සත්තන්නං සමථානං කතමෙ ඡත්තිංස සමුට්ඨානා : සතිවිනයස්ස කම්මස්ස කිරියා, කරණං, උපගමනං, අජ්ඣුපගමනං, අධිවාසනා, අප්පටික්කොසනා. අමූළ්හවිනයස්ස කම්මස්ස -පෙ- පටිඤ්ඤාතකරණස්ස කම්මස්ස -පෙ- යෙභුය්යසිකාය කම්මස්ස -පෙ- තස්ස පාපිය්යසිකාය කම්මස්ස -පෙ- තිණවත්ථාරකස්ස කම්මස්ස කිරියා, කරණං, උපගමනං, අජ්ඣුපගමනං, අධිවාසනා, අපටික්කොසනා. සත්තන්නං සමථානං ඉමෙ ඡත්තිංස සමුට්ඨානා.
සමථ නානත්ථාදයො
1. සම්මුඛාවිනයොති වා සතිවිනයොති වා ඉමෙ ධම්මා නානත්ථා නානාබ්යඤ්ජනා, උදාහු එකත්ථා බ්යඤ්ජනමෙව නානං : සම්මුඛාවිනයොති වා අමූළ්හවිනයොති වා -පෙ- සම්මුඛාවිනයොති වා පටිඤ්ඤාතකරණන්ති වා -පෙ- සම්මුඛාවිනයොති වා යෙභුය්යසිකාති වා -පෙ- සම්මුඛාවිනයොති වා තස්සපාපිය්යසිකාති වා -පෙ- සම්මුඛාවිනයොති වා තිණවත්ථාරකොති වා ඉමෙ ධම්මා නානත්ථා නානාබ්යඤ්ජනා උදාහු එකත්ථා බ්යඤ්ජනමෙව නානං :
සම්මුඛාවිනයොති වා සතිවිනයොති වා ඉමෙ ධම්මා නානත්ථා චෙව නානාබ්යඤ්ජනා ච. සම්මුඛාවිනයොති වා අමූළ්හවිනයොති වා -පෙ- සම්මුඛාවිනයොති වා පටිඤ්ඤාතකරණන්ති වා -පෙ- සම්මුඛාවිනයොති වා යෙභුය්යසිකාති වා -පෙ- සම්මුඛාවිනයොති වා තස්සපාපිය්යසිකාති වා -පෙ- සම්මුඛාවිනයොති වා තිණවත්ථාරකොති වා ඉමෙ ධම්මා නානත්ථා චෙව නානා බ්යඤ්ජනා ච.
2. විවාදො විවාදාධිකරණං, විවාදො නො අධිකරණං, අධිකරණං නො විවාදො, අධිකරණංචෙව විවාදො ච.
සියා විවාදො විවාදාධිකරණං, සියා විවාදො නො අධිකරණං, සියා අධිකරණං නො විවාදො, සියා අධිකරණංචෙව විවාදො ච.
තත්ථ කතමො විවාදො විවාදාධිකරණං : ඉධ භික්ඛූ විවදන්ති ධම්මොති වා අධම්මොති වා -පෙ- දුට්ඨුල්ලාපත්තීති වා අදුට්ඨුල්ලා ආපත්තීති වා, යං තත්ථ භණ්ඩනං කලහො විග්ගහො විවාදො නානාවාදො අඤ්ඤථාවාදො විපච්චයතා වොහාරො මෙධගං, අයං විවාදො විවාදාධිකරණං.
තත්ථ කතමො විවාදො නො අධිකරණං : මාතාපි පුත්තෙන විවදති, පුත්තොපි මාතරා විවදති, පිතාපි පුත්තෙන විවදති, පුත්තොපි පිතරා විවදති, භාතාපි භාතරා විවදති, භාතාපි භගිනියා විවදති, භගිනීපි භාතරා විවදති, සහායොපි සහායෙන විවදති, අයං විවාදො නො අධිකරණං.
තත්ථ කතමං අධිකරණං නො විවාදො : අනුවාදාධිකරණං ආපත්තාධිකරණං, කිච්චාධිකරණං, ඉදං අධිකරණං නො විවාදො.
තත්ථ කතමං අධිකරණං චෙව විවාදො ච : විවාදාධිකරණං අධිකරණඤ්චෙව විවාදො ච.
3. අනුවාදො අනුවාදාධිකරණං, අනුවාදො නො අධිකරණං, අධිකරණං නො අනුවාදො, අධිකරණඤ්චෙව අනුවාදො ච.
සියා අනුවාදො අනුවාදාධිකරණං, සියා අනුවාදො නො අධිකරණං, සියා අධිකරණං නො අනුවාදො, සියා අධිකරණඤ්චෙව අනුවාදො ච.
තත්ථ කතමො අනුවාදො අනුවාදාධිකරණං : ඉධ භික්ඛූ භික්ඛුං අනුවදන්ති සීලවිපත්තියා වා ආචාරවිපත්තියා වා දිට්ඨිවිපත්තියා වා ආජීවවිපත්තියා වා, යො තත්ථ අනුවාදො අනුවදනා අනුල්ලපනා අනුභණනා අනුසම්පවඞ්කතා අබ්භුස්සහනතා අනුබලප්පදානං : අයං අනුවාදො අනුවාදාධිකරණං.
තත්ථ කතමො අනුවාදො නො අධිකරණං : මාතාපි පුත්තං අනුවදති, පුත්තොපි මාතරං අනුවදති, පිතාපි පුත්තං අනුවදති, පුත්තොපි පිතරං අනුවදති, භාතාපි භාතරං අනුවදති, භාතාපි භගිනිං අනුවදති, භගිනීපි භාතරං අනුවදති, සහායොපි සහායං අනුවදති, අයං අනුවාදො නො අධිකරණං.
තත්ථ කතමං අධිකරණං නො අනුවාදො : ආපත්තාධිකරණං කිච්චාධිකරණං විවාදාධිකරණං : ඉදං අධිකරණං නො අනුවාදො.
තත්ථ කතමං අධිකරණඤ්චෙව අනුවාදො ච : අනුවාදාධිකරණං අධිකරණඤ්චෙව අනුවාදො ච.
4. ආපත්ති ආපත්තාධිකරණං. ආපත්ති නො අධිකරණං. අධිකරණං නො ආපත්ති අධිකරණඤ්චෙව ආපත්ති ච.
සියා ආපත්ති ආපත්තාධිකරණං, සියා ආපත්ති නො අධිකරණං, සියා අධිකරණං නො ආපත්ති, සියා අධිකරණඤ්චෙව ආපත්ති ච.
තත්ථ කතමා ආපත්ති ආපත්තාධිකරණං : පඤ්චපි ආපත්තික්ඛන්ධා ආපත්තාධිකරණං, සත්තපි ආපත්තික්ඛන්ධා ආපත්තාධිකරණං. අයං ආපත්ති ආපත්තාධිකරණං.
තත්ථ කතමා ආපත්ති නො අධිකරණං : සොතාපත්ති සමාපත්ති : අයං ආපත්ති නො අධිකරණං.
තත්ථ කතමං අධිකරණං නො ආපත්ති : කිච්චාධිකරණං, විවාදාධිකරණං, අනුවාදාධිකරණං, ඉදං අධිකරණං නො ආපත්ති.
තත්ථ කතමං අධිකරණඤ්චෙව ආපත්ති ච : ආපත්තාධිකරණං අධිකරණඤ්චෙව ආපත්ති ච.
5. කිච්චං කිච්චාධිකරණං, කිච්චං නො අධිකරණං, අධිකරණං නො කිච්චං, අධිකරණඤ්චෙව කිච්චඤ්ච :
සියා කිච්චං කිච්චාධිකරණං, සියා කිච්චං නො අධිකරණං, සියා අධිකරණං නො කිච්චං, සියා අධිකරණඤ්චෙව කිච්චඤ්ච.
තත්ථ කතමං කිච්චං කිච්චාධිකරණං : යා සඞ්ඝස්ස කිච්චයතා කරණීයතා අපලොකනකම්මං ඤත්තිකම්මං ඤත්තිදුතියකම්මං ඤත්තිචතුත්ථකම්මං, ඉදං කිච්චං කිච්චාධිකරණං.
තත්ථ කතමං කිච්චං නො අධිකරණං : ආචරියකිච්චං උපජ්ඣායකිච්චං{1} සමානුපජ්ඣායකිච්චං සමානාචරියකිච්චං : ඉදං කිච්චං නො අධිකරණං.
තත්ථ කතමං අධිකරණං නො කිච්චං : විවාදාධිකරණං අනුවාදාධිකරණං ආපත්තාධිකරණං: ඉදං අධිකරණං නො කිච්චං.
තත්ථ කතමං අධිකරණඤ්චෙව කිච්චඤ්ච : කිච්චාධිකරණං අධිකරණඤ්චෙව කිච්චං චාති.
අධිකරණභෙදො නිට්ඨිතො.
තස්සුද්දානං:
1. අධිකරණං උක්කොටා ආකාරා පුග්ගලෙන ච, නිදාන හෙතු පච්චයා මූලං සමුට්ඨානෙන ච. ආපත්ති හොති යත්ථ ච සංසට්ඨා නිදානප්පභවා,{2}
2. හෙතුපච්චයමූලානි සමුට්ඨානෙන බ්යඤ්ජනා; විවාදො අධිකරණන්ති භෙදාධිකරණෙ ඉදන්ති.
අපරගාථාසඞ්ගණිකං
1. චොදනා කිමත්ථාය, සාරණා කිස්ස කාරණා. සඞ්ඝො කිමත්ථාය මතිකම්මං පන කිස්ස කාරණා :
2. චොදනා සාරණත්ථාය නිග්ගහත්ථාය සාරණා, සඞ්ඝො පරිග්ගහත්ථාය මතිකම්මං පන පාටියෙක්කං.
3. මා ඛො තුරිතො අභණි මා ඛො චණ්ඩික්කතො භණී, මා ඛො පටිඝං ජනයි සචෙ අනුවිජ්ජකො තුවං.
4. මා ඛො සහසා අභණි කථං විග්ගාහිකං අනත්ථසංහිතං, සුත්තෙ විනයෙ අනුලොමෙ පඤ්ඤත්තෙ අනුලොමිකෙ.
5. අනුයොගවත්තං නිසාමය කුසලෙන බුද්ධිමතා කතං, සුවුත්තං සික්ඛාපදානුලොමිකං ගතිං න නාසෙන්තො සම්පරායිකං,
6. හිතෙසී අනුයුඤ්ජස්සු කාලෙනත්ථූපසංහිතං, චුදිතස්ස ච චොදකස්ස ච සහසා වොහාරං මා පධාරෙහි{1}
7. චොදකො ආහ ආපන්නොති චුදිතකො ආහ අනාපන්නොති. උභො අනුක්ඛිපන්තො පටිඤ්ඤානුසන්ධිතෙන කාරයෙ.
8. පටිඤ්ඤා ලජ්ජීසු කතා අලජ්ජීසු එවං න විජ්ජති, බහුම්පි අලජ්ජී භාසෙය්ය වත්තානුසන්ධිතෙන{2} කාරයෙ.
9. අලජ්ජී කීදිසො හොති පටිඤ්ඤා යස්ස න රූහති, එවඤ්ච{3} තාහං පුච්ඡාමි, කීදිසො වුච්චති අලජ්ජී පුග්ගලො :
10. සංචිච්ච ආපත්තිං ආපජ්ජති ආපත්තිං පරිගූහති, අගතිගමනඤ්ච ගච්ඡති එදිසො වුච්චති අලජ්ජීපුග්ගලො.
11. සච්චං අහම්පි ජානාමි එදිසො වුච්චති අලජ්ජීපුග්ගලො, අඤ්ඤඤ්ච තාහං පුච්ඡාමි කීදිසො වුච්චති ලජ්ජීපුග්ගලො :
12. සංචිච්ච ආපත්තිං නාපජ්ජති ආපත්තිං න පරිගූහති, අගතිගමනං න ගච්ඡති එදිසො වුච්චති ලජ්ජීපුග්ගලො.
13. සච්චං අහම්පි ජානාමි, එදිසො වුච්චති ලජ්ජීපුග්ගලො, අඤ්ඤඤ්ච තාහං පුච්ඡාමි කීදිසො වුච්චති අධම්මචොදකො :
14. අකාලෙ චොදෙති අභූතෙන ඵරුසෙන අනත්ථසංහිතෙන, දොසන්තරො චොදෙති නො මෙත්තචිත්තො{1} එදිසො වුච්චති අධම්මචොදකො.
15. සච්චං අහම්පි ජානාමි එදිසො වුච්චති අධම්මචොදකො, අඤ්ඤඤ්ච තාහං පුච්ඡාමි කීදිසො වුච්චති ධම්මචොදකො :
16. කාලෙන චොදෙති භූතෙන, සණ්හෙන අත්ථසංහිතෙන, මෙත්තාචිත්තො චොදෙති නො දොසන්තරො එදිසො වුච්චති ධම්මචොදකො.
17. සච්චං අහම්පි ජානාමි එදිසො වුච්චති ධම්මචොදකො, අඤ්ඤඤ්ච තාහං පුච්ඡාමි කීදිසො වුච්චති බාලචොදකො :
18. පුබ්බාපරං න ජානාති පුබ්බාපරස්ස අකොවිදො, අනුසන්ධිවචනපථං න ජානාති අනුසන්ධිවචනපථස්ස අකොවිදො එදිසො වුච්චති බාලචොදකො.
19. සච්චං අහම්පි ජානාමි එදිසො වුච්චති බාලචොදකො, අඤ්ඤඤ්ච තාහං පුච්ඡාමි කීදිසො වුච්චති පණ්ඩිතචොදකො :
20. පුබ්බාපරං විජානාති{2} පුබ්බාපරස්ස කොවිදො, අනුසන්ධිවචනපථං ජානාති අනුසන්ධිවචනපථස්ස කොවිදො ; එදිසො වුච්චති පණ්ඩිතචොදකො.
21. සච්චං අහම්පි ජානාමි එදිසො වුච්චති පණ්ඩිතචොදකො, අඤ්ඤඤ්ච තාහං පුච්ඡාමි චොදනා කින්ති වුච්චති :
22. සීලවිපත්තියා චොදෙති අථො ආචාරදිට්ඨියා, ආජීවෙනපි චොදෙති චොදනා තෙන වුච්චති.
අපරගාථාසඞ්ගණිකං නිට්ඨිතං.
චොදනාකණ්ඩො
අනුවිජ්ජකස්ස අනුයොගො
1. අනුවිජ්ජකෙ චොදකො පුච්ඡිතබ්බො “යං ඛො ත්වං ආවුසො ඉමං භික්ඛුං චොදෙසි, කිම්හි නං චොදෙසි, සීලවිපත්තියා චොදෙසි, ආචාරවිපත්තියා චොදෙසි, දිට්ඨිවිපත්තියා චොදෙසී”ති.
2. සො චෙ එවං වදෙය්ය : “සීලවිපත්තියා වා චොදෙමි, ආචාරවිපත්තියා වා චොදෙමි, දිට්ඨිවිපත්තියා වා චොදෙමී”ති. සො එවමස්ස වචනීයො : “ජානාසි පනායස්මා සීලවිපත්තිං, ජානාසි ආචාරවිපත්තිං, ජානාසි දිට්ඨිවිපත්ති”න්ති.
3. සො චෙ එවං වදෙය්ය : “ජානාමි ඛො අහං ආවුසො සීලවිපත්තිං, ජානාමි ආචාරවිපත්තිං. ජානාමි දිට්ඨිවිපත්ති”න්ති. සො එවමස්ස වචනීයො : “කතමා පනාවුසො සීලවිපත්ති, කතමා ආචාරවිපත්ති, කතමා දිට්ඨිවිපත්තී”ති.
4. සො චෙ එවං වදෙය්ය : “චත්තාරි ච පාරාජිකානි තෙරස සඞ්ඝාදිසෙසා, අයං සීලවිපත්ති. ථුල්ලච්චයං පාචිත්තියං පාටිදෙසනීයං දුක්කටං දුබ්භාසිතං, අයං ආචාරවිපත්ති. මිච්ඡාදිට්ඨි අන්තග්ගාහිකා දිට්ඨි, අයං දිට්ඨිවිපත්තී”ති, සො එවමස්ස වචනීයො : “යං ඛො ත්වං ආවුසො ඉමං භික්ඛුං චොදෙසි, දිට්ඨෙන චොදෙසි සුතෙන චොදෙසි පරිසඞ්කාය චොදෙසී”ති.
5. සො චෙ එවං වදෙය්ය : “දිට්ඨෙන වා චොදෙමි, සුතෙන වා චොදෙමි, පරිසඞ්කාය වා චොදෙමී”ති, සො එවමස්ස වචනීයො : “යං ඛො ත්වං ආවුසො ඉමං භික්ඛුං චොදෙසි, දිට්ඨෙන චොදෙසි, කින්තෙ දිට්ඨං, කින්ති තෙ දිට්ඨං, කදා තෙ දිට්ඨං, කත්ථ තෙ දිට්ඨං, පාරාජිකං අජ්ඣාපජ්ජන්තො දිට්ඨො, සඞ්ඝාදිසෙසං අජ්ඣාපජ්ජන්තො දිට්ඨො, ථුල්ලච්චයං -පෙ- පාචිත්තියං -පෙ- පාටිදෙසනීයං -පෙ- දුක්කටං -පෙ- දුබ්භාසිතං අජ්ඣාපජ්ජන්තො දිට්ඨො. කත්ථ ච ත්වං අහොසි, කත්ථ චායං භික්ඛු අහොසි, කිඤ්ච ත්වං කරොසි, කිඤ්චායං භික්ඛු කරොතී”ති.
6. සො චෙ එවං වදෙය්ය : “න ඛො අහං ආවුසො ඉමං භික්ඛුං දිට්ඨෙන චොදෙමි, අපි ච සුතෙන චොදෙමී”ති. සො එවමස්ස වචනීයො : “යං ඛො ත්වං ආවුසො ඉමං භික්ඛුං සුතෙන චොදෙසි, කින්තෙ සුතං, කින්ති තෙ සුතං, කදා තෙ සුතං, කත්ථ තෙ සුතං, පාරාජිකං අජ්ඣාපන්නොති සුතං, සඞ්ඝාදිසෙසං -පෙ- ථුල්ලච්චයං -පෙ- පාචිත්තියං -පෙ- පාටිදෙසනීයං -පෙ- දුක්කටං -පෙ- දුබ්භාසිතං අජ්ඣාපන්නොති සුතං, භික්ඛුස්ස සුතං, භික්ඛුනියා සුතං, සික්ඛමානාය සුතං, සාමණෙරස්ස සුතං, සාමණෙරියා සුතං, උපාසකස්ස සුතං, උපාසිකාය සුතං, රාජූනං සුතං, රාජමහාමත්තානං සුතං, තිත්ථියානං සුතං, තිත්ථියසාවකානං සුත”න්ති.
7. සො චෙ එවං වදෙය්ය : “න ඛො අහං ආවුසො ඉමං භික්ඛුං සුතෙන චොදෙමි, අපි ච පරිසඞ්කාය චොදෙමී”ති සො එවමස්ස වචනීයො : “යං ඛො ත්වං ආවුසො ඉමං භික්ඛුං පරිසඞ්කාය චොදෙසි, කිං පරිසඞ්කසි, කින්ති පරිසඞ්කසි, කදා පරිසඞ්කසි, කත්ථ පරිසඞ්කසි, පාරාජිකං අජ්ඣාපන්නොති පරිසඞ්කසි, සඞ්ඝාදිසෙසං -පෙ- ථුල්ලච්චයං -පෙ- පාචිත්තියං -පෙ- පාටිදෙසනීයං -පෙ- දුක්කටං -පෙ- දුබ්භාසිතං අජ්ඣාපන්නොති පරිසඞ්කසි, භික්ඛුස්ස සුත්වා පරිසඞ්කසි, භික්ඛුනියා -පෙ- සික්ඛමානාය -පෙ- සාමණෙරස්ස -පෙ- සාමණෙරියා -පෙ- උපාසකස්ස -පෙ- උපාසිකාය -පෙ- රාජූනං -පෙ- රාජමහාමත්තානං -පෙ- තිත්ථියානං -පෙ- තිත්ථියසාවකානං සුත්වා පරිසඞ්කසී”ති.
8. දිට්ඨං දිට්ඨෙන සමෙති දිට්ඨෙන සංසන්දතෙ දිට්ඨං, දිට්ඨං පටිච්ච න උපෙති අසුද්ධපරිසඞ්කිතො : සො පුග්ගලො පටිඤ්ඤාය කාරෙතබ්බො තෙනුපොසථො.
9. සුතං සුතෙන සමෙති සුතෙන සංසන්දතෙ සුතං, සුතං පටිච්ච න උපෙති අසුද්ධපරිසඞ්කිතො; සො පුග්ගලො පටිඤ්ඤාය කාරෙතබ්බො තෙනුපොසථො.
10. මුතං මුතෙන සමෙති මුතෙන සංසන්දතෙ මුතං, මුතං පටිච්ච න උපෙති අසුද්ධපරිසඞ්කිතො; සො පුග්ගලො පටිඤ්ඤාය කාරෙතබ්බො තෙනුපොසථොති.
11. චොදනාය කො ආදි, කිං මජ්ඣෙ, කිං පරියොසානං : චොදනාය ඔකාසකම්මං ආදි, කිරියා මජ්ඣෙ, සමථො පරියොසානං.
12. චොදනාය කති මූලානි, කති වත්ථූනි, කති භූමියො, කතිහාකාරෙහි චොදෙති : චොදනාය ද්වෙ මූලානි, තීණි වත්ථූනි, පඤ්ච භූමියො, ද්වීහාකාරෙහි චොදෙති.
13. චොදනාය කතමානි ද්වෙ මූලානි : සමූලිකා වා අමූලිකා වා : චොදනාය ඉමානි ද්වෙ මූලානි.
14. චොදනාය කතමානි තීණි වත්ථූනි : දිට්ඨෙන සුතෙන පරිසඞ්කාය : චොදනාය ඉමානි තීණි වත්ථූනි.
15. චොදනාය කතමා පඤ්ච භූමියො : කාලෙන වක්ඛාමි නො අකාලෙන, භූතෙන වක්ඛාමි නො අභූතෙන, සණ්හෙන වක්ඛාමි නො ඵරුසෙන, අත්ථසංහිතෙන වක්ඛාමි නො අනත්ථසංහිතෙන, මෙත්තාචිත්තො වක්ඛාමි නො දොසන්තරොති, චොදනාය ඉමා පඤ්ච භූමියො.
16. කතමෙහි ද්වීහාකාරෙහි චොදෙති : කායෙන වා චොදෙති, වාචාය වා චොදෙති. ඉමෙහි ද්වීහාකාරෙහි චොදෙති.
චොදකාදිපටිපත්ති
1. චොදකෙන කථං පටිපජ්ජිතබ්බං, චුදිතකෙන කථං පටිපජ්ජිතබ්බං, සඞ්ඝෙන කථං පටිපජ්ජිතබ්බං, අනුවිජ්ජකෙන කථං පටිපජ්ජිතබ්බං :
චොදකෙන කථං පටිපජ්ජිතබ්බන්ති, චොදකෙන පඤ්චසු ධම්මෙසු පතිට්ඨාය පරො චොදෙතබ්බො : කාලෙන වක්ඛාමි නො අකාලෙන, භූතෙන වක්ඛාමි නො අභූතෙන, සණ්හෙන වක්ඛාමි නො ඵරුසෙන, අත්ථසංහිතෙන වක්ඛාමි නො අනත්ථසංහිතෙන, මෙත්තාචිත්තො වක්ඛාමි නො දොසන්තරොති : චොදකෙන එවං පටිපජ්ජිතබ්බං.
චුදිතකෙන කථං පටිපජ්ජිතබ්බන්ති චුදිතකෙන ද්වීසු ධම්මෙසු පටිපජ්ජිතබ්බං : සච්චෙ ච, අකුප්පෙ ච. චුදිතකෙන එවං පටිපජ්ජිතබ්බං.
සඞ්ඝෙන කථං පටිපජ්ජිතබ්බන්ති සඞ්ඝෙන ඔතිණ්ණානොතිණ්ණං ජානිතබ්බං සඞ්ඝෙන එවං පටිපජ්ජිතබ්බං.
අනුවිජ්ජකෙන කථං පටිපජ්ජිතබ්බන්ති අනුවිජ්ජකෙන යෙන ධම්මෙන යෙන විනයෙන යෙන සත්ථුසාසනෙන තං අධිකරණං වූපසම්මති තථා තං අධිකරණං වූපසමෙතබ්බං. අනුවිජ්ජකෙන එවං පටිපජ්ජිතබ්බං.
2. උපොසථො කිමත්ථාය, පවාරණා කිස්ස කාරණා, පරිවාසො කිමත්ථාය, මූලායපටිකස්සනා කිස්ස කාරණා ; මානත්තං කිමත්ථාය අබ්භානං කිස්ස කාරණා.
3. උපොසථො සාමග්ගත්ථාය විසුද්ධත්ථාය පවාරණා, පරිවාසො මානත්තත්ථාය මූලායපටිකස්සනා නිග්ගහත්ථාය ; මානත්තං අබ්භානත්ථාය විසුද්ධත්ථාය අබ්භානං.
4. ඡන්දා දොසා භයා මොහා, ථෙරෙ ච පරිභාසති, කායස්ස භෙදා දුප්පඤ්ඤො ඛතො උපහතින්ද්රියො ; නිරයං ගච්ඡති දුම්මෙධො න ච සික්ඛාය ගාරවො.
5. න චාමිසං හි නිස්සාය න ච නිස්සාය පුග්ගලං, උභො එතෙ විවජ්ජෙත්වා යථාධම්මො තථා කරෙ.
චොදකස්ස අත්තජ්ඣාපනං
1. කොධනො උපනාහී ච, චණ්ඩො ච පරිභාසකො, අනාපත්තියා ආපත්තීති රොපෙති ; තාදිසො චොදකො ඣාපෙති අත්තානං.
2. උපකණ්ණකං ජප්පති ජිම්හං පෙක්ඛති වීතිහරති කුම්මග්ගං පටිසෙවති, අනාපත්තියා ආපත්තීති රොපෙති, තාදිසො චොදකො ඣාපෙති අත්තානං.
3. අකාලෙන චොදෙති අභූතෙන ඵරුසෙන අනත්ථසංහිතෙන, දොසන්තරො චොදෙති නො මෙත්තාචිත්තො අනාපත්තියා ආපත්තීති රොපෙති, තාදිසො චොදකො ඣාපෙති අත්තානං.
4. ධම්මාධම්මං න ජානාති ධම්මාධම්මස්ස අකොවිදො, අනාපත්තියා ආපත්තීති රොපෙති ; තාදිසො චොදකො ඣාපෙති අත්තානං.
5. විනයාවිනයං න ජානාති විනයාවිනයස්ස අකොවිදො, අනාපත්තියා ආපත්තීති රොපෙති ; තාදිසො චොදකො ඣාපෙති අත්තානං.
6. භාසිතාභාසිතං න ජානාති භාසිතාභාසිතස්ස අකොවිදො, අනාපත්තියා ආපත්තීති රොපෙති ; තාදිසො චොදකො ඣාපෙති අත්තානං.
7. ආචිණ්ණානාචිණ්ණං න ජානාති, ආචිණ්ණානාචිණ්ණස්ස අකොවිදො, අනාපත්තියා ආපත්තීති රොපෙති තාදිසො චොදකො ඣාපෙති අත්තානං.
8. පඤ්ඤත්තාපඤ්ඤත්තං න ජානාති පඤ්ඤත්තාපඤ්ඤත්තස්ස අකොවිදො, අනාපත්තියා ආපත්තීති රොපෙති තාදිසො චොදකො ඣාපෙති අත්තානං.
9. ආපත්තානාපත්තිං න ජානාති ආපත්තානාපත්තියා අකොවිදො අනාපත්තියා ආපත්තීති රොපෙති තාදිසො චොදකො ඣාපෙති අත්තානං
10. ලහුකගරුකං න ජානාති ලහුකගරුකස්ස අකොවිදො, අනාපත්තියා ආපත්තීති රොපෙති තාදිසො චොදකො ඣාපෙති අත්තානං.
11. සාවසෙසානවසෙසං න ජානාති සාවසෙසානවසෙසස්ස අකොවිදො, අනාපත්තියා ආපත්තීති රොපෙති තාදිසො චොදකො ඣාපෙති අත්තානං.
12. දුට්ඨුල්ලාදුට්ඨුල්ලං න ජානාති දුට්ඨුල්ලාදුට්ඨුල්ලස්ස අකොවිදො, අනාපත්තියා ආපත්තීති රොපෙති තාදිසො චොදකො ඣාපෙති අත්තානං.
13. පුබ්බාපරං න ජානාති පුබ්බාපරස්ස අකොවිදො, අනාපත්තියා ආපත්තීති රොපෙති ; තාදිසො චොදකො ඣාපෙති අත්තානං.
14. අනුසන්ධිවචනපථං න ජානාති අනුසන්ධිවචනපථස්ස අකොවිදො, අනාපත්තියා ආපත්තීති රොපෙති තාදිසො චොදකො ඣාපෙති අත්තානන්ති.
චොදනාකණ්ඩො නිට්ඨිතො.