පඤ්චහුපාලි අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො සාමණෙරපෙසකො යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං නිරයෙති. කතමෙහි පඤ්චහි : ඡන්දාගතිං ගච්ඡති, දොසාගතිං ගච්ඡති, මොහාගතිං ගච්ඡති, භයාගතිං ගච්ඡති, පෙසිතාපෙසිතං න ජානාති. ඉමෙහි ඛො උපාලි පඤ්චහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො සාමණෙරපෙසකො යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං නිරයෙ.
8. පඤ්චහුපාලි අඞ්ගෙහි සමන්නාගතො සාමණෙරපෙසකො යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං සග්ගෙ. කතමෙහි පඤ්චහි : න ඡන්දාගතිං ගච්ඡති, න දොසාගතිං ගච්ඡති, න මොහාගතිං ගච්ඡති, න භයාගතිං ගච්ඡති, පෙසිතාපෙසිතං ජානාති, ඉමෙහි ඛො උපාලි පඤ්චහඞ්ගෙහි සමන්නාගතො සාමණෙරපෙසකො යථාභතං නික්ඛිත්තො එවං සග්ගෙති.
ආවාසිකවග්ගො තෙරසමො.
තස්සුද්දානං:
ආවාසිකා බ්යාකරණා භත්තුසෙනාසනානි ච, භණ්ඩචීවරගාහො ච චීවරස්ස ච භාජකො.
යාගු ඵලං ඛජ්ජකඤ්ච, අප්පසාටියගාහකො, පත්තආරාමිකා චෙව සාමණෙරෙන පෙසකොති.
14. කඨිනත්ථාර වග්ගො
1. කති නු ඛො භන්තෙ ආනිසංසා කඨිනත්ථාරෙති?
පඤ්චිමෙ උපාලි ආනිසංසා කඨිනත්ථාරෙ. කතමෙ පඤ්ච : අනාමන්තචාරො, අසමාදානචාරො, ගණභොජනං, යාවදත්ථචීවරං, යො ච තත්ථ චීවරුප්පාදො සො නෙසං භවිස්සති ඉමෙ ඛො උපාලි පඤ්ච ආනිසංසා කඨිනත්ථාරෙති.
2. කති නු ඛො භන්තෙ ආදීනවා මුට්ඨස්සතිස්ස අසම්පජානස්ස නිද්දං ඔක්කමතොති?
පඤ්චිමෙ උපාලි ආදීනවා මුට්ඨස්සතිස්ස අසම්පජානස්ස නිද්දං ඔක්කමතො. කතමෙ පඤ්ච : දුක්ඛං සුපති, දුක්ඛං පටිබුජ්ඣති, පාපකං සුපිනං පස්සති, දෙවතා න රක්ඛන්ති, අසුචි මුච්චති. ඉමෙ ඛො උපාලි පඤ්ච ආදීනවා මුට්ඨස්සතිස්ස අසම්පජානස්ස නිද්දං ඔක්කමතො.
පඤ්චිමෙ උපාලි ආනිසංසා උපට්ඨිතස්සතිස්ස සම්පජානස්ස නිද්දං ඔක්කමතො. කතමෙ පඤ්ච : සුඛං සුපති, සුඛං පටිබුජ්ඣති, න පාපකං සුපිනං පස්සති, දෙවතා රක්ඛන්ති, අසුචි න මුච්චති. ඉමෙ ඛො උපාලි පඤ්චානිසංසා උපට්ඨිතස්සතිස්ස සම්පජානස්ස නිද්දං ඔක්කමතොති.
3. කති නු ඛො භන්තෙ අවන්දියාති?
පඤ්චිමෙ උපාලි අවන්දියා. කතමෙ පඤ්ච : අන්තරඝරං පවිට්ඨො අවන්දියො, රච්ඡගතො අවන්දියො, ඔතමසිකො අවන්දියො, අසමන්නාහරන්තො අවන්දියො, සුත්තො අවන්දියො. ඉමෙ ඛො උපාලි පඤ්ච අවන්දියා.
4. අපරෙපි උපාලි පඤ්ච අවන්දියා. කතමෙ පඤ්ච : යාගුපානෙ අවන්දියො, භත්තග්ගෙ අවන්දියො, එකාවත්තො අවන්දියො, අඤ්ඤවිහිතො අවන්දියො, නග්ගො අවන්දියො. ඉමෙ ඛො උපාලි පඤ්ච අවන්දියා.
5. අපරෙපි උපාලි පඤ්ච අවන්දියා. කතමෙ පඤ්ච : ඛාදන්තො අවන්දියො, භුඤ්ජන්තො අවන්දියො, උච්චාරං කරොන්තො අවන්දියො, පස්සාවං කරොන්තො අවන්දියො, උක්ඛිත්තකො අවන්දියො. ඉමෙ ඛො උපාලි පඤ්ච අවන්දියා.
6. අපරෙපි උපාලි, පඤ්ච අවන්දියා. කතමෙ පඤ්ච : පුරෙ උපසම්පන්නෙන පච්ඡා උපසම්පන්නො අවන්දියො, අනුපසම්පන්නො අවන්දියො, නානාසංවාසකො බුඩ්ඪතරො අධම්මවාදී අවන්දියො, මාතුගාමො අවන්දියො, පණ්ඩකො අවන්දියො. ඉමෙ ඛො උපාලි පඤ්ච අවන්දියා.
7. අපරෙපි උපාලි පඤ්ච අවන්දියා. කතමෙ පඤ්ච : පාරිවාසිකො අවන්දියො, මූලායපටිකස්සනාරහො අවන්දියො, මානත්තාරහො අවන්දියො, මානත්තචාරිකො අවන්දියො, අබ්භානාරහො අවන්දියො. ඉමෙ ඛො උපාලි පඤ්ච අවන්දියාති.
8. කති නු ඛො භන්තෙ වන්දියාති?
පඤ්චිමෙ උපාලි, වන්දියා. කතමෙ පඤ්ච : පච්ඡා උපසම්පන්නෙන පුරෙ උපසම්පන්නො වන්දියො, නානාසංවාසකො බුඩ්ඪතරො ධම්මවාදී වන්දියො, ආචරියො වන්දියො, උපජ්ඣායො වන්දියො, සදෙවකෙ ලොකෙ සමාරකෙ සබ්රහ්මකෙ සස්සමණබ්රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය තථාගතො අරහං සම්මාසම්බුද්ධො වන්දියො. ඉමෙ ඛො උපාලි පඤ්ච වන්දියාති.
9. නවකතරෙන භන්තෙ භික්ඛුනා බුඩ්ඪතරස්ස භික්ඛුනො පාදෙ වන්දන්තෙන කති ධම්මෙ අජ්ඣත්තං උපට්ඨාපෙත්වා පාදා වන්දිතබ්බාති?
නවකතරෙනුපාලි, භික්ඛුනා බුඩ්ඪතරස්ස භික්ඛුනො පාදෙ වන්දන්තෙන පඤ්ච ධම්මෙ අජ්ඣත්තං උපට්ඨාපෙත්වා පාදා වන්දිතබ්බා. කතමෙ පඤ්ච : නවකතරෙනුපාලි, භික්ඛුනා බුඩ්ඪතරස්ස භික්ඛුනො පාදෙ වන්දන්තෙන එකංසං උත්තරාසඞ්ගං කරිත්වා අඤ්ජලිම්පග්ගහෙත්වා උභොහි පාණිතලෙහි පාදානි පරිසම්බාහන්තෙන පෙමඤ්ච ගාරවඤ්ච උපට්ඨාපෙත්වා පාදා වන්දිතබ්බා. නවකතරෙනුපාලි භික්ඛුනා බුඩ්ඪතරස්ස භික්ඛුනො පාදෙ වන්දන්තෙන ඉමෙ පඤ්ච ධම්මෙ අජ්ඣත්තං උපට්ඨාපෙත්වා පාදා වන්දිතබ්බාති.
කඨිනත්ථාරවග්ගො චුද්දසමො.
තස්සුද්දානං:
කඨිනත්ථාර නිද්දා ච අන්තරා යාගු ඛාදනෙ, පුරෙ ච පාරිවාසි ච වන්දියො වන්දිතබ්බකන්ති.
උපාලිපඤ්චකං නිට්ඨිතං.
තෙසං වග්ගානං උද්දානං:
අනිස්සිතෙන කම්මඤ්ච වොහාරාවීකම්මෙන ච, චොදනා ච ධුතඞ්ගා ච මුසා භික්ඛුනිමෙව ච.
උබ්බාහිකාධිකරණං භෙදකා පඤ්චමා පුරෙ, ආවාසිකා කඨිනඤ්ච චුද්දස සුප්පකාසිතාති.
සමුට්ඨානං
චත්තාරො පාරාජිකා
අත්ථාපත්ති අචිත්තකො ආපජ්ජති සචිත්තකො වුට්ඨාති, අත්ථාපත්ති සචිත්තකො ආපජ්ජති අචිත්තකො වුට්ඨාති, අත්ථාපත්ති අචිත්තකො ආපජ්ජති අචිත්තකො වුට්ඨාති, අත්ථාපත්ති සචිත්තකො ආපජ්ජති සචිත්තකො වුට්ඨාති, අත්ථාපත්ති කුසලචිත්තො ආපජ්ජති කුසලචිත්තො වුට්ඨාති, අත්ථාපත්ති කුසලචිත්තො ආපජ්ජති අකුසලචිත්තො වුට්ඨාති, අත්ථාපත්ති කුසලචිත්තො ආපජ්ජති අබ්යාකතචිත්තො වුට්ඨාති, අත්ථාපත්ති අකුසලචිත්තො ආපජ්ජති අකුසලචිත්තො වුට්ඨාති, අත්ථාපත්ති අකුසලචිත්තො ආපජ්ජති කුසලචිත්තො වුට්ඨාති, අත්ථාපත්ති අකුසලචිත්තො ආපජ්ජති අබ්යාකතචිත්තො වුට්ඨාති, අත්ථාපත්ති අබ්යාකතචිත්තො ආපජ්ජති කුසලචිත්තො වුට්ඨාති, අත්ථාපත්ති අබ්යාකතචිත්තො ආපජ්ජති අකුසලචිත්තො වුට්ඨාති, අත්ථාපත්ති අබ්යාකතචිත්තො ආපජ්ජති අබ්යාකතචිත්තො වුට්ඨාති.
පඨමං පාරාජිකං කතීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති : පඨමං පාරාජිකං එකෙන සමුට්ඨානෙන සමුට්ඨාති කායතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨාති න වාචතො.
දුතියං පාරාජිකං කතීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති : දුතියං පාරාජිකං තීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති සියා කායතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨාති, න වාචතො. සියා වාචතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨාති, න කායතො. සියා කායතො ච වාචතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨාති.
තතියං පාරාජිකං කතීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති : තතියං පාරාජිකං තීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති : සියා කායතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨාති න වාචතො. සියා වාචතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨාති න කායතො. සියා කායතො ච වාචතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨාති.
චතුත්ථං පාරාජිකං කතීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති : චතුත්ථං පාරාජිකං තීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති : සියා කායතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨාති න වාචතො. සියා වාචතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨාති න කායතො. සියා කායතො ච වාචතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨාති.
චත්තාරො පාරාජිකා නිට්ඨිතා.
තෙරසසඞ්ඝාදිසෙසා
1. උපක්කමිත්වා අසුචිං මොචෙන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො කතීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති : උපක්කමිත්වා අසුචිං මොචෙන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො එකෙන සමුට්ඨානෙන සමුට්ඨාති : කායතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨාති න වාචතො.
2. මාතුගාමෙන සද්ධිං කායසංසග්ගං සමාපජ්ජන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො කතීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති : මාතුගාමෙන සද්ධිං කායසංසග්ගං සමාපජ්ජන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො එකෙන සමුට්ඨානෙන සමුට්ඨාති : කායතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨාති න වාචතො.
3. මාතුගාමං දුට්ඨුල්ලාහි වාචාහි ඔභාසන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො කතීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති : මාතුගාමං දුට්ඨුල්ලාහි වාචාහි ඔභාසෙන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො තීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති : සියා කායතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨාති න වාචතො, සියා වාචතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨාති. න කායතො, සියා කායතො ච වාචතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨාති.
4. මාතුගාමස්ස සන්තිකෙ අත්තකාමපාරිචරියාය වණ්ණං භාසන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො කතීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති : මාතුගාමස්ස සන්තිකෙ අත්තකාමපාරිචරියාය වණ්ණං භාසන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො තීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති -පෙ-
5. සඤ්චරිත්තං සමාපජ්ජන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො කතීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති : සඤ්චරිත්තං සමාපජ්ජන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො ඡහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති : සියා කායතො සමුට්ඨාති න වාචතො න චිත්තතො, සියා වාචතො සමුට්ඨාති න කායතො න චිත්තතො, සියා කායතො ච වාචතො ච සමුට්ඨාති න චිත්තතො, සියා කායතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨාති න වාචතො, සියා වාචතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨාති න කායතො, සියා කායතො ච වාචතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨාති.
6. සඤ්ඤාචිකාය කුටිං කාරාපෙන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො කතීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති : සඤ්ඤාචිකාය කුටිං කාරාපෙන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො ඡහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති -පෙ-
7. මහල්ලකං විහාරං කාරාපෙන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො කතීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති : මහල්ලකං විහාරං කාරාපෙන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො ඡහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති -පෙ-
8. භික්ඛුං අමූලකෙන පාරාජිකෙන ධම්මෙන අනුද්ධංසෙන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො කතීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති : භික්ඛුං අමූලකෙන පාරාජිකෙන ධම්මෙන අනුද්ධංසෙන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො තීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති -පෙ-
9. භික්ඛුං අඤ්ඤභාගියස්ස අධිකරණස්ස කිඤ්චි දෙසං ලෙසමත්තං උපාදාය පාරාජිකෙන ධම්මෙන අනුද්ධංසෙන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො කතීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති : භික්ඛුං අඤ්ඤභාගියස්ස අධිකරණස්ස කිඤ්චි දෙසං ලෙසමත්තං උපාදාය පාරාජිකෙන ධම්මෙන අනුද්ධංසෙන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො තීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති -පෙ-
10. සඞ්ඝභෙදකස්ස භික්ඛුනො යාවතතියං සමනුභාසනාය නප්පටිනිස්සජ්ජන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො කතීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති : සඞ්ඝභෙදකස්ස භික්ඛුනො යාවතතියං සමනුභාසනාය නප්පටිනිස්සජ්ජන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො එකෙන සමුට්ඨානෙන සමුට්ඨාති : කායතො ච වාචතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨාති.
11. භෙදකානුවත්තකානං භික්ඛූනං යාවතතියං සමනුභාසනාය නප්පටිනිස්සජ්ජන්තානං සඞ්ඝාදිසෙසො කතීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති : භෙදකානුවත්තකානං භික්ඛූනං යාවතතියං සමනුභාසනාය නප්පටිනිස්සජ්ජන්තානං සඞ්ඝාදිසෙසො එකෙන සමුට්ඨානෙන සමුට්ඨාති : කායතො ච වාචතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨාති.
12. දුබ්බචස්ස භික්ඛුනො යාවතතියං සමනුභාසනාය නප්පටිනිස්සජ්ජන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො කතීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති : දුබ්බචස්ස භික්ඛුනො යාවතතියං සමනුභාසනාය නප්පටිනිස්සජ්ජන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො එකෙන සමුට්ඨානෙන සමුට්ඨාති : කායතො ච වාචතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨාති.
13. කුලදූසකස්ස භික්ඛුනො යාවතතියං සමනුභාසනාය නප්පටිනිස්සජ්ජන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො කතීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති : කුලදූසකස්ස භික්ඛුනො යාවතතියං සමනුභාසනාය නප්පටිනිස්සජ්ජන්තස්ස සඞ්ඝාදිසෙසො එකෙන සමුට්ඨානෙන සමුට්ඨාති : කායතො ච වාචතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨාති.
තෙරසසඞ්ඝාදිසෙසා නිට්ඨිතා.
සෙඛියා
-පෙ- අනාදරියං පටිච්ච උදකෙ උච්චාරං වා පස්සාවං වා ඛෙළං වා කරොන්තස්ස දුක්කටං කතීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨාති : අනාදරියං පටිච්ච උදකෙ උච්චාරං වා පස්සාවං වා ඛෙළං වා කරොන්තස්ස දුක්කටං එකෙන සමුට්ඨානෙන සමුට්ඨාති : කායතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨාති, න වාචතො.
සෙඛියා නිට්ඨිතා.
සමුට්ඨානං
1. චත්තාරො පාරාජිකා කති සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨහන්ති : චත්තාරො පාරාජිකා තීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨහන්ති : සියා කායතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨහන්ති න වාචතො, සියා වාචතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨහන්ති. න කායතො, සියා කායතො ච වාචතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨහන්ති.
2. තෙරස සඞ්ඝාදිසෙසා කතීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨහන්ති : තෙරස සඞ්ඝාදිසෙසා ඡහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨහන්ති : සියා කායතො සමුට්ඨහන්ති න වාචතො න චිත්තතො, සියා වාචතො සමුට්ඨහන්ති න කායතො න චිත්තතො, සියා කායතො ච වාචතො න සමුට්ඨහන්ති න චිත්තතො.
සියා කායතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨහන්ති න වාචතො. සියා වාචතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨහන්ති න කායතො. සියා කායතො ච වාචතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨහන්ති.
3. ද්වෙ අනියතා කතීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨහන්ති : ද්වෙ අනියතා තීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨහන්ති : සියා කායතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨහන්ති න වාචතො. සියා වාචතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨහන්ති, න කායතො. සියා කායතො ච වාචතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨහන්ති.
4. තිංස නිස්සග්ගියා පාචිත්තියා කතීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨහන්ති : තිංස නිස්සග්ගියා පාචිත්තියා ඡහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨහන්ති : සියා කායතො සමුට්ඨහන්ති න වාචතො න චිත්තතො. සියා වාචතො සමුට්ඨහන්ති න කායතො න චිත්තතො. සියා කායතො ච වාචතො ච සමුට්ඨහන්ති න චිත්තතො. සියා කායතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨහන්ති න වාචතො. සියා වාචතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨහන්ති න කායතො. සියා කායතො ච වාචතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨහන්ති.
5. ද්වෙ නවුති පාචිත්තියා කතීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨහන්ති : ද්වෙ නවුති පාචිත්තියා ඡහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨහන්ති : සියා කායතො සමුට්ඨහන්ති න වාචතො න චිත්තතො. සියා වාචතො සමුට්ඨහන්ති න කායතො න චිත්තතො. සියා කායතො ච වාචතො ච සමුට්ඨහන්ති න චිත්තතො. සියා කායතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨහන්ති න වාචතො. සියා වාචතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨහන්ති න කායතො. සියාකායතො ච වාචතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨහන්ති.
6. චත්තාරො පාටිදෙසනීයා කතීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨහන්ති : චත්තාරො පාටිදෙසනීයා චතූහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨහන්ති : සියා කායතො සමුට්ඨහන්ති න වාචතො න චිත්තතො. සියා කායතො ච වාචතො ච සමුට්ඨහන්ති න චිත්තතො. සියා කායතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨහන්ති. න වාචතො. සියා කායතො ච වාචතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨහන්ති.
7. පඤ්චසත්තති සෙඛියා කතීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨහන්ති : පඤ්චසත්තති සෙඛියා තීහි සමුට්ඨානෙහි සමුට්ඨහන්ති : සියා කායතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨහන්ති න වාචතො. සියා වාචතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨහන්ති න කායතො. සියා කායතො ච වාචතො ච චිත්තතො ච සමුට්ඨහන්තීති.
සමුට්ඨානං නිට්ඨිතං.
තස්සුද්දානං:
අචිත්තකුසලඤ්චෙව{1} සමුට්ඨානඤ්ච සබ්බථා යථා ධම්මෙන ඤායෙන සමුට්ඨානං විජානථාති.
දුතියගාථාසඞ්ගණිකං
1. කතාපත්තියො කායිකා කති වාචසිකා කතා, ඡාදෙන්තස්ස කති ආපත්තියො කති සංසග්ගපච්චයා.
2. ඡ ආපත්තියො කායිකා ඡ වාචසිකා කතා, ඡාදෙන්තස්ස තිස්සො ආපත්තියො පඤ්ච සංසග්ගපච්චයා.
3. අරුණුග්ගෙ කති ආපත්තියො කති යාවතතියකා, කතෙත්ථ අට්ඨවත්ථුකා කතීහි සබ්බසඞ්ගහො.
4. අරුණුග්ගෙ තිස්සො ආපත්තියො ද්වෙ යාවතතියකා, එකෙත්ථ අට්ඨවත්ථුකා එකෙන සබ්බසඞ්ගහො.
5. විනයස්ස කති මූලානි යානි බුද්ධෙන පඤ්ඤත්තා, විනයගරුකා කති වුත්තා දුට්ඨුල්ලච්ඡාදනා කති.
6. විනයස්ස ද්වෙ මූලානි යානි බුද්ධෙන පඤ්ඤත්තා, විනයගරුකා ද්වෙ වුත්තා ද්වෙ දුට්ඨුල්ලඡාදනා.
7. ගාමන්තරෙ කති ආපත්තියො කති නදීපාරපච්චයා, කති මංසෙසු ථුල්ලච්චයං කති මංසෙසු දුක්කටං.
8. ගාමන්තරෙ චතස්සො ආපත්තියො චතස්සො නදීපාරපච්චයා, එකමංසෙ ථුල්ලච්චයං නව මංසෙසු දුක්කටං.
9. කති වාචසිකා රත්තිං කති වාචසිකා දිවා, දදමානස්ස කති ආපත්තියො පටිග්ගණ්හන්තස්ස කිත්තකා.
10. ද්වෙ වාචසිකා රත්තිං ද්වෙ වාචසිකා දිවා, දදමානස්ස තිස්සො ආපත්තියො, චත්තාරො ච පටිග්ගහෙ.
11. කති දෙසනාගාමිනියො කති සප්පටිකම්මා කතා, කතෙත්ථ අප්පටිකම්මා වුත්තා බුද්ධෙනාදිච්චබන්ධුනා.
12. පඤ්චදෙසනාගාමිනියො ඡ සප්පටිකම්මා කතා, එකෙත්ථ අප්පටිකම්මා වුත්තා බුද්ධෙනාදිච්චබන්ධුනා.
13. විනයගරුකා කති වුත්තා කායවාචසිකානි ච, කති විකාලෙ ධඤ්ඤරසො කති ඤත්තිචතුත්ථෙන සම්මුති.
14. විනයගරුකා ද්වෙ වුත්තා කායවාචසිකානි ච, එකො විකාලෙ ධඤ්ඤරසො එකා ඤත්තිචතුත්ථෙන සම්මුති.
15. පාරාජිකා කායිකා කති කති සංවාසකභූමියො, කතින්නං{1} රත්තිච්ඡෙදො පඤ්ඤත්තා ද්වඞ්ගුලා කති.
16. පාරාජිකා කායිකා ද්වෙ ද්වෙ සංවාසකභූමියො, ද්වින්නඤ්ච රත්තිච්ඡෙදො පඤ්ඤත්තා ද්වඞ්ගුලා දුවෙ.
17. කතත්තානං වධිත්වාන කතීහි සඞ්ඝො භිජ්ජති, කතෙත්ථ පඨමාපත්තිකා ඤත්තියා කරණා කති.
18. ද්වෙ අත්තානං වධිත්වාන ද්වීහි සඞ්ඝො භිජ්ජති, ද්වෙත්ථ පඨමාපත්තිකා ඤත්තියා කරණා දුවෙ.
19. පාණාතිපාතෙ කති ආපත්තියො වාචා පාරාජිකා කති, ඔභාසනා කති වුත්තා සඤ්චරිත්තෙන වා කති.
20. පාණාතිපාතෙ තිස්සො ආපත්තියො වාචා පාරාජිකා තයො, ඔභාසනා තයො වුත්තා සඤ්චරිත්තෙන වා තයො.
21. කති පුග්ගලා න උපසම්පාදෙතබ්බා කති කම්මානං සඞ්ගහා, නාසිතකා කති වුත්තා කතිනං එකවාචිකා.
22. තයො පුග්ගලා න උපසම්පාදෙතබ්බා තයො කම්මානං සඞ්ගහා, නාසිතකා තයො වුත්තා තිණ්ණන්නං එකවාචිකා.
23. අදින්නාදානෙ කති ආපත්තියො කති මෙථුනපච්චයා, ඡින්දන්තස්ස කති ආපත්තියො කති ඡඩ්ඩිතපච්චයා.
24. අදින්නාදානෙ තිස්සො ආපත්තියො චතස්සො මෙථුනපච්චයා, ඡින්දන්තස්ස තිස්සො ආපත්තියො පඤ්ච ඡඩ්ඩිතපච්චයා.
25. භික්ඛුනොවාදකවග්ගස්මිං පාචිත්තියෙන දුක්කටා, කතෙත්ථ නවකා වුත්තා කතින්නං{1} චීවරෙන ච.
26. භික්ඛුනොවාදකවග්ගස්මිං , පාචිත්තියෙන දුක්කටා, කතා චතුරෙත්ථ නවකා{2} වුත්තා ද්වින්නං චීවරෙන ච.
27. භික්ඛුනීනඤ්ච අක්ඛාතා පාටිදෙසනීයා කති, භුඤ්ජන්තාමකධඤ්ඤෙන පාචිත්තියෙන දුක්කටා කති.
28. භික්ඛුනීනඤ්ච අක්ඛාතා අට්ඨ පාටිදෙසනීයා කතා, භුඤ්ජන්තාමකධඤ්ඤෙන පාචිත්තියෙන දුක්කටා කතා.
29. ගච්ඡන්තස්ස කති ආපත්තියො ඨිතස්ස චාපි කිත්තකා, නිසින්නස්ස කති ආපත්තියො නිපන්නස්සාපි කිත්තකා.
30. ගච්ඡන්තස්ස චතස්සො ආපත්තියො ඨිතස්ස චාපි තත්තිකා, නිසින්නස්ස චතස්සො ආපත්තියො නිපන්නස්සාපි තත්තිකා.
31. කති පාචිත්තියානි සබ්බානි නානාවත්ථුකානි, අපුබ්බං අචරිමං ආපජ්ජෙය්ය එකතො.
32. පඤ්ච පාචිත්තියානි සබ්බානි නානාවත්ථුකානි, අපුබ්බං අචරිමං ආපජ්ජෙය්ය එකතො.