෙ අට්ඨ:
සුඛං සුපති, සුඛං පටිබුජ්ඣති, න පාපකං සුපිනං පස්සති, මනුස්සානං පියො හොති, අමනුස්සානං පියො හොති, දෙවතා රක්ඛන්ති, නාස්ස අග්ගි වා විසං වා සත්ථං වා කමති, උත්තරිං අප්පටිවිජ්ඣන්තො බ්රහ්මලොකූපගො හොති.
මෙත්තාය භික්ඛවෙ චෙතොවිමුත්තියා ආසෙවිතාය භාවිතාය බහුලීකතාය යානීකතාය{1} වත්ථුකතාය අනුට්ඨිතාය පරිචිතාය සුසමාරද්ධාය ඉමෙ අට්ඨානිසංසා පාටිකඞ්ඛාති.
1. යො ච මෙත්තං භාවයති, අප්පමාණං පතිස්සතො{1} තනූ{2} සංයොජනා හොන්ති, පස්සතො උපධික්ඛයං.
2. එකම්පි චෙ පාණමදුට්ඨචිත්තො, මෙත්තායති කුසලී තෙන හොති, සබ්බෙව{3} පාණෙ මනසානුකම්පී, පහූතමරියො පකරොති පුඤ්ඤං.
3. යෙ සත්තසණ්ඩං පඨවිං ජිනිත්වා,{4} රාජීසයො{5} යජමානානුපරියගා{6}, සස්සමෙධං{7} පුරිසමෙධං, සම්මාපාසං වාචපෙය්යං{8} නිරග්ගළං.
4. මෙත්තස්ස චිත්තස්ස සුභාවිතස්ස, කලම්පි තෙ නානුභවන්ති සොළසිං, චන්දප්පභා තාරගණා ච සබ්බෙ, යථා න අග්ඝන්ති කලම්පි සොළසිං.
5. යො න හන්ති න ඝාතෙති, න ජිනාති න ජාපයෙ, මෙත්තං සො සබ්බභූතානං, වෙරං තස්ස න කෙනචීති.
8. 1. 1. 2.
ආදිබ්රහ්මචරියපඤ්ඤා සුත්තං
[සාවත්ථිනිදානං]
අට්ඨිමෙ භික්ඛවෙ, හෙතු අට්ඨ පච්චයා ආදිබ්රහ්මචරියිකාය පඤ්ඤාය අප්පටිලද්ධාය පටිලාභාය, පටිලද්ධාය භිය්යොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා සංවත්තන්ති. කතමෙ අට්ඨ :
1. ඉධ භික්ඛවෙ, භික්ඛු සත්ථාරං උපනිස්සාය විහරති, අඤ්ඤතරං වා ගරුට්ඨානියං සබ්රහ්මචාරිං යත්ථස්ස තිබ්බං හිරොත්තප්පං පච්චුපට්ඨිතං හොති පෙමඤ්ච ගාරවො ච, අයං භික්ඛවෙ, පඨමො හෙතු පඨමො පච්චයො ආදිබ්රහ්මචරියිකාය පඤ්ඤාය අප්පටිලද්ධාය පටිලාභාය පටිලද්ධාය භිය්යොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා සංවත්තති.
2. සො තං සත්ථාරං උපනිස්සාය විහරති{1} අඤ්ඤතරං වා ගරුට්ඨානියං සබ්රහ්මචාරිං, යත්ථස්ස තිබ්බං හිරොත්තප්පං පච්චුපට්ඨිතං හොති. පෙමඤ්ච ගාරවො ච, තෙ කාලෙන කාලං උපසඞ්කමිත්වා පරිපුච්ඡති, පරිපඤ්හති. ඉදං භන්තෙ, කථං? ඉමස්ස ක්වත්ථොති{2}? තස්ස තෙ ආයස්මන්තො අවිවටං චෙව විවරන්ති. අනුත්තානීකතං ච උත්තානීකරොන්ති. අනෙක විහිතෙසු{3} කඞ්ඛාඨානීයෙසු ධම්මෙසු කඞ්ඛං පටිවිනොදෙන්ති. අයං භික්ඛවෙ, දුතියො හෙතු දුතියො පච්චයො ආදිබ්රහ්මචරියිකාය පඤ්ඤාය අප්පටිලද්ධාය පටිලාභාය පටිලද්ධාය භිය්යොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා සංවත්තති.
3. සො තං ධම්මං සුත්වා ද්වයෙන වූපකාසෙන සම්පාදෙති, කායවූපකාසෙන ච චිත්තවූපකාසෙන ච. අයං භික්ඛවෙ, තතියො හෙතු තතියො පච්චයො ආදිබ්රහ්මචරියිකාය පඤ්ඤාය අප්පටිලද්ධාය පටිලාභාය පටිලද්ධාය භිය්යොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා සංවත්තති.
4. සීලවා ච හොති පාතිමොක්ඛසංවරසංවුතො විහරති, ආචාරගොචරසම්පන්නො අණුමත්තෙසු වජ්ජෙසු භයදස්සාවී සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. අයං භික්ඛවෙ, චතුත්ථො හෙතු චතුත්ථො පච්චයො ආදිබ්රහ්මචරියිකාය පඤ්ඤාය අප්පටිලද්ධාය පටිලාභාය පටිලද්ධාය භිය්යොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා සංවත්තති.
5. බහුස්සුතො හොති සුතධරො සුතසන්නිචයො, යෙ තෙ ධම්මා ආදිකල්යාණා මජ්ඣෙකල්යාණා පරියොසානකල්යාණා සාත්ථං සව්යඤ්ජනං කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්රහ්මචරියං අභිවදන්ති, තථාරූපස්ස ධම්මා බහුස්සුතා හොන්ති. ධතා{4} වචසා පරිචිතා මනසානුපෙක්ඛිතා දිට්ඨියා සුප්පටිවිද්ධා. අයං භික්ඛවෙ, පඤ්චමො හෙතු පඤ්චමො පච්චයො ආදිබ්රහ්මචරියිකාය පඤ්ඤාය අප්පටිලද්ධාය පටිලාභාය පටිලද්ධාය භිය්යොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා සංවත්තති.
6. ආරද්ධවිරියො විහරති අකුසලානං ධම්මානං පහානාය කුසලානං ධම්මානං උපසම්පදාය ථාමවා දළ්හපරක්කමො අනික්ඛිත්තධුරො කුසලෙසු ධම්මෙසු. අයං භික්ඛවෙ, ඡට්ඨො හෙතු ඡට්ඨො පච්චයො ආදිබ්රහ්මචරියිකාය පඤ්ඤාය අප්පටිලද්ධාය පටිලාභාය පටිලද්ධාය භිය්යොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා සංවත්තති.
7. සංඝගතො ඛො පන අනානාකථිකො හොති, අතිරච්ඡානකථිකො හොති, සාමං වා ධම්මං භාසති, පරං වා අජ්ඣෙසති, අරියං වා තුණ්හීභාවං නාතිමඤ්ඤති. අයං භික්ඛවෙ, සත්තමො හෙතු සත්තමො පච්චයො ආදිබ්රහ්මචරියිකාය පඤ්ඤාය අප්පටිලද්ධාය පටිලාභාය පටිලද්ධාය භිය්යොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා සංවත්තති.
8. පඤ්චසු ඛො පන උපාදානක්ඛන්ධෙසු උදයබ්බයානුපස්සී විහරති “ඉති රූපං, ඉති රූපස්ස සමුදයො, ඉති රූපස්ස අත්ථගමො{1}, ඉති වෙදනා, ඉති වෙදනාය සමුදයො, ඉති වෙදනාය අත්ථගමො{1}, ඉති සඤ්ඤා -පෙ- ඉති සඤ්ඤාය ඉති සඞ්ඛාරා -පෙ- ඉති විඤ්ඤාණං, ඉති විඤ්ඤාණස්ස සමුදයො, විඤ්ඤාණස්ස අත්ථගමො”ති. අයං භික්ඛවෙ, අට්ඨමො හෙතු අට්ඨමො පච්චයො ආදිබ්රහ්මචරියිකාය පඤ්ඤාය අප්පටිලද්ධාය පටිලාභාය පටිලද්ධාය භිය්යොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා සංවත්තති.
තමෙනං සබ්රහ්මචාරී එවං සම්භාවයන්ති{2}: “අයං ඛො ආයස්මා සත්ථාරං උපනිස්සාය විහරති, අඤ්ඤතරං වා ගරුට්ඨානියං සබ්රහ්මචාරිං, යත්ථස්ස තිබ්බං හිරොත්තප්පං පච්චුපට්ඨිතං හොති පෙමඤ්ච ගාරවො ච. අද්ධා අයමායස්මා ජානං ජානාති පස්සං පස්සතී”ති. අයම්පි ධම්මො පියත්තාය ගරුත්තාය භාවනාය සාමඤ්ඤාය එකීභාවාය සංවත්තති.
තං ඛො පනායමායස්මා සත්ථාරං උපනිස්සාය විහරන්තො අඤ්ඤතරං වා ගරුට්ඨානියං සබ්රහ්මචාරිං යත්ථස්ස තිබ්බං හිරොත්තප්පං පච්චුපට්ඨිතං හොති පෙමඤ්ච ගාරවො ච, තෙ{3} කාලෙන කාලං උපසඞ්කමිත්වා පරිපුච්ඡති පරිපඤ්හති: ඉදං භන්තෙ කථං? ඉමස්ස ක්වත්ථොති{4}?”
තස්ස තෙ ආයස්මන්තො අවිවටං චෙව විවරන්ති, අනුත්තානීකතඤ්ච උත්තානීකරොන්ති. අනෙකවිහිතෙසු ච කඞ්ඛාඨානියෙසු ධම්මෙසු කඞ්ඛං පටිවිනොදෙන්ති අද්ධා අයමායස්මා ජානං ජානාති පස්සං පස්සතීති. අයම්පි ධම්මො පියත්තාය ගරුත්තාය භාවනාය සාමඤ්ඤාය එකීභාවාය සංවත්තති.
“තං ඛො පනායමායස්මා ධම්මං සුත්වා ද්වයෙන වූපකාසෙන සම්පාදෙති, කායවූපකාසෙන ච චිත්තවූපකාසෙන ච: අද්ධා අයමායස්මා ජානං ජානාති පස්සං පස්සතී”ති. අයම්පි ධම්මො පියත්තාය ගරුත්තාය භාවනාය සාමඤ්ඤාය එකීභාවාය සංවත්තති.
“සීලවා ඛො පන අයමායස්මා පාතිමොක්ඛසංවරසංවුතො විහරති. ආචාරගොචරසම්පන්නො අණුමත්තෙසු වජ්ජෙසු භයදස්සාවී සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසු. අද්ධා අයමායස්මා ජානං ජානාති පස්සං පස්සතී”ති. අයම්පි ධම්මො පියත්තාය ගරුත්තාය භාවනාය සාමඤ්ඤාය එකීභාවාය සංවත්තති.
“බහුස්සුතො ඛො පන අයමායස්මා සුතධරො සුතසන්නිචයො යෙ තෙ ධම්මා ආදිකල්යාණා මජ්ඣෙකල්යාණා පරියොසානකල්යාණා සාත්ථං සබ්යඤ්ජනං කෙවලපරිපුණ්ණං පරිසුද්ධං බ්රහ්මචරියං අභිවදන්ති, තථා රූපස්ස ධම්මා බහුස්සුතා හොන්ති. ධතා{1} වචසා පරිචිතා මනසානුපෙක්ඛිතා දිට්ඨියා සුප්පටිවිද්ධා, අද්ධා අයමායස්මා ජානං ජානාති, පස්සං පස්සතී”ති. අයම්පි ධම්මො පියත්තාය ගරුත්තාය භාවනාය සාමඤ්ඤාය එකීභාවාය සංවත්තති.
“ආරද්ධවිරියො ඛො පන අයමායස්මා විහරති. අකුසලානං ධම්මානං පහානාය, කුසලානං ධම්මානං උපසම්පදාය, ථාමවා දළ්හපරක්කමො අනික්ඛිත්තධුරො කුසලෙසු ධම්මෙසු, අද්ධා අයමායස්මා ජානං ජානාති පස්සං පස්සතී”ති. අයම්පි ධම්මො පියත්තාය ගරුත්තාය භාවනාය සාමඤ්ඤාය එකීභාවාය සංවත්තති.
“සංඝගතො ඛො පන අයමායස්මා අනානාකථිකො හොති අතිරච්ඡානකථිකො, සාමං වා ධම්මං භාසති, පරං වා අජ්ඣෙසති, අරියං වා තුණ්හීභාවං නාතිමඤ්ඤති. අද්ධා අයමායස්මා ජානං ජානාති පස්සං පස්සතී”ති. අයම්පි ධම්මො පියත්තාය ගරුත්තාය භාවනාය සාමඤ්ඤාය එකීභාවාය සංවත්තති.
“පඤ්චසු ඛො පන අයමායස්මා උපාදානක්ඛන්ධෙසු උදයබ්බයානුපස්සී විහරති; ඉති රූපං, ඉති රූපස්ස සමුදයො, ඉති රූපස්ස අත්ථගමො, ඉති වෙදනා -පෙ- ඉති සඤ්ඤා -පෙ- ඉති සඞ්ඛාරා -පෙ- ඉති විඤ්ඤාණං, ඉති විඤ්ඤාණස්ස සමුදයො, ඉති විඤ්ඤාණස්ස අත්ථගමොති, අද්ධා අයමායස්මා ජානං ජානාති, පස්සං පස්සතී”ති. අයම්පි ධම්මො පියත්තාය ගරුත්තාය භාවනාය සාමඤ්ඤාය එකීභාවාය සංවත්තතීති.
ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ, අට්ඨ හෙතු අට්ඨ පච්චයා ආදිබ්රහ්මචරියිකාය පඤ්ඤාය අප්පටිලද්ධාය පටිලාභාය පටිලද්ධාය භිය්යොභාවාය වෙපුල්ලාය භාවනාය පාරිපූරියා සංවත්තන්තීති.
8. 1. 1. 3.
පඨමපිය සුත්තං
[සාවත්ථිනිදානං]
අට්ඨහි භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු සබ්රහ්මචාරීනං අප්පියො ච හොති, අමනාපො ච අගරු ච අභාවනීයො ච. කතමෙහි අට්ඨහි:
ඉධ භික්ඛවෙ, භික්ඛු අප්පියපසංසී ච හොති. පියගරහී ච ලාභකාමො ච සක්කාරකාමො ච අහිරිකො ච අනොත්තප්පී ච පාපිච්ඡො ච මිච්ඡාදිට්ඨී ච. ඉමෙහි ඛො භික්ඛවෙ, අට්ඨහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු සබ්රහ්මචාරීනං අප්පියො ච හොති අමනාපො ච අගරු ච අභාවනීයො ච.
අට්ඨහි භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු සබ්රහ්මචාරීනං පියො ච හොති මනාපො ච ගරු ච භාවනීයො ච. කතමෙහි අට්ඨහි:
ඉධ භික්ඛවෙ භික්ඛු න අප්පියපසංසී ච හොති න පියගරහී ච න ලාභකාමො ච න සක්කාරකාමො ච, හිරිමා ච හොති ඔත්තප්පී ච අප්පිච්ඡො ච සම්මාදිට්ඨි ච. ඉමෙහි ඛො භික්ඛවෙ, අට්ඨහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු සබ්රහ්මචාරීනං පියො ච හොති, මනාපො ච ගරු ච භාවනීයො චාති.
8. 1. 1. 4.
දුතියපිය සුත්තං
[සාවත්ථිනිදානං]
අට්ඨහි භික්ඛවෙ ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු සබ්රහ්මචාරීනං අප්පියො ච හොති අමනාපො ච අගරු ච අභාවනීයො ච කතමෙහි අට්ඨහි:
ඉධ භික්ඛවෙ, භික්ඛු ලාභකාමො ච හොති. සක්කාරකාමො ච අනවඤ්ඤත්තිකාමො ච අකාලඤ්ඤූ ච අමත්තඤ්ඤූ ච අසුචි ච බහුභාණී ච අක්කොසකපරිභාසකො ච සබ්රහ්මචාරීනං.
ඉමෙහි ඛො භික්ඛවෙ, අට්ඨහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු සබ්රහ්මචාරීනං අප්පියො ච හොති අමනාපො ච අගරු ච අභාවනීයො ච.
අට්ඨහි භික්ඛවෙ, ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු සබ්රහ්මචාරීනං පියො ච හොති මනාපො ච ගරු ච භාවනීයො ච. කතමෙහි අට්ඨහි:
ඉධ භික්ඛවෙ, භික්ඛු න ලාභකාමො ච හොති. න සක්කාරකාමො ච න අනවඤ්ඤත්තිකාමො ච කාලඤ්ඤූ ච මත්තඤ්ඤූ ච සුචි ච න බහුභාණී ච න අක්කොසකපරිභාසකො ච සබ්රහ්මචාරීනං.
ඉමෙහි ඛො භික්ඛවෙ, අට්ඨහි ධම්මෙහි සමන්නාගතො භික්ඛු සබ්රහ්මචාරීනං පියො ච හොති. මනාපො ච ගරු ච භාවනීයො චාති.
8. 1. 1. 5.
පඨමලොකධම්ම සුත්තං
[සාවත්ථිනිදානං]
අට්ඨිමෙ භික්ඛවෙ, ලොක ධම්මා ලොකං අනුපරිවත්තන්ති, ලොකො ච අට්ඨලොකධම්මෙ අනුපරිවත්තති. කතමෙ අට්ඨ:
ලාභො ච අලාභො ච අයසො ච යසො ච නින්දා ච පසංසා ච සුඛං ච දුක්ඛං ච, ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ අට්ඨලොකධම්මෙ ලොකං අනුපරිවත්තන්ති, ලොකො ච ඉමෙ අට්ඨලොකධම්මෙ අනුපරිවත්තතීති.
1. ලාභො අලාභො {*}අයසො යසො ච නින්දා පසංසා ච සුඛං ච දුක්ඛං, එතෙ අනිච්චා මනුජෙසු ධම්මා අසස්සතා විපරිණාමධම්මා
2. එතෙ ච ඤත්වා සතිමා සුමෙධො අවෙක්ඛතී විපරිනාමධම්මෙ, ඉට්ඨස්ස ධම්මා න මථෙන්ති චිත්තං අනිට්ඨතො නො පටිඝාතමෙති.
3. තස්සානුරොධා අථවා විරොධා විධූපිතා අත්ථගතා න සන්ති, පදඤ්ච ඤත්වා විරජං අසොකං සම්මප්පජානාති භවස්ස පාරගූති.
8. 1. 1. 6.
දුතියලොකධම්ම සුත්තං
[සාවත්ථිනිදානං]
1. අට්ඨිමෙ භික්ඛවෙ, ලොකධම්මා ලොකං අනුපරිවත්තන්ති, ලොකො ච අට්ඨ ලොකධම්මෙ අනුපරිවත්තති. කතමෙ අට්ඨ:
ලාභො ච අලාභො ච යසො ච අයසො ච නින්දා ච පසංසා ච සුඛං ච දුක්ඛං ච, ඉමෙ ඛො භික්ඛවෙ, අට්ඨලොකධම්මා ලොකං අනුපරිවත්තන්ති. ලොකො ච ඉමෙ අට්ඨලොකධම්මෙ අනුපරිවත්තති.
අස්සුතවතො භික්ඛවෙ, පුථුජ්ජනස්ස උප්පජ්ජති ලාභොපි අලාභොපි යසොපි අයසොපි නින්දාපි පසංසාපි සුඛම්පි දුක්ඛම්පි.
සුතවතොපි ඛො භික්ඛවෙ, අරියසාවකස්ස උප්පජ්ජති ලාභොපි අලාභොපි, යසොපි අයසොපි නින්දාපි පසංසාපි සුඛම්පි දුක්ඛම්පි.
2. තත්ර භික්ඛවෙ, කො විසෙසො කො අධිප්පයාසො{1} කිං නානාකරණං{2} සුතවතො අරියසාවකස්ස අස්සුතවතා පුථුජ්ජනෙනාති:
භගවම්මූලකා නො භන්තෙ ධම්මා, භගවන්නෙත්තිකා, භගවම්පටිසරණා. සාධු වත භන්තෙ, භගවන්තංයෙව පටිභාතු එතස්ස භාසිතස්ස අත්ථො, භගවතො සුත්වා භික්ඛු ධාරෙස්සන්තීති.
තෙන හි භික්ඛවෙ, සුණාථ සාධුකං මනසි කරොථ, භාසිස්සාමීති.
එවං භන්තෙති ඛො තෙ භික්ඛු භගවතො පච්චස්සොසුං. භගවා එතදවොච:
3. අස්සුතවතො භික්ඛවෙ, පුථුජ්ජනස්ස උප්පජ්ජති ලාභො, සො න ඉති පටිසඤ්චික්ඛති: උප්පන්නො ඛො මෙ අයං ලාභො, සො ච ඛො අනිච්චො දුක්ඛො විපරිනාමධම්මොති, යථාභූතං නප්පජානාති. උප්පජ්ජති අලාභො -පෙ- උප්පජ්ජති යසො -පෙ- උප්පජ්ජති අයසො -පෙ- උප්පජ්ජති නින්දා -පෙ- උප්පජ්ජති පසංසා -පෙ- උප්පජ්ජති සුඛං -පෙ- උප්පජ්ජති දුක්ඛං, සො න ඉතිපටිසඤ්චික්ඛති උප්පන්නං ඛො මෙ ඉදං දුක්ඛං, තං ච ඛො අනිච්චං දුක්ඛං විපරිනාමධම්මන්ති. යථාභූතං නප්පජානාති.
තස්ස ලාභොපි චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨති, අලොභො පි චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨති, යසොපි චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨති, අයසොපි චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨති, නින්දා පි චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨති, පසංසාපි චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨති. සුඛම්පි චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨති, දුක්ඛම්පි චිත්තං පරියාදාය තිට්ඨති. සො උප්පන්නං ලාභං අනුරුජ්ඣති, අලාභෙ පටිවිරුජ්ඣති. උප්පන්නං යසං අනුරුජ්ඣති, අයසෙ පටිවිරුජ්ඣති. උප්පන්නං පසංසං අනුරුජ්ඣති, නින්දාය පටිවිරුජ්ඣති. උප්පන්නං සුඛං අනුරුජ්ඣති, දුක්ඛෙ පටිවිරුජ්ඣති. සො එවං අනුරොධවිරොධසමාපන්නො න පරිමුච්චති, ජාතියා ජරාය මරණෙන සොකෙහි පරිදෙවෙහි දුක්ඛෙහි දොමනස්සෙහි උපායාසෙහි, න පරිමුච්චති දුක්ඛස්මාති වදාමි.
4. සුතවතො ච ඛො භික්ඛවෙ, අරියසාවකස්ස උප්පජ්ජති ලාභො. සො ඉති පටිසඤ්චික්ඛති; උප්පන්නො ඛො මෙ අයං ලාභො සො ච ඛො අනිච්චො දුක්ඛො විපරිනාමධම්මොති යථාභූතං පජානාති. උප්පජ්ජති අලාභො -පෙ- උප්පජ්ජති යසො -පෙ- උප්පජ්ජති අයසො -පෙ- උප්පජ්ජති නින්දා -පෙ- උප්පජ්ජති පසංසා -පෙ- සො උප්පජ්ජති සුඛං -පෙ- උප්පජ්ජති දුක්ඛං. සො ඉති පටිසඤ්චික්ඛති:
5. උප්පන්නං ඛො මෙ ඉදං දුක්ඛං, තඤ්ච ඛො අනිච්චං දුක්ඛං විපරිනාමධම්මන්ති යථාභූතං පජානාති. තස්ස ලාභොපි චිත්තං න පරියාදාය තිට්ඨති. අලොභොපි චිත්තං න පරියාදාය තිට්ඨති, යසොපි චිත්තං න පරියාදාය තිට්ඨති, අයසොපි චිත්තං න පරියාදාය තිට්ඨති, නින්දාපි චිත්තං න පරියාදාය තිට්ඨති, පසංසාපි චිත්තං න පරියාදාය තිට්ඨති, සුඛම්පි චිත්තං න පරියාදාය තිට්ඨති, දුක්ඛම්පි චිත්තං න පරියාදාය තිට්ඨති. සො උප්පන්නං ලාභං නානුරුජ්ඣති, අලාභෙ නප්පටිවිරුජ්ඣති. උප්පන්නං යසං නානුරුජ්ඣති, අයසෙ නප්පටිවිරුජ්ඣති. උප්පන්නං පසංසං නානුරුජ්ඣති, නින්දාය නප්පටිවිරුජ්ඣති. උප්පන්නං සුඛං නානුරුජ්ඣති, දුක්ඛෙ නප්පටිවිරුජ්ඣති. සො එවං අනුරොධවිරොධවිප්පහීනො පරිමුච්චති ජාතියා ජරාය මරණෙන සොකෙහි පරිදෙවෙහි දුක්ඛෙහි දොමනස්සෙහි උපායාසෙහි. පරිමුච්චති දුක්ඛස්මාති වදාමි.
අයං ඛො භික්ඛවෙ, විසෙසො අයං අධිප්පයාසො{1} ඉදං නානාකරණං{2} සුතවතො අරියසාවකස්ස අස්සුතවතා පුථුජ්ජනෙනාති.
1. ලාභො අලාභො අයසො යසො ච නින්දා පසංසා ච සුඛඤ්ච{3} දුක්ඛං, එතෙ අනිච්චා මනුජෙසු ධම්මා අසස්සතා විපරිණාමධම්මා.